Ġakbu l-Kbir

Ġakbu l-Kbir
appostlu
Ħajja
Twelid	Bethsaida (en) , 1 century
Nazzjonalità	Ruma Antika
Grupp etniku	il-Lhud
Mewt	Ġerusalemm, 44
Post tad-dfin	Cathedral of Santiago de Compostela (en)
Kawża tal-mewt	piena kapitali (dekapitazzjoni)
Familja
Missier	Zebedee
Omm	Salomé
Konjuga/i	unknown value
Aħwa	uri San Ġwann Appostlu San Ġwann Evanġelista
Edukazzjoni
Lingwi	Ebrajk Bibbliku Aramajk Grieg Koine
Għalliema	Ġesù
Studenti	uri Athanasius of Caesaraugusta (en)
Okkupazzjoni
Okkupazzjoni	sajjied missjunarju appostlu
Sħubija	Boanerges (en)
Festa
25 ta' Lulju, 30 ta' Aprilu 30 ta' Diċembru

Ġakbu l-Kbir huwa wieħed mill-Appostli ta' Sidna Ġesù Kristu. Huwa ħu Ġwanni l-Evanġelista. Fl-Evanġelju ta' San Ġwann stess hemm referenza għal dawn l-aħwa f'dan il-vers:"Xmun Pietru, Tumas, li jgħidulu t-Tewmi, Natanjel minn Kana tal-Galilija, ulied Żebedew u tnejn oħra mid-dixxipli tiegħu kienu flimkien"(Ġw 21,2).

Fit-Testment il-Ġdid

Ġakbu Appostlu, dettall tal-mużajk fil-Bażilika ta’ San Vitale, Ravenna, seklu 6

Ġakbu twieled f’familja ta’ sajjieda Lhud fuq il-Baħar tal-Galilija. Il-ġenituri tiegħu kienu Żebedew u Salomè. Salome kienet oħt Marija (omm Ġesù) li għamlet lil Ġakbu l-Kbir kuġin ta’ Ġesù. Ġakbu huwa msejjaħ "l-Akbar" biex jiddistingwih mill-Appostlu Ġakbu "l-Inqas", b'"akbar" tfisser anzjani jew ogħla, aktar milli aktar importanti. Ġakbu l-Kbir kien ħu Ġwanni l-Appostlu.

Ġakbu huwa deskritt bħala wieħed mill-ewwel dixxipli li ngħaqad ma’ Ġesù. L-Evanġelji Sinottiċi jgħidu li Ġakbu u Ġwanni kienu qed jippreparaw biex jistadu ma’ missierhom ħdejn il-baħar meta Ġesù sejjaħhom biex jimxu warajh.

Ġakbu, flimkien maʼ ħuh Ġwanni, u Pietru, iffurmaw trijonvirat informali fost it- Tnax-il Appostlu. Ġesù ħallahom ikunu l- uniċi appostli preżenti fi tliet okkażjonijiet partikolari matul il- ministeru pubbliku tiegħu, it- trobbija taʼ bint Ġajru, it- trasfigurazzjoni taʼ Ġesù u l- agunija fil- Ġnien tal- Ġetsemani. Ġakbu u Ġwanni (jew, fi tradizzjoni oħra, ommhom) talbu lil Ġesù biex jagħtihom siġġijiet fuq il-lemin u x-xellug tiegħu fil-glorja tiegħu. Ġesù ċanfarhom, u staqsa jekk kinux lesti li jixorbu mill-kalċi li kien se jixorbu minnu u qal li l-unur lanqas biss kien għalih. L-appostli l-oħra kienu mdejqa magħhom. Ġakbu u ħuh riedu jsejħu n-nar fuq belt Samaritana, iżda ġew imċanfar minn Ġesù.

L-Atti tal-Appostli jirreġistraw li “Is-sultan Erodi” (ġeneralment identifikat ma’ Erodi Agrippa) kellu lil Ġakbu maqtul bis-sejf. Nixon jissuġġerixxi li dan seta’ kien ikkawżat mit-temperament tan-nar ta’ James, li fih hu u ħuh qalgħu l-laqam Boanerges jew “Sons of Thunder” F. F. Bruce jikkuntrasta din l-istorja ma’ dik tal-Ħelsien ta’ San Pietru, u jikteb li l-proposta li “Ġakbu għandu jmut filwaqt li Pietru għandu jaħrab” huwa “misteru tal-providenza divina”.

Venerazzjoni

San Ġakbu l-Anzjan tpinġi minn Rembrandt fl-1661. Huwa mpinġi liebes ta’ pellegrin, b’qoxra ta’ arzella fuq spalltu, u maġenbu l-bastun u l-kappell tal-pellegrin.

Fit-tradizzjoni Kattolika, San Ġakbu huwa l-qaddis patrun ta’ Spanja u, skont il-leġġenda, il-fdalijiet tiegħu jinżammu f’Santiago de Compostela fil-Galicia. Dan l-isem Santiago huwa l-evoluzzjoni lokali tal-ġenittiv Latin Sancti Iacobi, "(knisja jew santwarju) ta 'San Ġakbu" (evolva f'isem personali bl-Ispanjol, u wkoll bil-Portugiż bħala Tiago li kien spjegat fl-ortografija antika bħala Thiago u għadu użat komunement. bħala isem proprju, bid-derivattivi tiegħu Diego/Diogo). Il-pellegrinaġġ tradizzjonali għall-qabar tal-qaddis, magħruf bħala "Triq ta' San Ġakbu", kien l-aktar pellegrinaġġ popolari għall-Kattoliċi tal-Ewropa tal-Punent mill-Medju Evu 'l quddiem, għalkemm il-qawmien mill-ġdid u l-popolarità tiegħu joħorġu mill-ktieb ta' Walter Starkie tal-1957. , It-Triq lejn Santiago. Il-Pellegrini ta’ San Ġakbu. Uffiċjalment, 327,378 pellegrin irreġistraw fl-2018 bħala li temmew l-aħħar 100 kilometru (62 mi) mixja (200 kilometru (120 mi) bir-rota) sa Santiago biex jikkwalifikaw għal Compostela. Meta l-25 ta’ Lulju jaqa’ nhar ta’ Ħadd, tkun “Sena Mqaddsa” (sena qaddisa Ġakobea) u jinfetaħ bieb speċjali tal-lvant għad-dħul fil-Katidral ta’ Santiago. Is-snin tal-ġublew isegwu mudell 6-5-6-11 (ħlief meta l-aħħar sena ta 'seklu ma tkunx sena biżestili, li tista' tagħti vojt ta '7 jew 12-il sena). Fis-Sena Mqaddsa 2004, 179,944 pellegrin ġew milqugħa f’Compostelle. Fis-Sena Mqaddsa 2010, in-numru kien tela’ għal 272,412. L-aktar reċenti ta’ tali Sena Mqaddsa kienet l-2021; li jmiss se jkun l-2027.

Festa

Il-festa ta’ San Ġakbu tiġi ċċelebrata fil-25 ta’ Lulju fuq il-kalendarji liturġiċi tal-knejjes Kattoliċi Rumani, Anglikani, Luterani u ċerti knejjes Protestanti oħra. Huwa mfakkar fit-30 ta’ April fil-kalendarju liturġiku Kristjan Ortodoss (għal dawk il-knejjes li jsegwu l-Kalendarju Ġiljan tradizzjonali, it-30 ta’ April bħalissa jaħbat fit-13 ta’ Mejju tal-Kalendarju Gregorjan modern) u fit-30 ta’ Ġunju (Sinassi tal-Appostli). Il-Jum Nazzjonali tal-Galicia jiġi ċċelebrat ukoll fil-25 ta’ Lulju: San Ġakbu huwa l-patrun tiegħu.

Ġakbu Appostlu jiġi mfakkar fil-Knisja tal-Ingilterra b’Festival fil-25 ta’ Lulju.

Ġerusalemm

Is-sit tal-martirju jinsab fi ħdan il-Katidral Apostoliku Armen ta’ San Ġakbu fil-Kwartier Armen ta’ Ġerusalemm. Il-Kappella ta’ San Ġakbu l-Kbir, li tinsab fuq ix-xellug tas-santwarju, hija l-post tradizzjonali fejn ġie martrijat meta r-Re Agrippa ordna li jaqtagħlu rasu (Atti 12:1–2). Mifhum li rasu jinsab midfun taħt l-artal, immarkat b’biċċa irħam aħmar u mdawwar b’sitt lampi votivi.

Spanja

Missjoni f'Hispania u dfin f'Compostelle

L-Historia Compostelana tas-seklu 12 kkummissjonata minn Diego Gelmírez tipprovdi sommarju tal-leġġenda ta’ San Ġakbu, kif kien maħsub f’Compostelle f’dak iż-żmien. Żewġ proposti huma ċentrali għal-leġġenda: l-ewwel, li Ġakbu ppriedka l-evanġelju fl-Ispanja kif ukoll fl-Art Imqaddsa; it-tieni, li wara l-martirju tiegħu f’idejn Erodi Agrippa, is-segwaċi tiegħu ġarrew il-ġisem tiegħu bil-baħar lejn Hispania, fejn niżlu f’Padron fuq il-kosta tal-Galicia, imbagħad ġarrewh fuq l-art għad-difna f’Santiago de Compostela.

Skont tradizzjoni lokali antika, fit-2 taʼ Jannar tas-sena 40 AD, il-Verġni Marija dehret lil Ġakbu fuq ix-xatt tax-Xmara Ebro f’Caesaraugusta, waqt li kien qed jippriedka l-Evanġelju f’Hispania. Hija dehret fuq pilastru, u dak il-pilastru huwa kkonservat u meqjum fil-Bażilika preżenti tal-Madonna tal-Pilastru, f'Zaragoza, Spanja. Wara dik id-dehra, San Ġakbu reġa’ lura l-Lhudija, fejn inqatgħet ir-ras minn Erodi Agrippa I fis-sena 44 AD.

It-traduzzjoni tar-relikwi tiegħu mil-Lhudija għal Galizia fil-majjistral ta’ Hispania kienet, fil-leġġenda, imwettqa minn sensiela ta’ ġrajjiet mirakolużi: il-ġisem dekapitat tiegħu ttieħed mill-anġli u baħħru f’dgħajsa bla tmun u bla tmun lejn Iria Flavia fil-Hispanja, fejn blat enormi magħluq madwar ġismu. It-tradizzjoni tgħid li meta d-dixxipli ta’ Ġakbu, Teodoru u Atanasju, waslu f’Iria Flavia, resqu lejn ir-Reġina Lupa biex jagħtuhom post fejn jidfnu ġismu. Lupa tidher fil-Codex Calixtinus li tkompli tirrakkonta li hija tiddeċiedi li tqarraq lid-dixxipli u tibgħathom għand il-gvernatur ta’ Duio bl-intenzjoni li jinqatlu. Waqt li jħossu nassa, jaħarbu mill-gvernatur u jirritornaw għand ir-reġina. Għal darb’oħra Lupa tipprova tqarraq bihom u tibgħathom f’Pico Sacro (il-Quċċata Sagra) biex tiġbor żewġ barrin tagħha biex iġorru l-materjal meħtieġ biex jinbena l-qabar. Ma tgħidilhomx li l-muntanja għandha għar li hija d-daħla għall-infern u mgħasses minn dragun. Madankollu, il-preżenza tas-salib qaddis tipproteġi lid-dixxipli mill-ħsara u tgħammar il-barrin. Meta tkun xhieda tal-ġrajjiet mirakolużi, Lupa tikkonverti għall-Kristjaneżmu u tgħin fil-bini tal-qabar tal-appostlu f’Libredon.

It-tradizzjoni f’Compostelle poġġiet is-sejba tar-relikwi tal-qaddis fis-seklu 9, minn Pelayo fil-foresta Libredon fi żmien l-Isqof Theodemir u r-re Alfonso II. Dawn it-tradizzjonijiet kienu l-bażi għar-rotta tal-pellegrinaġġ li bdiet tiġi stabbilita fis-seklu 9, u s-santwarju ddedikat lil Ġakbu f'Santiago de Compostela sar sit ta' pellegrinaġġ famuż fid-dinja Kristjana. Il-Mixja ta’ San Ġakbu hija netwerk ta’ rotot li jaqsmu l-Ewropa tal-Punent u jaslu f’Santiago de Compostela mit-Tramuntana ta’ Spanja.

Leġġenda Medjevali "Santiago Matamoros".

San Ġakbu bħala l-Moor-qattiel minn Giovanni Battista Tiepolo (Mużew tal-Belle Arti, Budapest). Il-mant tiegħu huwa dak tal-ordni militari tiegħu

Tradizzjoni saħansitra aktar tard tgħid li hu deher mirakoluż jiġġieled għall-armata Nisranija waqt il-battalja leġġendarja ta’ Clavijo, u minn issa ‘l quddiem kien jissejjaħ Santiago Matamoros (San Ġakbu l-Qatla tal-Moor). ¡Santiago, y cierra, España! ("San Ġakbu u strajk għal Spanja") kienet l-għajta ta' battalja tradizzjonali tal-armati Medjevali Spanjoli (Kristjani). Miguel de Cervantes għandu lil Don Quixote jispjega li “l-kavallier il-kbir tas-salib tar-ras ingħata minn Alla lil Spanja bħala patrun u protettur”.

Emblema

Is-Salib ta’ San Ġakbu, is-simbolu tal-Ordni ta’ Santiago; l-hilt huwa mirqum b'arzella.

L-emblema ta’ Ġakbu kienet il-qoxra ta’ l-arzell (jew “qoxra tal-berruq”), u l-pellegrini tas-santwarju tiegħu spiss kienu jilbsu dak is-simbolu fuq il-kpiepel jew il-ħwejjeġ tagħhom. It-terminu Franċiż għal arzella huwa coquille St. Jacques, li jfisser "cockle (jew mollusk) of [St.] Jacob". Il-kelma Ġermaniża għal arzella hija Jakobsmuschel, li tfisser "Mussel (jew arzella) ta' Ġakkob"; il-kelma Olandiża hija Jacobsschelp, li tfisser "qoxra ta 'Jacob". Fid-Daniż u bl-istess tifsira bħall-Olandiż, il-kelma hija Ibskal – Ib hija verżjoni Daniża tal-isem "Jakob" u skal li tfisser "qoxra".

Ordni Militari ta' Santiago

L-Ordni militari ta’ Santiago, imsemmija għal San Tiago jew San Ġakbu, twaqqfet fi Spanja fis-seklu 12 biex tiġġieled il-Mouri. Aktar tard, bħal f'ordnijiet oħra ta 'kavalleria, is-sħubija saret marka ta' unur.

Fl-Islam

Ir-rakkont Quraniku tad-dixxipli ta’ Ġesù ma jinkludix isimhom, in-numri, jew kwalunkwe rakkonti dettaljati ta’ ħajjithom. L-eseġesi Musulmana, iżda, xi ftit jew wisq taqbel mal-lista tat-Testment il-Ġdid u tgħid li d-dixxipli kienu jinkludu lil Pietru, Filippu, Tumas, Bartilmew, Mattew, Indrija, Ġakbu, Ġuda, Ġwanni u Xmun iż-Żelota.