Aqbeż għall-kontentut

Invażjoni Russa tal-Ukrajna tal-2022

Minn Wikipedija, l-enċiklopedija l-ħielsa

Fl-24 ta' Frar 2022, ir-Russia invadiet u okkupat partijiet mill-Ukrajna f'eskalazzjoni kbira tal-Gwerra Russo-Ukrena, li bdiet fl-2014. L-invażjoni rriżultat f'għexieren ta' eluf ta' mwiet fuq iż-żewġ naħat, u instigat l-akbar kriżi tar-refuġjati fl-Ewropa mit- Tieni Gwerra Dinjija. Madwar 8 miljun Ukren kienu spostati minn pajjiżhom sa Ġunju, u aktar minn 8.1 miljun kienu ħarbu mill-pajjiż sa Marzu 2023.

Għal xhur qabel l-invażjoni, it-truppi Russi kienu ilhom jinġemgħu madwar il-fruntieri tal-Ukrajna, iżda uffiċjali Russi ċaħdu pjanijiet biex jattakkaw. Fl-24 ta' Frar 2022, il-President Russu Vladimir Putin ħabba " operazzjoni militari speċjali" biex tappoġġja r-repubbliki separati kkontrollati mir-Russi ta' Donetsk u Luhansk, li l-forzi militari tagħhom kienu qed jiġġieldu l-Ukrajna fil-kunflitt ta' Donbas. Qal li l-għan kien li l-Ukrajna tiġi “demilitarizzata” u “diżażifikata”. Putin mexxa fehmiet irredentisti, ikkontesta d-dritt tal-Ukrajna għal stat, u sostna b'mod falz li l-Ukrajna kienet iggvernata minn neo-Nazisti li ppersegwitaw lill-minoranza etnika Russa. Minuti wara, il-forzi Russi varaw attakki mill-ajru u invażjoni mill-art tul il-front tat-Tramuntana mill -Belarussja lejn Kyiv, front tal-grigal lejn Kharkiv, front tan-nofsinhar mill-Krimea, u front tax-Xlokk mid-Donbas. Bi tweġiba, il-president Ukren Volodymyr Zelenskyy ippromulga l-liġi marzjali u ordna mobilizzazzjoni ġenerali.

Sa April, it-truppi Russi kienu rtiraw mill-front tat-Tramuntana. Fuq il-fronti tan-Nofsinhar u tax-Xlokk, ir-Russja qabdet Kherson f'Marzu u mbagħad Mariupol f'Mejju wara assedju distruttiv. Fit-18 ta' April, ir-Russja nediet battalja oħra fuq Donbas. Il-forzi Russi komplew jibbumbardjaw miri kemm militari kif ukoll ċivili 'l bogħod mill-front tal-battalja, inkluż il-grid tal-enerġija tal-Ukrajna matul ix-xitwa. Fi tmien l-2022, l-Ukrajna nediet kontrooffensivi fin-nofsinhar u fil-lvant. Ftit wara, ir-Russja ħabbret l-annessjoni illegali ta' erba' reġjuni parzjalment okkupati.[1][2] F'Novembru, l-Ukrajna reġgħet ħadet Kherson. Fis-7 ta' Frar 2023, ir-Russja mmobilizzat kważi 200,000 suldat għal offensiva mġedda lejn Bakhmut.[3]

L-invażjoni ntlaqgħet b'kundanna fuq livell internazzjonali.[4] L-Assemblea Ġenerali tan-Nazzjonijiet Uniti għaddiet ir-Riżoluzzjoni ES-11/1 li tikkundanna l-invażjoni u titlob l-irtirar sħiħ tal-forzi Russi. Il- Qorti Internazzjonali tal-Ġustizzja ordnat lir-Russja biex tissospendi l-operazzjonijiet militari u l-Kunsill tal-Ewropa keċċa lir-Russja. Ħafna pajjiżi imponew sanzjonijiet fuq ir-Russja, u fuq l-alleat tagħha l-Belarussja, u pprovdew għajnuna umanitarja u militari lill-Ukrajna . Saru protesti madwar id-dinja; dawk fir-Russja intlaqgħu b'arresti tal-massa u ċensura aktar stretta fuq il-midja. Aktar minn 1,000 kumpanija telqu mir-Russja u l-Belarussja bi tweġiba għall-invażjoni. Il-Qorti Kriminali Internazzjonali (ICC) fetħet investigazzjoni dwar reati possibbli kontra l-umanità, delitti tal-gwerra, ħtif ta' tfal, u ġenoċidju matul l-invażjoni,[5][6] u mandat ta' arrest għal Putin f'Marzu 2023.[7]

Sforzi għall-paċi

[immodifika | immodifika s-sors]
Minn Jannar 2023, il-President Russu Vladimir Putin semma r-rikonoxximent tas-sovranità tar-Russja fuq it- territorji annessi (fir-ritratt) bħala kundizzjoni għal taħditiet ta’ paċi mal-Ukrajna.[8]

Negozjati għall-paċi bejn ir-Russja u l-Ukrajna saru fit-28 ta' Frar,[9] 3 ta' Marzu,[10] u 7 ta' Marzu 2022,[11] f'post mhux żvelat fir-Reġjun ta' Gomel fuq il-fruntiera bejn il-Belarussja u l-Ukrajna,[12] b'taħditiet ulterjuri saret fl-10 ta’ Marzu fit-Turkija qabel ir-raba’ rawnd ta’ negozjati li beda fl-14 ta’ Marzu. Il-Ministru għall-Affarijiet Barranin Ukren Dmytro Kuleba stqarr fit-13 ta’ Lulju li t-taħditiet għall-paċi għalissa huma ffriżati.[13] Fid-19 ta’ Lulju, l-ex President Russu u Viċi Kap attwali tal-Kunsill tas-Sigurtà Russu, Dmitry Medvedev, qal: "Ir-Russja se tilħaq l-għanijiet kollha tagħha. Ikun hemm il-paċi – skond it-termini tagħna."[14]

Il-kelliem ta' Putin Dmitry Peskov u l-Ministru tal-Affarijiet Barranin Russu Sergey Lavrov qalu li kwalunkwe pjan ta' paċi jista' jipproċedi biss mir-rikonoxximent tal-Ukrajna tas-sovranità tar-Russja fuq ir-reġjuni li annesset mill-Ukrajna f'Settembru 2022.[15][16] Sad-29 ta' Diċembru, wara l-annessjoni ddikjarata mir-Russja ta' diversi oblasts Ukrajni, it-tamiet għal taħditiet ta' paċi Ukrajni mar-Russja naqsu b'mod sinifikanti bir-Russja tieħu pożizzjoni hardline li l-okkupazzjoni Russa sħiħa tal-erba' oblasts ma tkunx negozjabbli taħt l-ebda ċirkostanza. Barra minn hekk, Zelenskyy ħabbar li l-Ukrajna mhux se tagħmel taħditiet għall-paċi mar-Russja sakemm Putin jibqa president u ffirma digriet biex jipprojbixxi tali taħditiet.[17][18] F'Jannar 2023, il-kelliem ta' Putin Peskov qal li "bħalissa m'hemm l-ebda prospett għal mezzi diplomatiċi biex is-sitwazzjoni dwar l-Ukrajna tiġi solvuta"[19]

  1. ^ Lister, Joshua Berlinger,Anna Chernova,Tim (2022-09-30). "Putin announces annexation of Ukrainian regions in defiance of international law". CNN (bl-Ingliż). Miġbur 2023-04-13.
  2. ^ SperiOctober 8 2022, Alice SperiAlice; A.m, 11:00. "Will Putin Face Prosecution for the Crime of Aggression in Ukraine?". The Intercept (bl-Ingliż). Miġbur 2023-04-13.Manutenzjoni CS1: ismijiet bħala numri: authors list (link)
  3. ^ Schwirtz, Michael; Addario, Lynsey (2023-02-06). "Outnumbered and Worn Out, Ukrainians in East Brace for Russian Assault" (bl-Ingliż). Miġbur 2023-04-13.
  4. ^ "How Russia's Invasion of Ukraine Violates International Law". Council on Foreign Relations (bl-Ingliż).
  5. ^ Allegretti, Aubrey; correspondent, Aubrey Allegretti Political (2022-03-03). "ICC launches war crimes investigation over Russian invasion of Ukraine" (bl-Ingliż). Miġbur 2023-04-13.
  6. ^ "Ukraine". International Criminal Court (bl-Ingliż). Miġbur 2023-04-13.
  7. ^ "International Criminal Court Issues Arrest Warrant for Putin for War Crimes" (bl-Ingliż). 2023-03-17. Miġbur 2023-04-13.
  8. ^ AFP (2023-01-05). "Putin Signals Readiness for Peace Talks if Kyiv Cedes Occupied Regions". The Moscow Times (bl-Ingliż). Miġbur 2023-04-13.
  9. ^ Hopkins, Valerie (2022-02-28). "Initial talks between Russia and Ukraine yield no resolution" (bl-Ingliż). Miġbur 2023-04-13.
  10. ^ News, A. B. C. "2nd round of talks between Russia and Ukraine end with no cease-fire". ABC News (bl-Ingliż). Miġbur 2023-04-13.
  11. ^ "Ukraine, Russia hold third round of talks – DW – 03/07/2022". dw.com (bl-Ingliż). Miġbur 2023-04-13.
  12. ^ "Переговори делегацій України та Росії почалися". Українська правда (bl-Ukren). Miġbur 2023-04-13.
  13. ^ "Russia-Ukraine war latest: Ukraine rules out ceasefire deal that involves ceding territory; officials to seek grain export agreement – Latest Active News". web.archive.org. 2022-07-24. Arkivjat minn l-oriġinal fl-2022-07-24. Miġbur 2023-04-13.
  14. ^ Lock, Samantha; Luscombe, Richard; Ambrose, Tom; Belam, Martin; Luscombe, Samantha Lock (now); Richard (2022-07-20). "Peace will be on Russia's terms, says former president – as it happened" (bl-Ingliż). Miġbur 2023-04-13.
  15. ^ "British Defense Ministry Notes 'Continued Churn of Senior Russian Officials'". VOA (bl-Ingliż). Miġbur 2023-04-13.
  16. ^ AFP (2022-12-28). "Moscow To Achieve Ukraine Goals Thanks to 'Patience' - Lavrov". The Moscow Times (bl-Ingliż). Miġbur 2023-04-13.
  17. ^ Harding, Luke; Koshiw, Isobel (2022-09-30). "Ukraine applies for Nato membership after Russia annexes territory" (bl-Ingliż). Miġbur 2023-04-13.
  18. ^ Reuters (2022-10-04). "Zelenskiy decree rules out Ukraine talks with Putin as 'impossible'" (bl-Ingliż). Miġbur 2023-04-13.
  19. ^ Censor.NET. "There are currently no prospects for diplomatic solution to situation around Ukraine, - Peskov". Censor.NET (bl-Ingliż). Miġbur 2023-04-13.