Diana Scultori Ghisi

Minn Wikipedija, l-enċiklopedija l-ħielsa
Jump to navigation Jump to search
Diana Ghisi

Diana Scultori Ghisi jew Diana Mantovana jew ukoll Diana Mantuana (Mantova, 1547Ruma, 1612) kienet artista inċiżura manjerista Taljana li kienet attiva fis-seklu 16 u l-bidu tas-seklu 17.

Daħla[immodifika | immodifika s-sors]

Ir-Rinaxximent premezz tal-bidliet kulturali (bħall-moviment lejn l-umaniżmu) ippermetta lill-artisti nisa li jidhru u jagħmlu fama internazzjonali. Mill-ħafna pubblikazzjonijiet artistiċi disponibbli għalihom, in-nisa Taljani setgħu jiksbu ċertu għarfien li tahom edukazzjoni aħjar u b'hekk iffavorixxa l-iżvilupp tagħhom.

Il-bidla fil-moralità ħalliet in-nisa jistudjaw l-arti [1], għalkemm il-parti l-kbira tal-artisti nisa tgħallmu l-arti fil-familja tagħhom minn missierhom u jew ħuthom subien. Madankollu kienet ħaġa rari li tifla titħarreġ fis-sengħa tal-inċiżjoni u tagħmel minnha karriera pubblika, kif ġara fil-każ ta' Diana Scultori Ghisi [2].

Bijografija[immodifika | immodifika s-sors]

Diana Scultori Ghisi kienet waħda mit-tliet ulied bniet ta' Giovanni Battista Mantuano (inċiżur tal-qorti Mantovana) li għallima l-pittura u l-inċiżjoni. Mhux biss kienet magħrufa għall-inċiżjonijiet tagħha ta' sbuħija kbira, imma kienet ukoll reġistrata bħala l-ewwel mara awtorizzata li tbigħ xogħolha taħt isimha.

Fl-1575 iżżewġet lil Francesco da Volterra (magħruf wkoll bl-isem Francesco Capriani), arkitett għadu jibda, u l-koppja marru joqgħodu Ruma biex jagħtu spinta lill-karrieri tagħhom[3]. F'Ruma, Diana kisbet il-fama ta' negozjanta iebsa. Fl-1576, talbet il-qorti papali fejn uriet l-inċizjonijiet tagħha, il-permess li tbigħ xogħolha taħt isimha stess (Diana Mantuana jew Diana Mantovana) u kisbet dan il-permess. Għenet ukoll lil żewġha fil-karriera tiegħu ta' perit billi kisbitlu ordnijiet importantanti.

Diana kienet magħrufa bħala mara grazzjuża u edukata ħafna. Barra n-negozju, kienet tieħu ħsieb il-familja tagħha. Ommha armla u oħtha xebba kienu joqgħodu magħha u ma' żewġha[2].

Matul is-snin 1500 l-artisti raw il-libertà tagħhom ristretta minħabba r-regoli stretti imposti mill-knisja. Jekk il-knisja kienet tqis xogħol bħala dissidenti, l-artista kien jista' jiġi skomunikat, immultat jew jitlef il-proprjetà tiegħu.

Nafu li Diana bidlet il-firma tagħha bosta drabi fi żminijiet differenti matul ħajjitha. Fil-parti l-kbira tax-xogħlijiet tagħha ffirmat bl-isem Diana Mantuana jew Diana Mantovana. M'hemm l-ebda xogħol magħmul minnha ffirmat bl-isem Scultori.

Diana kienet waħda mill-ftit artisti nisa msemmija minn Vassari fl-edizzjoni ta' Le Vite tal-1568[4].

Ġie kkalkulat li Diana pproduċiet 62-l inċiżjoni matul ħajjitha u adottat b'suċċess stili differenti matul ħajjitha kollha. Waħda mill-inċiżjonijiet l-aktar famużi tagħha hi voluta jonika mżejna b’mod eleganti b'ħannieqa tal-weraq tal-akantu u fjuri. Ix-xogħlijiet tagħha kienu differenti minn dawk ta' żmienha u jvarjaw mill-parti l-kbira tax-xogħlijiet popolari l-oħra tal-epoka. Fil-gwarniċi tal-inċiżjonijiet tagħha insibu bosta versi ta' dedikazzjoni bil-Latin ifaħħru l-ħidma tal-istudenti tal-arkitettura. Barra mill-bosta modi ta' firma, Diana kienet magħrufa wkoll għad-dedikazzjonijiet twal imdaħħlin fix-xogħlijiet tagħha [2].

L-aħħar xogħol tagħha kien stampat fl-1588, bit-titlu Qabar fil-manjiera ta' Nogari. Wara l-mewt ta' żewġha Francesco de Volterra, Diana żżewġet lil Giulio Pelosi, arkitett ieħor. Baqgħet Ruma sa mewtha fil-5 ta' April 1612. Ħafna mill-inċiżjonijiet tagħha ġew stampati wara mewtha.

Referenzi[immodifika | immodifika s-sors]

  1. ^ Women artists: Encyclopedia II- Women artists-renaissance era
  2. ^ a b c Evelyn Lincoln, Making A Good Impression: Diana Mantuana (Renaissance Quarterly; 1997), 1-30
  3. ^ Library and Research Center (Clara Database of Women artists)
  4. ^ Mantuana [Ghisi; Mantovana; Scultori], Diana, (Grove Art Online. 20 October 2006), 1

Ħoloq esterni[immodifika | immodifika s-sors]

  • Library and Research Center. Clara Database of Women artists. National museum of Women in the Arts. [1]
  • Evelyn Lincoln. Making A Good Impression: Diana Mantuana. JSTOR. 1997. Renaissance Society of America. [2]
  • Women artists: Encyclopedia II- Women artists- renaissance era. The Global Oneness Commitment. The Global Oneness Commitment. [3]