Vilnius

Minn Wikipedija, l-enċiklopedija l-ħielsa
Vilnius
Flag of Lithuania.svg Litwanja
Vilnius Modern Skyline, Lithuania - Diliff.jpg
Flag of Vilnius.svg Grand Coat of arms of Vilnius.svg
Amministrazzjoni
Stat sovranLitwanja
City municipality of LithuaniaMuniċipalità tal-Belt ta' Vilnius
Kap tal-Gvern Remigijus Šimašius (en) Translate
Isem uffiċjali Vilnius
Вільня
Вильна
Вильно
Вильнюс
Vilnius
Wilno
Вильнюс
Vilno
Вилно
Ismijiet oriġinali Vilnius
Вїлнѧ
Kodiċi postali 01001
Ġeografija
Koordinati 54°41′14″N 25°16′48″E / 54.6872°N 25.28°E / 54.6872; 25.28Koordinati: 54°41′14″N 25°16′48″E / 54.6872°N 25.28°E / 54.6872; 25.28
Vilnius is located in Lithuania
Vilnius
Vilnius
Vilnius (Lithuania)
Lithuanian-Counties-Vilnius.svg
Superfiċjenti 401 kilometru kwadru
Għoli 112 mu 98 m
Demografija
Popolazzjoni 552,787 abitanti (1 Jannar 2022)
Informazzjoni oħra
Fondazzjoni 13 century
Kodiċi tat-telefon 5
Żona tal-Ħin UTC+2u UTC+3
bliet ġemellati Astana, Aalborg, Brussell, Bratislava, Budapest, Chicago, Chișinău, Dnipro, Donetsk, Duisburg (en) Translate, Dublin, Edinburgu, Erfurt (en) Translate, Gdańsk, Guangzhou, Irkutsk (en) Translate, Istanbul, Joensuu (en) Translate, Kjiv, Krakovja, Łódź (en) Translate, Ljubljana, Lviv, Madison (en) Translate, Minsk, Moska, Nikosija, Oslo, Palermo, Pavia, Piraeus (en) Translate, Praga, Reykjavik, Riga, San Pietruburgu, Salzburg, Muniċipalità ta' Stokkolma, Strażburgu, Taipei, Tallinn, Tbilisi, Tirana, Toronto, Valletta, Varsavja, Kaliningrad, Almaty, Nizhny Novgorod, Patras (en) Translateu Wrocław
vilnius.lt

Vilnius (/ˈvɪlniəs/ VIL-nee-əs, bil-Litwan: [ˈvʲɪlʲnʲʊs]) hija l-belt kapitali u l-ikbar belt tal-Litwanja, b'popolazzjoni ta' 592,389 ruħ (fl-2022).[1] Il-popolazzjoni taż-żona urbana funzjonali ta' Vilnius, li hija estiża lil hinn mil-limiti tal-belt, hija ta' madwar 706,832 ruħ (fl-2019), filwaqt li skont il-fond tas-saħħa territorjali ta' Vilnius, f'Ottubru 2020 kien hemm 732,421 abitant permanenti fil-belt ta' Vilnius u fil-muniċipalitajiet distrettwali ta' Vilnius f'daqqa.[2] Vilnius tinsab fix-Xlokk tal-Litwanja u hija t-tieni l-ikbar belt fl-Istati Baltiċi. Hija s-sede tal-gvern nazzjonali tal-Litwanja u tal-Muniċipalità Distrettwali ta' Vilnius.

Vilnius hija kklassifikata bħala belt globali Gamma skont l-istudji GaWC, u hija magħrufa għall-arkitettura tagħha fiċ-ċentru storiku, li ġie ddikjarat bħala Sit ta' Wirt Dinji tal-UNESCO fl-1994.[3][4] Qabel it-Tieni Gwerra Dinjija, Vilnius kienet waħda mill-ikbar ċentri tal-Lhud fl-Ewropa. L-influwenza Lhudija tagħha wasslet għal-laqam "il-Ġerusalemm tal-Litwanja". Napuljun sejħilha "l-Ġerusalemm tat-Tramuntana" meta għadda mill-belt fl-1812.[5] Fl-2009, Vilnius kienet Kapitali Ewropea tal-Kultura, flimkien ma' Linz, fl-Awstrija.[6] Fl-2021, Vilnius ġiet elenkata fost l-aqwa 25 Belt Globali tal-Futur ta' fDi – jiġifieri waħda mill-iżjed bliet b'perspettiva futura u bl-ikbar potenzjali fid-Dinja.[7]

Sit ta' Wirt Dinji[immodifika | immodifika s-sors]

Iċ-Ċentru Storiku ta' Vilnius ġie ddeżinjat bħala Sit ta' Wirt Dinji fl-1994.[4]

Il-valur universali straordinarju tas-sit ġie rrikonoxxut abbażi ta' żewġ kriterji tal-għażla tal-UNESCO: il-kriterju (ii) "Wirja ta' skambju importanti ta' valuri umani, tul perjodu ta' żmien jew fi ħdan żona kulturali fid-dinja, dwar l-iżviluppi fl-arkitettura jew it-teknoloġija, l-arti monumentali, l-ippjanar tal-bliet jew id-disinn tal-pajsaġġ"; u l-kriterju (iv) "Eżempju straordinarju ta' tip ta' bini, ta' grupp ta' siti jew ta' pajsaġġ arkitettoniku jew teknoloġiku li joħroġ fid-dieher stadju/i sinifikanti fl-istorja tal-bniedem".[4]

Ħoloq esterni[immodifika | immodifika s-sors]

  1. ^ "Statistinės suvestinės | VĮ Registrų centras". www.registrucentras.lt. Miġbur 2022-04-16.
  2. ^ "VLK". ligoniukasa.lrv.lt. Miġbur 2022-04-16.
  3. ^ Centre, UNESCO World Heritage. "Lithuania - UNESCO World Heritage Convention". UNESCO World Heritage Centre (bl-Ingliż). Miġbur 2022-04-16.
  4. ^ a b c Centre, UNESCO World Heritage. "Vilnius Historic Centre". UNESCO World Heritage Centre (bl-Ingliż). Miġbur 2022-04-16.
  5. ^ "Jonathan Steele: In the Jerusalem of the North, the Jewish story is forgotten | Opinion | The Guardian". web.archive.org. 2018-01-14. Miġbur 2022-04-16.
  6. ^ "Belt Ewropea tal-Kultura" (PDF). web.archive.org. Miġbur 2022-04-16.
  7. ^ Intelligence, fDi. "fDi's Global Cities of the Future 2021/22 — overall winners". www.fdiintelligence.com (bl-Ingliż). Miġbur 2022-04-16.