Armenja

Minn Wikipedija, l-enċiklopedija l-ħielsa
Aqbeż lejn: navigazzjoni, fittex
Repubblika tal-Armenja
Հայաստանի Հանրապետություն
Հայաստանի Հանրապետություն – Bandiera Հայաստանի Հանրապետություն – Emblema
Innu nazzjonali: Մեր Հայրենիք (Armenjan)
Mer Hayrenik (traskrizzjoni)
Patrija tagħna

Armenia (orthographic projection).svg
Belt kapitali
(u l-ikbar belt)
Yerevan seal.png Jerevan
40°11′N 44°31′E / 40.183°N 44.517°E / 40.183; 44.517
Lingwi uffiċjali Armenjan
Gvern Repubblika semi-presidenzjali
 -  President Serzh Sargsyan
 -  Prim Ministru Hovik Abrahamyan
 -  Kelliem Hovik Abrahamyan
Leġislatura Assemblea Nazzjonali
Formazzjoni u indipendenza
 -  Data tradizzjonali 11 ta' Awwissu 2492 QK 
 -  Nairi 1200 QK 
 -  Renju ta' Ararat 840 QK 
 -  Dinastija Orontid 560 QK 
 -  Renju tal-Armenja 190 QK 
 -  Repubblika Demokratika tal-Armenja Stabbiliet 28 ta' Mejju 1918 
 -  Indipendenza
mill-Unjoni Sovjetika
Iddikjarata
Rikonoxxuta
Finalizzata


23 ta' Awwissu 1990
21 ta' Settembru 1991
21 ta' Diċembru 1991 
Erja
 -  Total 29,743 km2 (141)
11,484 km2 mil kwadru 
 -  Ilma (%) 4.71[1]
Popolazzjoni
 -  ċensiment tal-2010 3,262,200[2][3] 
 -  Densità 108.4/km2 (99)
280.7/mili kwadri
PGD (PSX) stima tal-2011
 -  Total $19.649 biljun[4] 
 -  Per capita $5,838[4] 
PGD (nominali) stima tal-2011
 -  Total $10.066 biljun[4] 
 -  Per capita $2,990[4] 
IŻU (2013) 0.729 [5] (għoli) (87)
Valuta Dram (դր.) (AMD)
Żona tal-ħin UTC (UTC+4)
TLD tal-internet .am
Kodiċi telefoniku +374

L-Armenja (en-us-Armenia.ogg ɑrˈmiːniə ; bl-Armenjan:Հայաստան), uffiċjalment ir-Repubblika tal-Armenja (bl-Armenjan:Հայաստանի Հանրապետություն, Hayastani Hanrapetut’yun), hi pajjiż interkjuż fir-reġjun Kawkasu t'Isfel tal-Ewroasja. Il-pajjiż jinsab f'salib it-toroq tal-Asja tal-Punent u l-Ewropa tal-Lvant,[6] billi jmiss mat-Turkija lejn il-punent, il-Ġeorġja lejn it-tramuntana, l-indipendenti de facto Nagorno-Karabakh u l-Ażerbajġan lejn il-lvant, l-Iran u l-enklav tal-Azerbajġan Nakhchivan fin-nofsinhar.

L-Armenja hija unitarja, multi-partit u nazzjon-stat demokratiku b'wirt kulturali antik. Ir-Renju tal-Armenja kien stabbilit fis-seklu 6 QK, wara l-waqgħa ta' Urartu; dan sar l-ewwel stat fid-dinja li adotta l-Kristjaneżmu bħala reliġjon tiegħu,[7] fis-snin bikrija tas-seklu 4 (id-data tradizzjonali hija 301 AD).[8]

Ir-Repubblika tal-Armenja moderna tirrikonoxxi l-Knisja Appostolika Armenjana, l-eqdem knisja nazzjonali fid-dinja, bħala stabbiliment reliġjuż primarju tal-pajjiż.[9][10] L-Armeni għandhom alfabett uniku vvintat minn Mesrop Mashtots fis-sena 405 AD.

Bħala eks-Repubblika tal-Unjoni Sovjetika, l-Armenja hija demokrazija emerġenti sa mill-2011 fejn kienet innegozjata mal-Unjoni Ewropea biex issir membru assoċjat. Hija għandha dritt li tkun membru tal-UE sakemm tissodisfa l-istandards u l-kriterji meħtieġa.[11][12][13][14] Il-Gvern tal-Armenja żżomm integrazzjoni Ewropea bħala prijorità ewlenija fil-politika barranija tiegħu.[15]

Referenzi[editja]

  1. ^ The World Fact Book – Armenia. Central Intelligence Agency (arkivjat mill-URL oriġinali nhar il-19 ta' Lulju 2010)
  2. ^ Statistical Service of Armenia. IMF (arkivjat mill-URL oriġinali nhar il-10 ta' Ottubru 2010)
  3. ^ News.am. IMF
  4. ^ a b c d Armenja. International Monetary Fund
  5. ^ Human Development Report 2013. Ġnus Magħquda, 2013
  6. ^ Il-klassifikazzjoni tar-reġjuni tad-dinja tal-ĠS tpoġġi lil Armenja fl-Asja tal-Punent; Armenja. CIA (arkivjat mill-URL oriġinali nhar il-10 ta' Ottubru 2010) Armenja. Ġeografika Nazzjonali , Armenja. Encyclopædia Britannica u Oxford Reference Online Oxford Reference. Oxford Reference Online ukoll tppoġi lil Armenja fl-Asja.
  7. ^ ( Armenian People from Ancient to Modern Times, Palgrave Macmillan, 1997. pġ. Volume 1, p.81).
  8. ^ Histoire de l'Arménie, 1984, Payot, 1947. . Id-dati jvarjaw bejn 284 sa 314. Garsoïan (op.cit. p.82), wara r-riċerka ta' Ananian.
  9. ^ Ir-repubblika għandha separazzjoni tal-knisja u stat
  10. ^ (Ingliż) The Constitution of the Republic of Armenia, Article 8.1. President.am (arkivjat mill-URL oriġinali nhar il-20 ta' Diċembru 2010)
  11. ^ (Ingliż) How Armenia Could Approach the European Union (PDF)
  12. ^ (Ingliż) EUROPA – Press Releases – EU launches negotiations on Association Agreements with Armenia, Azerbaijan and Georgia. 15 ta' Lulju 2010
  13. ^ (Ingliż) Armenia-EU association agreement may be concluded shortly | Armenia News –. News.am
  14. ^ (Ingliż) 3rd PLENARY ROUND OF THE EU-ARMENIA NEGOTIATIONS ON THE ASSOCIATION AGREEMENT. Ec.europa.eu, 2010-12-15
  15. ^ (Ingliż) Information Center – Official News – The Government of the Republic of Armenia. Gov.am, 27 ta' Novembru 2010

Ħoloq esterni[editja]