Halloween

Minn Wikipedija, l-enċiklopedija l-ħielsa
Aqbeż lejn: navigazzjoni, fittex

Fl-Ingilterra u f’pajjiżi oħra, fil-lejl tal-31 ta’ Ottubru, tiġi ċċelebrata l-festa ta’ Halloween jew kif inhi msejħa wkoll All Hallows’ Eve, jiġifieri lejlet il-Festa tal-Qaddisin kollha. Fi żmienna din il-festa hija okkażjoni biex it-tfal “request treats or threaten tricks” (jittallbu għall-ħelu, u jekk le jagħmlulek xi ċajta. Simbolu komuni ta’ Halloween hija l-jack-o'-lantern, qargħa ħamra mħaffra, b’forma ta’ wiċċ ikrah u b’xemgħa mwaħħla ġewwa.

Oriġini[editja]

Il-festa għandha oriġini Ċeltika. Fil-Brittanja u l-Irlanda tal-qedem din il-festa kienet tfakkar it-tmiem tas-sajf u lejlet il-bidu ta’ sena ġdida. Kienu jinxtegħlu ħġejjeġ kbar fuq l-għoljiet biex ikeċċu l-ispirti ħżiena. Kienu jaħsbu li l-erwieħ tal-mejtin kienu jżuru djarhom mill-ġdid f’dan il-jum u għalhekk din il-festa intrabtet ma’ iħirsa, sħaħar, qtates suwed, fairies, u kull xorta ta’ xjaten.

Dawk li emigraw lejn l-Istati Uniti, l-iktar Irlandiżi, daħħlu din il-festa hemmhekk ukoll u lejn tmiem is-seklu 19 saret popolari ħafna. Is-subien u l-ġuvintur kienu jaqilbu l-għerejjex u t-tined, ikissru l-ħġieġ tat-twieqi u jagħmlu ħsara fi propjeta. Iżda biż-żmien il-festa saret waħda tat-tfal żgħar u ma baqgħetx issir il-ħsara li kienet issir qabel.

UNICEF[editja]

Mill-1965, il-UNICEF, ippruvat iddaħħal drawwa ġdida fil-Halloween, dik li jsir ġbir ta’ flus għall-United Nations Children's Fund.

Ir-Reliġjon Kattolika[editja]

Il-Kardinal Carlo Maria Martini kien qal, “dawn it-tip ta’ festi ma jagħmlux parti mit-tradizzjoni tagħna, li għandha valuri kbar ħafna li jridu jgħaddu lil ta’ warajna: il-qima lejn il-mejtin tagħmel parti mill-istorja tagħna. Inżuru l-oqbra, inżejnuhom bil-fjuri, nitolbu għall-mejtin, u hekk nifhmu li l-ħajja tal-bniedem m’hijiex biss f’din l-art.”

Fl-2005, il-Kummissjoni Djoċesana Okkult u Sataniżmu tal-Knisja f'Malta kienet ħarġet din l-istqarrija:

 Il-Kummissjoni Djocesana intalbet taghti l-parir taghha minn diversi genituri u Youth Centres dwar jekk ic-celebrazzjoni tal-festa tal-Halloween hijiex kompatibbli jew le ma’ min jixtieq jiehu bis-serjetà l-impenn tas-sejha nisranija tieghu. Filwaqt li l-Kummissjoni taghraf li spiss hemm persuni zghar u kbar li jiccelebraw b’mod newtrali din il-festa biss biex ikollhom okkazjoni biex jorganizzaw celebrazzjoni jew party b’differenza li tkisser ir-rutina tal-hajja ta’ kuljum, din l-istess Kummissjoni tinnota li:

  • Il-festa hekk imsejha ta’ ‘Halloween’ hija ta’ origini pagana u ssib l-gheruq taghha fi twemmin mhux imdawwal mill-misteru ta’ Gesu’Kristu, l-Iben ta’ Alla maghmul bniedem, li bil-mewt u l-qawmien tieghu fdiena u joffrielna hajja gdida, issa u anke wara li nghaddu mill-passagg tal-mewt. Anke jekk hemm min izomm li din hija biss celebrazzjoni antika tal-bidu tax-xitwa, ma’ din il-festa ntrabtu diversi tradizzjonijiet superstizzjuzi u tradizzjonijiet ohra li ghandhom x’jaqsmu aktar mad-dinja ta’ l-ispiritizmu u l-okkult fis-sens l-aktar wiesa’ tieghu. Tradizzjonijiet li fil-fatt ma jaqblux ma’ dak li n-nisrani jemmen fid-dawl ta’ Gesu’ Kristu.
  • Ghal din ir-raguni, ghal min jixtieq jiehu bis-serjetà is-sejha nisranija tieghu, il-Kummissjoni jidhrilha li ma jixraqx li gruppi kattolici jiccelebraw din il-festa. Anke jekk dan jaghmluh b’mod superficjali u minnghajr l-ebda intenzjoni hazina, xorta wahda l-istess celebrazzjoni ssir sinjal ta’ ftuh lejn kultura neo-pagana u tlaqqim fil-kultura ta’ l-okkult, komuni hafna fi zminijietna.
  • Ikun aktar jixraq li wiehed jifhem ghaliex din ic-celebrazzjoni mhijiex kompattibbli mat-twemmin nisrani u jivvaluta mill-gdid il-wirt nisrani li fih tfakkarna kontinwament il-Knisja. Fl-1 ta’ Novembru in-nisrani huwa msejjah jiccelebra l-festa tal-Qaddisin kollha, dawk li l-Papa Benedittu XVI, liz-zghazagh migbura f’Cologne, sejhilhom “ir-rivoluzzjonarji veri tas-socjetajiet taghna”. L-ghada, imbaghad, issir it-Tifkira tal-Fidili Mejtin kollha: permezz ta’ Kristu nitolbu ghall-gheziez mejtin taghna u ahna stess nircievu l-gid li jwassal it-talb taghhom ghalina. Zewg tifkiriet li jfakkruna fl-ghaqda tal-Knijsa ta’ l-art ma’ dik tas-sema.

Ikun sabih jekk l-okkazjoni ta’ dawn il-jumejn taghti lok biex wiehed jiccelebra l-fidi tieghu, u fuq l-ezempji tal-qaddisin, jifhem li ghan-nisrani, il-ferh veru jinsab f’relazzjoni ta’ hbiberija vera u hajja ma’ Kristu Gesu’, il-Feddej tal-bniedem.