Aqbeż għall-kontentut

Gremxula ta' Malta

Minn Wikipedija, l-enċiklopedija l-ħielsa
Gremxula ta' Malta
Stat ta' konservazzjoni

Riskju minimu  (IUCN 3.1)
Klassifikazzjoni xjentifika
RenjuAnimalia
PhylumChordata
KlassiReptilia
OrdniSquamata
FamiljaLacertidae
ĠeneruPodarcis
speċi Podarcis filfolensis
Bedriaga, 1876
Distribuzzjoni ġeografika


Il-gremxula ta' Malta (Podarcis filfolensis) hija speċi ta' gremxula fil-familja ta' Lacertidae. Tinstab fl-Italja (fil-Gżejjer Pelaġiċi) u fl-arċipelagu ta' Malta. Il-ħabitats naturali tagħha huma l-veġetazzjoni Mediterranja bl-arbuxelli, iż-żoni bil-blat, ix-xtut tal-blat, ir-raba' li jinħadem, il-mergħat, u l-ġonna rurali.

P. filfolensis in Malta[immodifika | immodifika s-sors]

Fil-Gżejjer Maltin, hemm erba' sottospeċijiet tal-gremxula ta' Malta, li kollha huma endemiċi.

Gremxula Podarcis filfolensis ssp. maltensis maskili f'Għawdex

Podarcis filfolensis ssp. maltensis[immodifika | immodifika s-sors]

Din is-sottospeċi tinstab fuq it-tliet gżejjer prinċipali: Malta, Għawdex u Kemmuna. Normalment ikollha lewn ħadrani u xi kultant bit-tikek.[1]

Podarcis filfolensis ssp. filfolensis[immodifika | immodifika s-sors]

Din is-sottospeċi hija endemika għall-gżejra ta' Filfla. Hija l-ikbar mill-erba' sottospeċijiet u għandha lewn fl-iswed b'tikek blu.

Podarcis filfolensis ssp. kieselbachi[immodifika | immodifika s-sors]

Din is-sottospeċi kienet endemika għal Selmunett, magħrufa wkoll bħala l-Gżejjer ta' San Pawl. Il-lewn tagħha kien ivarja ferm, pereżempju kannella, griż, eċċ., b'żaqqha fl-oranġjo b'tikek suwed żgħar. Il-popolazzjoni saret estinta fl-2005.

Gremxula Podarcis filfolensis ssp. filfolensis femminili

Podarcis filfolensis ssp. generalensis[immodifika | immodifika s-sors]

Din is-sottospeċi hija endemika għall-Ġebla tal-Ġeneral (fil-kosta tal-Punent ta' Għawdex). Għandha żaqqha fl-aħmar u għandha lewn fil-blu fuq il-ġnub tagħha.[1]

Sottospeċijiet oħra[immodifika | immodifika s-sors]

Huwa maħsub li teżisti l-ħames sottospeċi fuq il-gżira ta' Kemmunett[1], filwaqt li sottospeċi oħra, Podarcis filfolensis ssp. laurentimulleri, tgħix fil-gżejjer Taljani ta' Linosa u Lampione.[2]

Karatteristiċi u mġiba[immodifika | immodifika s-sors]

Gremxula Podarcis filfolensis ssp. kieselbachi maskili tal-Gżejjer ta' San Pawl

Għad-differenza tal-gremxul maskili, li għandu lwien jgħajtu, il-gremxul żgħir u femminili għandu lewn kemxejn skur (fil-kannella). Il-gremxula ta' Malta s-soltu tiekol insetti żgħar bħal nemel jew termiti.[1]

Il-gremxul maskili għandu mġiba territorjali. Meta gremxul maskili ieħor jidħol fit-territorju tal-gremxula ta' Malta maskili, dan tal-aħħar jonfoħ 'il fuq u jgħolli rasu. Ikollu mġiba simili meta jipprova jattira l-gremxul femminili. L-istaġun tat-tgħammir huwa fir-rebbiegħa. Ftit wara l-gremxul femminili jbid bajda jew tnejn, u finalment il-bajd ifaqqas bejn Ġunju u nofs Awwissu.[1]

Referenzi[immodifika | immodifika s-sors]

  1. ^ a b ċ d e Wildlife of the Maltese Islands, BirdLife Malta and Nature Trust, 1995.
  2. ^ Nature in Gozo, BirdLife Malta, 2007.