Ortografija Litwana

L-ortografija Litwana għandha alfabett Latin bi 32 ittra. Żewġ ittri jirrappreżentaw ħsejjes li mhumiex nattivi għal-Litwan. Barra minn hekk, l-ortografija Litwana għandha wkoll ħames digrafi.

Alfabett

Illum il-ġurnata, l-alfabett Litwan huwa magħmul minn 32 ittra. Għandu ordni ta’ kollazzjoni mhux tas-soltu peress li l-ittra “Y” tiġi bejn l-I nosinė (“Į”) u l-“J”.

Alfabett Litwan

Ittri kbar (imsejħa wkoll majjuskoli jew kapitali )
A	Ą	B	Ċ	Č	D	E	Ę	Ė	F	G	H	I	Į	Y	J	K	L	M	N	O	P	R	S	Š	T	U	Ų	Ū	V	Z	Ž
Ittri żgħar (imsejħa wkoll minuskoli)
a	ą	b	c	č	d	e	ę	ė	f	g	h	i	į	y	j	k	l	m	n	o	p	r	s	š	t	u	ų	ū	v	z	ž
Ismijiet tal-ittri
a	a nosinė	bė	cė	čė	dė	e	e nosinė	ė	ef	gė	ha	i trumpoji	i nosinė	i ilgoji	jot	ka	el	em	en	o	pė	er	es	eš	tė	u trumpoji	u nosinė	u ilgoji	vė	zė	žė

L-aċċenti akuti, gravi, u makron/tilde jistgħu jimmarkaw l-istress u t-tul tal-vokali. Madankollu, dawn ġeneralment ma jintużawx, għajr fid-dizzjunarji u fejn ikunu meħtieġa għal ċarezza. Barra minn hekk, l-ortografija Litwana tuża ħames digrafi (Ch Dz Dž Ie Uo); dawn jiffunzjonaw bħala sekwenzi ta’ żewġ ittri għal skopijiet ta’ kollazzjoni. Id-digrafu “Ch” jirrappreżenta frikattiv velari mhux imlissna, filwaqt li d-digrafi l-oħrajn huma kompożizzjonijiet sempliċi tal-ittri komponenti tagħhom. L-ittri “F” u “H”, kif ukoll id-digrafu “Ch”, jindikaw ħsejjes li jidhru biss fil-vokabularju misluf.

Korrispondenzi bejn l-ortografija u l-ħsejjes

Vokali

Grafema	Ħoss (IPA)
	Qasir	Twil
a	ɐ	äː
ą		äː
e	ɛ ( e̞ )	æː
ę		æː
ė		eː
i	ɪ
į		iː
y
o	ɔ	oː
u	ʊ
ų		uː
ū

L-“o” hija qasira biss fil-vokabularju misluf. L-“a” u l-“e” huma dejjem qosra mingħajr aċċent u bl-aċċent meta jinzertaw fl-aħħar, eż. -a, -e, -es, fil-komparattiv, fil-pronomi u fil-vokabularju misluf, u barra minn hekk normalment ikunu twal.

Konsonanti

Grafema	Ħoss ( IPA )
	Iebes	Artab
b	b	bʲ
c	t̪͡s̪	t͡sʲ
č	t͡ʃ	t͡ɕ
ch	x	xʲ
d	d̪	dʲ
dz	d̪͡z̪	d͡zʲ
dž	d͡ʒ	d͡ʑ
f	f	fʲ
g	ɡ	ɡʲ
h	ɣ	ɣʲ
j		j
k	k	kʲ
l	ɫ	lʲ
m	m	mʲ
n	n̪	nʲ
p	p	pʲ
r	ɾ	ɾʲ
s	s̪	sʲ
š	ʃ	ɕ
t	t̪	tʲ
v	v	vʲ
z	z̪	zʲ
ž	ʒ	ʑ

Il-konsonanti jiġu dejjem palatalizzati qabel “e, ę, ė, i, į, y”, filwaqt li qabel “a, ą, o, u, ų, ū”, il-palatalizzazzjoni tiġi indikata billi tiddaħħal “i” bejn il-konsonanti u l-vokali.

Unicode

Il-maġġoranza tal-alfabett Litwan juża l-blokka Unicode tal-kontrolli C0 u tal-Latin bażiku (simboli mingħajr aċċent), u l-bqija tal-alfabett Litwan ((ą Ą č Č ę Ę ė Ė į Į š Š ų Ų ū Ū ž Ž) juża l-Latin Estiż-A.