Daphne Caruana Galizia

Minn Wikipedija, l-enċiklopedija l-ħielsa
Aqbeż lejn: navigazzjoni, fittex

Daphne Caruana Galizia (Tas-Sliema, 26 ta' Awwissu 1964Bidnija, 16 t'Ottubru 2017) kienet ġurnalista, opinjonista, u blogger Maltija. Mill-2008 sa meta nqatlet, hija ffukat ħidmietha b’kummentarju frekwenti fuq il-blogg tagħha li fih sikwit kienet tistħarreġ u tiżvela bosta stejjer. Minħabba l-istil tagħha, kien qed tiffaċċja wkoll numru ta’ libelli fil-Qorti fuq diversi rapporti. Fl-2016, kienet l-unika Maltija f’lista tal-portal tal-aħbarijiet internazzjonali Politico tal-aktar 28 persuna influwenti fl-Ewropa.

Tfulija[immodifika | immodifika s-sors]

Bint Michael Alfred Vella u Rose Marie imwielda Mamo, Daphne studjat fl-Iskola tas-Sorijiet Dorotej fl-Imdina u fil-Kulleġġ San Alwiġi Birkirkara.

Żgħożija[immodifika | immodifika s-sors]

Fl-1982, inżammet arrestata mill-Pulizija għal 48 siegħa wara li ħadet sehem fi protesta favur id-demokrazija. Fl-1985, iżżewġet lill-avukat Peter Caruana Galizia u kellha tliet ulied subien: Matthew, Andrew u Paul.

Ġurnaliżmu[immodifika | immodifika s-sors]

Bdiet kienet taħdem fil-mezzi tax-xandir fl-1987, u malajr stabbilixxiet lilha nnifisha bħala waħda fost l-aktar ġurnalisti kontroversjali ta' Malta bil-kolonna tagħha fis-Sunday Times.

Caruana Galizia tkeċċiet mit-Times fl-1996 wara li l-gazzetta rrifjutat li tippubblika artiklu li kitbet fuq il-President Emeritus Guido de Marco u t-tifla tiegħu, Gianella Demarco (avukata). Dan l-artiklu mbagħad deher fuq the Malta Independent.

Fl-1992 kienet editur assoċjat ma’ The Malta Independent. Hija saret opinjonista regolari f’The Malta Independent on Sunday u editur tar-rivista Taste & Flair.

Fl-2016, wara l-investigazzjoni li għamlet fuq il-Panama Papers, Daphne Caruana Galizia kienet l-unika Maltija li ntgħażlet mill-portal tal-aħbarijiet internazzjonali, POLITICO f’lista tal-aktar 28 persuna influwenti fl-Ewropa. Hija kienet ġiet imfissra bħala mara li waħidha tista’ titqies ‘wikileaks’ li taħdem favur it-trasparenza u kontra l-korruzzjoni.

Kontroversjali[immodifika | immodifika s-sors]

Caruana Galizia mill-ewwel saret magħrufa għall-veduti liberali u ħorox tagħha dwar kwistjonijiet politiċi u soċjali. Il-kitba tagħha tvarja minn gossip fuq persunaġġi pubbliċi Maltin sa analiżi kritiċi tar-realtà soċjo-politika Maltija.

Flimkien ma' Andrew Borg-Cardona, kienet waħda mill-kittieba li kkritikaw bl-aħrax lil-lemin estrem Malti, speċjalment dak assoċjat mal-fehmiet ta' Norman Lowell dwar l-immigranti illegali.[1]

Il-perspettiva femminista ta' Caruana Galizia kienet waħda kemmxejn aggressiva, li kient tħeġġeġ lin-nisa ma jivvittimizzawx irwieħhom. Meta impjegata Maltija rebħet l-ewwel każ ta' molestji sesswali ta' natura verbali fuq il-post tax-xogħol,[2] – rebħa li kienet meqjusa bħala suċċess għall-mara Maltija – Daphne qalet li f'każijiet bħal dawn il-mara għandha tirreaġixxi u mhux iġġib ruħha b'mod, li skont kif tifhimha hi, hu "infantili".[3]

Running Commentary[immodifika | immodifika s-sors]

Fl-2008, hija bdiet tikteb il-blogg popolari tagħha Running Commentary.

Fi Frar tal-2010, il-Maġistrat Consuelo Herrera ħassitha mmalafamata b'għadd ta' artikli li dehru fuq il-blogg tagħha u fittxitha għal libell.[4]

Nhar it-8 ta' Marzu 2013, Caruana Galizia ġiet arrestata filgħaxija wara li kisret il-jum ta' riflessjoni ta' qabel l-elezzjonijiet ġenerali.[5] Dan wara li kitbet artikli fuq il-blogg tagħha meqjusa bħala ta' natura politika.[6]

Assassinju[immodifika | immodifika s-sors]

Nhar it-Tnejn 16 ta’ Ottubru 2017, fit-3.00 p.m., Caruana Galizia rikbet il-karozza biex tmur tħallas xi pagamenti lill-kumpanija minn fejn kienet qed tikri l-karozza. Ftit wara li Caruana Galizia rikbet fil-karozza u bdiet issuq, ħarġet mill-isqaq li hemm mad-dar, daret fuq ix-xellug, u bdiet issuq fit-triq ewlenija tal-Bidnija u minn hemm niżlet in-niżla fid-direzzjoni lejn il-Mosta.

Kien f’dan il-mument li wara li saqet madwar 100 metru, il-karozza li fiha kienet Caruana Galizia splodiet. L-isplużjoni nstemgħet minn diversi partijiet. Tant kienet b’saħħitha li l-karozza spiċċat f’mitt biċċa li nfirxu fl-għelieqi li hemm qrib ir-residenza tagħha.

Wieħed mill-aħħar messaġġi li Caruana Galizia bagħtet lil waħda mill-ħbieb tagħha, Caroline Muscat, kien jgħid hekk: “Inħoss li ż-żmien hawn qed jiskadili. Hemm ħafna affarijiet li xtaqt nagħmel, imma li għadni ma għamiltx.”

Reazzjonijiet għall-Assassinju[immodifika | immodifika s-sors]

Joseph Muscat[immodifika | immodifika s-sors]

Fi stqarrija f’Kastilja madwar siegħa u nofs wara d-delitt, il-Prim Ministru Joseph Muscat qal li dak li seħħ hu inaċċettabbli fuq kull livell. Ikkundanna bla riżervi dan “l-attakk barbaru fuq il-persuna u l-liberta’ tal-espressjoni f’pajjiżna.”

Joseph Muscat qal li Caruana Galizia kienet kritika ħarxa tiegħu, kemm politikament kif ukoll personalment. “Madanakollu ma nista’ nuża qatt dan il-fatt biex jiġġustifika bl-ebda mod possibbli dan l-att barbaru li jmur kontra kull dinjita’ u kull ċivilta’.”

Il-Prim Ministru qal li ta struzzjonijiet lill-pulizija kif ukoll lis-servizzi kollha tas-sigurta’ fil-pajjiż biex jieħdu kull miżura biex il-ħati jew ħatja jitressqu quddiem il-ġustizzja. Ta struzzjonijiet biex tiġi mitluba assistenza minn korpi tas-sigurta’ minn pajjiżi oħra fl-investigazzjonijiet.

Muscat qal li kkomunika mal-Kap tal-Oppożizzjoni Adrian Delia u qasam miegħu l-informazzjoni li għandu sa issa. Għaldaqstant, bi qbil bejn iż-żewġ naħat, id-diskors ta’ Adrian Delia b’replika għad-diskors tal-Budget kellu jiġi pospost u minflok se jsiru stqarrijiet miż-żewġ naħat tal-Kamra f’din li ġiet deskritta bħala “ġurnata sewda għall-liberta’ tal-espressjoni f’pajjiżna”.

Il-PM qal li hu l-Prim Ministru ta’ kulħadd u s-saħħa tad-demokrazija tagħna toħroġ f’mumenti bħal dan, fejn irridu nkunu lesti niddefendu l-prinċipji tagħna u d-drittijiet ta’ kull wieħed u waħda minna.

Hu appella għall-għaqda nazzjonali u mhux se jistrieħ sakemm issir ġustizzja għaliex il-pajjiż jistħoqqlu ġustizzja.

“Kulħadd għandu dritt jikteb u jgħid li jrid f’pajjiżna u min iħossu nġurjat, għandu d-dritt tal-protezzjoni tal-Qrati u ebda rimedju ieħor. Mhux se nistrieħ qabel nara li ssir ġustizzja f’dan il-każ. Għaliex pajjiżna jistħoqqlu ġustizzja,” temm il-Prim Ministru.

Adrian Delia[immodifika | immodifika s-sors]

Il-Kap tal-Oppożizzjoni Adrian Delia qal li fil-pajjiż hawn responsabiltajiet legali u politiċi. Qal li Daphne Caruana Galizia ma kinitx persuna kwalunkwe iżda kellha impatt fuq is-soċjeta' Maltija. Dr. Delia qal li ilu ġimgħat sħaħ jgħid li mhux qed ngħixu f’pajjiż normali. Qal li dak li seħħ illum ma nistgħux narawh x’perspettiva li seħħet illum stess. Qal li l-istituzzjonijiet tal-pajjiż ilhom 4 snin u nofs jitmermru. Qal li dak li seħħ illum huwa konsegwenza ta’ ħafna deċiżjonijiet li seħħu matul dawn l-aħħar snin.

Dr. Delia sejjaħ il-qtil ta’ Daphne Caruana Galizia bħala qtil politiku li għalih trid tintrefa ir-responsabilita’ politika. Qal li din hija traġedja nazzjonali, assalt fuq id-demokrazija. Qal li sfortunatament qed nitgħallmu bl-iktar mod tan-niket u viljakk għax mietet persuna Maltija li kellha opinjoni u li riedet iġġib il-verita’ il-quddiem. Qal li l-pajjiż naqas meta l-korp tal-pulizija ma investigax, qal li nqassna meta l-Avukat Ġenerali ma nvestigax. Qal li dan sar minħabba deċizjonijiet zbaljati tal-Gvern. Huwa sejjaħ lill-Maltin biex iqumu illum qabel għada biex isemmghu leħinhom fejn il-Gvern irid jibqa’ sieket.

Fil-ġimgħat ta' qabel l-assassinju, Caruana Galizia kienet kritika ħarxa ta' Delia tant li Delia kien fetħilha ħames libelli. Wara l-assassinju, huwa irtira dawn il-libelli u għamel apoloġija lill-familja tagħha għall-kliem iebes li kien qal fil-konfront tagħha, apoloġija li ma ntlaqgħetx mill-familja.

L-Arċisqof Charles J. Scicluna[immodifika | immodifika s-sors]

“It-telfa ta’ Daphne Caruana Galizia timliena bi swied il-qalb u bid-determinazzjoni li niddefendu d-demokrazija sal-aħħar”, sostna l-Arċisqof. Huwa insista li l-poplu jrid iqum u jiddefendi d-dinjità ta’ kull wiehed sabiex jiġi difiż l-valur tad-demokrazija ħalli bil-kliem issa ngħaddu għall-fatti.

Filwaqt li wera solidarjetà mal-qraba tal-vittma, l-Arċisqof Scicluna ħeġġeġ lill-ġurnalisti sabiex ma jibżgħu minn ħadd u jiddefendu l-verità.

L-Istitut tal-Ġurnalisti Maltin[immodifika | immodifika s-sors]

L-Istitut tal-Ġurnalisti Maltin ikkundanna bil-qawwa kollha l-qtil tal-ġurnalista. Fi stqarrija spjegat li għall-komunità tal-ġurnalisti lokali dan hu każ xokkanti u li jolqot direttament id-dritt tal-liberta’ tal-espressjoni. Dan filwaqt li ġiet enfasizzata li ankè jekk mhux dejjem wieħed qabel ma’ dak li kitbet Caruana Galizia, bla dubju ta’ xejn, bħal kull ċittadin ieħor kellha dritt tesprimi ruħha u terfa’ r-responsabbilta’ għal dak li kitbet.

L-istitut tal-Ġurnalisti Maltin appella lill-Pulizija biex tagħmel dak kollu possibbli biex jinstabu l-ħatja ta’ dan id-delitt gravi biex jieħdu dak li ħaqqhom skont il-liġi. Dan hu jum ikrah għad-demokrazija fil-pajjiż li għandu jsib il-kundanna ta’ kulħadd.

L-IGM, appellat għal kull ġurnalist u ġurnalista sabiex ma jħallux din it-traġedja tkiddhom milli jkompli jaqdi d-dmir tiegħu lejn is-soċjeta’ u jkompli jirrapportaw bla biża’ jew favuri dak kollu li hu fl-interess pubbliku u ta’ interess għas-soċjeta’.

Reazzjonijiet oħra[immodifika | immodifika s-sors]

L-MGRM, aditus Foundation, Integra Foundation, Iil-Critical Institute u l-Platform of Human Rights Organisation f’Malta esprimew il-kondoljanzi tagħhom lill-familja ta’ Caruana Galizia filwaqt li saħqu li dan il-qtil huwa attakk dirett fuq il-libertà tal-espressjoni. Huma wkoll ħeġġew lill-Gvern sabiex jiżgura li l-id wara dan l-attakk faħxi jinqabad sabiex issir ġustizzja.

Strickland Foundation iddeskrivew lil Caruana Galizia bħala ġurnalista li kienet twettaq xogħolha mingħajr biża’ jew favuri. Huma kkunsidraw dan il-qtil makabru bħala attakk faħxi u dirett fuq il-libertà tal-espressjoni u insistew li sseħħ azzjoni immeddjata u effetiva mill-istituzzjonijiet tal-pajjiż bil-għan li l-awturi ta’ din l-oxxenità jitressqu quddiem il-ġustizzja. Dan sabiex il-ġurnalisti Maltin iħossuhom siguri u liberi li jistgħu jwettqu xogħolhom mingħajr ma ħajjithom tkun fil-periklu.

Investigazzjonijiet[immodifika | immodifika s-sors]

Fl-investigazzjoni tal-pulizija Maltija fuq il-qtil ta’ Caruana Galizia qed jieħdu sehem ukoll esperti Amerikani mill-FBI, oħrajn Olandizi u Taljani, u esperti tal-Europol. Dawn l-esperti barranin b’kompitenzi varji fl-investigazzjonijiet kriminali qed jassistu lill-Pulizija Maltija f’oqsma partikulari tal-investigazzjoni.

X'ħareġ mill-Investigazzjoni[immodifika | immodifika s-sors]

It-Tlieta 15 ta’ Novembru 2016

Jinxtraw iż-żewġ simcards Vodafone li permezz tagħhom ġiet attività l-Bomba li qatlet lil Daphne Caruana Galizia

It-Tlieta 10 ta’ Jannar 2017

Iż-żewġ SIMCARDS jiġu attivati f’Ħaż-Żebbuġ.

Fil-ġimgħat u x-xhur ta’ wara kien hemm komunikazzjoni bejniethom biss u minima.

It-Tnejn 21 ta’ Awwissu 2017

L-Imputtati allegatament jippruvaw is-SIMCARDS fl-inħawi tal-Bidnija.

Il-Ħadd 15 ta’ Ottubru 2017

6:00pm: Iben il-vittma, Matthew Caruana Galizia, jipparkja l-karozza tal-vittma barra r-rixtellu tad-dar fil-Bidnija – dan kuntrarju għal dak li kienet tagħmel ommu Daphne li kienet idaħħalha l-ġewwa mir-rixtellu. Il-karozza ma ntużatx iżjed.

It-Tnejn 16 ta’ Ottubru 2017

01:41am: Tiġi attivata l-bomba mal-karozza ta’ Daphne Caruana Galizia fil-Bidnija. Il-bomba allegatament tpoġġiet fuq  ġewwa tal-karozza eżattament taħt is-seat tal-istess karozza.

05:00am: Miguel Caruana, impjegat tal-GO, jagħmel tliet kwarti jistenna lil George Degiorgio biex imorru jistadu. Ċempel lil Degiorgio u ma weġbux, u wara rċieva SMS mingħandu li ma jistax imur.

06:14am: Fl-inħawi tal-Kurja tal-Furjana inxtegħel il-mobile Nokia li fih kien hemm is-SIM CARD li minnu ntbagħat l-SMS qattiel li eventwalment attiva l-bomba.

07:55am: Id-dgħajsa MAYA propjeta’ ta’ Alfred Degiorgio l-Fulu ħarġet mill-Port il-Kbir u ġibdet lejn in-nofsinhar ta’ Malta. Id-dgħajsa kienet misjuqa minn George Degorgio magħruf bħala iċ-Ċiniz.

08:58am: Meta allegatament George kien fuq il-baħar fl-inħawi ta’ Baħar iċ-Ċagħaq, jagħmel telefonata mill-mobile personali tiegħu lil Miguel Caruana biex jibgħatlu l-kreditu. Caruana barax in-numru u bagħtulu SMS. Għalkemm kien jidhirlu li George kien bil-kuntratt, ħaseb li forsi għandu bżonn għat-tfal.

09:30am: Resident fil-Bidnija jilmaħ il-karozza bajda suspettuża li kien ilu jara għall-aħħar 3 ġimgħat. Karozza żgħira u tal-kiri li dehret ukoll fin-12.30pm u allegatament nofs siegħa qabel id-delitt. Il-karozza ma baqgħetx tidher iżjed fl-inħawi wara d-delitt. Ġieli din il-karozza kienet tkun ipparkjata ħdejn il-barriera, fiż-żona jgħidulha Ta’ Maċedonja. Mal-karozza kien hemm imwaħħla sticker bid-ditta tal-kumpanija tal-kiri. Mitlub mill-Prosekuzzjoni dwar id-dehra tal-persuna li kienet fil-karozza, ix-xhud qal li mill-karnaġġjon kien jidher Għarbi jew Libjan. Stqarr li barra l-karozza qatt ma rah u kien jidher ‘stiff’ fis-seat tax-xufier.

2:00pm: Daphne Caruana Galizia tagħmel l-aħħar kuntatt permezz tal-mobile tagħha.

2:50pm: Id-dgħajsa MAYA tibda dieħla lura fil-Port il-Kbir.

Resident fil-Bidnija ħareġ jiċċekkja l-posta u ra karozza bajda mal-grada tiegħu, ipparkjata b'wiċċha lejn l-Imġarr. Dan stqarr li l-karozza, li kellha pjanċi tal-kiri, bl-ittri DQZ, kienet vojta.

2:55pm: Caruana Galizia toħroġ mid-dar, f’dan il-ħin issir telefonata bejn Alfred il-Fulu fil-Bidnija u George ċ-Ċiniż fil-Port il-Kbir. It-telefonata ddum ftit sekondi, fejn żewġ minuti wara saret oħra li damet iktar minn mitt sekonda.

2:58pm: SMS jgħaddi fil-module imqabbad mal-bomba u eventwalment tisplodi. F’din il-minuta is-SIM Card fil-bomba taqta' kull kuntatt minn mat-torri ċellulari.

3:15pm: Id-dgħajsa misjuqa minn George Degorgio ċ-Ċiniż, tinqabad dieħla lura fil-Menqa fil-Marsa.

3:19pm: L-Ispettur tal-Pulizija Maltija Antoine Cilia jasal fuq il-post tad-delitt wara li fuq ir-radio sema’ messaġġ li jgħid li raġel li kien fl-inħawi tal-Ġnien tal-Għarusa tal-Mosta, qal li kienet qed tidher karozza tisplodi. Wasslitlu ukoll informazzjoni li seta’ kien hemm persuna maqbuda fil-karozza. Kif wasal ra l-biċċiet tal-karozza mifruxa ma’ kullimkien, kif ukoll parti mill-ġisem, li wara rriżulta li kien ta’ Daphne Caruana Galizia. Ra wkoll argument bejn iben il-vittma, Matthew Caruana Galizia u Mario Vella, minħabba teħid ta’ ritratt.

Cilia ra l-ġisem bla ħajja ta' Caruana Galizia jserraħ fuq il-bieba tal-karozza fuq in-naħa tal-passiġġier. Ftit wara, waslu l-membri tal-Protezzjoni Ċivili li bdew jitfu n-nirien. L-Ispettur, meta kien għaddej, innota karozza bin-numru tal-pjanċi QQZ668.

Il-kuntistabbli Malcolm Cefai mid-Distrett tal-Mosta jgħid li kif waslu fuq il-post kien hemm Matthew Caruana Galizia, iben il-vittma. Matthew qalilhom, "My mum is in the car". Il-pulizija resqu lejn il-karozza imma ma setgħu jagħmlu xejn f'dak l-istadju, peress li n-nar kien kbir u ma setgħux jitfgħuh bil-fire extinguisher.   "Ippruvajna nikkalmaw ftit lil Matthew". Ħin minnhom, kien hemm ċertu Mario Vella, u Matthew talbu biex jinterrogawh għax kien qed jieħu r-ritratti tal-karozza ta' ommu. Cefai qal li hu mar ikellem lil Mario u qallu biex jitlaq mill-post, talbu l-mowbajl. Jgħid ukoll li Mario ta l-mowbajl iPhone 7 lil Matthew, li tefgħu mal-art.

4.00pm: F'dan il-ħin jew qabel, Miguel Caruana ra lil George qrib it-Tinda tal-Patata fil-Marsa.

It-Tlieta 17 ta’ Ottubru 2017

Jissoktaw l-Investigazzjonijiet b’rabta ma’ dan id-delitt u jibdew jaslu f’ Malta investigaturi barranin fosthom dawk Olandizi.

Il-Ġimgħa 20 ta’ Ottubru 2017

Tinfetaħ ix-xena tar-reat – l-investigaturi barranin ġabru biżżejjed evidenza waqt li l-FBI tibda tipprova tgħaqqad il-biċċiet sabiex tistabbilixxi minn għamel il-bomba.

Is-Sibt 2 ta’ Diċembru 2017

L-investigaturi jaslu għalll-aħwa Alfred u George Degorgio flimkien ma’ Vince Muscat. L-Ispetturi Keith Arnaud u Kurt Zahra jitolbu lill-Maġistrat Anthony Vella joħroġ mandat ta’ arrest.

Arresti[immodifika | immodifika s-sors]

It-Tnejn 4 ta’ Diċembru 2017

8:00pm

Operazzjoni kbira fl-inħawi tal-Menqa fil-Marsa twassal biex jiġu arrestati t-tliet imputati flimkien ma’ seba’ oħra li jingħataw il-police bail wara 48 siegħa ta’ interrogazzjoni. Din l-operazzjoni kienet fost l-akbar li qatt saret f’Malta u li rat is-sehem tal-Pulizija u l-Forzi Armati.

9:00pm

Il-Prim Ministru Joseph Muscat jindirizza konferenza tal-aħbarijiet f'Kastilja li bi kliem meqjus jagħti dettalji dwar l-operazzjoni. 7 ġimgħat wara l-assassinju ta' Caruana Galizia, Muscat żvela li fl-għodwa tal-4 ta' Diċembru kienu ġew arrestati 8 persuni suspettati bil-qtil ta’ Caruana Galizia.  Jirriżulta li l-persuni arrestati huma kollha Maltin.

Il-Prim Ministru qal li dawn l-arresti saru waqt li kienet għaddejja operazzjoni li ilha għaddejja għal dawn l-aħħar ġimgħat.  Muscat qal li l-Pulizija għandha 48 siegħa ċans biex tinterroga lis-suspettati u tiddeċiedi jekk hux se jitressqu l-Qorti.

Meta kien qed iwieġeb il-mistoqsijiet tal-ġurnalisti, il-Prim Ministru qal li l-operazzjoni li kienet għaddejja dak il-ħin fil-Marsa kellha x’taqsam ma’ dak li kien għadu kif ħabbar.  Qal li minbarra fil-Marsa, l-arresti saru f’Ħaż-Żebbuġ, Buġibba u f’postijiet oħra, tant li l-operazzjoni kienet għadha mhix konkluża.

Muscat qal li wħud mill-persuni arrestati diġà dehru fil-Qorti f’każi oħrajn, oħrajn kienu magħrufa sew mal-Pulizija, u hemm persuni li mhux bilfors li għandhom każi li fil-passat xellfu difrejhom mal-ġustizzja.

Il-PM appella lill-mezzi tax-xandir biex jifhmu li l-informazzjoni li jista’ jagħti hija limitata għax irid jintlaħaq bilanċ bejn l-interess pubbliku u l-bżonn li tiġi rispettata l-innoċenza tal-presunti suspettati.  Qal li fis-sigħat li ġejjin kienu se jagħtu iktar tagħrif dwar dan il-każ.

Huwa rringrazzja l-ħidma li saret mill-investigaturi Maltin, fi sforz konġunt bejn il-Pulizija, il-Forzi Armati u s-Servizzi Sigrieti, flimkien mal-FBI, il-Europol, u uffiċjali Finlandiżi.

Il-PM tenna li qed iġedded l-impenn tal-istat biex il-presunti suspettati jitressqu quddiem il-ġustizzja.  Mistoqsi jekk ġewx infurmati l-familjari tas-Sinjura Caruana Galizia, Muscat wieġeb li huwa m’għandux kuntatt magħhom, iżda spjega kif kien il-Maġistrat inkwerenti li ffirma l-mandati biex isiru t-tfittxijiet meħtieġa f’din l-operazzjoni.

Rikużi ta' Maġistrati[immodifika | immodifika s-sors]

It-Tlieta 5 ta’ Diċembru 2017

L-Ispetturi li qed imexxu l-każ jinterrogaw lill-imputati li ma nisslux kelma waqt l-interogazzjoni

10.00 p.m. Il-Pulizija tressaq lit-tliet imputati l-qorti u li tixlihom bil-qtil ta’ Daphne Caruana Galizia.

Il-Ħamis 14 ta’ Diċembru 2017

9:00am L-akkużati jitressqu l-qorti quddiem il-Maġistrat Donatella Frendo Dimech.

Iżda jitfaċċa l-ewwel skoll minħabba li l-Maġistrat tiddikjara potenzjal ta’ konflitt ta’ interess għax meta kienet tifla kienet fl-istess klassi ta’ oħt il-vittma u dan l-aħħar taw il-kondoljanzi lil xulxin. Fi tmiem is-seduta, il-Maġistrat tirtira mis-smigħ tal-provi. Minflokha, il-każ jiġi assenjat lill-Maġistrat Charmaine Galea.

It-Tnejn 18 ta’ Diċembru 2017

09:00am L-akkużati jiġu quddiem il-Maġistrat Charmaine Galea, li wkoll tirrikuża mill-każ, għax kienet ikkritikata mill-istess vittma fil-blogg tagħha.

Kumpilazzjoni tax-Xiehda[immodifika | immodifika s-sors]

It-Tlieta 19 ta’ Diċembru 2017

10:30am Il-każ jiġi assenjat lill-Maġistrat Claire Stafrace Zammit. Id-difiża titlob ir-rikuża, iżda l-Qorti tirrifjuta t-talba u jibdew ħerġin il-provi tal-prosekuzzjoni minn fomm l-Ispettur Keith Arnaud. F’awla ppakkjata bin-nies, it-tliet akkużati ma juru ebda emozzjoni.

L-Erbgħa 20 ta’ Diċembru 2017

10:00am Tkompli l-kumpilazzjoni fil-konfront tat-tliet akkużati. Jixhdu l-Ispetturi Keith Arnaud u Kurt Zahra flimkien mal-Assistent Direttur tal-Ħabs u r-raġel tal-vittma, Peter Caruana Galizia.

Il-Ħamis 21 ta’ Diċembru 2017

10:00am Il-Qorti tiddikjara li hemm biżżejjed provi biex it-tliet imputati jitpoġġew taħt att ta’ akkuża.

Il-Ħamis 1 ta' Frar 2018

Jixhdu żewġ residenti mill-Bidnija, żewġ rappreżentanti tal-kumpanija tal-kiri tal-karozzi li kriet il-karozza lil Caruana Galizia, sprayer ta' garaxx f'Ħaż-Żebbuġ, Miguel Caruana ħabib tal-akkużati, l-Ispettur Antoine Cilia, u 5 uffiċjali oħra tal-pulizija.

L-Erbgħa 7 ta' Frar 2018

Jixhdu sid il-kera tal-post fejn joqgħod l-akkużat Alfred Degiorgio, u panel beater mill-Imrieħel.

Il-Ħamis 15 ta' Frar 2019

Jixhdu tliet pumpieri tat-tifi tan-nar, uffiċjal tas-CID, uffiċjal tal-isplussivi, Francis Sant resident il-Bidnija.

Każ relatat mal-Kutrabandu ta' fuel mil-Libja?[immodifika | immodifika s-sors]

Il-ġurnalista Amerikana Ann Marlowe qalet fuq l-istazzjon Rainews 24 li l-materjal użat biex saret il-bomba li tpoġġiet taħt il-karozza ta’ Caruana Galizia, maħsub li kien Semtex, kien ġej mil-Libja, speċifikament mill-port ta’ Zwara. Dan ma kienx ikkonfermat mill-Pulizija Maltija. Marlowe kienet propju l-ewwel ġurnalista li fl-2015 tkellmet dwar it-trasport ta’ fjuwil b’kuntrabandu mil-Libja lejn l-Ewropa.

“Sirt naf mis-sorsi Libjani tiegħi li l-isplussiv Semtex, li qatel lil Daphne Caruana Galizia kien ġej mill-port ta’ Zwara, fejn hemm il-Kwartieri Ġenerali ta’ Fahmi Mousa Saleem Ben Khalifa, li huwa magħruf bħala r-re tal-kuntrabandu tal-fjuwil mil-Libja, u numru ta’ traffikanti tal-mafja li jaħdmu qrib kriminali Maltin u Taljani ,” qalet il-ġurnalista Amerikana.

Hija żiedet tgħid li l-materjal Semtex huwa bħal firma tat-terroriżmu Libjan u spjegat li dan l-isplussiv intuża f’każijiet simili fis-snin tmenin u disgħin, l-istess materjal użat f’lockerbie. Bil-midja Taljana qed torbot id-delitt ta’ Daphne Caruana Galizia mal-kuntrabandu tal-fjuwil.

Kuntrabandu li dwaru ġie arrestat l-ex plejer internazzjonali Malti, Darren Debono, fil-gżira ta’ Lampedusa.

Arrest li dwaru fuq Rai News 24, intqal mill-Kmandant tal-Pulizija tat-Tribunal Francesco Ruis, li Debono x’aktarx prova jaħrab lejn port sigur wara li l-awtoritajiet ġudizzjarji fi Sqallija ħarġu mandat ta’ arrest Ewropew fil-konfront tiegħu u ta’ Malti ieħor b’rabta ma’ traffikar ta’ fjuwil tal-kutrabandu mil-Libja. Madankollu ngħad li Debono kien kostrett jieqaf Lampedusa minħabba l-maltemp.

Ruis qal li lil Malti sabuh wara li segwew bis-satelliti tagħhom il-movimenti ta’ Debono li nstab f’lukanda. Żied jgħid li bħalissa għaddejja l-investigazzjoni biex jiġi stabbilit fejn kien sejjer qabel  kien kostrett jieqaf fuq din il-gżira. Il-Kmandant spjega li l-awtoritajiet ġudizzjarji mhux biss kienu qed isegwu l-passi tiegħu iżda anke ta’ dawk viċin tiegħu li setgħu kienu qed jassistuh.

Huwa sejjaħ lil Darren Debono bħala ċ-ċavetta ta’ din l-inkjesta  dwar it-trasport ta’ żejt ta’ kuntrabandu mil-Libja u li kien qed jinbiegħ fl-Ewropa.

Qed ikun irrappurtat li Debono kellu lil Fahmi Mousa Saleem Ben Khalifa bħala kuntatt ewlieni, l-istess persuna li viċin il-kwartieri tiegħu hemm il-port Zwara li l-ġurnalista Amerikana Ann Marlow qalet li kien il-punt tat-tluq tal-materjali Semitex li intuża fid-delitt ta’ Daphne Caruana Galizia.

L-operazzjoni magħrufa bħala Dirty Oil qed jintqal li kienet tinvolvi aktar minn tletin vjaġġ li matulhom ġew trasportati aktar minn tmenin miljun kilogramma ta’ żejt bil-kuntrabandu għall-valur ta’ tletin miljun ewro.

Ħajja Personali[immodifika | immodifika s-sors]

Daphne Caruana Galizia kienet miżżewġa lil Peter u kellha tliet ulied. Studjat l-arkeoloġija fl-Università ta' Malta u ggradwat fl-1997. Kienet tiddeskrivi ruħha bħala ġardinara akkanita u li tħobb il-qari aktar minn kull ħaġa oħra.

Referenzi[immodifika | immodifika s-sors]

  1. ^ Daphen Caruana Galizia. (Ingliż) Dying in the desert. DaphneCaruanaGalizia.com, 4 ta' Settembru 2010
  2. ^ Matthew Xuereb. (Ingliż) Awarded €2,000 in first case of verbal sexual abuse. TimesOfMalta.com, 2 ta' Awwissu 2010
  3. ^ Daphne Caruana Galizia. (Ingliż) It's not sexual harrassment. It's bullying.. DaphneCaruanaGalizia.com, 8 ta' Awwissu 2010
  4. ^ Waylon Johnston. (Ingliż) Daphne Caruana Galizia expected to face charges of defamation. Times of Malta, 12 ta' Frar 2010
  5. ^ (Ingliż) Caruana Galizia questioned by police for breaching 'political silence'. Times of Malta, 8 ta' Marzu 2013. Aċċess tal-URL: 9 ta' Marzu 2013.
  6. ^ Daphen Caruana Galizia. (Ingliż) Arrested at 9.30pm for posting three videos mocking Joseph Muscat at 7.30pm: THE GOLDEN YEARS OF LABOUR+POLICE HELL. DaphneCaruanaGalizia.com, 8 ta' Marzu 2013. Aċċess tal-URL: 9 ta' Marzu 2013.

Ħoloq esterni[immodifika | immodifika s-sors]