Storja tat-tim nazzjonali tal-futbol ta' Malta
Minn Wikipedija, l-enċiklopedija l-ħielsa
Din hi l-istorja tat-tim nazzjonali tal-futbol ta' Malta mniżżla kronoloġikament matul is-snin.
Werrej |
[editja] Is-snin tal-bidu
L-infiltrazzjoni tal-logħba tal-futbol ġewwa l-Gżejjer Maltin taf il-bidu tagħha matul iż-żmien meta Malta kienet kolonja Brittanika. Jidher li l-ewwel partita ntlagħbet fl-4 ta' Marzu 1882 bejn is-suldati tal-gwarniġjon u l-inġiniera rjali. Aktar ma bdew jintlagħbu logħbiet, flimkien mal-fundazzjoni ta' klabbs ġodda bħall-Floriana u St. George's, dan kollu għen biex il-futbol ikompli jikseb ċerta popolarità. Wara li l-federazzjoni Maltija tal-futbol ġiet stabbilita biex tkun tista' tikkontrolla l-attivitajiet sporitvi li jikkonċernaw il-futbol, din il-federazzjoni tat il-ħajja lit-tazza nazzjonali. Iż-żmien ta' qabel it-Tieni Gwerra Dinjija, jibqa' mfakkar għan-numru ta' klabbs prominenti li żaru l-gżejjer matul iż-żmien tal-Milied għat-turnej li ġew ospitati f'Malta.[1]
Is-snin ħamsin raw id-debutt tat-tim nazzjonali Malti fix-xena internazzjonali, meta Malta lagħbet l-ewwel partita internazzjonali kontra l-Awstrija, nhar il-Ħadd 24 ta' Frar 1957. Minkejja li tilfet 3–2 kontra tim li f'dik l-era kien fost l-aqwa, dan ir-riżultat jibqa' fil-kotba tal-istejjer tal-futbol, mhux biss għar-riżultat u l-prestazzjoni, iżda wkoll għall-attendenza uffiċjali ta' 17,421 persuna[2] li attendew l-Empire Stadium tal-Gżira.[3] Wara serje ta' partiti ta' ħbiberija li fost oħrajn kienu jinkludu l-pari prestiġjużi ta' 0–0 u 1–1 mat-tim nazzjonali Tuneżin u dak Norveġiż rispettivament, flimkien mar-rebħa ta' 1–0 kontra l-istess Tuneżija, il-federazzjoni Maltija ssieħbet mal-assoċjazzjoni internazzjonali tal-FIFA (1959) u mal-UEFA (1960). Dawn is-sħubiji taw stampa ġdida lill-futbol Malti.
[editja] Kampjonati Ewropej 1964
Malta applikat biex tieħu sehem fil-Kampjonati Ewropej u d-debutt f'kompetizzjoni internazzjonali wasal il-Ħamis 28 ta' Ġunju 1962 meta lagħbet kontra d-Danimarka. Bis-sistema wżata dakinhar kienet dik ta' żewġ partiti (barra u ġewwa darek) bir-rebbieħ jgħaddi għar-rawnd suċċessiv, Malta sofriet f'Kopenħagen, telfa ta' 6–1, waqt li ġewwa l-Gżira, Malta tilfet bl-iskor minimu ta' 3–1. Id-Danimarka għaddiet għar-rawnd tal-aħħar sittax bi skor aggregat ta' 9–2.
| Danimarka |
6 – 1 | Idrætsparken, Kopenħagen | 28-06-1962 | |||||
| O. Madsen Clausen Enoksen Bertelsen |
Theobald |
Referi: Pieter Roomer (Olanda) | ||||||
| Malta |
1 – 3 | Empire Stadium, Gżira | 08-12-1962 | |||||
| Urpani |
O. Madsen Christiansen Bertelsen |
Referi: Raoul Righi (Italja) | ||||||
[editja] Kampjonati Ewropej 1972
It-tim nazzjonali Malti kellu jistenna tmien snin oħra biex jidher għal darb'oħra fix-xena internazzjonali. Dan wasal dejjem fil-fażi ta' kwalifikazzjoni għall-Kampjonati Ewropej 1972. Din kienet l-ewwel darba li Malta ħadet sehem f'fażi tal-gruppi, li kienet ġiet adottata mill-UEFA għall-ewwel darba fil-kwalifiki għall-edizzjoni tal-1968. Malta spiċċat fi grupp tqil li kien jinvolvi lill-qawwa tal-Ingilterra, li kienet għadha kemm ġejja minn eliminazzjoni fil-kwarti tal-finali fit-Tazza tad-Dinja 1970, il-Greċja, li bħal Malta kienet qatt ma dehret f'ebda fażi finali, u l-Iżvizzera, li minkejja li fil-kwalifiki tat-Tazza tad-Dinja kienet dejjem tkun fost dawk kwalifikati, f'dik Ewropea dejjem ħassitha diffiċli. L-ewwel sett ta' tliet partiti taw riżultati prestiġjużi, fejn minkejja li kisbet biss punt wieħed, laqtet biss erba' gowls u skorjat tnejn. Però l-folja nbidlet mal-bidu tat-tieni rawnd, hekk kif Malta sofriet tliet telfiet u laqtet tnax-il gowl mingħajr ma tagħti ebda risposta. Malta spiċċat l-aħħar b'punt wieħed biss miksub fl-ewwel partita kontra l-Griegi.
| Poż. | Tim | Pti | L | R | P | T | GF | GK |
|---|---|---|---|---|---|---|---|---|
| 1 | 11 | 6 | 5 | 1 | 0 | 15 | 3 | |
| 2 | 9 | 6 | 4 | 1 | 1 | 12 | 5 | |
| 3 | 3 | 6 | 1 | 1 | 4 | 3 | 8 | |
| 4 | 1 | 6 | 0 | 1 | 5 | 2 | 16 |
| Malta |
1 – 1 | Empire Stadium, Gżira | 11-09-1970 | |||||
| Vassallo |
Kritikopoulos |
Referi: Lo Bello (Italja) | ||||||
| Malta |
1 – 2 | Empire Stadium, Gżira | 20-12-1970 | |||||
| Theobald |
Quentin Künzli |
Referi: Rusev (Bulgarija) | ||||||
| Malta |
0 – 1 | Empire Stadium, Gżira | 03-02-1971 | |||||
| Peters |
Referi: Marschall (Awstrija) | |||||||
| Żvizzera |
5 – 0 | Allmend Stadion, Luċerna | 21-04-1971 | |||||
| Blättler Künzli Quentin Citherlet Müller |
Referi: Michaelsen (Danimarka) | |||||||
| Ingilterra |
5 – 0 | Stadju Wembley, Londra | 21-04-1971 | |||||
| Chivers Lee Clarke Lawler * Ir-raba' gowl hu rappurtat wkoll fid-59 minuta. |
Referi: Røed (Norveġja) | |||||||
| Greċja |
2 – 0 | Stadio Karaiskaki, Piraeus | 28-06-1971 | |||||
| Davourlis Aidiniou |
Referi: Zsolt (Ungerija) | |||||||
[editja] Tazza tad-Dinja 1974
Din kienet l-ewwel parteċipazzjoni ta' Malta f'fażi ta' kwalifikazzjoni għat-Tazza tad-Dinja, bil-fażi finali kienet se tiġi ospitata fil-Ġermanja. Malta ittellgħet fi Grupp A flimkien mal-Awstrija, l-Iżvezja u l-Ungerija. Din il-kampanja ma tantx kienet ta' suċċess hekk kif Malta ma ġabet ebda punt u skurjat gowl wieħed fl-aħħar logħba.
| Poż. | Tim | Pti | L | R | P | T | GF | GK | DG |
|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|
| 1= | 8 | 6 | 3 | 2 | 1 | 14 | 7 | 7 | |
| 1= | 8 | 6 | 3 | 2 | 1 | 15 | 8 | 7 | |
| 3 | 8 | 6 | 2 | 4 | 0 | 12 | 7 | 5 | |
| 4 | 0 | 6 | 0 | 0 | 6 | 1 | 20 | −19 |
| Malta |
0 – 2 | Valletta | 14-11-1971 |
| Awstrija |
4 – 0 | Vjenna | 30-04-1972 |
| Ungerija |
3 – 0 | Budapest | 06-05-1972 |
| Żvezja |
7 – 0 | Gotenburg | 15-10-1972 |
| Malta |
0 – 2 | Valletta | 25-11-1972 |
| Malta |
1 – 2 | Valletta | 11-11-1973 |
[editja] Kampjonati Ewropej 1976
It-tielet parteċipazzjoni ta' Malta fil-fażi preliminarja tal-Kampjonati Ewropej waslet għall-edizzjoni tal-1976. Il-Grupp 8 ta' Malta kien jinvolvi lill-Ġermanja tal-Punent, li kienet għadha kemm ġejja mit-trijonf fit-Tazza tad-Dinja tal-1974 u aktar qabel ir-rebħ tal-Kampjonati Ewropej tal-1972, u kif ukoll għat-tieni darba konsekuttiva f'din il-kompetizzjoni mal-Greċja u l-Bulgarija. Din il-fażi tibqa' memorabbli għal Malta fejn minbarra prestazzjonijiet tajbin ġewwa darhom, huma rnexxielhom jiksbu l-ewwel rebħa kompettiva fl-istorja, u din waslet nhar it-23 ta' Frar 1975 kontra l-Griegi. Kienet f'din il-fażi wkoll li Malta sofriet telfa umiljanti kontra l-Ġermanja tal-Punent, li sa dakinhar kienet l-ikbar telfa sofferta.
| Poż. | Tim | Pti | L | R | P | T | GF | GK |
|---|---|---|---|---|---|---|---|---|
| 1 | 9 | 6 | 3 | 3 | 0 | 14 | 4 | |
| 2 | 7 | 6 | 2 | 3 | 1 | 12 | 9 | |
| 3 | 6 | 6 | 2 | 2 | 2 | 12 | 7 | |
| 4 | 2 | 6 | 1 | 0 | 5 | 2 | 20 |
| Malta |
0 – 1 | Empire Stadium, Gżira | 22-12-1974 | |||||
| Cullmann |
Referi: Emsberger (Ungerija) | |||||||
| Malta |
2 – 0 | Empire Stadium, Gżira | 23-02-1975 | |||||
| Aquilina Magro |
Referi: Matthewson (Ingilterra) | |||||||
| Greċja |
4 – 0 | Stadio Toumbas, Salonika | 04-06-1975 | |||||
| Mavros Antoniadis Iosifidis Papaioannou |
Referi: Rauš (Jugożlavja) | |||||||
| Bulgarija |
5 – 0 | Stadju Vasil Levski, Sofija | 11-06-1975 | |||||
| Dimitrov Denev Panov Bonev Milanov |
Referi: Jursa (Ċekoslovakkja) | |||||||
| Malta |
0 – 2 | Empire Stadium, Gżira | 21-12-1975 | |||||
| Panov Iordanov |
Referi: Rolles (Lussemburgu) | |||||||
| Ġermanja tal-Punent |
8 – 0 | Westfalenstadion, Dortmund | 28-02-1976 | |||||
| Worm Heynckes Beer Vogts Hölzenbein |
Referi: Kustoń (Polonja) | |||||||
[editja] Tazza tad-Dinja 1978
Minkejja serje ta' telfiet f'dawn il-fażijiet preliminarji, Malta ġewwa darha wriet li kienet taf iżżomm l-avversarju tagħha. Għal darb'oħra fil-grupp ta' kwalifika għat-Tazza tad-Dinja 1978 Malta spiċċat fil-grupp flimkien mal-Awstrija, u anki mal-Ġermanja tal-Lvant u t-Turkija. It-tim nazzjonali Malti ma rnexxielux itejjeb ir-rekord deludenti li kellu f'din il-kompetizzjoni, fejn baqa' jsofri u ma jirrispondix lura – jispikkaw l-iktar iż-żewġ telfiet indentiċi ta' 9–0 sofferti kontra l-Ġermanja tal-Lvant u l-Awstrija.
| Poż. | Tim | Pti | L | R | P | T | GF | GK | DG |
|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|
| 1 | 10 | 6 | 4 | 2 | 0 | 14 | 2 | 12 | |
| 2 | 9 | 6 | 3 | 3 | 0 | 15 | 4 | 11 | |
| 3 | 5 | 6 | 2 | 1 | 3 | 9 | 5 | 4 | |
| 4 | 0 | 6 | 0 | 0 | 6 | 0 | 27 | −27 |
| Turkija |
4 – 0 | İzmir | 31-10-1976 |
| Malta |
0 – 1 | Valletta | 05-12-1976 |
| Malta |
0 – 1 | Valletta | 02-04-1977 |
| Awstrija |
9 – 0 | Saliżburgu | 30-04-1977 |
| Ġermanja tal-Lvant |
9 – 0 | Potsdam | 29-10-1977 |
| Malta |
0 – 3 | Valletta | 27-11-1977 |
[editja] Kampjonati Ewropej 1980
Malta spiċċat fi Grupp 7 tal-fażi ta' kwalifika fejn għat-tieni darba konsekuttiva kellhom jaffaċċjaw lill-Ġermanja tal-Punent u lit-Turkija, u għall-ewwel darba mal-Galles. Ġewwa darhom, il-Maltin irnexxielhom iżommu riżultati rispettabbli però sofrew bil-kbir barra minn darhom. Fost dawkn kien hemm it-telfiet deludenti ta' 7–0 fl-ewwel partita kontra l-Galles, u telfa oħra kbira kontra l-Ġermanja tal-Punent din id-darba 8–0, wara li fil-Gżira, Malta kienet irnexxielha tikseb pari prestiġjuż kontra dan tal-aħħar.
| Poż. | Tim | Pti | L | R | P | T | GF | GK |
|---|---|---|---|---|---|---|---|---|
| 1 | 10 | 6 | 4 | 2 | 0 | 17 | 1 | |
| 2 | 7 | 6 | 3 | 1 | 2 | 5 | 5 | |
| 3 | 6 | 6 | 3 | 0 | 3 | 11 | 8 | |
| 4 | 2 | 6 | 0 | 1 | 5 | 2 | 21 |
| Galles |
7 – 0 | Wrexham | 25-10-1978 |
| Malta |
0 – 0 | Gżira | 25-02-1979 |
| Turkija |
2 – 1 | İzmir | 01-04-1979 |
| Malta |
0 – 2 | Gżira | 02-06-1979 |
| Malta |
0 – 2 | Gżira | 28-10-1979 |
| Ġermanja tal-Punent |
8 – 0 | Bremen | 27-02-1980 |
[editja] Tazza tad-Dinja 1982
Fi grupp magħmul minn tliet timijiet, Malta reġgħet impressjonat ġewwa darha, imma sofriet barra minn darha. Fl-ewwel partita li ntlagħbet fil-Belt Valletta kontra l-Polonja, din kellha tiġi abbandunata wara problemi ta' ġlied fil-grawnd, u dan il-konfront ġie abbandunat bil-Polonja 2−0 fil-vantaġġ. Il-forma barra minn darhom dehret fiż-żewġ konfronti li kellha kontra l-Ġermanja tal-Lvant u l-Polonja, Malta sofriet ħdax-il gowl u skurjat biss gowl wieħed.
| Poż. | Tim | Pti | L | R | P | T | GF | GK | DG |
|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|
| 1 | 8 | 4 | 4 | 0 | 0 | 12 | 2 | 10 | |
| 2 | 4 | 4 | 2 | 0 | 2 | 9 | 6 | 3 | |
| 3 | 0 | 4 | 0 | 0 | 4 | 2 | 15 | −13 |
| Malta |
0 – 2[5] | Valletta | 07-12-1980 |
| Malta |
1 – 2 | Valletta | 04-04-1981 |
| Ġermanja tal-Lvant |
5 – 1 | Jena | 11-11-1981 |
| Polonja |
6 – 0 | Wrocław | 15-11-1981 |
[editja] Kampjonati Ewropej 1984
Għat-tieni darba in fila Malta spiċċat fi Grupp 7 tal-fażi ta' kwalifikazzjoni għall-Kampjonati Ewropej tal-1984 li kienu se jsiru fi Franza. Barra Malta, kien hemm Spanja, friska mill-ospitazzjoni tal-aħħar edizzjoni tat-Tazza tad-Dinja 1982, l-Olanda, li minkejja li kienet naqset li tikkwalifika għat-Tazza tad-Dinja li saret fi Spanja, kienet għadha bit-togħma tal-finali mitlufa tat-Tazza tad-Dinja 1978 u tat-tielet post fil-Kampjonati Ewropej 1976. L-Irlanda u l-Iżlanda, iż-żewġ timijiet l-oħra li kienu jkomplu l-grupp, kienu għadhom ma wasslu sal-fażi finali ta' ebda kompetizzjoni internazzjonali.
Malta bdiet din il-kampanja bl-aqwa tal-modi, b'rebħa ta' 2–1 fuq l-Iżlanda, partita li ntlagħbet ġewwa Messina, b'din ir-rebħa tkun it-tieni waħda kompetittiva fl-istorja. Fil-partita ta' wara, sitt xhur wara din ir-rebħa storika, Malta ingħatat lezzjoni mit-tim Olandiż li ġewwa Aachen (fil-Ġermanja), ħareġ rebbieħ 6–0. Il-prestazzjonijiet tat-tim nazzjonali Malti ġewwa daru bdew kull ma jmorru jitjiebu, u kellu jkun gowl fid-89 minuta ta' Francis Stapleton li xellef il-konfront f'favur l-Irlandiżi, ġewwa Ta' Qali. Wirja oħra ta' kuraġġ intweriet ġewwa Ta' Qali, fejn il-viżitaturi Spanja ħarġu trijunfanti b'rebħa ta' 3–2, fejn sas-60 minuta Malta kienet qed tiggwida l-partita 2–1 b'doppjetta tal-leġġendarju Carmel Busuttil. Però, wara l-pari, gowl fl-84 minuta ta' Rafael Gordillo ta t-tliet punti u r-raba' rebħa minn erba' partiti lit-tim Spanjol. Il-partita ta' ritorn kontra l-Iżlanda, rat lill-Iżlandiżi jieħdu t-tielet punt[6] f'din il-fażi b'rebħa ta' 1–0. L-aħħar tliet partiti raw waqgħa fil-forma tat-tim Malti, fejn barra minn daru safa' iddominat u umiljat. Wara t-telfa ta' 8–0 kontra l-Irlandiżi ġewwa Dublin, ġewwa Rotterdam Malta sofriet telfa oħra ta' 5–0 kontra l-Olanda. Però, nhar il-21 ta' Diċembru 1983, it-tim nazzjonali Malti kellu jsofri l-ikbar telfa ta' kull żmien. Spanja kellha bżonn li tirbaħ bi ħdax-il gowl biex jegħlbu d-differenza tal-gowls u l-medja tal-gowls tal-Olanda biex jassiguraw kwalifikazzjoni. Ġewwa Sevilla, wara l-ftuħ tal-iskor minn Santillana u l-gowl tal-pari tal-Maltin minn Michael Degiorgio, Spanja rat il-ħolma li jilħqu t-Tazza tad-Dinja issir aktar reali, b'Santillana u Hipólito Rincón jiskorjaw erba' gowls kull wieħed, bil-partita tintemm f'telfa ta' 12–1.
| Poż. | Tim | Pti | L | R | P | T | GF | GK |
|---|---|---|---|---|---|---|---|---|
| 1 | 13 | 8 | 6 | 1 | 1 | 24 | 8 | |
| 2 | 13 | 8 | 6 | 1 | 1 | 22 | 6 | |
| 3 | 9 | 8 | 4 | 1 | 3 | 20 | 10 | |
| 4 | 3 | 8 | 1 | 1 | 6 | 3 | 13 | |
| 5 | 2 | 8 | 1 | 0 | 7 | 5 | 37 |
| Malta |
2 – 1 | Giovanni Celeste, Messina | 05-06-1982 | |||||
| Spiteri Gonzi Fabri |
Marteinn Geirsson |
Attendenza: 1,271 Referi: D'elia (Italja) |
||||||
| Malta |
0 – 6 | Sportpark Tivoli, Aachen | 19-12-1982 | |||||
| Ophof Van Kooten Hovenkamp Schoenaker |
Attendenza: 18,000 Referi: Pauly (Ġermanja) |
|||||||
| Malta |
0 – 1 | Ta' Qali, Ta' Qali | 30-03-1983 | |||||
| Stapleton |
Attendenza: 6,487 Referi: Mathias (Awstrija) |
|||||||
| Malta |
2 – 3 | Ta' Qali, Ta' Qali | 15-05-1983 | |||||
| Carmel Busuttil |
Señor Gomez Francisco Carrasco Gordillo Vazquez |
Attendenza: 7,732 Referi: Giannacoudakis (Greċja) |
||||||
| Iżlanda |
1 – 0 | Laugardalsvöllur, Rejkjavik | 05-06-1983 | |||||
| Edvaldsson |
Attendenza: 5,718 Referi: Jacobsen (Danimarka) |
|||||||
| Irlanda |
8 – 0 | Dalymount Park, Dublin | 16-11-1983 | |||||
| Lawrenson Stapleton O'Callaghan Sheedy Brady Daly |
Attendenza: 8,500 Referi: Amundsen (Danimarka) |
|||||||
| Olanda |
5 – 0 | De Kuip, Rotterdam | 17-12-1983 | |||||
| Peter Brocken Wijnstekers Rijkaard Houtman |
Attendenza: 58,000 Referi: Peschel (Ġermanja) |
|||||||
| Spanja |
12 – 1 | Ramón Sánchez Pizjuán, Sevilla | 21-12-1983 | |||||
| Santillana Rincón Maceda Gordillo Sarabia Señor |
Michael Degiorgio |
Attendenza: 25,000 Referi: Göksel (Turkija) |
||||||
[editja] Referenzi
- ^ Storja tal-Malta Football Association
- ^ Iċ-ċifra uffiċjali hi dik ta' 17,421 ruħ, però ċertament ġiet segwita minn aktar nies li segwewha minn kull rokna possibbli tal-istadju.
- ^ Tifkira tal-ewwel partita internazzjonali ta' Malta (vidjo)
- ^ Wara li kienu spiċċaw l-istess kemm fil-punti u anki fid-differenza tal-gowls, fil-partita ta' spareġġ kienu l-Iżvediżi li ħarġu rebbieħa 2–1 fuq l-Awstrijaċi.
- ^ Partita abbandunata b'dan ir-riżultat.
- ^ Sa dak iż-żmien kienet għadha ma ġietx adottata s-sistema ta' punti moderna (jiġifieri, 3 punti għal rebħa, punt għal pari, u xejn għal telfa), imma s-sistema kienet ta' 2 punti għal rebħa, punt għal pari u xejn għal telfa).