Erin Serracino Inglott

Minn Wikipedija, l-enċiklopedija l-ħielsa
Jump to navigation Jump to search
Erin Serracino Inglott

Erin Serracino Inglott (L-Isla, 16 ta' Ottubru 190422 ta' Awissu 1983) kien drammaturgu, poeta, rumanzier, kittieb ta' novelli, lessikografu, filologu u traduttur Malti.

Bijografija[immodifika | immodifika s-sors]

Erin kien bin Antonio Serracino u Pia Inglott.[1] Studja fil-Liċeo (1915–1920) u fl-Università ta' Malta u ħa kors tal-Letteratura (1921–1924). Sa minn żgħożitu Erin kellu kilba għall-kotba. Daħal fis-Servizz Ċivili (1927–1963) u serva għal xi żmien bħala segretarju tal-Università ta' Malta.

Fl-1993 iżżewweġ lil Leonilda Gatt u ma baqax joqgħod l-Isla fejn kien joqgħod qabel u mar joqgħod Bormla, fi Triq Santa Margerita u baqa' joqgħod hemm sakemm miet. Fi żmien il-gwerra iżda, kien mar joqgħod għal ftit żmien, Birkirkara. Kellhom ħamest itfal, tliet ibniet u żewġ subien. F'Bormla, Erin Serracino Inglott kien jattendi l-Literary and Debating Society, soċjetà maqtugħa għal kollox mill-attivitajiet politiċi li l-iskop ewlieni tagħha kien li jsiru laqgħat dwar il-kitba, il-movimenti letterarji u suġġetti oħra varji. B'hekk tħajjar biex isir membru tal-Akkademja tal-Malti. Kien jaf l-Ingliż, it-Taljan, il-Latin, il-Franċiż, l-Ispanjol, il-Ġermaniż u r-Russu.

Erin Serracino Inglott kellu tliet delizzji prinċipali: il-lingwa, iċ-ċess u l-mużika. Dawn it-tliet delizzji kibru miegħu fl-interess u fl-importanza għax ma kienx jaf b'medjokrità u jieqaf hemm, imma kellu fih sens profond li kien iġiegħlu jħoss li kull xogħol li jidħol għalih għandu jkollu fuqu t-timbru tal-kompetenza u tal-kreatività.

Fiċ-ċess Erin rebaħ il-kampjonat diversi drabi[2][3] u fis-sena 1938 mar Brighton jikkompeti maċ-ċampjin dinji fejn ġab dro f'logħba li ħajritu jkompli miexi fit-triq tas-suċċess.

Għalkemm kien iqatta' ħafna sigħat jikteb, xorta kien isib il-ħin għall-familja. Kienu jgħidu r-rużarju flimkien, joħroġ mal-familja u wkoll jeħodhom jgħumu, basta x'ħin irid hu. Kien iħobb ħafna l-annimali u skond ibnu, Erin Serracino Inglott kellu ammorin li kien jgħid ir-rużarju magħhom. Kien wasal lejn l-aħħar tal-kitba tad-dizzjunarju, Il-Miklem Malti, meta miet fl-età ta' 78 sena.

Xogħlijiet[immodifika | immodifika s-sors]

  • Il-miklem Malti – ġabra ta' kliem li jinsab fl-ilsien Malti mill-eqdem magħruf u miktub, ukoll dak li m'għadux jingħad, sal-iġded magħżul u milqugħ, li beda jingħad, miktub kif jixraq bit-tiswijiet meħtieġa, u mogħni bit-tifsir tan-nisel semitiku jew romanz skont is-sengħa/xogħol ta' Erin Serracino-Inglott, Klabb Kotba Maltin, Malta, 1975-1989.

Drammi[immodifika | immodifika s-sors]

  • Razju Vidal, G. Muscat, Malta, 1941
  • Ir-raġel li ħadha mal-mewt, Malta, 1945
  • Il-barrani, A.C. Aquilina, Malta, 1956
  • Ir-raħeb, Klabb Kotba Maltin, Malta, 1971
  • Ir-raġel li twieled mill-gdid (dramm fi tliet atti), Malta, 1971
  • Il-wiċċ u l-qalb (buzzett f'att wieħed), Malta, 1971
  • Il-bażużlu, Klabb Kotba Maltin, Malta, 1978
  • Il-Kerjoti (u żewg drammi oħra), Pubblikazzjonijiet Indipendenza, Malta, 1993

Traduzzjonijiet[immodifika | immodifika s-sors]

  • It-taħbila tal-kamra s-safra, rumanz ta' Gaston Leroux (Mystere de la chambre jaune). Giov. Muscat, Malta, 1947
  • Dante Alighieri: Id-divina commedia bil-Malti. L-infern. xxxix Stamperija tal-Gvern, Malta, 1964
  • Il-qarnita: ġrajja oħra ta' Routetabille miktuba minn Gaston Leroux, National Press, Malta, 1972

Poeżija[immodifika | immodifika s-sors]

  • Is-sabiħ u l-ikrah (1939)
  • Ix-xita (1945)
  • Nemel (1946)
  • Xi ħaġa baqa' (1947)
  • Lil G. B. S (1947)
  • Ġesù u l-Madliena (1948)
  • Sunetti tal-gwerra (1948)
  • Talba lil ommi mejta (1950)
  • Xejn... (1950)
  • Jahweh (1967)
  • Lill-mewt (1967)

Ix-xita[immodifika | immodifika s-sors]

L-iżjed poeżija popolari ta' Erin Serracino Inglott hi bla dubju Ix-xita (1945):

Dix-xita
li tinżel
kull mita
jiftlilha,
u traxxax
u tbexxex
u xxarrab
u tħarrab
lin-nies
bla qies,
jagħtini
ngħidilha:
Ja xita
ħallini,
mur saqqi
u baqqi
l-għelieqi,
il-ġwiebi
u l-bwieqi
fawwarhom
l-imxarab
imliehom
isqihom
kemm tiflaħ
u lili
ħallili
l-mistrieħ,
f'ġieħ l-erwieħ!



Kif jasal
is-Sibt
u nkun ħsibt
għal ħarġa,
kif ninżel
it-tarġa
tal-bieb,
u bla ħsieb
nitgħaxxaq
bis-sema
sabiħ
u narah
li ma fih
ebda sħaba;
u noħroġ
mid-dar
bla għata
għax tisreġ
ix-xemx
u ħlief sħana
ma hemmx;
u moħħi
mistrieħ
jien immur
fuq is-sur
jew indur
fuq xi bur,
mingħajr ħsieb
ma' xi ħbieb,
dix-xita
li tinżel
kull mita
jiftlilha,
taraha
tibdielek
tqattarlek
tiżdiedlek
toktorlok
traxxaxlek
tbexxixlek
tlanġaslek
u lili
taħsilni
xxarrabni
tgħawwimni
tkarkarni,
bla basra,
jaħasra,
nsir għasra…
U mxarrab
imħarrab,
imċaflas,
imċarċar,
imċallas,
imċallam,
imċappas,
ikolli
bħal ħmar
ninġabar
bis-sabar
id-dar
fejn in-nar!





Jagħtini
ngħidilha:
Ja xita
ħallini,
mur saqqi
u baqqi
l-għelieqi,
il-ġwiebi
u l-bwieqi
fawwarhom
l-imxarab
imliehom
isqihom
kemm tiflaħ
u lili
ħallili
l-mistrieħ,
f'ġieħ l-erwieħ!







Jekk jiena
nkun ħsibt
u barra
nkun ġibt
biex nitgħatta
u nitgeżwer,
għax nilmaħ
minn kmieni
lis-sema
sewdieni
u l-ilma
tax-xita
ġejjieni,
u noħroġ
bil-"ħassa"
taħt idi
imrassa,
mixdud
b'żarbun
taċ-ċfales
u t-tjun,
titħajjar
dix-xita
li tinżel
kull mita
jiftlilha,
jibdielha
li tinżel,
u, flokha,
fis-sema
taraha
toħroġlok
tisriġlek
taħraqlek
ix-xemx!
U lili
taqlini
tikwini
taħmini
tixwini;
bla basra
jaħasra
nsir għasra
bil-għaraq,
u mleffef
imkebbeb
imfesdaq
imlenbeb
imqartas
imfisqi
imdagħdagħ
għarqan
u għatxan
lehġien
u għajjien
ikolli
bħal ħmar
ninġabar
bis-sabar
id-dar!









Jagħtini
ngħidilha:
Ja xita
li tinżel
kull mita
jiftillek,
int issa
ridt tibqa'
maħġuba
mgħottija
maħruba
moħbija?
Ħallihom
l-għelieqi
u l-bwieqi
u l-ġwiebi
u qattar
u raxxax
u bexxex
u lanġas
u xarrab
lix-xemx,
u lili
ħallili
l-mistrieħ
f'ġieħ l-erwieħ!

Novelli[immodifika | immodifika s-sors]

  • Dwiem, Il-Malti, Sett. 1944

Artikli oħra[immodifika | immodifika s-sors]

  • Ħsibijiet imxerrda, Il-Malti, Mejju, 1940
  • Nisel, Il-Malti, Mejju, 1947
  • Il-palk ta' żgħużiti, 1966[4]
  • Fehmti Dwar Xi Problemi fl-Ortografija tal-Malti, Il-Malti, 1977

Referenzi[immodifika | immodifika s-sors]