Albanija

Minn Wikipedija, l-enċiklopedija l-ħielsa
Jump to navigation Jump to search
Repubblika tal-Albanija
Republika e Shqipërisë
Republika e Shqipërisë – Bandiera Republika e Shqipërisë – Emblema
Mottu: (uffiċjali)
You, Albania, give me honor, give me the name Albanian
Inti, Albanija, agħti lili unur, agħti lili l-isem Albaniż
Innu nazzjonali: 
Rreth flamurit te përbashkuar [1]
Himni i Flamurit
(Albaniż)
Uniti madwar il-bandiera

Europe-Albania.svg
Belt kapitaliTirana
41°20′N 19°48′E / 41.333°N 19.8°E / 41.333; 19.8
L-ikbar belt Tirana
Lingwi uffiċjali Albaniż
Gruppi etniċi  92% - 95% Albaniżi, 3% - 6% Griegi, 25% oħrajn
Gvern Repubblika parlamentari unitarja
 -  President Bujar Nishani
 -  Prim Ministru Edi Rama
Leġislatura Parlament
Formazzjoni
 -  Prinċipalità ta' Arber 1190 
 -  Lega ta' Lezhë 2 ta' Marzu 1444 
 -  Indipendenza mill-Imperu Ottoman 28 ta' Novembru 1912 
 -  Prinċipalità tal-Albanija 29 ta' Lulju 1913 
 -  Kostituzzjoni kurrenti 28 ta' Novembru 1998 
Erja
 -  Total 28 748 km2 (143)
11 100 km2 mil kwadru 
 -  Ilma (%) 4.7
Popolazzjoni
 -  stima tal-2011 2,831,741 (137)
 -  ċensiment tal-2006 2,831,741 
 -  Densità 98.5/km2 (63)
251,11/mili kwadri
PGD (PSX) stima tal-2012
 -  Total $26.110 biljun[2] 
 -  Per capita $9,231[2] 
PGD (nominali) stima tal-2012
 -  Total $13.12 biljun[2] 
 -  Per capita $4,634[2] 
IŻU (2013) 0.749[3] (għoli) (70)
Valuta Lek (ALL)
Żona tal-ħin CET (UTC+1)
Kodiċi telefoniku 355
TLD tal-internet .al

L-Albanija, uffiċjalment magħrufa bħala r-Repubblika tal-Albanija (Albaniż: Republika e Shqipërisë), huwa pajjiż fl-Ewropa tax-Xlokk. Dan huwa mdawwar mill-Montenegro għall-majjistral, il-Kosovo għall-grigal, il-Maċedonja lejn il-lvant u l-Greċja lejn in-nofsinhar u l-lbiċ. Il-kosta tiegħu tmiss mal-Baħar Adrijatiku lejn il-punent, u l-Baħar Joniku fil-lbiċ. Huwa inqas minn 72 km (45 mi) mill-Italja, madwar l-Istrett ta' Otranto li jgħaqqad il-Baħar Adrijatiku lejn il-Baħar Joniku.

L-Albanija hija demokrazija parlamentari b'ekonomija fi stat ta' transizzjoni. Fil-belt kapitali Albaniża, Tirana, joqgħodu 421,286 mill-popolazzjoni tal-pajjiż ta' 2,831,741.[4] Ir-riformi tas-Suq Ħieles fetħu l-pajjiż għall-investimenti barranin, speċjalment fl-iżvilupp tal-enerġija u fl-infrastuttura tat-trasport.[5][6][7] L-Albanija ġiet magħżula bħala l-ewwel destinazzjoni fil-lista tal-Lonely Planet minn għaxar pajjiżi.[8]

Adeżjoni fl-Unjoni Ewropea[immodifika | immodifika s-sors]

L-applikazzjoni tal-Albanija għas-sħubija fl-UE ġiet ippreżentata fl-24 ta' April 2009.

Fis-16 ta' Novembru 2009, il-Kunsill approva l-applikazzjoni tal-Albanija u stieden lill-Kummissjoni Ewropea biex tressaq l-opinjoni tagħha.

Fid-9 ta' Novembru 2010, il-Kummissjoni vvalutat li qabel ma jkunu jistgħu jinbdew formalment in-negozjati, l-Albanija kienet għad trid tikseb livell meħtieġ ta' konformità mal-kriterji ta' sħubija.

F'Ottubru 2012, il-Kummissjoni Ewropea rrakkomandat li l-Albanija tista' tingħata l-istatus ta' kandidat għall-UE, soġġett għall-finalizzazzjoni ta' miżuri f'ċerti oqsma.

L-Albanija ngħatat status ta' kandidat fl-2014.

F'April 2018, il-Kummissjoni Ewropea ħarġet rakkomandazzjoni biex jinfetħu n-negozjati tal-adeżjoni mal-Albanija. F'Ġunju 2018, il-Kunsill adotta konklużjonijiet, li fihom qabel li jwieġeb b'mod pożittiv għall-progress li għamlet l-Albanija, u stabbilixxa t-triq biex jinfetħu n-negozjati tal-adeżjoni f'Ġunju 2019, skont il-progress li jkun sar f'ċerti oqsma ewlenin, bħar-riforma ġudizzjarja u l-ġlieda kontra l-korruzzjoni u l-kriminalità organizzata.

F'Ġunju 2019, il-Kunsill iddiskuta l-komunikazzjoni tal-Kummissjoni Ewropea tad-29 ta' Mejju 2019 dwar il-politika tat-tkabbir tal-UE u r-rapport dwar l-Albanija. Fid-dawl taż-żmien limitat disponibbli u l-importanza tal-kwistjoni, huwa ddeċieda li jerġa' lura, sa mhux aktar tard minn Ottubru 2019, għall-kwistjoni tal-ftuħ tan-negozjati tal-adeżjoni mal-Albanija bil-ħsieb li tintlaħaq deċiżjoni ċara u sostantiva.

Fil-15 ta' Ottubru 2019, il-Kunsill iddiskuta t-tkabbir u l-proċess ta' stabbilizzazzjoni u ta' assoċjazzjoni fir-rigward tal-Albanija u r-Repubblika tal-Maċedonja ta' Fuq. Wara d-diskussjoni, il-presidenza ħarġet konklużjonijiet proċedurali fejn innutat li l-Kunsill ser jerġa' lura għall-kwistjoni wara l-Kunsill Ewropew ta' Ottubru.

Il-Kunsill Ewropew tas-17 u t-18 ta' Ottubru 2019 iddeċieda li jerġa' lura għall-kwistjoni tat-tkabbir qabel is-summit UE-Balkani tal-Punent f'Zagreb, f'Mejju 2020.

Fl-24 ta' Marzu 2020, il-ministri għall-affarijiet Ewropej qablu politikament li jinfetħu n-negozjati tal-adeżjoni mal-Albanija u mar-Repubblika tal-Maċedonja ta' Fuq. Fil-25 ta' Marzu, il-konklużjonijiet dwar it-tkabbir u l-proċess ta' stabbilizzazzjoni u assoċjazzjoni ġew formalment adottati bi proċedura bil-miktub. Fis-26 ta' Marzu, il-membri tal-Kunsill Ewropew approvaw il-konklużjonijiet.

Referenzi[immodifika | immodifika s-sors]

  1. ^ File:Ligji 8926 22.07.2002.pdf — Wikimedia Commons. Commons.wikimedia.org
  2. ^ a b c d Albanija. The World Bank
  3. ^ Human Development Report 2010. Ġnus Magħquda, 2010
  4. ^ (Ingliż) Population and Housing Census in Albania. Institute of Statistics of Albania, 2011
  5. ^ Rapporti: Tnaqqis ta' Faqar fl-Albanija wara snin ta' tkabbir Dow Jones Newswires, 201-938-5500 201-938-5500 201-938-5500.Nasdaq.com
  6. ^ L-Albanija ppjanat li tibni tliet impjanti tal-idroenerġija . People's Daily
  7. ^ Tkabbir qawwi tal-PGD jnaqqas il-faqar fl-Albanija. Reuters.Forbes.com
  8. ^ Lonely Planet’s top 10 countries for 2011 – travel tips and articles – Lonely Planet (arkivjat nhar il-4 ta' Novembru 2010)

Ħoloq esterni[immodifika | immodifika s-sors]

Koordinati: 41°N 20°E / 41°N 20°E / 41; 20