Pangolin
Minn Wikipedija, l-enċiklopedija l-ħielsa
 |
||||||||||||||||||
|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|
 |
||||||||||||||||||
| Klassifikazzjoni Xjentifika | ||||||||||||||||||
|
||||||||||||||||||
|
|
||||||||||||||||||
|
Manis crassicaudata |
Il-Pangolini (fis-singular pangolin) huma mammiferi insettivori ta' daqs żgħir u medju mifruxa fir-reġjuni tropikali ta' l-Afrika u l-Asja. Il-Pangolini jew kif inhuma imsejjħin ukoll bunemmiela ta' l-iskalji u wikkielin in-nemel ta' l-iskalji, hemm 8 speċijiet. Dawn qegħdin ikklassifikati kollha kemm huma fil-ġeneru Manis, fis-sottofamilja Maninae, fil-familja Manidae u fl-ordni Pholidota. L-isem "pangolin" ġej minn kelma Malajana "pengguling" li tfisser imkebbeb.
Il-pangolini għandhom ġisimhom miksi bi skalji kbar u iebsin magħmulin minn ħafna strati ta' xagħar. L-iskalji tal-pangolini ż-żgħar ikunu rotob mat-twelid, iżda dawn jibbiesu bil-mod il-mod matul l-iżvilupp. Dawn l-iskalji minn barra li jiffurmaw armatura naturali, għandhom ix-xifer qisu xafra u b'hekk iservu ta' difiża doppja. Il-pangolini meta jħossuhom fil-periklu kapaċi jitkebbu f'forma ta' ballun.
Il-pangolini ma għandhomx snien, iżda minflok għandhom ilsien twil ħafna u glandola tal-bżieq enormi. Il-bżieq li joħroġ minn din il-glandola qisu kolla u flimkien ma' l-ilsien jintużaw mill-pangolini biex jaqbdu kwantita kbira ta' nemel u termiti.
[editja] Klassifikazzjoni
Il-pangolini xi darba kienu jagħmlu parti mill-ordni Edentata, dan kollu kien ibbażat fuq xebħ li ma kienx ħlief evoluzzjoni konverġenti. Madankollu, laħħar studji tal-filoġenija molekulari urew li dawn il-mammiferi għandhom jiġu kklassifikati għalihom fl-ordni Pholidota, bil-membri ta' l-ordni Carnivora bħala l-aktar mammiferi ħajjin li huma relatati ġenetikament fil-qrib tagħhom.
- Ordni Pholidota
Xi paleontoloġisti jikklassifikaw il-pangolini fl-ordni Cimolesta bħala sottordni, flimkien ma' bosta sottordnijiet, ta' mammiferi estinti. F'dan il-każ il-pangolini huma laħħar rappreżentanti ħajjin ta' l-ordni Cimolesta.
- Ordni Cimolesta
[editja] Tassonomija
- Ordni Pholidota
- Familja incertae sedis
- Ġeneru Arcticanodon (Rose et al, 2004)
- Arcticanodon dawsonae (Rose et al, 2004)
- Ġeneru Melaniella (Fox, 1984)
- Melaniella timosa (Fox, 1984)
- Ġeneru Tubulodon (Jepsen 1932)
- Tubulodon atopum (K.D.Rose et al. 1991)
- Tubulodon pearcei (K.D.Rose et al. 1991)
- Tubulodon taylori (Jepsen 1932)
- Tubulodon woodi (K.D.Rose et al. 1991)
- Ġeneru Arcticanodon (Rose et al, 2004)
- Familja Epoicotheriidae
- Ġeneru Amelotabes (Rose, 1978)
- Amelotabes simpsoni (Rose, 1978)
- Ġeneru Dipassalus
- Ġeneru Epoicotherium (Simpson,1927)
- Epoicotherium unicum (Douglass,1905)
- Ġeneru Tetrapassalus (Simpson,1959)
- Tetrapassalus mckennai (Simpson,1959)
- Tetrapassalus proius (West,1973)
- Ġeneru Xenocranium
- Ġeneru Amelotabes (Rose, 1978)
- Familja Escavadodontidae
- Ġeneru Escavadodon (Lucas & Rose,2000)
- Escavadodon zygus (Lucas & Rose,2000)
- Ġeneru Escavadodon (Lucas & Rose,2000)
- Familja Metacheiromyidae (estinta)
- Ġeneru Brachianodon
- Ġeneru Metacheiromys (Wortman,1903)
- Metacheiromys marshi (Wortman,1903)
- Metacheiromys tatusia (Osborn,1904)
- Metacheiromys dasypus (Osborn,1904)
- Metacheiromys osborni (Simpson,1931)
- Ġeneru Mylanodon
- Ġeneru Palaeanodon (Matthew,1918)
- Palaeanodon parvulus (Matthew,1918)
- Palaeanodon ignavus
- Palaeanodon nievelti
- Ġeneru Propalaeanodon (Rose,1979)
- Propalaeanodon schaffi (Rose,1979)
- Familja Manidae
- Sottofamilja Eurotamanduinae
- Sottofamilja Maninae
- Ġeneru Eomanis
- Eomanis krebsi (Storch & Martin, 1994)
- Eomanis waldi (Storch, 1978)
- Ġeneru Necromanis
- Ġeneru Patriomanis (Emry, 1970)
- Patriomanis americana (Emry, 1970)
- Ġeneru Cryptomanis (Gaudin et al, 2006)
- Cryptomanis gobiensis (Gaudin et al, 2006)
- Ġeneru Manis
- Ġeneru Manis
- Ġeneru Manis
- Ġeneru Manis
- Ġeneru Manis
- Ġeneru Eomanis
- Familja incertae sedis
