Fertilizzazzjoni ''in vitro''

Minn Wikipedija, l-enċiklopedija l-ħielsa
Jump to navigation Jump to search

In Vitro Fertilization (IVF)

Storja[immodifika | immodifika s-sors]

Fil-25 ta' Lulju 1978 f'Oldham, l-Ingilterra, twieldet tarbija tifla, Louise Joy Brown. Din kienet l-ewwel tarbija li kienet iggenerata go tubu tal-hgieg fil-laboratorju permezz ta' process imsejjah IVF – li tfisser in vitro fertilization. Bil-Malti fertilizzazzjoni fil-hgieg. Permezz ta' dan il-process, bajda tittiehed mill-ghanqud tal-bajd tal-omm u tinghaqad ma' sperma tal-missier go dixx tal-hgieg go laboratorju. Jumejn u nofs wara, meta c-celloli tal-bajd jibdew jimmultiplikaw sa tmien celloli, dawn jigu mqiegħda fl-utru tal-omm biex jizviluppaw naturali.

L-IVF fetah bieb maghruf bhala ART jew Assisted Reproduction Technology - teknologija ghar-riproduzzjoni mghejjuna li tinkludi kull tip ta' kura ghall-infertilità li fiha kemm il-bajda u kemm l-isperma jkunu mwassla ma' xulxin b'mod mhux naturali.

Illum, kwazi 30 sena wara li twieldet Louise, ir-ricerka sawret ammont ta' medicini u proceduri teknologici li bidlu drastikament il-kura ghall-infertilità li nsemmu aktar 'l isfel. Dawn l-iskoperti wasslu ghal zieda kbira ta' tfal li twieldu bis-sahha tal-ART. Sa l-1999 fl-Amerka biss huwa kkalkolat li twieldu mat-30,000 tarbija b'dan il-mod u madwar 100,000 jitwieldu madwar id-dinja fis-sena, rizultat tal-kura bl-IVF. Huwa stmat li mill-1978 twieldu madwar 1.5 miljun tarbija madwar id-dinja kollha b'dan il-metodu.

Ghalkemm il-procedura tqum xi ftit tal-flus mhux hazin, tista' ssir f'certi specjalizzati madwar id-dinja. Sfortunatament din il-procedura, li tista' ssir hawn Malta, ghadha ma ssirx fl-isptar tal-Gvern u jekk koppja trid taghmilha trid thallas anke vicin l-Lm4,000.

Il-metodi[immodifika | immodifika s-sors]

L-ewwel metdou li jaqa' taht din il-kategorija hija l-inseminazzjoni artificjali. F'din il-procedura l-isperma tkun introdotta fil-partijiet riproduttivi tal-omm permezz ta' siringa u mhux bil-mezzi naturali ta' mhabba bejn il-koppja. L-idea hija li l-isperma tissupera xi barriera li jista' jkun hemm ghaliha biex tidhol fl-utru u tiffertilizza l-bajda.

Metodu iehor huwa dak li nsejhulu l-GIFT jew il-Gamete Intrafallopian Transfer. Din il-procedura tinvolvi t-tnehhija tal-bajda mill-ghanqud ta' bajd tal-omm u din tigi mlaqqa' mal-isperma. Permezz tal-uzu tal-laparoskopju – strument li naraw iz-zaqq bla qsim – jitpoggew fit-tubi tal-utru bit-tama li l-bajd ikun iffertilizzat u wara jinzel fl-utru u jiggenera tarbija hemmhekk.

L-ICSI, jew intracytoplasmic sperm injection, hija procedura fejn l-isperma tkun injettata direttament (u mhux mhollija tidhol bis-sahha taghha biss) fil-bajda. Dan il-metodu jintuza meta l-isperma ghal xi raguni jew ohra ma tkunx irnexxielha tidhol fil-bajda bis-sahha taghha biss.

L-IVF – jew in vitro fertilization ilaqqa' l-bajda mal-isperma barra l-mara, fil-laboratorju, f'dixx tal-ħġieġ, bl-għajnuna ta' certi sustanzi li jżommu kemm il-bajda kif ukoll l-isperma ħajjin. L-embriju (it-tarbija fl-ewwel ġranet taghha), jitpoġġa fl-utru tal-omm mill-passaġġi naturali tagħha. Fl-ahhar insibu iz-zift, jew zygote nutra-faleopian transfer, fejn il-bajd jinġabar mill-għenuq tal-bajd tal-omm u jkunu ffertilizzati barra minnha. Wara, l-bajd fertilizzat jitpoġġa fit-tubi tal-laparaskopju minn toqba zgħira fiż-żokra.

Riskji[immodifika | immodifika s-sors]

Wieħed minn dawn ir-riskji huma t-tqala multipla jew ta' aktar minn żewġt itrabi. Dan jiddependi minn kemm tpoġġew bajd ffertilizzat fil-kazi tal-IVF, jew kemm irnexxielhom jiffertilizzaw fil-każi l-oħra. Naturalment, f'dawn il-każi jkun hemm aktar ċans ta' korriment, twelid qabel iż-żmien, trabi ta' piż minuri jew xi forma ta' diżabilità permanenti. Jista' jkun hemm aktar difetti tat-twelid bħal difetti fil-qalb u l-kliewi, ix-xuftejn u s-saqaf tal-ħalq maqsum, u t-testikoli fis-subien jistgħu jibqgħu 'l fuq. Dan jiġri ta' spiss fl-IVF.

Komplikazzjonijiet għall-omm minbarra dawk normali tat-tqala jistgħu jiġu minħabba l-użu ta' ormoni artifiċjali jew minħabba tqala ta' aktar minn tarbija waħda. Fl-aħħar, insibu li f'ċentri fejn dawn il-proċeduri jsiru b'eluf, mhux l-ewwel darba li jkun hemm żbalji ġenwini fejn tintuża sperma ta' raġel ieħor minflok tal-missier bioloġiku, jew bajda li mhijiex tal-omm, jew bajd fertili minn koppji oħra.

Dawn il-metodi saru tant popolari minħabba diversi fatturi. Fost dawn il-fatturi nsibu l-koppji bla tfal li jkunu lesti jagħmlu minn kollox sabiex ikollhom it-tfal, meta hemm iċ-ċans fejn qabel it-tama tagħhom kienet li jaddottaw jekk ikun hemm minn fejn. Minbarra hekk, din il-proċedura tagħti l-possibilità lil dawk in-nisa li minħabba karriera jew għal xi raġuni ohra, jkunu jridu jipposponu t-tqala f'data 'l bogħod minn dik li ġiet deċiża qabel.