Times of Malta

Minn Wikipedija, l-enċiklopedija l-ħielsa
Jump to navigation Jump to search
Times of Malta
Carmelo Borg Pisani executed, Times of Malta 29 Nov 1942

The Times of Malta hija gazzetta ta’ kuljum bl-Ingliż f’Malta. Imwaqqfa fl-1935, minn Lord u Lady Strickland u t-tifla ta’ Lord Strickland, Mabel, hija l-eqdem gazzetta ta’ kuljum li għadha fiċ-ċirkolazzjoni f’Malta. Għandha l-iktar ċirkolazzjoni wiesgħa [1] u hija meqjusa bħala l-gazzetta rekord ta' kuljum tal-istampa Maltija.[2] Il-gazzetta hija ppubblikata minn Allied Newspapers Limited li hija proprjetà tal-Fondazzjoni Strickland, trust ta’ karità mwaqqfa minn Mabel Strickland fl-1979 biex tikkontrolla l-maġġoranza tal-kumpanija.[3]

Storja[immodifika | immodifika s-sors]

L-istorja ta’ The Times of Malta hija marbuta ma’ dik tad-dar tal-pubblikazzjoni tagħha, Allied Newspapers Limited. Din l-istituzzjoni għandha storja li tmur lura għas-snin 20, meta kienet pijuniera fil-ġurnaliżmu u l-industrija tal-istampar f'Malta. Kollox beda bil-pubblikazzjoni, minn Gerald Strickland, tal-ewwel gazzetta ta' Malta filgħaxija bil-Malti, Il-Progress. Din kienet erba’ paġni kuljum bl-uffiċċji tal-istampar tagħha stess f’dak li dak iż-żmien kien 10A, Strada Reale, il- Belt. L-isem "Progress" jinżamm sal-lum mill-oħt kummerċjali ta' Allied Newspapers Limited, Progress Press Company Limited, iffurmata fl-1946. [4]

Il-ġurnaliżmu bilingwi, bil-Malti u bl-Ingliż, ġie introdott f’Malta bil-pubblikazzjoni, fit-3 ta’ Frar 1922, ta’ suppliment bl-Ingliż għal Il-Progress. It-Times of Malta u Il-Progress damu sal-1 ta’ Marzu 1929. Is-suppliment Ingliż imbagħad sar The Times of Malta Weekly (prekursur ta’ The Sunday Times of Malta ). In-naħa Maltija kienet imsemmija Ix-Xemx, aktar tard inbidlet għal Id-Dehen u wara għadha għal Il-Berqa, ippubblikata għall-ewwel darba fid-29 ta' Jannar 1932. Il-Berqa waqaf mill-pubblikazzjoni fit-30 ta' Novembru 1968. Fi Frar 1931, Progress Press marret minn Strada Reale għal 341, Triq San Pawl, il-Belt, sa ftit ilu s-sit ta’ Allied Newspapers Limited, magħrufa wkoll bħala Strickland House .

Hekk kif il-qarrejja tas-suppliment bl-Ingliż għal Il-Progress telgħu, Lord Strickland malajr ra li kien hemm lok għal kuljum bl-Ingliż. Dan jiġri sakemm il-pubblikazzjoni l-ġdida kisbet u żammet standard għoli ta' servizz pubbliku fl-informazzjoni. L-ewwel ħarġa ta’ The Times of Malta ġiet ippubblikata b’kooperazzjoni sħiħa mal-MI5 Ingliża fis-7 ta’ Awwissu 1935 taħt sħab tal-gwerra li jheddu hekk kif l-Italja ppjanat l-invażjoni tal-Abissinja, li bdiet f’Ottubru ta’ dik is-sena. Fit-2 ta’ Settembru 1935, Mabel Strickland, li kienet membru fundatur ta’ Allied Malta Newspapers Limited u kienet tifforma parti mill-ewwel Bord tad-Diretturi, saret l-ewwel editur ta’ The Times of Malta. Hija editjat ukoll The Sunday Times of Malta mill-1935 sal-1950 meta kienet segwita mill-mibki George Sammut li rtira fl-1966. Anthony Montanaro kien l-editur li jmiss. Huwa rtira fl-1 ta' Marzu 1991 u rnexxa minn Laurence Grech.

Fis-6 ta’ Awwissu 1960, il-25 anniversarju ta’ The Times of Malta, Strickland kiteb li The Times of Malta, waqt li oriġinarjament kienet il-karta tal-partit politiku Kostituzzjonali, saret gazzetta nazzjonali. Id-dokument rebaħ għalih innifsu reputazzjoni ta’ rappurtar oġġettiv waqt li żamm l-opinjoni editorjali tiegħu miżmuma b’mod qawwi. L-editur ta’ Strickland kopra s-snin diffiċli tat-Tieni Gwerra Dinjija. Minkejja dan, l-ebda gazzetta li tifforma parti mill-Grupp qatt ma tilfet xi kwistjoni minkejja l-ibbumbardjar kontinwu u ħafna nuqqasijiet fis-snin tal-assedju bejn l-1940 u l-1943. Il-bini ġie bbumbardjat darbtejn, u rċieva daqqa diretta fis-7 ta’ April 1942, meta twaqqgħu sittax-il kamra iżda ħelsu l-magni tal-istampar. 

Thomas Hedley ħa l-kariga ta’ editur minn Strickland fl-1950. Huwa editja l-karta permezz tas-snin trawmatiċi tal-bidla politika u industrijali li laħqu l-quċċata tagħhom fl-Indipendenza ta’ Malta fl-1964. Taħt l-editur ta’ Charles Grech Orr, The Times żammet it-tradizzjoni li qatt ma titlef xi kwistjoni meta ntlaqtet darbtejn minn azzjoni industrijali fl-1973 u meta ħruq politiku ħaraq il-bini fil-15 ta’ Ottubru 1979. Dik id-data saret magħrufa bħala "Black Monday". Quddiem periklu serju, l-editur u l-istaff tiegħu kellhom jabbandunaw il-bini. L-istampar tal-karta tal-jum ta’ wara kompla fi stamperija oħra, Independence Press. Il-karta kienet barra fit-triq bħas-soltu l-għada filgħodu, imnaqqsa fid-daqs iżda trijonf għal-libertà tal-espressjoni. Matul dawn l-aħħar 10 snin, il-websajt tagħha timesofmalta.com saret is-sors primarju tal-aħbarijiet f'Malta u wieħed mill-websajts ewlenin tal-aħbarijiet fil-Mediterran. F’Ġunju 2019, Herman Grech inħatar editur kap, editur online ta’ Bertrand Borg u editur stampat ta’ Mark Wood.

F’Marzu 2021, Adrian Hillman, l-eks direttur tal-Grupp Alleat u Vince Buhagiar, l-eks president tal-Progress Press ġew akkużati fil-qorti b’diversi reati ta’ frodi u ħasil ta’ flus. Huwa allegat li Hillman u Buhagiar ikkonfoffaw ma’ Keith Schembri, l-eks Kap tal-Persunal tal-Prim Ministru Joseph Muscat, biex jiffrodaw lil Progress Press b'madwar € 5.5 miljun billi jonfħu l-prezzijiet tal-makkinarju mixtri mill-kumpanija Kasco ta’ Schembri u jaqsmu l-profitti bejniethom.[5]

Referenzi[immodifika | immodifika s-sors]

  1. ^ "European Press Roundup - Times of Malta". Euro Topics (bl-Ingliż). Miġbur 3 Ġunju 2021.
  2. ^ "European Press Roundup - The Malta Independent". Euro Topics (bl-Ingliż). Miġbur 3 Ġunju 2021.
  3. ^ Busuttil, Cynthia (12 Awwissu 2004). "Strickland Foundation celebrates 25th anniversary". Times of Malta (bl-Ingliż). Miġbur 3 Ġunju 2021.
  4. ^ https://www.timesofmalta.com/articles/view/20080430/news/from-the-beginning.206197
  5. ^ Agius, Matthew (26 Marzu 2021). "Progress Press defrauded of millions by two of its own directors and Keith Schembri". MaltaToday. Miġbur 3 Ġunju 2021.