Aqbeż għall-kontentut

Lejlet il-Qadar

Minn Wikipedija, l-enċiklopedija l-ħielsa
Lejlet il-Qadar f'Ġamkara
Il-qari tal-Koran huwa osservanza ewlenija fil-Lejlet il-Qadar.

Il-Lejlet il-Qadar (bl-Għarbi: لَيْلَة الْقَدْر, b'ittri Latini: Lajlaẗ al-Qadr; mogħtija wkoll bħala l-Lejla tal-Qawwa,[1] il-Lejla tad-Destin,[2] il-Lejla tad-Digriet,[3] il-Lejla ta’ Determinazzjoni,[4] jew il-Lejla Prezzjuża), hija fit-twemmin Iżlamiku, il-lejla meta l-Misilmin jemmnu li l-Koran kien mibgħut għall-ewwel darba mis-sema lejn id-dinja u wkoll il-lejla meta l-ewwel versi tal-Koran ġew żvelati lill-profeta Iżlamiku Muħammed; hija deskritt bħala aħjar minn elf xahar ta' qima.[5] Skont diversi aħadit, id-data eżatta tagħha hija inċerta iżda kienet waħda mill-iljieli bil-fard tal-aħħar għaxart ijiem fir-Ramadan, id-disa’ xahar tal-kalendarju Iżlamiku. Minn dak iż-żmien, il-Misilimin qiesu li l-aħħar għaxar iljieli tar-Ramadan imbierka b’mod speċjali. Il-Misilmin jemmnu wkoll li l-Lejlet il-Qadar jerġa’ jiġi kull sena, bil-barkiet u l-ħniena ta’ Alla fl-abbundanza.[6] Huma jemmnu li d-dnubiet huma maħfura, is-suppliki u t-talbiet huma aċċettati, u li d-digriet annwali jiġi rivelat lill-anġli li jwettquh skond il-grazzja minn Alla.

Qadar (قَدْر, qadr) fl-Għarbi ifisser kejl u limitu jew valur ta' xi ħaġa jew destin.[7] Ġew offruti xi raġunijiet għall-tismija tagħha:

  • Jingħad li kien jissejjaħ il-Qadar għax id-destin annwali ta’ kull persuna se jkun determinat minn Alla.[8]
  • Xi wħud jgħidu li jekk wieħed jibqa’ mqajjem f’dan il-lejla qed jitlob, jaqra l-Koran, jew jindem, wieħed jilħaq stat għoli.[9]
  • Xi wħud qalu li kien jissejjaħ il-Qadar għax hija lejl grandjuż u ta’ valur għoli.[10]

Ismijiet oħra bħal "Lejlet il-Kobor" (Għarbi: ليلة العظمة, lajlaẗ al-għadama) u "Lejlet il-Unur" (Għarbi: ليلة الشرف, lajlaẗ ax-xaraf) issemmew ukoll għal dan lejla.[11]

Rivelazzjoni lill-Muħammed

[immodifika | immodifika s-sors]

Xi kummentaturi jemmnu li l-Quran ġie żvelat lill-profeta Muħammed darbtejn;

  • ir-‘rivelazzjoni immedjata’ li qed isseħħ fuq il-Lejlet il-Qadar u
  • ‘rivelazzjoni gradwali’ fuq 23 sena.

Il-Quran juża l-kelma anżal (اَنْزَل, “niżel” bil-Malti) li tiġġustifika “ir-rivelazzjoni immedjata”, skont Allamah Tabatabai.[12] Madankollu xi oħrajn jemmnu li r-rivelazzjoni tal-Quran seħħet f'żewġ fażijiet, bl-ewwel fażi tkun ir-rivelazzjoni kollha tagħha fuq Lejlet il-Qadar lill-anġlu Gabrijel (Ġibril bl-Għarbi) fl-ibxax sema, u mbagħad ir-revelazzjoni vers vers sussegwenti lill-Profeta Muħammed minn Gabriel.[2] Ir-rivelazzjoni bdiet fis-sena 610 WK f'Għar Hira fuq il-muntanja ta' Ġebel in-Nur f'Mekka. L-ewwel sura (kapitlu tal-Quran) li ġiet tniżżel kienet Suret il-Għalaq (bl-Għarbi: العلق).[13] Matul l-ewwel rivelazzjoni ta' Muħammed, l-ewwel ħames versi ta' dan is-sura, jew kapitlu, ġew żvelati.[14]


Il-profeta Muħammed normalment jipprattika l-irtir spiritwali (igħtikaf) matul l-aħħar għaxart ijiem tar-Ramadan, jistenna l-Lejlet il-Qadar, sawm u jitlob matul il-lejl, u jastjeni minn relazzjonijiet sesswali. Huwa ħeġġeġ lis-segwaċi tiegħu biex jagħmlu l-istess. Skont ħadit wieħed, il-profeta Muħammed qal: "Min qam [fil-qima matul] Lejlet il-Qadar [minn] twemmin u jfittex premju, [kien] ħafer lilu li preċedenti minn dnubu..." (Sħiħ il-Buħari: 1901)[15][16]

Importanza reliġjuża

[immodifika | immodifika s-sors]

Il-lejla m'hux komparabbli ma’ xi ħadd ieħor fid-dawl tal-Misilmin[17] u skont tradizzjoni, il-barkiet dovuti għall-atti ta’ qima matul dan il-lejla ma jistgħux jiġu ugwali anki bil-qima tul ħajjitha kollha. Il-premju ta’ atti ta’ qima li saru f’dan il-lejla wieħed huwa aktar mill-premju ta’ elf xahar ta’ qima.[18]

Suret il-Qadar fil-Quran hija dwar il-Lejlet il-Qadar: [2][17]

 B'isem Allah il-Ħnien il-Ħanin;

  1. Tabilħaqq nżilnaw (il-messaġġ tal-Islam) fi Lejlet il-Qadar;
  2. U x’għarafek x’inhi Lejlet il-Qadar?
  3. Lejlet il-Qadar aħjar minn elf xahar;
  4. Tniżżel l-anġli u r-Ruħ (Gabrijel) fiha b’permess Rabbhom għal [inġibu l-miżuri eżatti mqassma matul is-sena li ġejja ta’] kull affari;
  5. Sliem hija sa tligħ is-sebħ! 
Quran 97:1-5

Il-Misilmin devoti jipprattikaw irtir spiritwali (igħtikāf) matul l-aħħar għaxart ijiem tar-Ramadan, jistennew il-Lejlet il-Qadar, isumu u jitolbu matul il-lejl, u jastjenu minn relazzjonijiet sesswali, isegwu dak li għamel mill-profeta Muħammed. Xi Misilmin jipprattikaw l-igħtikaf billi joqogħdu f’moskea matul l-għaxart ijiem.[19]

  1. Daneshgar, Majid; Saleh, Walid A (eds) (2017). Islamic Studies Today: Essays in Honor of Andrew Rippin (bl-Ingliż). Leiden. p. 93. ISBN 9789004337121. Arkivjat mill-orġinal fl-4 March 2020. Miġbur 31 May 2017.Manutenzjoni CS1: test żejjed: authors list (link)
  2. 1 2 3 Beverley, James A. (2011-09-13). "Laylat al-Qadr". F' Melton, J. Gordon (ed.). Religious Celebrations: An Encyclopedia of Holidays, Festivals, Solemn Observances, and Spiritual Commemorations (bl-Ingliż). Volum tieni L-Z. Santa Barbara, CA: ABC-CLIO. p. 517. ISBN 9781598842067. Arkivjat mill-orġinal fl-2020-11-04.
  3. Halim, Fachrizal A. (2014). Legal Authority in Premodern Islam: Yahya B Sharaf Al-Nawawi in the Shafi'i School of Law. Routledge. p. 15. ISBN 9781317749189. Arkivjat mill-orġinal fl-4 November 2020. Miġbur 31 May 2017.
  4. Encyclopaedia Britannica, ed. (2009). Britannica Guide to the Islamic World (bl-Ingliż). ISBN 9781593398491. Arkivjat minn l-oriġinal fl-2022-04-08. Miġbur 2017-05-02.
  5. Sahih al-Bukhari. "Book of Revelation - Sayings and Teachings of Prophet Muhammad (صلى الله عليه و سلم)". As-Sunnah Foundation of America (bl-Ingliż). Arkivjat mill-orġinal fl-24 May 2020. Miġbur 21 March 2020.
  6. Seyyed Hossein Nasr (2015), The Study Quran, HarperCollins, p.1539
  7. Qarashī, Qāmūs al-Qurʾān, vol. 5, p. 246–247.
  8. Tabatabai, Tafsir Al-Mizan, 1363, vol. 20, p. 561.
  9. Ghadmiari, "Night of Destiny in Hafez's lyric poems", p. 180.
  10. Makarem Shirazi, Tafsir Nomoneh, 1996, vol. 27, p. 188.
  11. Majidi Khameneh. Nights of Glory in Iran. p. 1.
  12. Staff. "Qadr night from the view point of Allamah Tabtabaei". Allamah Tabtabaei University. Arkivjat minn l-oriġinal fl-3 July 2016. Miġbur 12 June 2016.
  13. al-Mubarakpuri, Safi-ur-Rahman (2002). The Sealed Nectar. Riyadh: Dar-us-Salam. p. 68. ISBN 978-1591440710.
  14. : 62–3. Ċitazzjoni journal għandha bżonn |journal= (għajnuna); |title= nieqes jew vojt (għajnuna)
  15. "Sahih al-Bukhari 1901 - Fasting - كتاب الصوم - Sunnah.com - Sayings and Teachings of Prophet Muhammad (صلى الله عليه و سلم)". sunnah.com. Miġbur 2024-03-31.
  16. Seyyed Hossein Nasr (2015), The Study Quran, HarperCollins, p.1539
  17. 1 2 Archive copy. Arkivjat minn l-oriġinal fl-2018-04-18. Miġbur 2024-03-31.Manutenzjoni CS1: kopja arkivjata bħala titlu (link)
  18. Halim, Fachrizal A. (20 November 2014). Legal Authority in Premodern Islam: Yahya B Sharaf Al-Nawawi in the Shafi'i School of Law (bl-Ingliż). Routledge. p. 15. ISBN 9781317749189. Arkivjat mill-orġinal fl-24 February 2020. Miġbur 31 May 2017.
  19. Habib Rauf (2016), Itikaf: An Introduction.