Aqbeż għall-kontentut

Nicolas Flamel

Minn Wikipedija, l-enċiklopedija l-ħielsa
Nicolas Flamel
Ħajja
Twelid Pontoise, 1330, c. 1335
Nazzjonalità Franza
Mewt Pariġi, 22 Marzu 1418
Familja
Konjuga/i Perenelle Flamel
Edukazzjoni
Lingwi Franċiż
Okkupazzjoni
Okkupazzjoni skriba
amanwensi
donatur
bejjiegħ tal-kotba
alkimist
scrivener (en) Translate
Post tax-xogħol Pariġi

Nicolas Flamel (pronunzja bil-Franċiż: [nikɔla flamɛl]; twieled għall-ħabta tal-1330 – miet fit-22 ta' Marzu 1418)[1] kien skriba u bejjiegħ Franċiż tal-manuskritti. Wara mewtu, Flamel żviluppa reputazzjoni bħala alkimista li jingħad li ħoloq u skopra l-ħaġra tal-filosfu u b'hekk kiseb l-immortalità. Dawn ir-rakkonti leġġendarji tfaċċaw għall-ewwel darba fis-seklu 17.

Skont it-testi attribwiti lil Flamel kważi 200 sena wara mewtu, huwa kien tgħallem is-sigriet tal-alkimija minn converso Lhudi fi triqtu lejn Santiago de Compostela. Minn dak iż-żmien 'l hawn issemma spiss bħala alkimista leġġendarju f'diversi xogħlijiet ta' fizzjoni.

Il-lapida ta' Flamel.

Flamel għex f'Pariġi fis-sekli 14 u 15, u ħajtu hija waħda mill-iżjed iddokumentati tajjeb fl-istorja tal-alkimija Medjevali.[2] Huwa kellu żewġ ħwienet fejn kien jikkopja l-manuskritti. Iżżewweġ lil Perenelle fl-1368. Martu ġabet magħha l-ġid taż-żewġ irġiel li kellha qablu. Il-koppja Kattolika Franċiża kellha diversi proprjetajiet u kkontribwiet b'mod finanzjarju għall-knejjes, u xi kultant ikkummissjonat l-iskulturi.[3] Iktar 'il quddiem f'ħajjithom, saru magħrufa għall-ġid u għall-filantropija tagħhom.

Flamel għex għal iktar minn 70 sena, u fl-1410 ddisinja l-lapida tal-qabar tiegħu stess, li ġiet imnaqqxa bix-xbihat ta' Kristu, San Pietru u San Pawl. Il-lapida hija ppreservata fil-Musée de Cluny f'Pariġi. Minn xi dokumenti nafu li Flamel miet fl-1418.[4] Huwa ndifen f'Pariġi fl-aħħar tan-navata tal-eks Knisja ta' Saint-Jacques-de-la-Boucherie.[5] It-testment tiegħu, datat fit-22 ta' Novembru 1416, jindika li kien ġeneruż iżda li ma kellux il-ġid straordinarju tal-leġġenda tal-alkimija. Ma hemm l-ebda indikazzjoni reali li Flamel kien tassew involut fl-alkimija, fil-qasam tal-ispiżerija jew fil-mediċina.

Flamel kien persuna reali, u jaf iddiletta fl-alkimija, iżda r-reputazzjoni tiegħu bħala awtur u persuna immortali trid tiġi aċċettata bħala invenzjoni tas-seklu 17.[2]

Dar f'Pariġi

[immodifika | immodifika s-sors]

Waħda mid-djar ta' Flamel għadha teżisti f'Pariġi, bl-indirizz 51 rue de Montmorency. Din hija l-eqdem dar tal-ġebel fil-belt.[6] Hemm kitba antika mal-ħajt li tiddikjara "Aħna, irġiel u nisa ordinarji li ngħixu biswit din id-dar, mibnija fl-1407, ġejna mitluba biex kuljum ngħidu l-"Missierna" u "Ave Marija" sabiex nitolbu lill-Alla jkun ħanin u jaħfer lill-foqra u lill-midinbin mejtin". Mill-2008, il-pjan terran jospita ristorant. Triq f'Pariġi qrib il-Mużew tal-Louvre, rue Nicolas Flamel, issemmiet għalih; tmiss ma' rue Pernelle, imsemmija għal martu.[7]

Reputazzjoni wara mewtu bħala alkimista

[immodifika | immodifika s-sors]
Flamel kif irrappreżentat fl-1402 fuq il-portal tal-eks Knisja ta' Sainte-Geneviève des Ardens (minn Étienne François Villain, 1761)

Xi rakkonti leġġendarji tal-ħajja ta' Flamel huma bbażati fuq xogħlijiet tas-seklu 17, primarjament Livre des figures hiéroglyphiques. Il-qofol tar-reputazzjoni tiegħu hi li kellu suċċess f'żewġ għanijiet tal-alkimija: li għamel il-ħaġra tal-filosfu, li tbiddel il-metalli bażi f'deheb, u li hu u martu Perenelle, kisbu l-immortalità permezz tal-"Eliżir tal-Ħajja".

Ktieb dwar l-alkimija, ippubblikat f'Pariġi fl-1612 bħala Livre des figures hiéroglyphiques u f'Londrafl-1624 bħala Exposition of the Hieroglyphical Figures ġie attribwit lil Flamel.[8] Dan huwa kollezzjoni ta' disinni li jingħad li ġew ikkummissjonati minn Flamel għal timpanu fiċ-Ċimiterju tal-Innoċenti (bil-Franċiż: Cimetière des Innocents) f'Pariġi, li laħqu għebu meta x-xogħol ġie ppubblikat. Fl-introduzzjoni tal-pubblikatur tiġi deskritta t-tfittxija ta' Flamel għall-ħaġra tal-filosfu. Skont dik l-introduzzjoni, l-għan ta' ħajjet Flamel kien li jifhem it-test ta' ktieb misterjuż ta' 21 paġna li kien xtara fl-1357 għal żewġ fjorini.[9] L-introduzzjoni ssostni li għall-ħabta tal-1378, huwa vvjaġġa lejn Spanja għal assistenza bit-traduzzjoni. Fi triqtu lura, huwa rrapporta li ltaqa' ma' għaref, li identifika l-ktieb ta' Flamel bħala kopja tal-oriġinal tal-Ktieb ta' Abramelin is-Saħħar. B'dan l-għarfien, matul is-snin ta' wara, Flamel u martu allegatament iddeċifraw biżżejjed mill-ktieb biex jirnexxilhom jirreplikaw ir-riċetta tiegħu għall-ħaġra tal-filosfu, u pproduċewha l-ewwel tal-fidda fl-1382 u mbagħad tad-deheb. Barra minn hekk, Flamel jingħad li studja xi testi bl-Ebrajk.

Il-validità ta' din il-ġrajja ġiet iddubitata għall-ewwel darba fl-1761 minn Etienne Villain. Huwa sostna li s-sors tal-leġġenda ta' Flamel kien P. Arnauld de la Chevalerie, il-pubblikatur tal-Wirja tal-Figuri Ġeroglifiċi, li kiteb il-ktieb bil-psewdonimu Eiranaeus Orandus.[10] Kittieba oħra ddifendew il-ġrajja leġġendarja tal-ħajja ta' Flamel, li ġiet imħawra bi stejjer ta' avvistamenti fis-sekli 17 u 18 u b'xogħlijiet ta' fizzjoni.

Flamel kien kiseb status leġġendarju fil-qasam tal-alkimija sa nofs is-seklu 17, b'referenzi fil-ġurnali ta' Isaac Newton għall-"Caduceus, id-Draguni ta' Flammel".[11] L-interess fi Flamel reġa' tqajjem fis-seklu 19: Victor Hugo semmieh f'Il-Ħotbi ta' Notre Dame, Erik Satie kien affaxxinat b'Flamel[12], u Albert Pike jirreferi għal Nicholas Flamel fil-ktieb tiegħu Morali u Dogmi tar-Rit Skoċċiż tal-Mażunerija. Ir-reputazzjoni ta' Flamel bħala alkimista kompliet tissaħħaħ iktar fl-aħħar tas-seklu 20 meta ġie deskritt bħala l-ħallieq tas-sustanza alkimika fir-rumanz famuż ħafna Harry Potter u l-Ħaġra tal-Filosfu u l-film bl-istess isem. Huwa jissemma wkoll fil-film relatat tal-2018 Fantastic Beasts: The Crimes of Grindelwald, fejn il-persunaġġ tiegħu jinħadem minn Brontis Jodorowsky.[13]

Il-qoxra tal-ewwel edizzjoni tal-Ktieb tal-figuri ġeroglifiċi, li ma ġiex ippubblikat qabel l-1612.

Xogħlijiet attribwiti lil Flamel

[immodifika | immodifika s-sors]
  • Le Livre des figures hiéroglyphiques (Il-Ktieb tal-figuri ġeroglifiċi), ippubblikat għall-ewwel darba fi Trois traictez de la philosophie naturelle, Pariġi, Veuve Guillemot, 1612
  • Le sommaire philosophique (Is-sommarju filosofiku), ippubblikat għall-ewwel darba f'De la transformation métallique, Pariġi, Guillaume Guillard, 1561
  • Le Livre des laveures (Il-Ktieb tal-ħasil), manuskritt BnF MS. Français 19978
  • Le Bréviaire de Flamel (Il-Brevjarju ta' Flamel), manuskritt BnF MS. Français 14765

Kultura popolari

[immodifika | immodifika s-sors]
  • Flamel ġie deskritt fil-fizzjoni popolari bħala figura leġġendarja li jħaddan il-muftieħ tal-immortalità jew il-ħaġra tal-filosfu. Pereżempju, fir-rumanz tal-1831 ta' Victor Hugo Notre Dame de Paris, il-karattru traġiku prinċipali Claude Frollo huwa patri u alkimista żagħżugħ li jqatta' ħafna mill-ħin tiegħu jistudja t-tinqix f'Les Innocents, sabiex jipprova jifhem is-sigrieti ta' Flamel. Fis-sekli 20 u 21, xogħlijiet bħal Harry Potter (fil-films mill-1997 sal-2018), Fullmetal Alchemist (2001–2010), The Secrets of the Immortal Nicholas Flamel (2007–2012), u As Above, So Below (2014) komplew isaħħu l-leġġenda ta' Nicolas Flamel.
  • Ix-xogħlijiet ta' Nicolas Flamel huma ċentrali għal diversi missjonijiet fil-logħba elettronika tal-2014 Assassins Creed: Unity.
  • It-trama tal-film tal-2014 film As Above, So Below hija ċċentrata madwar ix-xewqa tal-protagonista li jsib il-ħaġra tal-filosfu fil-katakombi ta' Pariġi.[14]
  1. Nicolas Flamel, des livres et de l'or, Chapter 1: De Paris.
  2. 1 2 Dixon, Laurinda (1994). Nicolas Flamel. His Exposition of the Hieroglyphicall Figures (1624). Garland Publishing. p. xvii.
  3. Dixon, Laurinda (1994). Nicolas Flamel. His Exposition of the Hieroglyphicall Figures (1624). Garland Publishing. p. xvi.
  4. Cohen, Kathleen (1973). Metamorphosis of a death symbol: the transi tomb in the late Middle Ages and the Renaissance. University of California Press. p. 98.
  5. Hauck, Dennis William (2008). The Complete Idiot's Guide to Alchemy. Penguin.
  6. McAuliffe, Mary. Paris Discovered: Explorations in the City of Light. Princeton Book Company, 2006. ISBN 978-0-87127-287-4.
  7. Brooke, Anna E. (2008). Frommer's Paris and Disneyland Resort Paris With Your Family: From Captivating Culture to the Magic of Disneyland. New York: John Wiley & Sons. p. 134. ISBN 9780470714577.
  8. Laurinda Dixon, ed., Nicolas Flamel, his Exposition of the Hieroglyphical Figures (1624) (New York: Garland) 1994.
  9. Chisholm, Hugh, ed. (1911). "Flamel, Nicolas" . Encyclopædia Britannica. Vol. 10 (11th ed.). Cambridge University Press. p. 474.
  10. Dixon, Laurinda (1994). Nicolas Flamel. His Exposition of the Hieroglyphicall Figures (1624). Garland Publishing. p. xiv.
  11. Newton, Isaac. "Sententiæ luciferæ et Conclusiones notabiles". Keynes MS 56.
  12. Wilkins 1993.
  13. "Do Mandrakes Really Scream? Magic and Medicine in Harry Potter - Who is Nicholas Flamel? and other historical figures". wayback.archive-it.org. Miġbur 2022-09-28.
  14. Armitage, Helen (2019-09-17). "As Above, So Below's Twist Ending Explained: They're In Hell". ScreenRant (bl-Ingliż). Miġbur 2022-09-28.