Żiemel Baxkir

Minn Wikipedija, l-enċiklopedija l-ħielsa
Jump to navigation Jump to search

Iż-żiemel Baxkir huwa r-razza taż-żwiemel tal-poplu Baxkir. Huwa mrobbi prinċipalment f'Baxkortostan, repubblika tal-Federazzjoni Russa li tinsab fin-nofsinhar tal-Muntanji Ural u lejn il-Punent. Iċ-ċentru prinċipali tat-tgħammir huwa l-belt kapitali, Ufa.[1]

Storja[immodifika | immodifika s-sors]

L-oriġini taż-żiemel Baxkir mhumiex magħrufa. Fis-seklu dsatax il-valur ekonomiku tiegħu ġie rikonoxxut, u ttieħdu passi biex jiżdiedu kemm il-kapaċitajiet tax-xogħol tiegħu kif ukoll il-kwalitajiet tradizzjonali tiegħu bħala produttur tal-ħalib u tal-laħam. Iċ-ċentri tat-tgħammir twaqqfu fl-1845.[2]

Iż-żiemel Baxkir ġie inkroċjat ma' razez oħra tal-ex RSFSR bħar-Russian Heavy Draft. Saru wkoll inkroċji sperimentali maż-żwiemel Każakki u maż-żwiemel Yakut.[1]

Baxkortostan għandu t-tielet l-ogħla popolazzjoni taż-żwiemel tas-suġġetti federali tar-Russja, wara l-Altai Krai u r-Repubblika ta' Sakha. [3] Fl-2003 il-popolazzjoni taż-żwiemel Baxkiri kienet irrappurtata bħala 94,470.[4]

Karatteristiċi[immodifika | immodifika s-sors]

Iż-żiemel Baxkir huwa żiemel żgħir: l-għoli tiegħu fil-daharu huwa madwar 142 ċentimetru. Huwa wiesa' fil-ġisem u b'qoxra fonda, b'ċirkonferenza toraċika b'medja ta' madwar 180 ċentimetru. Huwa għandu r-ras kbira u l-għonq qasir, u d-dahar baxx. Ir-riġlejn huma qosra bl-għadam tqil. Il-kejl tal-għadam tal-kanun jista' jilħaq 20 ċentimetru. L-iktar kuluri komuni tal-kisja huma bajja, qastan, griż ġurdien u sturnell.[1] Il-krinjiera u d-denb huma ħoxnin u l-kisja hija wkoll ħoxna u spiss mġiegħda.[2] Studju ta’ sentejn ippubblikat fl-1990 sab li ma kienx probabbli li l-Curly Horse tal-Amerika ta’ Fuq, li għandha wkoll kowt mġiegħed u tista’ tissejjaħ "Curly Baxkir Amerikan", tinżel mir-razza Baxkir.[5]

Hemm żewġ tipi distinti ta' żiemel Baxkir: żiemel tal-muntanji li huwa iżgħar, eħfef u użat prinċipalment għall-irkib, u żiemel tas-steppa kemmxejn itqal.[2]

Iż-żiemel Baxkir huwa jiflaħ ħafna. Il-merħliet huma ġestiti b'mod estensiv, u jibqgħu fil-miftuħ fix-xitwa f'kundizzjonijiet ta' borra u ta' bużżieqa fejn it-temperaturi jistgħu jilħqu -40°C.[2]

Użi[immodifika | immodifika s-sors]

Iż-żiemel Baxkir jintuża għall-irkib u għat-trasport tal-merkanzija, għax-xedd, għall-fundar u għax-xogħol tar-razzett. Juri reżistenza notevoli: hemm rapporti ta' żwiemel Baxkiri li jiġbdu trojkas, slitti għal tliet żwiemel, fuq distanzi ta' 120-140 kilometru kuljum.[2]

Id-dwieb Baxkiri huma produtturi prolifiċi tal-ħalib. Ir-rendiment medju fis-sena huwa 1500 [1] jew 2,100 kilogramm[4] fi treddigħ ta' 240 jum, bl-aħjar dwieb jilħqu 2,700 kilogramm. Ħafna mill-ħalib isir kumis[2]. L-għemil tal-kumis huwa attività nazzjonali tal-poplu Baxkir.[3]

Xagħar mimxut mill-kowt oħxon tax-xitwa ta' din ir-razza jista' jkun minsuġ f'ċarruta.[2]

Gallerija[immodifika | immodifika s-sors]

Referenzi[immodifika | immodifika s-sors]

  1. ^ a b c d N.G. Dmitriev; L.K. Ernst (1989). Animal genetic resources of the USSR (PDF). FAO animal production and health paper 65. Rome: Food and Agriculture Organization of the United Nations. ISBN 9251025827.
  2. ^ a b c d e f g Elwyn Hartley Edwards (1994). The Encyclopedia of the Horse. Dorling Kindersley. ISBN 0751301159.
  3. ^ a b Gljusa R. Bakijeva (2012). Evaluation of the Republic of Bashkortostan’s Tourism and Recreation Potential (PDF). Conference paper, 20th International Scientific Conference CO-MAT-TECH, 11–12 October 2012. Trnava, Slovak Republic.
  4. ^ a b "Breed data sheet: Bashkirskaya/Russian Federation". Domestic Animal Diversity Information System of the Food and Agriculture Organization of the United Nations.
  5. ^ S. Thomas (1990) The Curly Horse identification project of the CS fund conservancy (a case study), in: Lawrence Alderson (1990) Genetic conservation of domestic livestock. Wallingford, Oxon: CAB International, on behalf of the Rare Breeds Survival Trust.