Fußball-Bundesliga

Minn Wikipedija, l-enċiklopedija l-ħielsa

Aqbeż lejn: navigazzjoni, fittex
Fußball-Bundesliga
Soccerball current event.svg Kampjonat tal-futbol Ġermaniż 2008-09
Fußball-Bundesliga
Sport Futbol
Fundazzjoni 1963
Parteċipanti 18-il skwadra
Nazzjon(ijiet) Bandiera tal-Ġermanja Ġermanja
Konfederazzjoni UEFA
L-aħħar rebbieħ VfL Wolfsburg (2008-09)
L-aktar rebħiet Bayern Munich (21 titlu)
Sit elettroniku www.bundesliga.de

Il-Fußball-Bundesliga, uffiċjalment 1. Fußball-Bundesliga, hi d-diviżjoni massima tal-kampjonati sportivi fil-Ġermanja u l-Awstrija. Il-kelma Bundesliga hi wżata fil-biċċa l-kbira tal-każi biex tindika d-diviżjoni l-iktar għolja fil-ġerarkija tal-futbol Ġermaniż, li jissejaħ 1. Fußball-Bundesliga mill-istaġun 1963–64. Dan hu l-aqwa kampjonat tal-futbol fil-Ġermanja, u hu taħt il-federazzjoni tal-futbol tal-Ġermanja (DFB). Għandu tmintax-il tim bħall-kampjonat subordinat, dak ta' 2. Fußball-Bundesliga.

Werrej

[editja] Storja

[editja] Oriġini

Qabel il-formazzjoni tal-Bundesliga, il-futbol Ġermaniż kien jintlagħab taħt livell tad-dilettanti f'numru kbir ta' kampjonati reġjonali. Ir-rebbieħa ta' dawn il-kampjonati kienu jisfidaw lil xulxin għar-rebħ tat-titlu nazzjonali. Fit-28 ta' Jannar 1900, assoċċazzjoni nazzjonali, id-Deutscher Fußball Bund (DFB) kienet fundat f'Leipzig b'86 klabb. L-ewwel tim tal-kampjonat nazzjonali kien VfB Leipzig, li għeleb lil DFC Prague 7-2 f'logħba li ntlagħbet f'Amburgu fil-31 ta' Mejju 1903.

Fis-snin ħamisn, kien hemm talbiet biex jiġi ffurmat ta' kampjonat professjonista ċentrali, speċjalment minħabba l-fatt li kampjonati professjonisti f'pajjiżi barranin kienu qed iġagħlu l-aqwa plejers tal-Ġermanja biex jitilqu l-kampjonati tad-dilettanti. Fuq livell internazzjonali, il-logħba Ġermaniża bdiet titlef il-kunfidenza hekk kif klabbs Ġermaniżi naqsu li jwettqu prestazzjoni tajba kontra klabbs professjonisti ta' pajjiżi oħra. Il-kowċ tat-tim nazzjonali Sepp Herberger kien konxju mill-fatt li kien hemm bżonn ta' kampjonat ċentrali, meta qal, "Jekk irridu li nibqgħu kompetittivi internazzjonalment, iridu ngħollu l-aspettattivi tagħna fuq il-livell nazzjonali."[1]

F'dak iż-żmien, fil-Lvant tal-Ġermanja, kampjonat separat kien stabbilit bil-formazzjoni tad-DS-Oberliga (Deutscher Sportausschuss Oberliga) fl-1950. L-isem tal-kampjonat tbiddel għal Football Oberliga DFV fl-1958 u kien ġeneralment riferut bħala sempliċiment DDR-Liga jew DDR-Oberliga. Dan il-kampjonat kellu erbatax-il tim b'żewġ postijiet ta' relegazzjoni.

[editja] Stabbiliment

It-telfa tat-tim nazzjonali mal-Jugożlavja (0-1) fil-kwarti tal-finali tat-Tazza tad-Dinja 1962 fiċ-Ċili kienet ix-xoqqa f'moxtha biex jiġi ffurmat kampjonat nazzjonali. Taħt il-presiden tad-DFB Hermann Neuberger, il-Bundesliga ġiet ikkreata f'Dortmund fit-28 ta' Lulju 1962, bl-ewwel staġun ikun dak tal-1962–64. Il-kampjonat professjonista Ġermaniż il-ġid kien mudellat fuq dak Ingliż, li kien ilu mill-1888.

F'dak iż-żmien, kien hemm ħames Oberligen, jew il-kampjonati ta' fuq, fejn kienu jirrapreżentaw it-Tramuntana, in-Nofsinhar, il-Punent, ix-Xlokk tal-Lvant tal-Ġermanja u Berlina. Il-Ġermanja tal-Lvant, taħt okkupazzjoni Sovjetika, żammet l-istruttura tal-kampjonat tagħha. 46 klabb applikaw għall-ammissjoni għall-kampjonat il-ġdid. Sittax-il tim kienu magħżula skont is-suċċess fil-grawnd, il-kriterja tal-ekonomija u r-rappreżentazzjoni ta' diversi Oberligen.

L-ewwel logħob tal-Bundesliga ntlagħbu fl-24 ta' Awissu 1963. L-ewwel rebbieħa kienu l-favoriti 1. FC Köln, b'Meidericher SV u Eintracht Frankfurt jispiċċaw fit-tieni post bl-istess punti.

[editja] Struttura u kompetizzjoni

Iċ-ċampjin tal-futbol Ġermaniż hu deċiż bil-logħob fil-Bundesliga. Kull klabb jilgħab klabb ieħor kemm f'daru u anki barra minn daru. Oriġinarjament, rebħa kienet tiswa 2 punti, pari kien jiswa punt u telfa bla punt. Mill-istaġun 1995–96, rebħa bdiet tiswa 3 punti, u bl-istess punti għal pari jew telfa. Il-klabb bl-ikbar numru ta' punti fl-aħħar tal-istaġun isir ċampjin tal-Ġermanja. Preżentament, l-ewwel żewġ timijiet fil-klassifika jikkwalifikaw għall-fażi tal-gruppi tal-UEFA Champions League, waqt li dak tat-tielet post jikkwalifika għat-tielet rawnd preliminarju taċ-Champions League. Dawk tar-raba', tal-ħames u tas-sitt post jikkwalifikaw għall-ewwel rawnd tat-Tazza UEFA u dak it-tim fis-seba' post jingħata post għall-ewwel rawnd tal-preliminarji tat-Tazza UEFA.

Jekk timijiet huma l-istess fil-punti, il-kriterji li jiġu applikati biex jikklassifikaw it-timijiet huma (bl-ordni):

  1. Id-differenza tal-gowls għall-istaġun kollu.
  2. L-akbar numru ta' gowls skurjati matul l-istaġun kollu.
  3. Ir-riżultati ta' kontra xulxin (total ta' punti).
  4. Id-differenza ta' gowls ta' kontra xulxin.

Jekk żewġ klabbs jibqgħu xorta bl-istess punti wara dawn li ġew applikati dawn il-kriterji, allura issir partita waħda fi stadju newtrali biex jiġi determinat il-pożizzjoni fil-klassifika. Madanakollu, din qatt ma kienet ta' użu fl-istorja tal-Bundesliga.

Fuq l-għażla tal-iskwadra, tim ma jistax ikollu aktar minn ħames plejers li mhumiex mill-UE. Seba' sostituti huma permessi biex jintagħżlu, fejn tliet ikunu jistgħu jidħlu matul il-partita.

[editja] Timijiet tal-istaġun 2008–09

Għal aktar dettalji fuq l-istaġun 2008-09 tal-Bundesliga, ara hawnhekk.

[editja] Verdiente Meistervereine

Fl-2004, l-unur tal-"Verdiente Meisterverein" (litteralment "rikonoxximent għal timijiet rebbieħa") kien introdott. L-idea, li twieldet l-Italja permezz tat-tim tal-Juventus, timmira biex tirrikonoxxi dawk it-timijiet li rebħu numru ta' kampjonati jew unuri oħra permezz ta' stilla tad-deheb fuq l-emblema tal-klabb u l-flokk tal-plejers tat-tim. L-użu hu differenti u uniku f'kull pajjiż, u fil-Ġermanja tingħata still waħda għal tliet titli, żewġ stilel għal ħames titli, tliet stilel għal għaxar titli u erba' stilel għal għoxrin titlu.

Suċċessivament, BFC Dynamo Berlin talbet li jkollha tliet stilel fuq l-emblema għar-rebħ ta' għaxar titli bejn l-1979 u l-1988. Minkejja li d-DFB ma tat l-ebda risposta, Dynamo Berlin ħadet ir-riedni f'idejha u qabbdet u għamlet tliet stilel fuq l-emblema. Din ikkawżat dibattitu, kemm minħabba li d-DFB kienet taf li t-titli mirbuħa mill-iskwadra fl-Oberliga kienu mirbuħa grazzi għall-patroċinju tal-iStasi, kif ukoll minħabba li timijiet oħra li rebħa aktar titli barra mill-Bundesliga għamlu l-istess rikjesta.

F'Novembru 2005, id-DFB waslet fil-kompromess li tagħti stilla għat-timijiet li rebħu titli oħra nazzjonali li kienu fil-massimu fis-Zweite Bundesliga fl-2004. Madanakollu, ħafna timijiet ma rrispettawx din id-direttiva: per eżempju Greuther Fürth għandu tliet stilel tal-fidd fuq l-emblema biex juri t-tliet tili mirbuħa lejn l-1910 u l-1920, u l-istess hu għal Dynamo Berlin li għandha still bin-numru 10 fuq l-emblema attwali.

Minn Mejju 2008, dawn il-klabbs huma ammessi li jilbus stilel waqt li jilgħabu fil-Bundesliga. In-numru fil-parentesi jindika n-numru ta' titli tal-Bundesliga mirbuħa.

Minn Mejju 2008, dawn il-klabbs huma ammessi li jilbsu stilla waħda waqt li jilgħabu barra mill-Bundesliga. In-numru fil-parentesi jindika n-numru ta' titli tal-kampjonat nazzjonali mirbuħa matul il-kors tal-istorja tal-futbol Ġermaniż, u jkun inkluż fl-istilla.

[editja] Rekords

Charly Körbel
L-Aktar Apparenzi[2]
Plejer Perjodu Klabb[3] Partiti
1 Karl-Heinz Körbel 1972–1991 Eintracht Frankfurt 602
2 Manfred Kaltz 1971–1991 Hamburger SV 581
3 Oliver Kahn 1987–2008 FC Bayern Munich 557
4 Klaus Fichtel 1965–1988 FC Schalke 04 552
5 Miroslav Votava 1976–1996 SV Werder Bremen 546
6 Klaus Fischer 1968–1988 FC Schalke 04 535
7 Eike Immel 1978–1995 VfB Stuttgart 534
8 Willi Neuberger 1966–1983 Eintracht Frankfurt 520
9 Michael Lameck 1972–1988 VfL Bochum 518
10 Uli Stein 1978–1997 Hamburger SV 512
Gerd Müller
L-Aqwa Skorers[4]
Plejer Perjodu Klabb[5] Gowls
1 Gerd Müller 1965–1979 FC Bayern Munich 365 (Ø 0,85)
2 Klaus Fischer 1968–1988 FC Schalke 04 268 (Ø 0,50)
3 Jupp Heynckes 1965–1978 Borussia Mönchengladbach 220 (Ø 0,60)
4 Manfred Burgsmüller 1969–1990 Borussia Dortmund 213 (Ø 0,48)
5 Ulf Kirsten 1990–2003 Bayer 04 Leverkusen 181 (Ø 0,52)
6 Stefan Kuntz 1983–1999 1. FC Kaiserslautern 179 (Ø 0,40)
7 Dieter Müller 1973–1986 1. FC Köln 177 (Ø 0,58)
8 Klaus Allofs 1975–1993 1. FC Köln 177 (Ø 0,42)
9 Hannes Löhr 1964–1977 1. FC Köln 166 (Ø 0,44)
10 Karl-Heinz Rummenigge 1974–1984 FC Bayern Munich 162 (Ø 0,52)

[editja] Ara wkoll

[editja] Referenzi

  1. ^ Tradotti minn: "If we want to remain competitive internationally, we have to raise our expectations at the national level."
  2. ^ Germany - All-Time Most Matches Played in Bundesliga (Ingliż)
  3. ^ Fejn il-plejer lagħab l-aktar partiti.
  4. ^ (West) Germany - Top Scorers (Ingliż)
  5. ^ Fejn il-plejer skorja l-aktar gowls

[editja] Ħoloq esterni

Miġjub minn "http://mt.wikipedia.org/wiki/Fu%C3%9Fball-Bundesliga"