Zofia Posmysz

Minn Wikipedija, l-enċiklopedija l-ħielsa
Jump to navigation Jump to search

Zofia Posmysz
Zofia Posmysz (Auschwitz Nr 7566).jpg
Zofia Posmysz as inmate No 7566 at the Auschwitz concentration camp, 1942. Credited to Wilhelm Brasse.
Twieled 23 ta' Awissu 1923
Kraków, Polonja
Xogħol Kittieba
Zofia Posmysz fil-KL Auschwitz. Ritratt mill-amministrazzjoni tal-SS.

Zofia Posmysz-Piasecka (imwielda fit-23 ta' Awwissu 1923) [1] hija ġurnalist, rumanziera u awturijċi Pollakka. Hija kienet ġellieda tar-reżistenza fit-Tieni Gwerra Dinjija fejn kienet ukoll priġuniera fil-kampijiet ta' konċentrament ta' Auschwitz u Ravensbrück. Ir-rendikont awtobijografiku tagħha tal-Olokawst fil-Polonja tal-Passiġġieri minn Cabin 45 sar il-bażi għan-novella Passenger tagħha tal-1962, sussegwentement tradott fi 15-il lingwa.[2] Ir-radjudramm oriġinali ġie adattat għal film rebbieħ tal-premju feature film, filwaqt li r-rumanz ġie adattat f'opera bl-istess titlu b'mużika ta' Mieczysław Weinberg.[3]

Bijografija[immodifika | immodifika s-sors]

Posmysz twieldet fi Kraków u għexet hemm sakemm l-invażjoni fil-Polonja fl-1939. Waqt l-okkupazzjoni hija attendiet korsijiet klandestini u ħadmet f’fabbrika tal-kejbil. Hija ġiet arrestata minn Gestapo fl-1942, fl-età ta’ 19, fuq l-akkuża li tqassam fuljetti anti-Nażisti. Hija kienet miżmuma għal 6 ġimgħat fil-Ħabs Montelupich fi Kraków. Wara interrogazzjoni fit-tul kienet trasportata taħt skorta ta’ konċentrament ta’ Auschwitz-Birkenau. Imġela tagħmel xogħol ta’ strapazz f’kumpanija penali f'Budy, hija ġiet salvata darbtejn mit-tabib tal-kamp, Janusz Mąkowski. Fit-18 ta’ Jannar 1945 Posmysz (priġunier numru 7566) kienet mibgħuta Ravensbrück kamp tal-konċentrament u minn hemm lejn il-kamp Neustadt-Glewe, fejn hija ġiet meħlusa fid-2 ta’ Mejju 1945 mill-armata Amerikana.

Wara t-Tieni Gwerra Dinjija, studjat fl-Università ta’ Varsavja, u ħadmet bħala xandara ma Polskie Radio f’it-Taqsima dwar il-kultura. Fl-1959, hi kitbet ir-radjudramm, Pasażerka z kabiny 45 (Passenger minn 45 tal-Kabina), ibbażati fuq iż-żmien li qattat fil-kampijiet tal-konċentrament Nażi. Id-dramm ġie prodott fl-istess sena mir-Radju Pollakk,[4] li fih jiħdu sehem Aleksandra Śląska u Jan Świderski. Ġie adattat għat-televiżjoni minn Posmysz fl-1960. TL-ispettaklu kien dirett minn Andrzej Munk u fih jidher Ryszarda Hanin, Zofia Mrozowska, u Edward Dziewoński fir-rwoli ewlenin. Il-Passiġġier minn Cabin 45 kien innovattiv u mhux tas-soltu f’ġeneru ta’ letteratura tal-Olokawst, għax tiddeskrijvi il-lealta ta' SS Aufseherin, Annelise Franz, inkarigata mill-ħidma Posmysz ta' xogħol f’Auschwitz, li madankollu urew imġieba bażika fl-imġiba tal-bniedem lejn il-priġunieri.[5]

L- iscript għall-film inkiteb kemm minn Posmysz kif ukoll minn Munk fl-1961.  Munk miet f’ħabta ta ’karozza ftit wara.  Posmysz ma pparteċipatx fit-teħid tal-film, li ġie rilaxxat fl-1963. Minflok, hija ffukat fuq il-kitba ta 'rumanz derivat mill-memorja awtobijografika tagħha.[4] Il-ktieb ġie ppubblikat fl-1962 bħala Pasażerka. L-avvenimenti fil-ktieb iseħħu fuq Liner tal-oċean, 16-il sena wara li ntemmet il-gwerra. L-eks SS Aufseherin, Lisa Kretschmer, tivvjaġġa ma 'żewġha fit-tfittxija ta' ħajja ġdida. Fost il-bosta passiġġieri, hi tara lil Marta, priġuniera preċedenti tagħha, li hija kienet titma 'u tipproteġi minn xogħol perikoluż. Waqt li kienet f’Auschwitz, Lisa ġiet assenjata kariga ġdida, u offriet lil Marta biex teħodha mill-kamp għad-detenzjoni f’post inqas perikoluż, iżda dan kien kollu għalxejn. Fl-aħħar tar-rumanz, hi titgħallem li Marta għarfetha wkoll. Notevolment, fir-radjudramm oriġinali, it-titolu "Kabina 45" kien in-numru tal-kompartiment ta 'Posmysz fuq ferrovija għal Auschwitz; l-ivvjaġġar bl-oċean serva bħala mezz letterarju ta 'storja fi storja. Ma teżisti l-ebda traduzzjoni bl-Ingliż tar-rumanz The Passenger.[6][4]

Fl-2015, Posmysz kienet fost 19 li salvaw Auschwitz li rrappurtaw għal dokumentarju ta' Der Spiegel bit- tema The Last Witnesses ( Die letzten Zeugen)

Xogħol u legat[immodifika | immodifika s-sors]

Zofia Posmysz titkellem f’Auschwitz-Birkenau Memorial and Museum,waqt Konferenza fl-anniversarju tal-liberazzjoni tal-kamp, 27 ta’ Jannar 2014

Posmysz kompliet tikteb kontinwament għal aktar minn 30 sena u kitbet l-aħħar ktieb tagħha ppubblikat fl-età ta '73. Hija magħrufa l-aktar għall-awtobijografija tagħha tal-Passenger in Cabin 45 (Pasażerka z kabiny 45) [4] li wassal għal dramm televiżiv u film The Passenger minn Andrzej Munk, li kien wieħed mill-aktar artisti influwenti tal-Polonja post-Stalinista. Id-direttur miet waqt l-iscreening fl-1961, iżda l-film tlesta mill-assistenti tiegħu, id-diretturi Andrzej Brzozowski u Witold Lesiewicz, u rilaxxat għall-ewwel darba fl-1963. Ir-rumanz ta 'Posmysz sar il-bażi tal-libretto minn Alexander Medvedev għall-opra ta' Mieczysław Weinberg tal-1968 Il-Passiġġier, Op. 97. Soppressa għal aktar minn 40 sena, ġiet imtellgħa għall-ewwel darba fil- Festival ta 'Bregenz fil-21 ta' Lulju 2010, segwita mill-istess produzzjoni fit- Teatru Kbir ta' Varsavja.[7]. "Survivor's Auschwitz memories reborn in 'The Passenger'".[8] Chicago Tribune. L-opra ta ’Weinberg ippremjata fl-Opra Lyrika ta’ Chicago fl-24 ta ’Frar 2015, mas-soprana Amanda Majeski bħala Marta.[9]  Die Passagierin ġie mtella mill-Opra ta’ Frankfurt f’Marzu 2015 immexxija flimkien ma’ Leo Hussain.

Ir-rumanz Pasażerka ġie tradott fi 15-il lingwa, fosthom il-Ġermaniż bħala Die Passagierin [10] minn Peter Ball, ippubblikat fl-1969 minn Verlag Neues Leben u bħala ktieb fuq talba (it-tielet ed.) fl-2010. [4]

Għażla ta 'xogħlijiet minn Posmysz, ippubblikati bil-Pollakk, jinkludu:

  • I know the executioners from Belsen... (Znam katów z Belsen…; 1945)
  • Passenger from cabin 45 (Pasażerka z kabiny 45; 1959) [11]
  • A stop in the forest (Przystanek w lesie; stories, 1965)
  • The sick hawthorn (Cierpkie głogi; screenplay, 1966)
  • Little (Mały; screenplay, 1970)
  • Holiday on the Adriatic (Wakacje nad Adriatykiem; 1970)[12]
  • Microclimate (Mikroklimat; 1975)
  • A Tree Similar to Another Tree (Drzewo do drzewa podobne; 1977)
  • Price ➞ (Cena; 1978)
  • The Same Doctor (Ten sam doktor; 1981)
  • Widows and lovers (Wdowa i kochankowie; 1988)
  • To freedom, to death, to life (Do wolności, do śmierci, do życia; 1996)

Premjijiet notevoli[immodifika | immodifika s-sors]

  • 1964 - Kavallier tal-Ordni tal-Polonia Restituta [13]
  • 1970 - Uffiċjal tal-Ordni tal-Polonia Restituta [13]
  • 1976 - Premju tal-Kumitat tar-Radju u t-Televiżjoni Pollakk għal Kisbiet Pendenti fil-Qasam tad-Drama Radju [13]
  • 2007 - Premju Witold Hulewicz [13]
  • 2008 - Premju tal-Ministru tal-Kultura tal-Polonja għal kisbiet eċċezzjonali fil-qasam tal-Wirt Kulturali [13]
  • 2012 - Ordni tal-Mertu tar-Repubblika Federali tal-Ġermanja [14]
  • 2015 - Premju DIALOG tal-Deutsch-Polnische Gesellschaft Bundesverband
  • 2020 - Ordni tal-Ajkla l-Bajda (il-Polonja)

Referenzi[immodifika | immodifika s-sors]

  1. ^ Ewa (2007). "Passenger: A film by Andrzej Munk
  2. ^ Kaczyński, Andrzej (May 2010), "Zofia Posmysz", Culture.pl
  3. ^ Kaczyński, Andrzej (25 May 2010), "The Passenger by Zofia Posmysz"
  4. ^ a b c d e Museum of Contemporary Art in Krakow
  5. ^ Press release (27 ta' Jannar 2017), "Literary depictions of the Holocaust. 'Passenger' by Zofia Posmysz
  6. ^ Ross, Alex (29 August 2011), "Memories of Music at Auschwitz", The New Yorker
  7. ^ Reich, Howard (25 ta' Frar 2015)
  8. ^ Grimes, William (9 July 2014). "Haunted by History, but Gifted in Sharing It". The New York Times
  9. ^ Lyric Opera of Chicago "The Passenger Premiere", 2015
  10. ^ Die Passagierin on Amazon
  11. ^ New York Times
  12. ^ Wakacje nad Adriatykiem
  13. ^ a b c d e Zarząd Główny (2018),Zofia POSMYSZ,Awards and Medals
  14. ^ International Youth Meeting Center in Oświęcim/Auschwitz 2 ta' Awissu 2012