Willem de Sitter

Minn Wikipedija, l-enċiklopedija l-ħielsa
Jump to navigation Jump to search
Willem de Sitter
WillemDeSitter3.jpg
rettur manjifiku tal-Università ta' Leiden

Ħajja
Twelid Sneek, 6 Mejju 1872
Nazzjonalità Renju tan-Netherlands
L-ewwel lingwa Olandiż
Mewt Leiden, 20 Novembru 1934
Post tad-dfin Westerveld
Familja
Ulied
Edukazzjoni
Alma mater Università ta' Groningen
Teżi '
Direttur tat-teżi Jacobus Kapteyn (en) Translate
Studenti dottorali Jan Woltjer (en) Translate
Willem Hendrik van den Bos (en) Translate
Dirk Brouwer (en) Translate
Simon Cornelis van Veen (en) Translate
Simon Cornelis van Veen (en) Translate
Coert Hendrik Hins (en) Translate
Pieter Kremer (en) Translate
August Juliaan Leckie (en) Translate
Lingwi Olandiż
Okkupazzjoni
Okkupazzjoni astronomu
matematiku
fiżiku
għalliem fl-università
Impjegaturi Università ta' Groningen  (1899 -  1908)
Università ta' Groningen  (1901 -  1908)
Università ta' Leiden  (27 Lulju 1908 -  20 Novembru 1934)
Xogħlijiet importanti materja skura
Premjijiet
Sħubija Koninklijke Nederlandse Akademie van Wetenschappen
Akkademja Amerikana tal-Arti u tax-Xjenzi
International Astronomical Union (en) Translate
Akkademja Nazzjonali tax-Xjenzi

Willem de Sitter (twieled fis-6 ta' Mejju 1872 – miet fl-20 ta' Novembru 1934) kien matematiku, fiżiku u astronomu Olandiż.

Ħajja u xogħol[immodifika | immodifika s-sors]

De Sitter twieled fi Sneek, studja l-matematika fl-Università ta' Groningen u mbagħad issieħeb mal-laboratorju astronomiku ta' Groningen. Huwa ħadem fl-Osservatorju tal-Kap fl-Afrika t'Isfel bejn l-1897 u l-1899. Iktar 'il quddiem, fl-1908, Willem de Sitter inħatar bħala l-president tal-astronomija fl-Università ta' Leiden. Huwa kien ukoll id-direttur tal-Osservatorju ta' Leiden mill-1919 sa mewtu.

De Sitter għamel kontributi kbar fil-qasam tal-kożmoloġija fiżika. Kien il-koawtur ta' saġġ ma' Albert Einstein fl-1932 fejn iddiskutew l-implikazzjonijiet tad-data kożmoloġika għall-kurvatura tal-univers. Huwa ħareġ ukoll bil-kunċett tal-ispazju ta' de Sitter u tal-univers ta' de Sitter, soluzzjoni għar-relattività ġenerali ta' Einstein fejn ma hemm l-ebda materja u kostanti kożmoloġika pożittiva. Dan jirriżulta f'univers vojt li jespandi b'mod esponenzjali. De Sitter kien famuż ukoll għar-riċerka tiegħu dwar iċ-ċaqliq tal-qmura ta' Ġove.[1]

Willem de Sitter miet wara perjodu qasir ta' mard f'Novembru 1934.[2][3][4]

Unuri[immodifika | immodifika s-sors]

Fl-1912, de Sitter sar membru tal-Akkademja Rjali tan-Netherlands għall-Arti u x-Xjenzi.[5]

Premjijiet[immodifika | immodifika s-sors]

  • Medalja ta' James Craig Watson (1929)
  • Medalja ta' Bruce (1931)
  • Medalja tad-Deheb tas-Soċjetà Astronomika Rjali (1931)
  • Premju Jules Janssen, l-ogħla premju tas-Soċjetà Astronomika ta' Franza (1934)
Einstein, Ehrenfest, Willem de Sitter, Eddington, u Lorentz f'Leiden (1923)

Ingħataw kunjomu[immodifika | immodifika s-sors]

  • Il-krater De Sitter fuq il-Qamar
  • L-asterojde 1686 De Sitter
  • L-univers ta' de Sitter
  • L-ispazju ta' de Sitter
  • L-antispazju ta' de Sitter
  • Ir-relattività speċjali invarjanti ta' de Sitter
  • L-univers ta' Einstein-de Sitter
  • L-esperiment tal-istilla doppja ta' de Sitter
  • Il-preċessjoni ta' de Sitter
  • Il-metrika ta' de Sitter-Schwarzschild

Familja[immodifika | immodifika s-sors]

Wieħed minn uliedu, Ulbo de Sitter (1902-1980), kien ġeologu Olandiż, filwaqt li ieħor kien soċjologu Olandiż bl-istess isem, Ulbo de Sitter (1930-2010).

Iben ieħor ta' Willem, Aernout de Sitter (1905-1944)[6], kien id-direttur tal-Osservatorju ta' Bosscha f'Lembang, l-Indoneżja (li dak iż-żmien kienet parti mill-Indji tal-Lvant Olandiżi), fejn studja r-raggruppament globulari ta' Messier 4.

Għażla ta' pubblikazzjonijiet[immodifika | immodifika s-sors]

  • De Sitter, W. (1911). "On the bearing of the Principle of Relativity on Gravitational Astronomy". Avviżi ta' kull xahar tas-Soċjetà Astronomika Rjali. 71 (5): 388–415.
  • De Sitter, W. (1913). "A proof of the constancy of the velocity of light". Proċedimenti tal-Akkademja Rjali tan-Netherlands għall-Arti u x-Xjenzi. 15 (II): 1297–1298.
  • "Ein astronomischer Beweis für die Konstanz der Lichtgeschwindigkeit" [Prova astronomika tal-kostanza tal-veloċità tad-dawl]. Physikalische Zeitschrift. 14: 429. 1913.
  • "On the constancy of the velocity of light". Proċedimenti tal-Akkademja Rjali tan-Netherlands għall-Arti u x-Xjenzi. 16 (I): 395–396. 1913.
  • De Sitter, W. (1913). "Über die Genauigkeit, innerhalb welcher die Unabhängigkeit der Lichtgeschwindigkeit von der Bewegung der Quelle behauptet werden kann" [Dwar l-akkuratezza li biha tista' tiġi stabbilita l-indipendenza tal-veloċità tad-dawl miċ-ċaqliq tas-sors]. Physikalische Zeitschrift. 14: 1267.
  • Dwar it-teorija ta' Einstein rigward il-gravitazzjoni u l-konsegwenzi astronomiċi tagħha:
  1. de Sitter, W. (l-14 ta' Lulju 1916). "Dwar it-teorija ta' Einstein rigward il-gravitazzjoni u l-konsegwenzi astronomiċi tagħha. L-ewwel saġġ". Avviżi ta' kull xahar tas-Soċjetà Astronomika Rjali. 76 (9): 699–728. ISSN 0035-8711 – Oxford University Press.
  2. de Sitter, W. (it-8 ta' Diċembru 1916). "Dwar it-teorija ta' Einstein rigward il-gravitazzjoni u l-konsegwenzi astronomiċi tagħha. It-tieni saġġ". Avviżi ta' kull xahar tas-Soċjetà Astronomika Rjali. 77 (2): 155–184. ISSN 0035-8711 – Oxford University Press.
  3. de Sitter, W. (1917-11-09). "Dwar it-teorija ta' Einstein rigward il-gravitazzjoni u l-konsegwenzi astronomiċi tagħha. It-tielet saġġ". Avviżi ta' kull xahar tas-Soċjetà Astronomika Rjali. 78 (1): 3–28. ISSN 0035-8711 – Oxford University Press.

Referenzi[immodifika | immodifika s-sors]

  1. ^ "Leiden" (PDF).
  2. ^ "Obituary Notes of Astronomers". astro.uni-bonn.de. Miġbur 2021-11-20.
  3. ^ "1947BAN....10..287D Page 287". articles.adsabs.harvard.edu. Miġbur 2021-11-20.
  4. ^ Adriaan, Blaauw (2004). "My Cruise Through the World of Astronomy". Annual Review of Astronomy and Astrophysics. 42 (1): 1–37.
  5. ^ "KNAW Historisch Ledenbestand | Digitaal Wetenschapshistorisch Centrum" (bl-Olandiż). Miġbur 2021-11-20.
  6. ^ "Obituary Notes of Astronomers". astro.uni-bonn.de. Miġbur 2021-11-20.