Aqbeż għall-kontentut

Sit Storiku Statali tat-Tumbati tal-Ħamrija ta' Cahokia

Minn Wikipedija, l-enċiklopedija l-ħielsa
It-Tumbata tal-Patrijiet hija l-ikbar struttura tal-ħamrija f'Cahokia. Għad fadal madwar 80 tumbata jew struttura tal-ħamrija fis-sit arkeoloġiku minn x'aktarx saħansitra 120 fil-quċċata tal-belt.

Is-Sit Storiku Statali tat-Tumbati tal-Ħamrija ta' Cahokia (pronunzja: /kəˈhoʊkiə/) huwa s-sit ta' belt pre-Kolombjana tal-Amerikani Nattivi (li kienet teżisti għall-ħabta tal-1050–1350 W.K.)[1] direttament faċċata tax-xmara Mississippi fejn illum il-ġurnata hemm St. Louis, Missouri, l-Istati Uniti. Dan il-park storiku jinsab fil-Lbiċ ta' Illinois bejn il-Lvant ta' St. Louis u Collinsville.[2] Il-park ikopri 2,200 akru (890 ettaru), jew madwar 3.5 mili kwadri (9 km2), u fih madwar 80 tumbata tal-ħamrija magħmula mill-bniedem, iżda l-belt tal-qedem kienet ferm ikbar. Fil-quċċata tagħha għall-ħabta tal-1100 W.K., il-belt kienet tkopri madwar 6 mili kwadri (16 km2), kienet tinkludi madwar 120 struttura tal-ħamrija b'firxa wiesgħa ta' daqsijiet, għamliet u funzjonijiet, u kellha popolazzjoni ta' bejn 15,000 u 20,000 ruħ.[3]

Cahokia kienet l-ikbar insedjament urban u l-iktar influwenti tal-kultura ta' Mississippi, li żviluppat soċjetajiet avvanzati tul il-biċċa l-kbira tat-territorju li llum il-ġurnata huwa x-Xlokk tal-Istati Uniti u l-Istati Uniti Ċentrali, iktar minn 1,000 sena qabel il-kuntatt Ewropew.[4] Illum il-ġurnata, it-Tumbati ta' Cahokia jitqiesu bħala l-ikbar sit arkeoloġiku u l-iżjed wieħed kumpless fit-Tramuntana tal-bliet pre-Kolombjani l-kbar fil-Messiku.

It-Tumbati ta' Cahokia huma Għeliem Storiku Nazzjonali u sit li ġie ddeżinjat għall-protezzjoni statali. Huwa wkoll wieħed mis-Siti ta' Wirt Dinji tal-UNESCO fl-Istati Uniti.[5] Is-sit huwa l-ikbar kostruzzjoni preistorika tal-ħamrija fl-Amerki fit-Tramuntana tal-Messiku u huwa miftuħ għall-pubbliku. Jiġi amministrat mid-Diviżjoni tal-Preservazzjoni Storika ta' Illinois u jiġi appoġġat mis-Soċjetà tal-Mużew tat-Tumbati ta' Cahokia. Bħala ċelebrazzjoni tal-biċentenarju tal-istat ta' Illinois fl-2018, it-Tumbati ta' Cahokia ntgħażlu bħala wieħed mill-Aqwa 200 Post ta' Illinois mill-Istitut Amerikan tal-Arkitetti ta' Illinois (AIA Illinois).[6] Is-sit ġie rikonoxxut mir-rivista USA Today Travel, bħala wieħed mill-"25 Attrazzjoni Ewlenija ta' Illinois".

Żvilupp (is-sekli 9 u 10)

[immodifika | immodifika s-sors]
Kunċett artistiku tas-sebħ tax-xemx tas-solstizju tax-xitwa f'Cahokia fuq it-Tumbata tal-Volpi u ċ-Ċirku tal-Injam ta' Cahokia.

Għalkemm teżisti xi evidenza ta' okkupazzjoni matul il-perjodu Arkajku Aħħari (għall-ħabta tal-1200 Q.K.) fl-akkwati tas-sit,[7] Cahokia kif inhi definita issa ġiet insedjata għall-ħabta tas-600 W.K. matul il-perjodu aħħari tal-Artijiet bil-Boskijiet. Il-kostruzzjoni tat-tumbati tal-ħamrija f'dan il-post bdiet matul il-perjodu inizjali tal-kultura ta' Mississippi, għall-ħabta tas-seklu 9 W.K.[8] L-abitanti ma ħallew l-ebda rekord miktub apparti xi simboli fuq il-bċejjeċ tal-fuħħar, tal-qxur tal-baħar, tar-ram, tal-injam u tal-ġebel, iżda l-komunità, iċ-ċirku tal-injam, it-tumbati tal-ħamrija u l-istrutturi funebri ppjanati b'mod elaborat joħorġu fid-dieher soċjetà kumplessa u sofistikata.

Il-kostruzzjoni kumplessa tat-tumbati u tal-istrutturi tal-ħamrija tal-belt kienet teħtieġ it-tħaffir, l-iskavi u t-trasport bl-idejn tal-ħamrija bl-użu ta' qfief minsuġa. Għall-kostruzzjoni ntużaw 55 miljun pied kubu (1.6 miljun metru kubu) ta' ħamrija, u l-biċċa l-kbira tax-xogħol sar fuq deċennji. Il-pjazez ċerimonjali kbar, ċatti u ppjanati sal-iċken dettall, madwar it-tumbati tal-ħamrija, bi djar għal eluf ta' nies ikkollegati permezz ta' mogħdijiet u btieħi, jissuġġerixxu li l-post kien jintuża bħala belt reliġjuża ċentrali tal-pellegrinaġġi.[9]

L-isem oriġinali tal-belt mhuwiex magħruf. It-tumbati iktar 'il quddiem ingħataw isem it-tribù ta' Cahokia, li kien poplu Illiniwek storiku li kien jgħix fl-inħawi meta waslu l-ewwel esploraturi Franċiżi fis-seklu 17.[10] Peress li dan seħħ sekli wara li Cahokia ġiet abbandunata mill-abitanti oriġinali tagħha, it-tribù ta' Cahokia mhux neċessarjament kienet dixxendenti mill-poplu bikri tal-era tal-poplu ta' Mississippi. X'aktarx, diversi gruppi etniċi indiġeni insedjaw l-inħawi tat-Tumbati ta' Cahokia meta l-belt kienet fil-quċċata tagħha.[11][12]

L-istoriku Daniel Richter jinnota li l-belt laħqet il-quċċata tagħha matul il-perjodu tat-Tisħin Medjevali. Milli jidher dan il-perjodu rawwem rivoluzzjoni agrikola fin-naħa ta' fuq tal-Amerka ta' Fuq, peress li l-għelejjel tal-qamħirrum, tal-fażola (legumi) u tal-qargħa aħmar ġew żviluppati u adattati jew imlaqqma biex jifilħu l-klima miti tat-Tramuntana minkejja l-oriġini tagħhom fil-Mesoamerka. Richter jinnota wkoll li l-iżvilupp avvanzat ta' Cahokia ħabat mal-iżvilupp fil-Lbiċ tas-soċjetà tal-Kanjon ta' Chaco, li pproduċiet ukoll xogħlijiet fuq skala kbira f'soċjetà li milli jidher kienet stratifikata soċjalment. Id-deklin tal-belt jaħbat mal-Era Glaċjali Żgħira, għalkemm sa dak iż-żmien, l-agrikoltura bbażata fuq tliet għelejjel baqgħet stabbilita sew madwar l-Amerka ta' Fuq miti.[13]

Tkabbir u quċċata (is-sekli 11 u 12)

[immodifika | immodifika s-sors]
Mappa li turi ż-żoni fejn bejn wieħed u ieħor kienu jgħixu d-diversi kulturi ta' Mississippi u l-kulturi relatati. Cahokia tinsab qrib iċ-ċentru ta' din il-mappa fin-naħa ta' fuq taż-żona ta' nofs ix-xmara Mississippi.

Cahokia saret l-iżjed ċentru importanti għall-kultura ta' Mississippi. Din il-kultura ġiet espressa f'insedjament tul il-mogħdijiet tal-ilma ewlenin li issa jkopru il-Punent Ċentrali, il-Lvant u x-Xlokk tal-Istati Uniti. Cahokia kienet tinsab f'pożizzjoni strateġika qrib il-konfluwenza tax-xmajjar Mississippi, Missouri u Illinois. Kellha rabtiet kummerċjali ma' komunitajiet 'il bogħod saħansitra sal-Lagi l-Kbar lejn it-Tramuntana u l-Kosta tal-Golf lejn in-Nofsinhar, u kien isir kummerċ ta' oġġetti eżotiċi bħar-ram, il-kwarz ta' Mill Creek,[14] is-snien tal-klieb il-baħar,[15] u l-qxur tal-baħar tal-koċċli.[16]

L-iktar notevoli, il-kwarz ta' Mill Creek, kien jintuża fil-produzzjoni ta' mgħażaq, għodod importanti ħafna għall-bdiewa ta' madwar Cahokia u ċentri oħra ta' Mississippi. Il-kontroll li kellha Cahokia fuq il-manifattura u d-distribuzzjoni ta' dawn l-għodod tal-idejn kien attività ekonomika importanti li permezz tagħha l-belt iffjorixxiet.[17] Il-bċejjeċ tal-fuħħar u l-għodod tal-ġebel tal-kultura ta' Mississippi bl-istil ta' Cahokia nstabu fis-sit ta' Silvernale[18] qrib Red Wing, Minnesota, u f'Cahokia ġew skavati materjali u oġġetti kummerċjali minn Pennsylvania, mill-Kosta tal-Golf u mil-Lag Superjuri.[19]

Fil-quċċata tal-iżvilupp tagħha, Cahokia kienet l-ikbar ċentru urban fit-Tramuntana tal-bliet Mesoamerikani l-kbar fil-Messiku u fl-Amerka Ċentrali. B'popolazzjoni ta' madwar 1,000 ruħ qabel bejn wieħed u ieħor l-1050, il-popolazzjoni tagħha baqgħet tikbar b'mod rapidu anke wara dik id-data. Skont studju li sar fl-2007 f'Quaternary Science Reviews, "Bejn l-1050 u l-1100 W.K., il-popolazzjoni ta' Cahokia żdiedet minn bejn 1,400 u 2,800 ruħ għal bejn 10,200 u 15,300 ruħ",[20] abbażi ta' stima li tapplika biss għal żona ċentrali ta' okkupazzjoni b'densità kbira ta' 1.8 kilometru kwadru (0.69 mili kwadri).[21] Studji dwar it-tkabbir ta' Cahokia jsostnu li l-immigrazzjoni fuq skala kbira kienet kontributur essenzjali fit-tkabbir rapidu inizjali tal-belt.[22] L-arkeologi jistmaw li l-popolazzjoni tal-belt kienet bejn 6,000 u 40,000 ruħ fil-quċċata tagħha, u iktar nies kienu jgħixu f'villaġġi agrikoli periferiċi li kienu jfornu liċ-ċentru urban prinċipali.[23]

Bħala riżultat tal-iskavi arkeoloġiċi li saru fil-bidu tas-seklu 21, instabu żoni residenzjali ġodda lejn il-Punent ta' Cahokia; din l-iskoperta żiedet l-istimi tal-popolazzjoni taż-żona storika.[24] Jekk l-ogħla stimi tal-popolazzjoni huma korretti, Cahokia kienet ikbar minn kwalunkwe belt sussegwenti fl-Istati Uniti sas-snin 80 tas-seklu 18, meta l-popolazzjoni ta' Philadelphia kibret għal iktar minn 40,000 ruħ.[25] Il-popolazzjoni tagħha jaf kienet ikbar minn dik ta' Londra[26] u ta' Pariġi[27] kontemporanji.

Waħda mill-problemi ewlenin li kienu jiffaċċjaw ċentri kbar bħal Cahokia kienet iż-żamma ta' provvista kostanti tal-ikel, x'aktarx aċċentwata min-nixfiet fl-1100-1250 W.K. Problema relatata kienet ir-rimi tal-iskart għal popolazzjoni daqstant densa, u huwa maħsub li l-mard kien ħakem lil Cahokia minħabba t-tniġġis tal-mogħdijiet tal-ilma. Peress li kienet saret post fejn kien hemm daqstant mard, Snow jemmen li l-belt kellha tiddependi fuq attrazzjonijiet soċjali u politiċi biex ikollha provvista kostanti ta' immigranti ġodda; inkella, ir-rata tal-imwiet tal-belt kienet twassal biex tiġi abbandunata qabel.

Deklin (is-sekli 13 u 14)

[immodifika | immodifika s-sors]
A mound diagram of the Mississippian culture
Id-diversi saffi ta' kostruzzjoni tat-tumbati u tal-istrutturi tal-ħamrija bħal tempji jew strutturi mortwarji, rampi bit-taraġ biz-zkuk, strutturi preċedenti taħt saffi li ġew wara, diversi terrazzi u difniet intrużivi.

Il-popolazzjoni ta' Cahokia bdiet tbatti għall-ħabta tas-seklu 13, u s-sit ġie abbandunat għall-ħabta tal-1350.[28] Xi studjużi pproponew fatturi ambjentali, bħad-degradazzjoni ambjentali permezz tal-kaċċa eċċessiva, id-deforestazzjoni u t-tniġġis, u t-tibdil fil-klima, bħal żieda fl-għargħar u fin-nixfiet, bħala spjegazzjonijiet għall-abbandun tas-sit. Madankollu, riċerka iktar reċenti tissuġġerixxi li ma hemm l-ebda evidenza ta' erożjoni jew ta' għargħar ikkawżati mill-bniedem f'Cahokia.[29]

Il-problemi politiċi, ekonomiċi jew kulturali jaf ikkontribwew ukoll għad-deklin tal-komunità. Thomas Emerson u Kristin Hedman jargumentaw li l-popolazzjoni kbira ta' immigranti ta' Cahokia kienet fattur li kkontribwixxa għall-frammentazzjoni aħħarija tal-belt, peress li l-lingwi, id-drawwiet u r-reliġjonijiet differenti ostakolaw il-ħolqien ta' identità kulturali koeżiva ta' Cahokia. Analiżijiet tas-siti funebri ta' Cahokia u tal-fdalijiet assoċjati wrew ukoll li bosta abitanti ta' Cahokia ma kinux nattivi tal-belt jew tar-reġjun tal-madwar. Dawn l-immigranti xi kultant kienu jindifnu separatament mir-residenti nattivi, indikatur possibbli tal-integrazzjoni dgħajfa abbażi tal-etniċità. X'aktarx li xi fatturi soċjali u ambjentali flimkien wasslu għall-kundizzjonijiet li obbligaw lin-nies jitilqu minn Cahokia.[30]

Kawża possibbli oħra hija xi invażjoni minn popli barranin. Bosta teoriji mill-aħħar tas-seklu 20 jipproponu l-kollass politiku minħabba l-kilba tal-konkwisti bħala r-raġuni primarja għall-abbandun ta' Cahokia. Evidenza ta' gwerer li nstabet hija palizzati difensivi u torrijiet tal-għassa tal-injam madwar iċ-ċentru ċerimonjali prinċipali ta' Cahokia. Madankollu, il-palizzati jaf kienu ttellgħu iktar għal separazzjoni ritwali jew formali milli għal skopijiet militari, għalkemm palizzati bil-bastjuni kważi dejjem jindikaw xi gwerer. Matul is-seklu 13 il-popolazzjoni ta' Cahokia ċkienet u l-palizzati nbnew mill-ġdid diversi drabi biex jinkorporaw il-belt li kulma jmur dejjem baqgħet tiċkien.[31]

Il-mard trażmess qalb il-popolazzjoni urbana kbira u densa x'aktarx li wkoll wassal għad-deklin. Bl-istess mod, problemi tas-saħħa bħall-marda tal-pellagra jokkorru l-iktar fost dawk li kien ikollhom dieti intensivi fl-użu tal-qamħirrum bħal dik ta' Cahokia. Madankollu, ma ġietx identifikata evidenza li torbot in-nuqqasijiet nutrittivi ma' kolloss soċjetali usa'. Fil-bidu ta' Cahokia għall-ħabta tal-1050 W.K., l-ominija kienet issir permezz tan-nikstamalizzazzjoni li permezz tagħha l-qamħirrum kien ikun iktar nutrittiv. Riċerka reċenti tindika li ċ-ċittadini bikrin ta' Cahokia kienu jagħmlu dan il-proċess tal-qamħirrum iżda mbagħad waqfu għall-ħabta tal-1200 W.K. Id-dipendenza intensiva fuq il-qamħirrum mingħajr in-nikstamalizzazzjoni tista' tirriżulta fil-marda tal-pellagra u l-mewt. Analiżi tal-iżotopi tal-fdalijiet funebri f'Cahokia żvelat ukoll anemija minħabba n-nuqqas ta' ħadid u difetti fl-enamel tas-snien li potenzjalment irriżultaw mid-dipendenza ta' Cahokia fuq il-qamħirrum.[32]

Flimkien ma' dawn il-fatturi, ir-riċerkaturi sabu evidenza fl-2015 ta' għargħar kbar f'Cahokia, li tant kienu kbar li għerrqu l-abitazzjonijiet. Analiżi tas-sedimenti fil-qiegħ tal-Lag ta' Horseshoe żvelat li seħħew żewġ għargħar ewlenin fil-perjodu tal-insedjament ta' Cahokia, bejn wieħed u ieħor fl-1100-1260 u fl-1340-1460. Filwaqt li l-għargħar jaf seħħ lejn il-bidu tat-tkabbir tal-belt, milli jidher ma naffritx lill-bennejja tal-belt; anzi l-kontra, milli jidher dawn ħadu passi bħall-ħolqien ta' kanali, digi u lievi li pproteġew mill-inqas il-parti ċentrali tal-belt matul l-istorja tal-abitazzjoni tagħha. F'indikazzjoni oħra ta' sforzi ta' mitigazzjoni tal-għargħar, iċ-ċittadini ta' Cahokia qasmu l-artijiet agrikoli tagħhom f'għelieqi f'artijiet baxxi u f'għelieqi f'artijiet għoljin, biex b'hekk inaqqsu l-probabbiltà ta' għargħar katakliżmatiku uniku jeqred f'daqqa l-provvista tal-ikel tal-belt.

L-arkeologi skoprew evidenza fl-2020 li kien hemm irpiljar fil-popolazzjoni wara li kienet laħqet livell minimu fl-1400, laħqet livell massimu fl-1650 u mbagħad reġgħet ċkienet għal darb'oħra fl-1700.[33]

Cahokia hija mdawra b'artijiet agrikoli għammiela. Il-belt tradizzjonalment kienet maħsuba li kienet ċivilizzazzjoni ċċentrata fuq il-qamħirrum, wara li l-għalla ġiet introdotta fir-reġjun għall-ħabta tad-900 W.K. Filwaqt li l-qamħirrum spiss jiġi akkreditat li ppermetta t-tkabbir bikri tal-popolazzjoni ta' Cahokia, riċerka iktar reċenti ssuġġeriet li d-dieta tal-popolazzjoni ta' Cahokia kienet pjuttost varjata, speċjalment fil-perjodu bikri tal-eżistenza tal-belt. Thomas Emerson u Kristin Hedman jattribwixxu l-iskoperta ta' individwi minn Cahokia b'dieta b'użu baxx tal-qamħirrum b'rabta mal-eżistenza ta' komunitajiet ta' kaċċaturi-ġemmiegħa immigranti li kienu għadhom ma adottawx il-qamħirrum bħala sors tal-ikel bażiku tagħhom.

Ir-residenti fiż-żoni periferiċi kienu jiddependu ferm fuq il-qamħirrum għall-għajxien tagħhom, filwaqt li r-residenti taċ-ċentru tal-belt ta' Cahokia kellhom dieta iktar varjata. Interpretazzjoni partikolari hi li l-livelli iktar għoljin ta' konsum tal-qamħirrum jaf ikunu korrelatati ma' status soċjali iktar baxx fost ir-residenti tal-belt.

L-impatt li l-agrikoltura ta' Cahokia kellha fuq l-ambjent, u r-relazzjoni tagħha mal-kollas finali tal-belt, huwa dibattitu jaħraq. Id-degradazzjoni tal-ħamrija għall-agrikoltura madwar Cahokia jaf wasslet għal tnaqqis fir-riżorsi tal-ikel li mbagħad wasslu għall-qerda tal-belt. Madankollu, Jane Mt. Pleasant, targumenta li dawn il-mudelli tal-lonġevità tal-ħamrija ta' Cahokia huma difettużi, għax huma bbażati fuq il-fehim modern tar-rendimenti tal-għelejjel li jassumu l-użu ta' moħriet. L-użu esklużiv tal-għodod tal-idejn f'Cahokia kien jikkawża inqas ħsara lill-ħamrija u b'hekk jaf żamm il-kwalità tal-ħamrija għal żmien itwal milli huwa tipiku llum il-ġurnata, u għaldaqstant il-kollass rapidu tal-produttività agrikola f'Cahokia skont dan il-ħsieb hija inqas probabbli.

Karatteristiċi notevoli

[immodifika | immodifika s-sors]

Is-sit oriġinali kien fih 120 tumbata tal-ħamrija f'erja ta' 6 mili kwadri (16 km2), li minnhom illum il-ġurnata fadal 80. Sabiex jiksbu dan il-kobor, huwa stmat li eluf ta' ħaddiema matul deċennji sħaħ ċaqilqu iktar minn 55 miljun pied kubu (1,600,000 m3) ta' ħamrija fi qfief minsuġa biex joħolqu dan in-network ta' tumbati u pjazez komunitarji. Pereżempju, it-Tumbata tal-Patrijiet, tkopri 14-il akru (5.7 ettari), hija għolja 100 pied (30 metru), u fil-quċċata tagħha kellha binja enormi ta' 5,000 pied kwadru (460 m2) li kienet iżżid għoli ulterjuri ta' 50 pied (15-il metru).

Pajsaġġ urban

[immodifika | immodifika s-sors]
Rikostruzzjoni artistika ta' Cahokia ċentrali. Il-linja bażi mil-Lvant għall-Punent ta' Cahokia tgħaddi miċ-Ċirku tal-Injam, mit-Tumbata tal-Patrijiet, u minn diversi tumbati kbar oħra tal-ħamrija.

Fi stadju bikri tal-istorja tagħha, Cahokia għaddiet minn espansjoni enormi tal-kostruzzjoni. Flimkien mal-fażi bikrija tat-Tumbata tal-Patrijiet, fis-sit ġiet stabbilita konfigurazzjoni urbana wiesgħa. Inbniet b'perspettiva kwadripartitika simbolika u kienet orjentata lejn l-erba' direzzjonijiet kardinali bl-assi prinċipali mil-Lvant għall-Punent u mit-Tramuntana għan-Nofsinhar definiti bit-Tumbata tal-Patrijiet qrib iċ-ċentru tagħha. Ġew stabbiliti erba' pjazez kbar lejn il-Lvant, il-Punent, it-Tramuntana u n-Nofsinhar tat-Tumbata tal-Patrijiet.

Lejn in-Nofsinhar tat-Tumbata tal-Patrijiet hemm il-Pjazza l-Kbira, spazju kbir li kien ikopri bejn wieħed u ieħor 50 akru (20 ettaru) u kellu tul ta' iktar minn 1,600 pied (490 metru) b'wisa' ta' iktar minn 900 pied (270 metru). Oriġinarjament ir-riċerkaturi ħasbu li l-art ċatta fil-beraħ f'din iż-żona kienet tirrifletti l-pożizzjoni ta' Cahokia fil-pjanura tal-għargħar alluvjonali ta' Mississippi, iżda minflok studji tal-ħamrija wrew li l-pajsaġġ oriġinarjament kien magħmul minn topografija ta' għoljiet telgħin u neżlin qishom ħalel. F'wieħed mill-proġetti l-iktar bikrin tal-kostruzzjoni fuq skala kbira, is-sit kien ġie livellat apposta u b'mod espert mill-abitanti tal-belt. Dan kien parti mill-inġinerija sofistikata li toħroġ fid-dieher fis-sit kollu. Kienet tintuża għal ċerimonji u għal riċevimenti kbar, kif ukoll għal logħbiet ritwali, bħaċ-chunkey. Din il-logħba kienet tintlagħab bl-irrolljar ta' ġebla mdaqqsa b'għamla ta' diska minn naħa għall-oħra tal-għalqa. Min kien jilgħab il-logħba kien iwaddab il-lanez lejn il-post li kien jaħseb li l-ġebla kienet se tieqaf. Il-logħba kienet teħtieġ kapaċità kbira ta' kalkolu u ta' mira.

L-assi ċerimonjali ewlenija mit-Tramuntana għan-Nofsinhar jikkollega ż-żona prinċipali tas-sit mat-tumbata mortwarja kbira lejn in-Nofsinhar, magħrufa bħala t-Tumbata tas-Serp taċ-Ċekċieka (it-Tumbata 66). Karatteristika ta' din l-istruttura, magħrufa bħala x-Xatt tas-Serp taċ-Ċekċieka fost l-arkeologi, kienet xatt elevat wiesa' madwar 18-il metru (59 pied), b'tul ta' madwar 800 metru (2,600 pied) u b'għoli li jvarja minn 0.5 metri (1.6 pied) sa kważi 1.3 metru (4.3 piedi) tul żona mtajna lejn in-Nofsinhar tal-Pjazza l-Kbira. Kellha allinjament ta' 5° fil-Lvant tat-Tramuntana, direzzjoni li kienet maħsuba li tirreplika t-tlugħ massimu tal-qamar fin-Nofsinhar ta' 5° fil-Punent tat-Tramuntana, għalkemm bil-kontra. Huwa maħsub li din kellha assoċjazzjonijiet simboliċi mal-bennejja b'rabta mad-divinità femminili qamrija tagħhom tal-qamħirrum ta' wara l-mewt. Dan il-ħsieb huwa msaħħaħ iktar permezz tal-prossimità kbira tagħha mat-Tumbata Nru 72; b'konnotazzjonijiet ta' wara l-mewt fejn kien maħsub li wieħed kien jaqsam iż-żona b'ilma baxx tax-xatt, u jasal fil-kumpless mortwarju tat-Tumbata tas-Serp taċ-Ċekċieka. Ix-xatt innifsu jaf kien jitqies bħala simbolu tal-"Mogħdija tal-Erwieħ".

Id-distrett ċentrali ta' status għoli ta' Cahokia kien imdawwar b'palizzati twal żewġ metri mgħammra b'bastjuni protettivi li nbnew wara. Meta l-palizzati nbnew kienu jgħaddu minn xi kwartieri li kienu jeżistu qabel u kienu jisseparawhom. L-arkeologi sabu evidenza tal-palizzati waqt l-iskavi taż-żona u sabu indikazzjonijiet li ġew rikostruwiti diversi drabi. Il-bastjuni tagħhom urew li l-iskop tagħhom x'aktarx li kien wieħed difensiv.

Lil hinn mit-Tumbata tal-Patrijiet, kien hemm saħansitra 120 tumbata oħra f'distanzi li jvarjaw minn xulxin u miċ-ċentru tal-belt. Sa issa, instabu 109 tumbati, u 68 minnhom jinsabu fiż-żona tal-park. It-tumbati huma maqsuma fi tliet tipi differenti: bi pjattaforma, koniċi u b'ħajt fil-quċċata. Kull tumbata milli jidher kellha t-tifsira u l-funzjoni tagħha. Inġenerali, iċ-ċentru tal-belt jidher li kien ġie stabbilit b'konfigurazzjoni b'għamla ta' djamant b'tul ta' mil (1.6 kilometru) minn naħa għall-oħra, filwaqt li l-belt kollha fiha 5 mili (8.0 kilometri) mil-Lvant għall-Punent.

Arkitettura domestika

[immodifika | immodifika s-sors]

Iż-żoni residenzjali ta' Cahokia kienu rranġati bir-reqqa f'raggruppamenti ppjanati madwar il-pjazez u t-tumbati. Diffiċli li wieħed jasal għal delinjazzjonijiet u funzjonijiet speċifiċi, iżda bosta minn dawn ir-raggruppamenti jaf ġew iddisinjati biex jakkomodaw segregazzjonijiet reliġjużi jew etniċi. Il-kwartieri ta' Cahokia kellhom sett standardizzat ta' tipi ta' binjiet, inkluż banjijiet bl-istim, djar tal-kunsill u tempji.

L-istrutturi domestiċi ta' Cahokia ġeneralment kellhom kostruzzjoni bil-ħuxlief fuq il-lasti b'għamla rettangolari. Spiss kienu jintużaw trunċieri bil-ħitan minflok lasti għall-kostruzzjoni.

Alleen Betzenhauser u Timothy Pauketat isostnu li iktar minn 20 fil-mija tal-istrutturi fl-inħawi ta' Cahokia ma kellhomx funzjonijiet domestiċi, iżda pjuttost kienu maħsuba biex jiffaċilitaw il-kuntatt ma' essri spiritwali mhux umani bħala parti minn reliġjon animistika. Dawn l-essri jaf kienu jirresjedu fil-binja stess jew f'markaturi ikbar, simili għal-lasti li kienu jintużaw għall-kostruzzjoni taċ-Ċirku tal-Injam ta' Cahokia. Betzenhauser u Pauketat iqabblu l-binjiet ta' Cahokia skont it-teorija tagħhom ma' tined tat-tħarrik jew postijiet mediċinali.

Tumbata tal-Patrijiet

[immodifika | immodifika s-sors]
Illustrazzjoni tal-1882 tat-Tumbata tal-Patrijiet.

It-Tumbata tal-Patrijiet hija l-ikbar struttura u l-punt ċentrali tal-belt: hija tumbata enormi bi pjattaforma u erba' terrazzi, għolja 10 sulari, u hija l-ikbar tumbata tal-ħamrija magħmula mill-bniedem fit-Tramuntana tal-Messiku. Tħares lejn in-Nofsinhar u hija għolja 100 pied (30 metru), twila 951 pied (290 metru), wiesgħa 836 pied (255 metru) u tkopri 13.8-il akru (5.6 ettari). Hija magħmula minn madwar 814,000 jarda kubika (622,000 m3) ta' ħamrija. It-tumbata nbniet dejjem ogħla u usa' matul is-sekli, saħansitra f'għaxar stadji separati ta' kostruzzjoni fejn ġew miżjuda t-terrazzi u qisha xoffa madwarha.

It-Tumbata tal-Patrijiet ingħatat isimha minħabba l-komunità ta' patrijiet Trappisti li kienu jirresjedu fil-qrib għal żmien qasir, wara li l-Amerikani Ewropej insedjaw l-inħawi. L-iskavi fin-naħa ta' fuq tat-Tumbata tal-Patrijiet żvelaw evidenza ta' binja kbira, x'aktarx tempju jew ir-residenza tal-ogħla kap, li kienet tidher mill-belt kollha. Din il-binja kienet twila madwar 105 piedi (32 metru) u wiesgħa 48 pied (15-il metru), u jaf kienet għolja saħansitra 50 pied (15-il metru). Kienet tkopri madwar 5,000 pied kwadru (460 m2).

In-naħat tal-Lvant u tal-Majjistral tat-Tumbata tal-Patrijiet ġew skavati darbtejn f'Awwissu 2007 matul tentattiv biex tiġi evitata l-erożjoni minħabba ċ-ċediment tal-ġnub. Dawn in-naħat sarulhom xi tiswijiet biex it-tumbata tiġi ppreservata.

Tumbata Nru 72

[immodifika | immodifika s-sors]
It-Tumbata Nru 72.

Matul l-iskavi tat-Tumbata Nru 72, tumbata funebri fin-Nofsinhar taċ-ċentru urban prinċipali, l-arkeologi sabu l-fdalijiet ta' xi 270 individwu, inkluż difniet ta' koppji maskili/femminili. Difna partikolari (il-Karatteristika Nru 101) saret fuq mifrex ta' 10,000 żibġa tal-qxur tal-baħar irranġati fl-għamla ta' falkun, b'ras l-għasfur tidher taħt u maġenb ras ir-raġel, u l-ġwienaħ tiegħu u denbu taħt dirgħajn u riġlejn ir-raġel. Din id-difna hija magħrufa bħala d-Difna taż-Żibeġ jew tar-Raġel Għasfur. Difniet oħra, bħad-Difna tal-Ħażna Eżotika fit-tumbata, kellhom materjali eżotiċi u kwantitajiet kbar ta' żibeġ tal-qxur tal-baħar.

Il-ġellied falkun jew ir-raġel għasfur huwa motiv komuni fil-kultura ta' Mississippi. Din id-difna bla dubju kellha tifsira ikonografika b'saħħitha. Barra minn hekk, ħażna ta' ponot tal-vleġeġ maħduma b'mod sofistikat u fin bi stili u b'materjali differenti nstabet qrib il-qabar ta' dan ir-raġel importanti. Isseparati f'erba' tipi, kull tip minn reġjun ġeografiku differenti, il-ponot tal-vleġeġ urew ir-rabtiet kummerċjali estensivi ta' Cahokia fl-Amerka ta' Fuq.

L-arkeologi rkupraw iktar minn 250 skeletru ieħor mit-Tumbata Nru 72. L-istudjużi jemmnu li kważi 62 % minnhom kienu vittmi offruti bħala sagrifiċċju, abbażi ta' sinjali ta' eżekuzzjonijiet ritwali, il-metodu tad-difna, u fatturi oħra. L-iskeletri jinkludu:

  • erba' żgħażagħ irġiel, bla idejn u bla ras;
  • qabar tal-massa b'iktar minn 50 mara ta' xi 21 sena, b'katavri rranġati f'żewġ saffi sseparati b'qishom twapet;
  • difna tal-massa b'40 raġel u mara li milli jidher inqatlu b'mod vjolenti, u wħud minnhom jaf indifnu ħajjin: "Mill-pożizzjoni vertikali ta' wħud mis-swaba', li donnhom kienu qed iħaffru fir-ramel, jidher li mhux il-vittmi kollha kienu mejtin meta ndifnu – uħud ippruvaw joħorġu lilhom infushom mill-massa ta' katavri".

Ir-rabta ta' dawn id-difniet mad-difna ċentrali mhix ċara. X'aktarx li ma ġewx depożitati kollha fl-istess żmien. L-injam f'diversi partijiet tat-tumbata ġew datat bir-radjokarbonju li jmur lura għal bejn id-950 u s-sena 1000 W.K.

L-iskavi indikaw li t-Tumbata Nru 72 ma nbniet bħala tumbata unika, iżda iktar bħala sensiela ta' tumbati iżgħar. Dawn it-tumbati ngħataw għamliet differenti maż-żmien u tgħattew bil-ħamrija xi kultant biex it-Tumbata Nru 72 fl-aħħar mill-aħħar tingħata l-għamla aħħarija tagħha.

Post fejn kien jinħadem ir-ram

[immodifika | immodifika s-sors]
Bċejjeċ tar-ram repoussé tal-kultura ta' Mississippi.

L-iskavi qrib it-Tumbata Nru 34 mill-2002 sal-2010 żvelaw post fejn kien jinħadem ir-ram. Din is-sejba unika oriġinarjament ġiet skoperta fis-snin 50 tas-seklu 20 mill-arkeologu Gregory Perino, iżda l-pożizzjoni eżatta tal-post intilfet għal 60 sena. Dan huwa l-uniku post magħruf fejn kien jinħadem ir-ram f'sit tal-kultura ta' Mississippi. Fl-inħawi hemm il-fdalijiet ta' tliet zkuk tas-siġar bl-għeruq li huwa maħsub li ntużaw biex iżommu xi ġebel bħala inkwini. L-analiżi tar-ram li nstab matul l-iskavi wriet li r-ram ingħadda minn proċess ta' rikottura, li hija teknika li tinvolvi t-tisħin u t-tkessiħ ripetut tal-metall waqt li jkun qed jinħadem, l-istess bħalma jagħmlu l-ħaddieda bil-ħadid.

L-artiġjani pproduċew oġġetti reliġjużi, bħal maskri tad-divinità bl-imnieħer twil u msielet ċerimonjali b'għamla simbolika li huwa maħsub li ntużaw f'ritwali ta' parentela fittizja. Bosta mill-platti tar-ram ta' Mississippi b'rabta stilistika, bħall-ħażna ta' Wulfing mix-Xlokk ta' Missouri, uħud mill-platti ta' Etowah minn Georgia, u bosta mill-platti ta' Spiro minn Oklahoma, huma assoċjati mal-istil usa' ta' Braden u huwa maħsub li ġew prodotti f'Cahokia fis-seklu 13.

Ċirku tal-Injam ta' Cahokia

[immodifika | immodifika s-sors]
Veduta taċ-Ċirku tal-Injam III rikostruwit u l-allinjament tiegħu mal-arblu tal-ekwinozju u mat-Tumbata tal-Patrijiet xi 0.5 mili (0.8 kilometri).

Iċ-Ċirku tal-Injam ta' Cahokia kien sensiela ta' ċrieki kbar tal-injam madwar 850 metru (2,790 pied) lejn il-Punent tat-Tumbata tal-Patrijiet. Huwa maħsub li nbnew bejn id-900 u l-1100 W.K., u kull wieħed kien ikbar minn ta' qabel bi 12-il arblu iktar minn ta' qabel. Is-sit ġie skopert waqt ix-xogħol arkeoloġiku ta' stħarriġ tal-fdalijiet ta' Dr. Warren Wittry fil-bidu tas-snin 60 tas-seklu 20 meta żdiedet il-kostruzzjoni bis-saħħa tal-awtostrada interstatali. Għalkemm il-maġġoranza tas-sit kien fih strutturi ta' djar ta' villaġġ, ġew skoperti wkoll għadd ta' ħofor kbar tal-arbli. Meta l-ħofor ġew ipplottjati, kienu jiffurmaw diversi arkijiet b'ħofor spazjati b'distanza indaqs. Ix-xogħol analtiku dettaljat appoġġa l-ipoteżi li l-kollokament ta' dawn l-arbli kien skont disinn apposta, u Wittry ħareġ bl-ipoteżi li l-arkijiet jaf kienu ċrieki sħaħ. Huwa beda jirreferi għaċ-ċrieki bħala "ċrieki tal-injam" (bl-Ingliż: woodhenges), u beda jqabbel l-istrutturi maċ-ċrieki magħrufa sew tal-Ingilterra f'Woodhenge u fi Stonehenge.

Il-ħofor tal-arbli li sab Wittry huma eżempju kif il-ħamrija taħżen il-memorja ta' materjali organiċi li ddeterjoraw fil-ħamrija eluf ta' snin ilu. Bosta tipi ta' ħamrija għandhom komponent aċiduż naturali li jkisser malajr il-biċċa l-kbira tal-materjali organiċi, iżda jibqa' skolorament skur fil-ħamrija. L-arbli oriġinali taċ-Ċirku tal-Injam ta' Cahokia ħallew warajhom l-istess skolorament, u b'hekk ir-riċerkaturi setgħu faċilment jidentifikaw li l-ħamrija xi darba kellha arbli tal-injam imdaħħlin fiha.

Skavi addizzjonali li saru fis-snin 60 sa 80 tas-seklu 20 użaw tbassir ibbażat fuq il-pożizzjonijiet ivverifikati tal-ħofor tal-arbli u fuq l-ispazjar tagħhom biex isibu ħofor oħra tal-arbli tal-injam u jikkonfermaw l-eżistenza ta' ħames ċrieki separati tal-injam fil-qrib. Issa ċ-ċrieki ġew iddeżinjati bħala ċ-Ċrieki tal-Injam I sa V b'numri Rumani. Fl-1985, inbniet rikostruzzjoni taċ-Ċirku tal-Injam III bl-arbli fil-pożizzjonijiet oriġinali skavati. Iċ-ċirku, li għandu 48 arblu f'għamla ta' ċirku u d-49 arblu fiċ-ċentru tiegħu, intuża biex tiġi investigata l-astronomija arkeoloġika f'Cahokia. Id-Diviżjoni tal-Preservazzjoni Storika ta' Illinois li tissorvelja s-sit ta' Cahokia tospita osservazzjonijiet pubbliċiċ ta' tlugħ ix-xmex fl-ekwinozji tar-rebbiegħa u tal-ħarifa u fis-solstizji tax-xita u tas-sajf. Bħala turija ta' rispett lejn it-twemmin tal-Amerikani Nattivi, f'dawn l-avvenimenti ma jsirux ċerimonji jew ritwali.

Sistema ta' Tumbati ta' Cahokia

[immodifika | immodifika s-sors]

Cahokia hija magħrufa bħala wieħed miċ-ċentri b'kollezzjonijiet popolati densament ta' siti, fosthom tal-Lvant ta' St. Louis, it-Tumbati ta' St. Louis, Janey B. Goode, u s-sit ta' Mitchell. Dan ir-reġjun ta' siti spiss huwa magħruf bħala ż-"Żona Ikbar ta' Cahokia" peress li huma kollha interrelatati.

Tumbati relatati

[immodifika | immodifika s-sors]

Sas-seklu 19, sensiela ta' tumbati simili kienu ddokumentati li kienu jeżistu f'dik li issa hija l-belt ta' St. Louis, xi 8 mili (13-il kilometru) lejn il-Punent ta' Cahokia. Il-biċċa l-kbira ta' dawn it-tumbati ġew livellati waqt l-iżvilupp ta' St. Louis, u l-biċċa l-kbira tal-materjal tagħhom reġa' ntuża fil-proġetti tal-kostruzzjoni.

L-unika tumbata li baqgħet teżisti minn dawn it-tumbati hija t-Tumbata ta' Sugarloaf. Din tinsab fix-xatt tal-Punent tax-xmara Mississippi, u kienet timmarka l-fruntiera inizjali bejn St. Louis u l-belt ta' Carondelet li fl-imgħoddi kienet awtonoma.

Wieħed mill-ikbar siti tal-kultura ta' Mississippi huwa s-Sit Storiku Statali tat-Tumbati ta' Kincaid, li jinsab fil-kontej ta' Massac u ta' Polk fin-Nofsinhar ta' Illinois. Jinsab 140 mil (230 kilometru) fix-Xlokk ta' Cahokia, fil-pjanura tal-għargħar tax-xmara Ohio. B'total ta' 19-il tumbata fil-kumpless, dan jitqies bħala l-ħames l-ikbar sit tal-kultura ta' Mississippi bħala għadd ta' monumenti. Huwa maħsub li s-sit kien immexxi minn kap, peress li fost id-difniet tat-tumbata nstabet difna tal-elit. Is-sit ġie ddeżinjat bħala Għeliem Storiku Nazzjonali.

Mużew u Ċentru Interpretattiv ta' Cahokia

[immodifika | immodifika s-sors]
Il-Mużew u ċ-Ċentru Interpretattiv ta' Cahokia.

Il-Mużew u ċ-Ċentru Interpretattiv ta' Cahokia, li jilqa' sa miljun viżitatur fis-sena, ġie ddisinjat minn AAIC Inc. Il-binja, li nfetħet fl-1989, ingħatat il-Premju ta' Thomas H. Madigan, il-Premju Magħżul mill-Qarrejja tas-St. Louis Construction News & Reviews, il-Premju għall-Merti mill-Assoċjazzjoni tal-Kostruzzjoni bil-Metall, u l-Premju ta' Kisba Straordinarja mill-Assoċjazzjoni tal-Manifatturi tal-Brikks.

Dinja akkademika

[immodifika | immodifika s-sors]

Cahokia ilha post ta' interess fost il-komunità tal-akkademiċi. Diġà fis-snin 60 tas-seklu 20, l-universitajiet fil-Midwest żaru s-sit biex jagħmlu riċerka fil-post fl-oqsma tal-ġeoloġija u tal-arkeoloġija. Wieħed mill-iżjed riċerkaturi prominenti ta' Cahokia huwa Timothy Pauketat. Huwa wettaq riċerka u kiteb dwar Cahokia għall-biċċa l-kbira tal-karriera professjonali tiegħu. Akkademiċi prominenti oħra ta' Cahokia jinkludu Warren Wittry, li kien strumentali għall-irkupru taċ-Ċirku tal-Injam ta' Cahokia.

Deżinjazzjonijiet

[immodifika | immodifika s-sors]

It-Tumbati ta' Cahokia ġew protetti għall-ewwel darba mill-istat ta' Illinois fl-1923 meta l-leġiżlatura tiegħu awtorizzat ix-xiri ta' park statali. Id-deżinjazzjoni ta' wara bħala sit storiku statali offriet protezzjoni addizzjonali, iżda s-sit ġie mhedded b'mod sinifikanti mill-programm tal-kostruzzjoni tal-awtostrada federali fis-snin 50 tas-seklu 20. Il-programm tal-kostruzzjoni tal-awtostrada naqqas l-integrità tas-sit; madankollu, żied il-finanzjament għal investigazzjonijiet arkeoloġiċi ta' emerġenza. Dawn l-investigazzjonijiet saru intensivi u għadhom isiru sal-lum. Dawn irriżultaw fil-fehim attwali tal-importanza nazzjonali u internazzjonali tas-sit. Is-sit ġie ddeżinjat bħala Għeliem Storiku Nazzjonali fid-19 ta' Lulju 1964, u ġie elenkat fuq ir-Reġistru Nazzjonali tal-Postijiet Storiċi fil-15 ta' Ottubru 1966.

Sit ta' Wirt Dinji

[immodifika | immodifika s-sors]

Is-Sit Storiku Statali tat-Tumbati tal-Ħamrija ta' Cahokia ġie ddeżinjat bħala Sit ta' Wirt Dinji tal-UNESCO fl-1982.[5]

Is-Senatur Statali Evelyn M. Bowles tikteb dan li ġej dwar is-sit tat-Tumbati ta' Cahokia:

Matul is-snin flimkien ma' sħabi kont inżur it-Tumbati f'xi mawra l-Ħadd waranofsinhar. Meta sirt Senatur Statali, kelli l-opportunità li niżgura fondi għall-akkwist ta' iktar akri fejn hemm it-tumbati iżgħar. Bosta minnhom kellhom artefatti addizzjonali.

Id-deżinjazzjoni għenet il-protezzjoni tas-sit u attirat fondi għat-twettiq ta' riċerka dwar din iċ-ċivilizzazzjoni sinifikanti. Il-valur universali straordinarju tas-sit ġie rrikonoxxut abbażi ta' żewġ kriterji tal-għażla tal-UNESCO: il-kriterju (iii) "Xhieda unika jew minn tal-inqas eċċezzjonali ta' tradizzjoni kulturali jew ta' ċivilizzazzjoni li għadha ħajja jew li għebet"; u l-kriterju (iv) "Eżempju straordinarju ta' tip ta' bini, ta' grupp ta' siti jew ta' pajsaġġ arkitettoniku jew teknoloġiku li joħroġ fid-dieher stadju/i sinifikanti fl-istorja tal-bniedem".[5]

  1. ↑ Munoz, Samuel E.; Schroeder, Sissel; Fike, David A.; Williams, John W. (2014). "A record of sustained prehistoric and historic land use from the Cahokia region, Illinois, USA". Geology. 42 (6): 499–502.
  2. ↑ "Cahokia Mounds" (bl-Ingliż). Miġbur 2024-08-10.
  3. ↑ "Dokument tan-nominazzjoni tas-sit" (PDF).
  4. ↑ "WashingtonPost.com: Ancient Cahokia". www.washingtonpost.com. Miġbur 2024-08-10.
  5. 1 2 3 "Cahokia Mounds State Historic Site". whc.unesco.org. Miġbur 2024-08-10.
  6. ↑ Detherage, Blake. "The proud history of architecture in Illinois". Springfield Business Journal (bl-Ingliż). Miġbur 2024-08-10.
  7. ↑ James M. Collins, The archaeology of the Cahokia Mounds ICT-II, Springfield IL: Illinois Historic Preservation Agency (1990), ISBN 0-942579-10-0.
  8. ↑ Emerson u Barry, Cahokia and the Hinterlands, 33 & 46.
  9. ↑ Bey, Lee (2016-08-17). "Lost cities #8: mystery of Cahokia – why did North America's largest city vanish?" (bl-Ingliż). Miġbur 2024-08-10.
  10. ↑ White, A.J.; Munoz, Samuel E.; Schroeder, Sissel; Stevens, Lora R. (January 24, 2020). "After Cahokia: Indigenous Repopulation and Depopulation of the Horseshoe Lake Watershed AD 1400–1900". American Antiquity. 85 (2): 263–278. doi:10.1017/aaq.2019.103. ISSN 0002-7316.
  11. ↑ "Native American city on the Mississippi was America's first 'melting pot' | News Bureau | University of Illinois". web.archive.org. 2014-03-08. Arkivjat mill-oriġinal fl-2014-03-08. Miġbur 2024-08-10.Manutenzjoni CS1: BOT: url-oriġinali status mhux magħruf (link)
  12. ↑ Saraceni, Jessica Esther (2014-03-06). "News - 12th-Century Cahokia Was a "Melting Pot"" (bl-Ingliż). Miġbur 2024-08-10.
  13. ↑ Richter, Daniel K. (2011). Before the Revolution: America's Ancient Pasts. Cambridge, MA: Belknap - Harvard University Press. pp. 20–21. ISBN 9780674055803.
  14. ↑ "Illinois Agriculture - Technology - Hand Tools - Native American Tools". www.museum.state.il.us. Miġbur 2024-08-10.
  15. ↑ Kozuch, Laura (2025). "Shark Tooth Artifacts at Cahokia". In Wong, Gillian (ed.). Zooarchaeology Beyond Human Subsistence. Salt Lake City, UT: University of Utah Press.
  16. ↑ Kozuch, Laura (2022). "Shell Bead Crafting at Greater Cahokia". North American Archaeologist. 43 (1): 64–94.
  17. ↑ Snow, Dean (2010). Archaeology of Native North Americas. Upper Saddle River, NJ: Prentice Hall. pp. 201–203.
  18. ↑ "Cultural" (bl-Ingliż). Miġbur 2024-08-10.
  19. ↑ "WashingtonPost.com: Ancient Cahokia". www.washingtonpost.com. Miġbur 2024-08-10.
  20. ↑ Benson LV, Berry MS, Jolie EA, Spangler JD, Stahle DW, Hattori EM. "Possible impacts of early-11th-, middle-12th-, and late-13th-century droughts on western Native Americans and the Mississippian Cahokians." Quaternary Science Reviews 2007, 26:336–350.
  21. ↑ Benson, L. V.; Pauketat, T. R.; Cook, E. R. (2009). "Cahokia's Boom and Bust in the Context of Climate Change". American Antiquity. 74 (3): 467–483.
  22. ↑ Emerson, Thomas E.; Hedman, Kristin M. (2015), "The dangers of diversity: The consolidation and dissolution of Cahokia, native North America's first urban polity", Beyond Collapse: Archaeological Perspectives on Resilience, Revitalization, and Transformation in Complex Societies, Center for Archaeological Investigations Occasional Paper, SIU Press, pp. 147–178, ISBN 978-0-8093-3400-1.
  23. ↑ "America's Forgotten City". web.archive.org. 2018-08-24. Arkivjat mill-oriġinal fl-2018-08-24. Miġbur 2024-08-10.Manutenzjoni CS1: BOT: url-oriġinali status mhux magħruf (link)
  24. ↑ "America's Forgotten City". web.archive.org. 2018-08-24. Arkivjat mill-oriġinal fl-2018-08-24. Miġbur 2024-08-10.Manutenzjoni CS1: BOT: url-oriġinali status mhux magħruf (link)
  25. ↑ United States Census Office, A Century of Population Growth from the First Census of the United States to the Twelfth: 1790–1900, Government Printing Office, 1909, p. 11.
  26. ↑ Wills, Matthew (2017-08-15). "The Mysterious Pre-Columbian Settlement of Cahokia". JSTOR Daily (bl-Ingliż). Miġbur 2024-08-10.
  27. ↑ "The US' lost, ancient megacity". www.bbc.com (bl-Ingliż). Miġbur 2024-08-10.
  28. ↑ Buchanan, Meghan E. (November 9, 2019). "Diasporic Longings? Cahokia, Common Field, and Nostalgic Orientations". Journal of Archaeological Method and Theory. 27 (1): 72–89.
  29. ↑ Henderson, Harold (2000-06-29). "The Rise and Fall of the Mound People". Chicago Reader (bl-Ingliż). Miġbur 2024-08-10.
  30. ↑ Kelly, John (2009). Contemplating Cahokia's collapse. In: Global Perspectives on the Collapse of Complex Systems. Maxwell Museum of Anthropology. pp. 147–168.
  31. ↑ Shackelford, Alan G. (2007). "The Frontier in Pre-Columbian Illinois". Journal of the Illinois State Historical Society. 100 (3): 182–206. ISSN 1522-1067.
  32. ↑ Emerson, Thomas E.; Hedman, Kristin M. (2016). Beyond Collapse: Archaeological Perspectives on Resilience, Revitalization, and Transformation in Complex Societies. Occasional Paper No. 42. Carbondale, IL: Center for Archaeological Investigations. pp. 147–175.
  33. ↑ White, A.J.; Munoz, Samuel E.; Schroeder, Sissel; Stevens, Lora R. (January 2020). "After Cahokia: Indigenous Repopulation and Depopulation of the Horseshoe Lake Watershed AD 1400–1900". American Antiquity. 85 (2): 263–278.
Miksub minn "https://mt.wikipedia.org/w/index.php?title=Sit_Storiku_Statali_tat-Tumbati_tal-Ħamrija_ta%27_Cahokia&oldid=315834"