Daphne Caruana Galizia

Minn Wikipedija, l-enċiklopedija l-ħielsa
Jump to navigation Jump to search

Daphne Caruana Galizia (Tas-Sliema, 26 ta' Awwissu 1964Bidnija, 16 t'Ottubru 2017) kienet ġurnalista, opinjonista, u blogger Maltija. Mill-2008 sa meta nqatlet, hija ffukat ħidmietha b’kummentarju frekwenti fuq il-blogg tagħha li fih sikwit kienet tistħarreġ u tiżvela bosta stejjer. Minħabba l-istil tagħha, kien qed tiffaċċja wkoll numru ta’ libelli fil-Qorti fuq diversi rapporti. Fl-2016, kienet l-unika Maltija f’lista tal-portal tal-aħbarijiet internazzjonali Politico tal-aktar 28 persuna influwenti fl-Ewropa.

Tfulija[immodifika | immodifika s-sors]

Bint Michael Alfred Vella u Rose Marie imwielda Mamo, Daphne studjat fl-Iskola tas-Sorijiet Dorotej fl-Imdina u fil-Kulleġġ San Alwiġi Birkirkara.

Żgħożija[immodifika | immodifika s-sors]

Fl-1982, inżammet arrestata mill-Pulizija għal 48 siegħa wara li ħadet sehem fi protesta favur id-demokrazija. Fl-1985, iżżewġet lill-avukat Peter Caruana Galizia u kellha tliet ulied subien: Matthew, Andrew u Paul.

Ġurnaliżmu[immodifika | immodifika s-sors]

Bdiet taħdem fil-mezzi tax-xandir fl-1987, u malajr stabbilixxiet lilha nnifisha bħala waħda fost l-aktar ġurnalisti kontroversjali ta' Malta bil-kolonna tagħha fis-Sunday Times.

Caruana Galizia tkeċċiet mit-Times fl-1996 wara li l-gazzetta rrifjutat li tippubblika artiklu li kitbet fuq il-President Emeritus Guido de Marco u t-tifla tiegħu, Gianella Demarco (avukata). Dan l-artiklu mbagħad deher fuq the Malta Independent.

Fl-1992 kienet editur assoċjat ma’ The Malta Independent. Hija saret opinjonista regolari f’The Malta Independent on Sunday u editur tar-rivista Taste & Flair.

Fl-2016, wara l-investigazzjoni li għamlet fuq il-Panama Papers, Daphne Caruana Galizia kienet l-unika Maltija li ntgħażlet mill-portal tal-aħbarijiet internazzjonali, POLITICO f’lista tal-aktar 28 persuna influwenti fl-Ewropa. Hija kienet ġiet imfissra bħala mara li waħidha tista’ titqies ‘wikileaks’ li taħdem favur it-trasparenza u kontra l-korruzzjoni.

Kontroversjali[immodifika | immodifika s-sors]

Caruana Galizia mill-ewwel saret magħrufa għall-veduti liberali u ħorox tagħha dwar kwistjonijiet politiċi u soċjali. Il-kitba tagħha tvarja minn gossip fuq persunaġġi pubbliċi Maltin sa analiżi kritiċi tar-realtà soċjo-politika Maltija.

Flimkien ma' Andrew Borg-Cardona, kienet waħda mill-kittieba li kkritikaw bl-aħrax lil-lemin estrem Malti, speċjalment dak assoċjat mal-fehmiet ta' Norman Lowell dwar l-immigranti illegali.[1]

Il-perspettiva femminista ta' Caruana Galizia kienet waħda kemmxejn aggressiva, li kient tħeġġeġ lin-nisa ma jivvittimizzawx irwieħhom. Meta impjegata Maltija rebħet l-ewwel każ ta' molestji sesswali ta' natura verbali fuq il-post tax-xogħol,[2] – rebħa li kienet meqjusa bħala suċċess għall-mara Maltija – Daphne qalet li f'każijiet bħal dawn il-mara għandha tirreaġixxi u mhux iġġib ruħha b'mod, li skont kif tifhimha hi, hu "infantili".[3]

Running Commentary[immodifika | immodifika s-sors]

Fl-2008, hija bdiet tikteb il-blogg popolari tagħha Running Commentary.

Fi Frar tal-2010, il-Maġistrat Consuelo Herrera ħassitha mmalafamata b'għadd ta' artikli li dehru fuq il-blogg tagħha u fittxitha għal libell.[4]

Nhar it-8 ta' Marzu 2013, Caruana Galizia ġiet arrestata filgħaxija wara li kisret il-jum ta' riflessjoni ta' qabel l-elezzjonijiet ġenerali.[5] Dan wara li kitbet artikli fuq il-blogg tagħha meqjusa bħala ta' natura politika.[6]

Assassinju[immodifika | immodifika s-sors]

Nhar it-Tnejn 16 ta’ Ottubru 2017, fit-3.00 p.m., Caruana Galizia rikbet il-karozza biex tmur tħallas xi pagamenti lill-kumpanija minn fejn kienet qed tikri l-karozza. Ftit wara li Caruana Galizia rikbet fil-karozza u bdiet issuq, ħarġet mill-isqaq li hemm mad-dar, daret fuq ix-xellug, u bdiet issuq fit-triq ewlenija tal-Bidnija u minn hemm niżlet in-niżla fid-direzzjoni lejn il-Mosta.

Kien f’dan il-mument li wara li saqet madwar 100 metru, il-karozza li fiha kienet Caruana Galizia splodiet. L-isplużjoni nstemgħet minn diversi partijiet. Tant kienet b’saħħitha li l-karozza spiċċat f’mitt biċċa li nfirxu fl-għelieqi li hemm qrib ir-residenza tagħha.

Wieħed mill-aħħar messaġġi li Caruana Galizia bagħtet lil waħda mill-ħbieb tagħha, Caroline Muscat, kien jgħid hekk: “Inħoss li ż-żmien hawn qed jiskadili. Hemm ħafna affarijiet li xtaqt nagħmel, imma li għadni ma għamiltx.”

Reazzjonijiet għall-Assassinju[immodifika | immodifika s-sors]

Joseph Muscat[immodifika | immodifika s-sors]

Fi stqarrija f’Kastilja madwar siegħa u nofs wara d-delitt, il-Prim Ministru Joseph Muscat qal li dak li seħħ hu inaċċettabbli fuq kull livell. Ikkundanna bla riżervi dan “l-attakk barbaru fuq il-persuna u l-liberta’ tal-espressjoni f’pajjiżna.”

Joseph Muscat qal li Caruana Galizia kienet kritika ħarxa tiegħu, kemm politikament kif ukoll personalment. “Madanakollu ma nista’ nuża qatt dan il-fatt biex jiġġustifika bl-ebda mod possibbli dan l-att barbaru li jmur kontra kull dinjita’ u kull ċivilta’.”

Il-Prim Ministru qal li ta struzzjonijiet lill-pulizija kif ukoll lis-servizzi kollha tas-sigurta’ fil-pajjiż biex jieħdu kull miżura biex il-ħati jew ħatja jitressqu quddiem il-ġustizzja. Ta struzzjonijiet biex tiġi mitluba assistenza minn korpi tas-sigurta’ minn pajjiżi oħra fl-investigazzjonijiet.

Muscat qal li kkomunika mal-Kap tal-Oppożizzjoni Adrian Delia u qasam miegħu l-informazzjoni li għandu sa issa. Għaldaqstant, bi qbil bejn iż-żewġ naħat, id-diskors ta’ Adrian Delia b’replika għad-diskors tal-Budget kellu jiġi pospost u minflok se jsiru stqarrijiet miż-żewġ naħat tal-Kamra f’din li ġiet deskritta bħala “ġurnata sewda għall-liberta’ tal-espressjoni f’pajjiżna”.

Il-PM qal li hu l-Prim Ministru ta’ kulħadd u s-saħħa tad-demokrazija tagħna toħroġ f’mumenti bħal dan, fejn irridu nkunu lesti niddefendu l-prinċipji tagħna u d-drittijiet ta’ kull wieħed u waħda minna.

Hu appella għall-għaqda nazzjonali u mhux se jistrieħ sakemm issir ġustizzja għaliex il-pajjiż jistħoqqlu ġustizzja.

“Kulħadd għandu dritt jikteb u jgħid li jrid f’pajjiżna u min iħossu nġurjat, għandu d-dritt tal-protezzjoni tal-Qrati u ebda rimedju ieħor. Mhux se nistrieħ qabel nara li ssir ġustizzja f’dan il-każ. Għaliex pajjiżna jistħoqqlu ġustizzja,” temm il-Prim Ministru.

Adrian Delia[immodifika | immodifika s-sors]

Il-Kap tal-Oppożizzjoni Adrian Delia qal li fil-pajjiż hawn responsabiltajiet legali u politiċi. Qal li Daphne Caruana Galizia ma kinitx persuna kwalunkwe iżda kellha impatt fuq is-soċjeta' Maltija. Dr. Delia qal li ilu ġimgħat sħaħ jgħid li mhux qed ngħixu f’pajjiż normali. Qal li dak li seħħ illum ma nistgħux narawh x’perspettiva li seħħet illum stess. Qal li l-istituzzjonijiet tal-pajjiż ilhom 4 snin u nofs jitmermru. Qal li dak li seħħ illum huwa konsegwenza ta’ ħafna deċiżjonijiet li seħħu matul dawn l-aħħar snin.

Dr. Delia sejjaħ il-qtil ta’ Daphne Caruana Galizia bħala qtil politiku li għalih trid tintrefa ir-responsabilita’ politika. Qal li din hija traġedja nazzjonali, assalt fuq id-demokrazija. Qal li sfortunatament qed nitgħallmu bl-iktar mod tan-niket u viljakk għax mietet persuna Maltija li kellha opinjoni u li riedet iġġib il-verita’ il-quddiem. Qal li l-pajjiż naqas meta l-korp tal-pulizija ma investigax, qal li nqassna meta l-Avukat Ġenerali ma nvestigax. Qal li dan sar minħabba deċizjonijiet zbaljati tal-Gvern. Huwa sejjaħ lill-Maltin biex iqumu illum qabel għada biex isemmghu leħinhom fejn il-Gvern irid jibqa’ sieket.

Fil-ġimgħat ta' qabel l-assassinju, Caruana Galizia kienet kritika ħarxa ta' Delia tant li Delia kien fetħilha ħames libelli. Wara l-assassinju, huwa irtira dawn il-libelli u għamel apoloġija lill-familja tagħha għall-kliem iebes li kien qal fil-konfront tagħha, apoloġija li ma ntlaqgħetx mill-familja.

L-Arċisqof Charles J. Scicluna[immodifika | immodifika s-sors]

“It-telfa ta’ Daphne Caruana Galizia timliena bi swied il-qalb u bid-determinazzjoni li niddefendu d-demokrazija sal-aħħar”, sostna l-Arċisqof. Huwa insista li l-poplu jrid iqum u jiddefendi d-dinjità ta’ kull wiehed sabiex jiġi difiż l-valur tad-demokrazija ħalli bil-kliem issa ngħaddu għall-fatti.

Filwaqt li wera solidarjetà mal-qraba tal-vittma, l-Arċisqof Scicluna ħeġġeġ lill-ġurnalisti sabiex ma jibżgħu minn ħadd u jiddefendu l-verità.

L-Istitut tal-Ġurnalisti Maltin[immodifika | immodifika s-sors]

L-Istitut tal-Ġurnalisti Maltin ikkundanna bil-qawwa kollha l-qtil tal-ġurnalista. Fi stqarrija spjegat li għall-komunità tal-ġurnalisti lokali dan hu każ xokkanti u li jolqot direttament id-dritt tal-liberta’ tal-espressjoni. Dan filwaqt li ġiet enfasizzata li ankè jekk mhux dejjem wieħed qabel ma’ dak li kitbet Caruana Galizia, bla dubju ta’ xejn, bħal kull ċittadin ieħor kellha dritt tesprimi ruħha u terfa’ r-responsabbilta’ għal dak li kitbet.

L-istitut tal-Ġurnalisti Maltin appella lill-Pulizija biex tagħmel dak kollu possibbli biex jinstabu l-ħatja ta’ dan id-delitt gravi biex jieħdu dak li ħaqqhom skont il-liġi. Dan hu jum ikrah għad-demokrazija fil-pajjiż li għandu jsib il-kundanna ta’ kulħadd.

L-IGM, appellat għal kull ġurnalist u ġurnalista sabiex ma jħallux din it-traġedja tkiddhom milli jkompli jaqdi d-dmir tiegħu lejn is-soċjeta’ u jkompli jirrapportaw bla biża’ jew favuri dak kollu li hu fl-interess pubbliku u ta’ interess għas-soċjeta’.

Reazzjonijiet oħra[immodifika | immodifika s-sors]

L-MGRM, aditus Foundation, Integra Foundation, Iil-Critical Institute u l-Platform of Human Rights Organisation f’Malta esprimew il-kondoljanzi tagħhom lill-familja ta’ Caruana Galizia filwaqt li saħqu li dan il-qtil huwa attakk dirett fuq il-libertà tal-espressjoni. Huma wkoll ħeġġew lill-Gvern sabiex jiżgura li l-id wara dan l-attakk faħxi jinqabad sabiex issir ġustizzja.

Strickland Foundation iddeskrivew lil Caruana Galizia bħala ġurnalista li kienet twettaq xogħolha mingħajr biża’ jew favuri. Huma kkunsidraw dan il-qtil makabru bħala attakk faħxi u dirett fuq il-libertà tal-espressjoni u insistew li sseħħ azzjoni immeddjata u effetiva mill-istituzzjonijiet tal-pajjiż bil-għan li l-awturi ta’ din l-oxxenità jitressqu quddiem il-ġustizzja. Dan sabiex il-ġurnalisti Maltin iħossuhom siguri u liberi li jistgħu jwettqu xogħolhom mingħajr ma ħajjithom tkun fil-periklu.

Investigazzjonijiet[immodifika | immodifika s-sors]

Fl-investigazzjoni tal-pulizija Maltija fuq il-qtil ta’ Caruana Galizia qed jieħdu sehem ukoll esperti Amerikani mill-FBI, oħrajn Olandizi u Taljani, u esperti tal-Europol. Dawn l-esperti barranin b’kompitenzi varji fl-investigazzjonijiet kriminali qed jassistu lill-Pulizija Maltija f’oqsma partikulari tal-investigazzjoni.

X'ħareġ mill-Investigazzjoni[immodifika | immodifika s-sors]

It-Tlieta 15 ta’ Novembru 2016

Jinxtraw iż-żewġ simcards Vodafone li permezz tagħhom ġiet attività l-Bomba li qatlet lil Daphne Caruana Galizia

It-Tlieta 10 ta’ Jannar 2017

Iż-żewġ SIMCARDS jiġu attivati f’Ħaż-Żebbuġ.

Fil-ġimgħat u x-xhur ta’ wara kien hemm komunikazzjoni bejniethom biss u minima.

It-Tnejn 21 ta’ Awwissu 2017

L-Imputtati allegatament jippruvaw is-SIMCARDS fl-inħawi tal-Bidnija.

Il-Ħadd 15 ta’ Ottubru 2017

6:00pm: Iben il-vittma, Matthew Caruana Galizia, jipparkja l-karozza tal-vittma barra r-rixtellu tad-dar fil-Bidnija – dan kuntrarju għal dak li kienet tagħmel ommu Daphne li kienet idaħħalha l-ġewwa mir-rixtellu. Il-karozza ma ntużatx iżjed.

It-Tnejn 16 ta’ Ottubru 2017

01:41am: Tiġi attivata l-bomba mal-karozza ta’ Daphne Caruana Galizia fil-Bidnija. Il-bomba allegatament tpoġġiet fuq  ġewwa tal-karozza eżattament taħt is-seat tal-istess karozza.

05:00am: Miguel Caruana, impjegat tal-GO, jagħmel tliet kwarti jistenna lil George Degiorgio biex imorru jistadu. Ċempel lil Degiorgio u ma weġbux, u wara rċieva SMS mingħandu li ma jistax imur.

06:14am: Fl-inħawi tal-Kurja tal-Furjana inxtegħel il-mobile Nokia li fih kien hemm is-SIM CARD li minnu ntbagħat l-SMS qattiel li eventwalment attiva l-bomba.

07:55am: Id-dgħajsa MAYA propjeta’ ta’ Alfred Degiorgio l-Fulu ħarġet mill-Port il-Kbir u ġibdet lejn in-nofsinhar ta’ Malta. Id-dgħajsa kienet misjuqa minn George Degorgio magħruf bħala iċ-Ċiniz.

08:58am: Meta allegatament George kien fuq il-baħar fl-inħawi ta’ Baħar iċ-Ċagħaq, jagħmel telefonata mill-mobile personali tiegħu lil Miguel Caruana biex jibgħatlu l-kreditu. Caruana barax in-numru u bagħtulu SMS. Għalkemm kien jidhirlu li George kien bil-kuntratt, ħaseb li forsi għandu bżonn għat-tfal.

09:30am: Resident fil-Bidnija jilmaħ il-karozza bajda suspettuża li kien ilu jara għall-aħħar 3 ġimgħat. Karozza żgħira u tal-kiri li dehret ukoll fin-12.30pm u allegatament nofs siegħa qabel id-delitt. Il-karozza ma baqgħetx tidher iżjed fl-inħawi wara d-delitt. Ġieli din il-karozza kienet tkun ipparkjata ħdejn il-barriera, fiż-żona jgħidulha Ta’ Maċedonja. Mal-karozza kien hemm imwaħħla sticker bid-ditta tal-kumpanija tal-kiri. Mitlub mill-Prosekuzzjoni dwar id-dehra tal-persuna li kienet fil-karozza, ix-xhud qal li mill-karnaġġjon kien jidher Għarbi jew Libjan. Stqarr li barra l-karozza qatt ma rah u kien jidher ‘stiff’ fis-seat tax-xufier.

2:00pm: Daphne Caruana Galizia tagħmel l-aħħar kuntatt permezz tal-mobile tagħha.

2:50pm: Id-dgħajsa MAYA tibda dieħla lura fil-Port il-Kbir.

Resident fil-Bidnija ħareġ jiċċekkja l-posta u ra karozza bajda mal-grada tiegħu, ipparkjata b'wiċċha lejn l-Imġarr. Dan stqarr li l-karozza, li kellha pjanċi tal-kiri, bl-ittri DQZ, kienet vojta.

2:55pm: Caruana Galizia toħroġ mid-dar, f’dan il-ħin issir telefonata bejn Alfred il-Fulu fil-Bidnija u George ċ-Ċiniż fil-Port il-Kbir. It-telefonata ddum ftit sekondi, fejn żewġ minuti wara saret oħra li damet iktar minn mitt sekonda.

2:58pm: SMS jgħaddi fil-module imqabbad mal-bomba u eventwalment tisplodi. F’din il-minuta is-SIM Card fil-bomba taqta' kull kuntatt minn mat-torri ċellulari.

3:15pm: Id-dgħajsa misjuqa minn George Degorgio ċ-Ċiniż, tinqabad dieħla lura fil-Menqa fil-Marsa.

3:19pm: L-Ispettur tal-Pulizija Maltija Antoine Cilia jasal fuq il-post tad-delitt wara li fuq ir-radio sema’ messaġġ li jgħid li raġel li kien fl-inħawi tal-Ġnien tal-Għarusa tal-Mosta, qal li kienet qed tidher karozza tisplodi. Wasslitlu ukoll informazzjoni li seta’ kien hemm persuna maqbuda fil-karozza. Kif wasal ra l-biċċiet tal-karozza mifruxa ma’ kullimkien, kif ukoll parti mill-ġisem, li wara rriżulta li kien ta’ Daphne Caruana Galizia. Ra wkoll argument bejn iben il-vittma, Matthew Caruana Galizia u Mario Vella, minħabba teħid ta’ ritratt.

Cilia ra l-ġisem bla ħajja ta' Caruana Galizia jserraħ fuq il-bieba tal-karozza fuq in-naħa tal-passiġġier. Ftit wara, waslu l-membri tal-Protezzjoni Ċivili li bdew jitfu n-nirien. L-Ispettur, meta kien għaddej, innota karozza bin-numru tal-pjanċi QQZ668.

Il-kuntistabbli Malcolm Cefai mid-Distrett tal-Mosta jgħid li kif waslu fuq il-post kien hemm Matthew Caruana Galizia, iben il-vittma. Matthew qalilhom, "My mum is in the car". Il-pulizija resqu lejn il-karozza imma ma setgħu jagħmlu xejn f'dak l-istadju, peress li n-nar kien kbir u ma setgħux jitfgħuh bil-fire extinguisher.   "Ippruvajna nikkalmaw ftit lil Matthew". Ħin minnhom, kien hemm ċertu Mario Vella, u Matthew talbu biex jinterrogawh għax kien qed jieħu r-ritratti tal-karozza ta' ommu. Cefai qal li hu mar ikellem lil Mario u qallu biex jitlaq mill-post, talbu l-mowbajl. Jgħid ukoll li Mario ta l-mowbajl iPhone 7 lil Matthew, li tefgħu mal-art.

4.00pm: F'dan il-ħin jew qabel, Miguel Caruana ra lil George qrib it-Tinda tal-Patata fil-Marsa.

It-Tlieta 17 ta’ Ottubru 2017

Jissoktaw l-Investigazzjonijiet b’rabta ma’ dan id-delitt u jibdew jaslu f’ Malta investigaturi barranin fosthom dawk Olandizi.

Il-Ġimgħa 20 ta’ Ottubru 2017

Tinfetaħ ix-xena tar-reat – l-investigaturi barranin ġabru biżżejjed evidenza waqt li l-FBI tibda tipprova tgħaqqad il-biċċiet sabiex tistabbilixxi minn għamel il-bomba.

Is-Sibt 2 ta’ Diċembru 2017

L-investigaturi jaslu għalll-aħwa Alfred u George Degorgio flimkien ma’ Vince Muscat. L-Ispetturi Keith Arnaud u Kurt Zahra jitolbu lill-Maġistrat Anthony Vella joħroġ mandat ta’ arrest.

Arresti[immodifika | immodifika s-sors]

It-Tnejn 4 ta’ Diċembru 2017

8:00pm

Operazzjoni kbira fl-inħawi tal-Menqa fil-Marsa twassal biex jiġu arrestati t-tliet imputati flimkien ma’ seba’ oħra li jingħataw il-police bail wara 48 siegħa ta’ interrogazzjoni. Din l-operazzjoni kienet fost l-akbar li qatt saret f’Malta u li rat is-sehem tal-Pulizija u l-Forzi Armati.

9:00pm

Il-Prim Ministru Joseph Muscat jindirizza konferenza tal-aħbarijiet f'Kastilja li bi kliem meqjus jagħti dettalji dwar l-operazzjoni. 7 ġimgħat wara l-assassinju ta' Caruana Galizia, Muscat żvela li fl-għodwa tal-4 ta' Diċembru kienu ġew arrestati 8 persuni suspettati bil-qtil ta’ Caruana Galizia.  Jirriżulta li l-persuni arrestati huma kollha Maltin.

Il-Prim Ministru qal li dawn l-arresti saru waqt li kienet għaddejja operazzjoni li ilha għaddejja għal dawn l-aħħar ġimgħat.  Muscat qal li l-Pulizija għandha 48 siegħa ċans biex tinterroga lis-suspettati u tiddeċiedi jekk hux se jitressqu l-Qorti.

Meta kien qed iwieġeb il-mistoqsijiet tal-ġurnalisti, il-Prim Ministru qal li l-operazzjoni li kienet għaddejja dak il-ħin fil-Marsa kellha x’taqsam ma’ dak li kien għadu kif ħabbar.  Qal li minbarra fil-Marsa, l-arresti saru f’Ħaż-Żebbuġ, Buġibba u f’postijiet oħra, tant li l-operazzjoni kienet għadha mhix konkluża.

Muscat qal li wħud mill-persuni arrestati diġà dehru fil-Qorti f’każi oħrajn, oħrajn kienu magħrufa sew mal-Pulizija, u hemm persuni li mhux bilfors li għandhom każi li fil-passat xellfu difrejhom mal-ġustizzja.

Il-PM appella lill-mezzi tax-xandir biex jifhmu li l-informazzjoni li jista’ jagħti hija limitata għax irid jintlaħaq bilanċ bejn l-interess pubbliku u l-bżonn li tiġi rispettata l-innoċenza tal-presunti suspettati.  Qal li fis-sigħat li ġejjin kienu se jagħtu iktar tagħrif dwar dan il-każ.

Huwa rringrazzja l-ħidma li saret mill-investigaturi Maltin, fi sforz konġunt bejn il-Pulizija, il-Forzi Armati u s-Servizzi Sigrieti, flimkien mal-FBI, il-Europol, u uffiċjali Finlandiżi.

Il-PM tenna li qed iġedded l-impenn tal-istat biex il-presunti suspettati jitressqu quddiem il-ġustizzja.  Mistoqsi jekk ġewx infurmati l-familjari tas-Sinjura Caruana Galizia, Muscat wieġeb li huwa m’għandux kuntatt magħhom, iżda spjega kif kien il-Maġistrat inkwerenti li ffirma l-mandati biex isiru t-tfittxijiet meħtieġa f’din l-operazzjoni.

Rikużi ta' Maġistrati[immodifika | immodifika s-sors]

It-Tlieta 5 ta’ Diċembru 2017

L-Ispetturi li qed imexxu l-każ jinterrogaw lill-imputati li ma nisslux kelma waqt l-interogazzjoni

10.00 p.m. Il-Pulizija tressaq lit-tliet imputati l-qorti u li tixlihom bil-qtil ta’ Daphne Caruana Galizia.

Il-Ħamis 14 ta’ Diċembru 2017

9:00am L-akkużati jitressqu l-qorti quddiem il-Maġistrat Donatella Frendo Dimech.

Iżda jitfaċċa l-ewwel skoll minħabba li l-Maġistrat tiddikjara potenzjal ta’ konflitt ta’ interess għax meta kienet tifla kienet fl-istess klassi ta’ oħt il-vittma u dan l-aħħar taw il-kondoljanzi lil xulxin. Fi tmiem is-seduta, il-Maġistrat tirtira mis-smigħ tal-provi. Minflokha, il-każ jiġi assenjat lill-Maġistrat Charmaine Galea.

It-Tnejn 18 ta’ Diċembru 2017

09:00am L-akkużati jiġu quddiem il-Maġistrat Charmaine Galea, li wkoll tirrikuża mill-każ, għax kienet ikkritikata mill-istess vittma fil-blogg tagħha.

Kumpilazzjoni tax-Xiehda[immodifika | immodifika s-sors]

It-Tlieta 19 ta’ Diċembru 2017

10:30am Il-każ jiġi assenjat lill-Maġistrat Claire Stafrace Zammit. Id-difiża titlob ir-rikuża, iżda l-Qorti tirrifjuta t-talba u jibdew ħerġin il-provi tal-prosekuzzjoni minn fomm l-Ispettur Keith Arnaud. F’awla ppakkjata bin-nies, it-tliet akkużati ma juru ebda emozzjoni.

L-Erbgħa 20 ta’ Diċembru 2017

10:00am Tkompli l-kumpilazzjoni fil-konfront tat-tliet akkużati. Jixhdu l-Ispetturi Keith Arnaud u Kurt Zahra flimkien mal-Assistent Direttur tal-Ħabs u r-raġel tal-vittma, Peter Caruana Galizia.

Il-Ħamis 21 ta’ Diċembru 2017

10:00am Il-Qorti tiddikjara li hemm biżżejjed provi biex it-tliet imputati jitpoġġew taħt att ta’ akkuża.

Il-Ħamis 1 ta' Frar 2018

Jixhdu żewġ residenti mill-Bidnija, żewġ rappreżentanti tal-kumpanija tal-kiri tal-karozzi li kriet il-karozza lil Caruana Galizia, sprayer ta' garaxx f'Ħaż-Żebbuġ, Miguel Caruana ħabib tal-akkużati, l-Ispettur Antoine Cilia, u 5 uffiċjali oħra tal-pulizija.

L-Erbgħa 7 ta' Frar 2018

Jixhdu sid il-kera tal-post fejn joqgħod l-akkużat Alfred Degiorgio, u panel beater mill-Imrieħel.

Il-Ħamis 15 ta' Frar 2018

Jixhdu tliet pumpieri tat-tifi tan-nar, uffiċjal tas-CID, uffiċjal tal-isplussivi, Francis Sant resident il-Bidnija.

It-Tnejn 26 ta' Marzu 2018

Jixhdu madwar 20 xhud fosthom tobba, infermiera, pulizija, membri tal-Protezzjoni Ċivili u tal-Armata li kellhom sehem fl-investigazzjonijiet li waslu għall-arrest ta’ tat-tliet akkużati. Xhieda li damet mat-tliet sigħat u nofs.

Il-Kuntistabbli Duncan Dimech qal li l-għada li nqatlet Caruana Galizia mar ifittex filmati mill-kameras tas-sigurtà fil-Bidnija u resident qallu li fit-tliet ġimgħat qabel id-delitt kien innota karozza bajda – x’aktarx tal-kiri – fil-parti ta’ fuq tal-Bidnija fejn il-ġnien l-Għarusa tal-Mosta. Il-Kuntistabbli qal li meta mar ifittex fiż-żona sab ċint imwaqqa’ u loqma ta’ sigarett li ġiet elevata għal iktar stħarriġ.

L-Ispettur Kevin Pulis qal li fl-4 ta’ Diċembru meta ġew arrestati t-tliet akkużati, flimkien ma membri tas-CID u l-forensika marru fl-appartament ta’ Alfred Degiorgio f’San Pawl il-Baħar u fil-preżenza ta’ Degiorgio stess u ta’ espert barrani saru tfittxijiet u ġew elevati tagħmir elettroniku u teknoloġiku u €4,800 fi flus kontanti li kienu moħbija wara gwarniċ.

Il-Kuntistabbli Oliver Borg xehed li hu kien mar jagħmel tfittxijiet f’Wied il-Għajn u Ħaż-Żabbar. Il-kuntistabbli qal li l-mandati għat-tfittxijiet saru fil-preżenza tal-espert tal-Europol li hu u sħabu bdew isejħu ‘Mr Israel’.

Xehed ukoll Mario Vella li joqgħod il-Bidnija li rrakkonta kif hu u Matthew Caruana Galizia għal ftit ma ġewx fl-idejn minħabba li Matthew ssuspetta fih li kien ħa xi ritratti tal-karozza sploduta bil-vittma. Xehed li l-Pulizija ċċekkja l-mobile tar-raġel u ma sab xejn, iżda Matthew baqa’ jinsisti li kien ħa r-ritratti u meta stiednu jara l-mobile hu stess, dan sabatulu fl-art. Vella qal li hu jifhem li ż-żagħżugħ kien f’dagħdija kbira u l-kwistjoni waqfet hemm.

Il-Kuntistabbli Jeffrey Gerada u Duncan Dimech xehdu li waqt it-tfittxija fl-imħażen magħrufa bħala ‘tal-patata’ fil-Marsa, George Degiorgio talabhom tazza ilma u kif il-Pulizija qabad tazza u kien se jtih l-ilma fiha, Degiorgio għamillu sinjal għal tazza oħra. Il-Kuntistabbli qalu li dan minkejja li huwa kien qal li ma kien jaf xejn dwar dik il-kamra.

Xehdu wkoll il-Konsulent Michael Spiteri u membri oħrajn mid-Dipartiment tal-Emerġenza f’Mater Dei li kif waslu fuq il-post raw karozza taqbad u xena makabra, b’persuna tiġi ċċertifikata mejta fuq il-post.

Il-Ħamis 12 ta’ April 2018

Mix-xhieda ta’ esperti tal-Qorti ħareġ kif mil-laptop elevat mid-dar ta’ Caruana Galizia – l-uniċi dokumenti u informazzjoni fuq dan il-laptop imorru lura għas-sena 2015 u b’ hekk ma setgħetx tiġi elevata informazzjoni tal-aħħar sentejn. Rapport tal-informazzjoni elevata minn dan il-laptop flimkien ma’ memory card u żewġ kameras diġitali għaddew f’ idejn il-Qorti mill-espert nominat mill-inkjesta Alvin Cardona.

Intant l-avukati li qed jidhru parte civile għall-familja talbu biex f’kull stadju tiġi protetta l-identità tas-sorsi li kellha Caruana Galizia.

Intant, espert ieħor tal-Qorti, din id-darba, Keith Cutajar preżenta wkoll il-filmati kollha tal-kameras tas-sigurtà elevati minn bnadi differenti lill-Qorti. Fost il-filmati preżentati lill-Qorti  hemm dawk elevati minn dar fil-Bidnija, minn Burmarrad Road, Valletta Cruise Port, Transport Malta mill-Portijiet fuq sitt kameras, 20 kamera mit-toroq u kif ukoll entitajiet oħra bħal Percius Car Hire – il-kamera li tagħti fuq il-kaxxa taċ-ċwievet, Mount St Joseph u Identity Malta b’ total ta’ bejn 60 u 70 kamera.

Fis-seduta, xehdu wkoll l-uffiċjali tal-Forzi Armati ta’ Malta li bejn l-4 u t-8 ta’ Diċembru għamlu tfittxija intensiva taħt il-baħar fl-inħawi tat-tinda tal-patata fil-Marsa – huma qalu kif b’ kollox minn taħt dan il-baħar ġew elevati mobile phones, batteriji u kif ukoll simcard holders – liema oġġetti għaddew f’ idejn il-Pulizija mit-taqsima forensika. Huma ddiskrivew ix-xena ta’ taħt il-baħar f’ dawk l-inħawi bħala waħda maħmuġa u mimlija ħama, tant li kienet diffiċli ferm għalihom sabiex jagħmlu dawn it-tfittxijiet.

Intant, fuq il-pedana tax-xhieda, l-Prosekuzzjoni, immexxija mill-Ispettur Keith Arnaud, ressqet ukoll għadd ta’ uffiċjali tal-Pulizija li kienu nvoluti f’ għadd tal operazzjonijiet nhar l-4 ta’ Diċembru. B’ mod partikolari fit-tfittxija li saret fid-dar ta’ George Degorgio ċ-Ċiniz u Vince Muscat il-Koħħu. Mix-xhieda ħareġ ukoll kif fit-tfittxijiet li saru dejjem kien hemm il-preżenza ta’ uffiċjali tal-Europol jassistu lill-Pulizija Maltija.

L-Erbgħa 18 ta' April 2018

Isir l-aċċess fil-Bidnija bħala parti mill-Kumpilazzjoni tax-Xhieda. Il-prosekuzzjoni tat spjegazzjoni lill-Qorti dwar kif u minn fejn inġabret l-evidenza dwar il-każ mill-Bidnija. Fuq il-post kien hemm il-Maġistrat Claire Stafrace Zammit, it-tliet akkużati u l-avukati tagħhom, l-avukat tal-familja Caruana Galizia Jason Azzopardi, u numru ta’ pulizija armati.

Il-Ġimgħa 20 ta' April 2018

Loqma ta’ sigarett li ġiet elevata minn taħt ċint taħt siġra fil-Bidnija nstab li kellha traċċi ġenetiċi jew aħjar id-DNA ta’ Alfred Degiorgio. Dan ġiet żvelata mill-espert forensiku Dr Marisa Cassar. Fil-bidu tas-seduta, Dr Cassar dehret dieħla fl-awla b’żewġ xkejjer kbar b’oġġetti li nġabru mill-Bidnija kif ukoll minn dawk li kienu l-imħażen tal-patata fil-Marsa. Fil-Qorti, l-esperta nnominata mill-Maġistat Anthony Vella xehdet kif fl-esebiti kien hemm profili ġenetiċi ta’ 12-il persuna li tqabblu ma’ tal-aħwa Alfred u George Degiorgio. Kien hawn li rriżulta li s-sigarett li nġabar minn taħt iċ-ċint fil-Bidnija kien ta’ Alfred Degiorgio.

Ħareġ ukoll li l-filmati li ttieħdu mill-bugħaddasa tal-Armati bejn l-4 u t-8 ta’ Diċembru li għadda b’camera GO PRO- u li kienu miżmuma kemm fil-kompjuter tal-armata kif ukoll f’SD CARD, intilfu minħabba ħsara. Dan il-fatt xehdu Matthew Sant fejn qal li hu ra b’għajnejh dawn il-filmati li ttieħdu fuq l-istess kompjuter iżda jidher li għal xi raġuni l-informazzjoni inqerdet. Spjega li saru diversi tentattivi sabiex l-informazzjoni tiġi salvata – fejn saħansitra kien hemm ukoll l-involviment tal-esperti tac-CyberCrime- iżda dan kien kollu ta’ xejn.

L-Ispettur John Spiteri li fit-tfittxija fl-appartament ta’ George Degiorgio f’San Pawl il-Baħar instab apparat elettroniku fosthom telefons ċellulari u  sim cards fost l-oħrajn.  Semma li fil-kamra tas-sodda matrimonjali ta’ Degiorgio instabu xi karti fosthom dokument bl-akkużi li jmorru lura għall-2008.

Il-Ħamis 26 ta' April 2018

Xehed il-kriminologu Prof. Saviour Formosa, li kien innominat mill-Maġistrat Anthony Vella biex jagħmel analiżi taż-żona fejn fis-16 ta’ Ottubru li għadda seħħ id-delitt. Parti mill-istudju kien li analizza minn fejn jidhru ċertu postijiet ta’ interess, bil-Prof. Formosa jgħid li ħoloq mudell tridimensjonali (3D) taż-żona.

John Gera, li kien innominat mill-Qorti biex jieħu ħsieb is-sigurtà tal-post tal-inċident qal li huwa kien inkarigat biex jirrapporta xi ċaqliq tal-vettura tal-ġurnalista u biex tkun ippriservata l-evidenza.

Min-naħa tiegħu, l-Ispettur Antoine Cilia ppreżenta GPS data tat-tliet karozzi tal-Pulizija li waslu l-Bidnija dakinhar tal-inċident filwaqt li ppreżenta wkoll ritratti li ħadu l-Pulizija hekk kif waslu fuq il-post.

Xehed ukoll warrant officer tal-Explosive Ordinance Disposal (EOD) Alex Smith, li spjega kif fil-ġurnata tal-inċident evakwa ż-żona u ra jekk kienx hemm tagħmir ieħor splussiv fl-inħawi. Qal li kien involut ukoll fi tfittxija li saret f’garaxx fil-Mosta nhar is-6 ta’ Diċembru iżda ma sabu xejn suspettuż u li tela’ wkoll l-Olanda b’xi materjal biex jiġi analizzat.

It-Tlieta 22 ta' Mejju 2018

Żewġ membri tal-FBI (Federal Bureau of Investigation), Richard Fennern u William Schute, xehdu kif il-messaġġ li ntbagħat mit-telefown ċellulari biex tieħu l-bomba kien #REL1 = ON. L-Aġenti Speċjali qalu kif intużaw żewġ linji differenti, li ma ntużaw qatt aktar minn wara li ntbagħat il-messaġġ.

Iż-żewġ aġenti ppreżentaw rapport dettaljat, li jispjega l-użu tat-telfowns ċellulari li kienu użati dakinhar. L-aġenti qalu li f'dak il-ħin tal-isplużjoni, kien hemm 53 telefonata ċellulari, madanakollu kien hemm numru wieħed biss li ntuża dak il-ħin u li dan ma reġax ntuża aktar. Il-messaġġ li ntbagħat biex splodiet il-bomba kien mibgħut fuq il-baħar.

Espert tal-Europol li kien qiegħed jixhed illum stqarr li mill-eżamijiet li saru rriżulta li l-bomba kienet ġewwa l-vettura, taħt is-sit tal-istess vittma. L-espert tenna kif l-evidenza fuq il-vettura eskludiet inċident jew użu ta' pitrolju, imma li dan it-tip ta' splussiv kien "high grade military explosive", li huwa stmat ta' bejn 300 gramma u 400 gramma.

Żied jgħid ukoll l-Europol waslet għall-konklużjoni li din il-bomba kienet intenzjonata u kapaċi tikkawża l-mewt jew uġigħ serju fuq dik li kienet qiegħda tuża l-vettura, u din kienet tiddependi fuq il-pożizzjoni tal-persuna. Il-fatt li din il bomba tpoġġiet taħt is-sit tas-sewwieq kienet tikkawża kważi mija fil-mija l-mewt tas-sewwieq. Passiġġieri fuq quddiem kellhom 50% li jmutu, kif ukoll fuq dawk bilqiegħda fuq wara.

Il-Ħamis 14 ta' Ġunju 2018

Ix-xhud tal-lum kienet mara, Charlene Abela, li nzertat għaddejja bil-karozza lejn il-Bidnija u rat l-isplużjoni sseħħ quddiemha. Meta bdiet tirrakkonta dak li rat, ix-xhud infaqgħet tibki u qalet li tiftakar splużjoni u ftit wara l-affarijiet bdew itiru ma’ kullimkien. Spjegat kif kienet madwar 30 metru ‘l bogħod mill-karozza u meta rat l-isplużjoni daħlet f’drive in. L-Ispettur Arnaud talabha tiddeskrivi l-isplużjoni u hi spjegat kif l-ewwel splużjoni seħħet fuq wara tal-karozza. Ftit wara l-karozza splodiet u baqgħet tinqaleb sakemm spiċċat fl-għalqa.

Talba għall-Ħelsien mill-Arrest Miċħuda[immodifika | immodifika s-sors]

It-Tlieta 17 ta' April 2018

Il-Qorti tiddiskuti t-talba tal-ħelsien mill-arrest tat-tlett akkużati bil-qtil ta’ Caruana Galizia. Vince Muscat magħruf bħala l-Koħħu, u l-aħwa George u Alfred Degorgio magħrufa bħala ċ-Ċiniż u l-Fulu, permezz tal-avukati tagħhom fis-seduta li għaddiet talbu l-ħelsien mill-arrest. Wara s-smigħ tad-difiża u tal-prosekuzzjoni, il-Maġistrat issospendiet is-seduta u qalet li ser tkun qed tagħti d-digriet tagħha fil-jiem li ġejjin.

Il-Ħamis 19 ta' April 2018

It-tliet suspettati ma jingħatawx il-ħelsien mill-arrest. Il-Qorti ma laqgħetx it-talba li saritilha mid-difiża jumejn qabel, bl-akkużati jibqgħu miżmuma fil-Faċilità Korrettiva ta’ Kordin. Il-Maġistrat Claire Stafrace Zammit waslet biex tieħu din id-deċiżjoni wara li kkunsidrat il-gravità tal-każ.

Il-Kwistjoni tal-Laptops[immodifika | immodifika s-sors]

Artiklu fuq is-sit Times of Malta tat-23 ta' Mejju 2018 ħabbar li l-Maġistrat Aaron Bugeja ġie infurmat mill-Pulizija Ġermaniża li dawn għandhom fil-pussess tagħhom żewġ laptops u tliet hard drives li kienet tuża Daphne Caruana Galizia qabel inqatlet. Il-Pulizija Ġermaniża infurmat lill-Maġistrat dwar dan l-iżvilupp hekk kif, is-sena li għaddiet, hu talabha l-għajnuna dwar l-inkjesta ta' Egrant.

Malli rċevew din it-talba, il-Pulizija Ġermaniża taw aċċess lil Bugeja għal data mill-Panama Papers dwar it-tliet kumpaniji fil-Panama, li nfetħu minn Nexia BT. Issa Bugeja jista' formalment jitlob kopji tal-informazzjoni li tinsab fil-laptop ta' Caruana Galizia.

Il-Pulizija Ġermaniża qalet ukoll lill-ġurnal Suddeutsche Zeitung li jista jagħti l-każ li issa awtoritajiet oħra Maltin jitolbu li anke huma jingħataw kopji ta' informazzjoni mill-laptop, f'każijiet li mhumiex relatati mal-inkjesta Egrant. Minkejja dan ma qalux jekk hux se jaċċettaw dawn it-talbiet.

Ftit ġranet qabel, il-'Fulu,' wieħed mit-tliet akkużati tal-qtil ta' Caruana Galizia kien fetaħ Kawża Kostituzzjonali illi fiha akkuża lill-Kummissarju tal-Pulizija li mhux jagħmel biżżejjed biex tinġabar l-evidenza kollha. Qal ukoll li l-familja ta' Caruana Galizia qed titħalla tiddetta hi x'evidenza tinġabar waqt li saħaq illi l-laptop jista' jkun jinkludi evidenza sensittiva dwar terzi persuni involuti fil-qtil tal-ġurnalista.

Oħt Daphne Caruana Galizia, Corinne Vella, kienet qalet lill-Proġett Daphne li l-aħħar laptop li kienet qed tuża Caruana Galizia kien għand il-familja u għax ma għandhomx fiduċja fil-pulizija rrifjutaw li jgħadduh. Matthew Caruana Galizia kien qal ftit qabel li jippreferi jaħraq il-laptop milli jgħaddih lill-pulizija. Kien saħaq li l-Pulizija għandhom minflok jiġbru l-laptop tal-Prim Ministru Joseph Muscat

Każ relatat mal-Kutrabandu ta' fuel mil-Libja?[immodifika | immodifika s-sors]

Il-ġurnalista Amerikana Ann Marlowe qalet fuq l-istazzjon Rainews 24 li l-materjal użat biex saret il-bomba li tpoġġiet taħt il-karozza ta’ Caruana Galizia, maħsub li kien Semtex, kien ġej mil-Libja, speċifikament mill-port ta’ Zwara. Dan ma kienx ikkonfermat mill-Pulizija Maltija. Marlowe kienet propju l-ewwel ġurnalista li fl-2015 tkellmet dwar it-trasport ta’ fjuwil b’kuntrabandu mil-Libja lejn l-Ewropa.

“Sirt naf mis-sorsi Libjani tiegħi li l-isplussiv Semtex, li qatel lil Daphne Caruana Galizia kien ġej mill-port ta’ Zwara, fejn hemm il-Kwartieri Ġenerali ta’ Fahmi Mousa Saleem Ben Khalifa, li huwa magħruf bħala r-re tal-kuntrabandu tal-fjuwil mil-Libja, u numru ta’ traffikanti tal-mafja li jaħdmu qrib kriminali Maltin u Taljani ,” qalet il-ġurnalista Amerikana.

Hija żiedet tgħid li l-materjal Semtex huwa bħal firma tat-terroriżmu Libjan u spjegat li dan l-isplussiv intuża f’każijiet simili fis-snin tmenin u disgħin, l-istess materjal użat f’lockerbie. Bil-midja Taljana qed torbot id-delitt ta’ Daphne Caruana Galizia mal-kuntrabandu tal-fjuwil.

Kuntrabandu li dwaru ġie arrestat l-ex plejer internazzjonali Malti, Darren Debono, fil-gżira ta’ Lampedusa.

Arrest li dwaru fuq Rai News 24, intqal mill-Kmandant tal-Pulizija tat-Tribunal Francesco Ruis, li Debono x’aktarx prova jaħrab lejn port sigur wara li l-awtoritajiet ġudizzjarji fi Sqallija ħarġu mandat ta’ arrest Ewropew fil-konfront tiegħu u ta’ Malti ieħor b’rabta ma’ traffikar ta’ fjuwil tal-kutrabandu mil-Libja. Madankollu ngħad li Debono kien kostrett jieqaf Lampedusa minħabba l-maltemp.

Ruis qal li lil Malti sabuh wara li segwew bis-satelliti tagħhom il-movimenti ta’ Debono li nstab f’lukanda. Żied jgħid li bħalissa għaddejja l-investigazzjoni biex jiġi stabbilit fejn kien sejjer qabel  kien kostrett jieqaf fuq din il-gżira. Il-Kmandant spjega li l-awtoritajiet ġudizzjarji mhux biss kienu qed isegwu l-passi tiegħu iżda anke ta’ dawk viċin tiegħu li setgħu kienu qed jassistuh.

Huwa sejjaħ lil Darren Debono bħala ċ-ċavetta ta’ din l-inkjesta  dwar it-trasport ta’ żejt ta’ kuntrabandu mil-Libja u li kien qed jinbiegħ fl-Ewropa.

Qed ikun irrappurtat li Debono kellu lil Fahmi Mousa Saleem Ben Khalifa bħala kuntatt ewlieni, l-istess persuna li viċin il-kwartieri tiegħu hemm il-port Zwara li l-ġurnalista Amerikana Ann Marlow qalet li kien il-punt tat-tluq tal-materjali Semitex li intuża fid-delitt ta’ Daphne Caruana Galizia.

L-operazzjoni magħrufa bħala Dirty Oil qed jintqal li kienet tinvolvi aktar minn tletin vjaġġ li matulhom ġew trasportati aktar minn tmenin miljun kilogramma ta’ żejt bil-kuntrabandu għall-valur ta’ tletin miljun ewro.

Ħajja Personali[immodifika | immodifika s-sors]

Daphne Caruana Galizia kienet miżżewġa lil Peter u kellha tliet ulied. Studjat l-arkeoloġija fl-Università ta' Malta u ggradwat fl-1997. Kienet tiddeskrivi ruħha bħala ġardinara akkanita u li tħobb il-qari aktar minn kull ħaġa oħra.

Referenzi[immodifika | immodifika s-sors]

  1. ^ Daphen Caruana Galizia. (Ingliż) Dying in the desert. DaphneCaruanaGalizia.com, 4 ta' Settembru 2010
  2. ^ Matthew Xuereb. (Ingliż) Awarded €2,000 in first case of verbal sexual abuse. TimesOfMalta.com, 2 ta' Awwissu 2010
  3. ^ Daphne Caruana Galizia. (Ingliż) It's not sexual harrassment. It's bullying.. DaphneCaruanaGalizia.com, 8 ta' Awwissu 2010
  4. ^ Waylon Johnston. (Ingliż) Daphne Caruana Galizia expected to face charges of defamation. Times of Malta, 12 ta' Frar 2010
  5. ^ (Ingliż) Caruana Galizia questioned by police for breaching 'political silence'. Times of Malta, 8 ta' Marzu 2013. Aċċess tal-URL: 9 ta' Marzu 2013.
  6. ^ Daphen Caruana Galizia. (Ingliż) Arrested at 9.30pm for posting three videos mocking Joseph Muscat at 7.30pm: THE GOLDEN YEARS OF LABOUR+POLICE HELL. DaphneCaruanaGalizia.com, 8 ta' Marzu 2013. Aċċess tal-URL: 9 ta' Marzu 2013.

Ħoloq esterni[immodifika | immodifika s-sors]