Aqbeż għall-kontentut

Żiemel Baxkir

Minn Wikipedija, l-enċiklopedija l-ħielsa

Iż-żiemel Baxkir huwa r-razza taż-żwiemel tal-poplu Baxkir. Huwa mrobbi prinċipalment f'Baxkortostan, repubblika tal-Federazzjoni Russa li tinsab fin-nofsinhar tal-Muntanji Ural u lejn il-Punent. Iċ-ċentru prinċipali tat-tgħammir huwa l-belt kapitali, Ufa.[1]

L-oriġini taż-żiemel Baxkir mhumiex magħrufa. Fis-seklu dsatax il-valur ekonomiku tiegħu ġie rikonoxxut, u ttieħdu passi biex jiżdiedu kemm il-kapaċitajiet tax-xogħol tiegħu kif ukoll il-kwalitajiet tradizzjonali tiegħu bħala produttur tal-ħalib u tal-laħam. Iċ-ċentri tat-tgħammir twaqqfu fl-1845.[2]

Iż-żiemel Baxkir ġie inkroċjat ma' razez oħra tal-ex RSFSR bħar-Russian Heavy Draft. Saru wkoll inkroċji sperimentali maż-żwiemel Każakki u maż-żwiemel Yakut.[1]

Baxkortostan għandu t-tielet l-ogħla popolazzjoni taż-żwiemel tas-suġġetti federali tar-Russja, wara l-Altai Krai u r-Repubblika ta' Sakha. [3] Fl-2003 il-popolazzjoni taż-żwiemel Baxkiri kienet irrappurtata bħala 94,470.[4]

Karatteristiċi

[immodifika | immodifika s-sors]

Iż-żiemel Baxkir huwa żiemel żgħir: l-għoli tiegħu fil-daharu huwa madwar 142 ċentimetru. Huwa wiesa' fil-ġisem u b'qoxra fonda, b'ċirkonferenza toraċika b'medja ta' madwar 180 ċentimetru. Huwa għandu r-ras kbira u l-għonq qasir, u d-dahar baxx. Ir-riġlejn huma qosra bl-għadam tqil. Il-kejl tal-għadam tal-kanun jista' jilħaq 20 ċentimetru. L-iktar kuluri komuni tal-kisja huma bajja, qastan, griż ġurdien u sturnell.[1] Il-krinjiera u d-denb huma ħoxnin u l-kisja hija wkoll ħoxna u spiss mġiegħda.[2] Studju ta’ sentejn ippubblikat fl-1990 sab li ma kienx probabbli li l-Curly Horse tal-Amerika ta’ Fuq, li għandha wkoll kowt mġiegħed u tista’ tissejjaħ "Curly Baxkir Amerikan", tinżel mir-razza Baxkir.[5]

Hemm żewġ tipi distinti ta' żiemel Baxkir: żiemel tal-muntanji li huwa iżgħar, eħfef u użat prinċipalment għall-irkib, u żiemel tas-steppa kemmxejn itqal.[2]

Iż-żiemel Baxkir huwa jiflaħ ħafna. Il-merħliet huma ġestiti b'mod estensiv, u jibqgħu fil-miftuħ fix-xitwa f'kundizzjonijiet ta' borra u ta' bużżieqa fejn it-temperaturi jistgħu jilħqu -40°C.[2]

Iż-żiemel Baxkir jintuża għall-irkib u għat-trasport tal-merkanzija, għax-xedd, għall-fundar u għax-xogħol tar-razzett. Juri reżistenza notevoli: hemm rapporti ta' żwiemel Baxkiri li jiġbdu trojkas, slitti għal tliet żwiemel, fuq distanzi ta' 120-140 kilometru kuljum.[2]

Id-dwieb Baxkiri huma produtturi prolifiċi tal-ħalib. Ir-rendiment medju fis-sena huwa 1500 [1] jew 2,100 kilogramm[4] fi treddigħ ta' 240 jum, bl-aħjar dwieb jilħqu 2,700 kilogramm. Ħafna mill-ħalib isir kumis[2]. L-għemil tal-kumis huwa attività nazzjonali tal-poplu Baxkir.[3]

Xagħar mimxut mill-kowt oħxon tax-xitwa ta' din ir-razza jista' jkun minsuġ f'ċarruta.[2]

  1. 1 2 3 4 N.G. Dmitriev; L.K. Ernst (1989). Animal genetic resources of the USSR (PDF). FAO animal production and health paper 65. Rome: Food and Agriculture Organization of the United Nations. ISBN 9251025827. Arkivjat minn l-oriġinal (PDF) fl-2009-11-13. Parametru mhux magħruf |access-date= injorat (għajnuna)
  2. 1 2 3 4 5 6 7 Elwyn Hartley Edwards (1994). The Encyclopedia of the Horse. Dorling Kindersley. ISBN 0751301159.
  3. 1 2 Gljusa R. Bakijeva (2012). Evaluation of the Republic of Bashkortostan’s Tourism and Recreation Potential (PDF). Conference paper, 20th International Scientific Conference CO-MAT-TECH, 11–12 October 2012. Trnava, Slovak Republic. Arkivjat minn l-oriġinal (PDF) fl-4 March 2016. Miġbur 22 May 2021.
  4. 1 2 "Breed data sheet: Bashkirskaya/Russian Federation". Domestic Animal Diversity Information System of the Food and Agriculture Organization of the United Nations.
  5. S. Thomas (1990) The Curly Horse identification project of the CS fund conservancy (a case study), in: Lawrence Alderson (1990) Genetic conservation of domestic livestock. Wallingford, Oxon: CAB International, on behalf of the Rare Breeds Survival Trust.