Tours
| Tours | |||
|---|---|---|---|
 Franza | |||
 Lua error in mw.lua at line 656: invalid value (nil) at index 1 in table for 'concat'. | |||
| |||
| Amministrazzjoni | |||
| Stat sovran | Franza | ||
| Administrative territorial entity of France | Franza metropolitana | ||
| Region of France | Centre-Val de Loire (en)  | ||
| Dipartimenti ta' Franza | Indre-et-Loire (en) | ||
| Kap tal-Gvern |
Emmanuel Denis (en) | ||
| Isem uffiċjali | Tours | ||
| Ismijiet oriġinali | Tours | ||
| Kodiċi postali |
37000, 37100u 37200 | ||
| Ġeografija | |||
| Koordinati | 47°23′34″N 0°41′18″E / 47.3928°N 0.6883°EKoordinati: 47°23′34″N 0°41′18″E / 47.3928°N 0.6883°E | ||
  Tours Tours (France) | |||
 u  | |||
| Superfiċjenti | 34.67 kilometru kwadru | ||
| Għoli | 56 m, 44 m, 109 mu 70 m | ||
| Fruntieri ma' |
Chambray-lès-Tours (mul) , Joué-lès-Tours (mul) , Mettray (mul) , Notre-Dame-d'Oé (mul) , Parçay-Meslay (mul) , La Riche (mul) , Rochecorbon (mul) , Saint-Avertin (mul) , Saint-Cyr-sur-Loire (mul) u Saint-Pierre-des-Corps | ||
| Demografija | |||
| Popolazzjoni | 139,259 abitanti (1 Jannar 2023) | ||
| Informazzjoni oħra | |||
| Kodiċi tat-telefon |
247 | ||
| bliet ġemellati |
Maribor, Brașov, Mülheim an der Ruhr (mul) , Segovia, Parma, Luoyang (en) , Takamatsu (en) , Minneapolis (mul) , Szombathely (mul) , Settat (en) , Marrakesh, Ragusa, Springfield (en) , Trois-Rives (en) u Trois-Rivières | ||
| tours.fr | |||
Tours (ippronunzjata : /tuʁ/ 
Fr-Paris--Tours.ogg (għajnuna·info) ) hija belt li tinsab fil- Punent ta' Franza, fuq ix-xtut tal- Loire u x- Cher, fid-dipartiment ta' Indre-et-Loire, li hija l-belt kapitali tiegħu, fir- reġjun ta' Centre-Val de Loire . Il-komun huwa l-kapitali tal-metropoli ta' Tours Val de Loire.
Mudell:Latin tal-qedem, belt tat- Turones, kapitali tat- Mudell:IIIe Lyonnaise b'wieħed mill-akbar anfiteatri tal- Imperu Ruman, saret santwarju nazzjonali ma' San Martin, Gregorju ta' Tours u Alcuin taħt il- Merovingjani u l-Karolinġjani, u l- Kapeċjani għamlu l-munita lokali l-munita tar-renju, il- livre tournois . Kapitali tal- kontea ta' Tours li mbagħad saret Touraine, il-" ġnien ta' Franza »,[1].[2] L-ewwel belt tal-industrija tal-ħarir, mixtieqa minn Louis XI, kapitali rjali taħt il- Valois [3] bil -kastelli tal-Loire tagħha u belt tal-arti bl- Iskola ta' Tours . Kapitali ta' lealtà għal Enriku III u Enriku IV matul il- Gwerer tar-Reliġjon u belt ta' refuġju fijuin 1940 li se jwassal għall-qerda parzjali tiegħu.
Il-belt bajda u blu hija belt ta’ arti u storja bid -distrett Vieux-Tours tagħha, sit ta’ wirt notevoli . Il-belt ġnien [4] tikkonċentra wirt aħdar u pajsaġġ urban influwenzat ħafna mill-ispazju naturali tagħha.[5] Il-belt storika, imlaqqma Little Paris,[6] u r-reġjun tagħha minħabba l-istorja u l-kultura tagħha, minn dejjem kienu post fejn twieldu jew dar għal ħafna personalitajiet, avvenimenti sportivi internazzjonali, belt universitarja b'aktar minn 30 000 étudiants fl-2019. Belt kulinari bl-ispeċjalitajiet tagħha rillettes, rillons, vinji Touraine, ġobon AOC Sainte-Maure-de-Touraine u nougat .
Il-belt hija parti miż- żona metropolitana ta' Val de Loire-Maine, żona urbana fil- Greater West .
Storja
[immodifika | immodifika s-sors]Antikità
Skavi li saru fiż-żona tal-Isptar ta’ Clocheville u ħdejn Les Halles żvelaw l-eżistenza ta’ insedjamenti pre-Rumani mxerrda, li jidhru li ġew abbandunati matul l-ewwel seklu Q.K. Fil-bidu tal-era tagħna, twaqqfet belt kbira fuq il-mudell Ruman u ġiet iddedikata mill-abitanti tagħha lil Caesar; b’erja stmata ta’ mill-inqas 80 ettaru, ħadet l-isem Caesarodunum. Kienet tiftaħar b’anfiteatru kbir, mill-inqas tempju wieħed, u żewġ banjijiet termali; pont kien jgħaddi mix-Xmara Loire.
Il-belt ġiet elevata għall-istatus ta’ kapitali tal-Gallia Lugdunensis fil-bidu tas-seklu 4. Kien ukoll matul dan il-perjodu li, f’żona kompatta ħafna ta’ 9 ettari, il-belt kienet imdawra b’ħajt difensiv, komunement imsejjaħ castrum, mibni mal-anfiteatru. L-aħħar kwart tas-seklu 4 fl-istorja ta’ Tours huwa mmarkat mill-emerġenza tal-Kristjaneżmu, stabbilit sew lokalment grazzi għal San Martin, isqof tal-belt mill-bidu tas-snin 370 sal-mewt tiegħu fis-sena 397. Medju Evu
Waħda mill-aktar figuri prominenti fl-istorja tal-belt hija San Martin ta’ Tours, it-tielet isqof tal-belt wara l-leġġendarji Gatien u Lidoire. Martin kien eks suldat li sar uffiċjal Ruman. Imħabba l-messaġġ Nisrani, qasam il-mantell tiegħu ma’ tallab f’Amiens, imbagħad sar patri. Predikatur bla heda ta’ fidi eżemplari fl-assembleji Kristjani, ħaddan il-ħajjiet tal-aktar umli u kiseb fama leġġendarja fil-Punent. Huwa waqqaf komunitajiet, inkluż il-monasteru ta’ Marmoutier, fit-tliet Galliji, u sar ukoll il-qaddis patrun ta’ Franza.
Din l-istorja, u l-importanza posthuma saħansitra akbar ta’ Martin fil-Kristjaneżmu tal-Punent medjevali, għamlu lil Tours belt ewlenija ta’ pellegrinaġġ fil-bidu tal-Medju Evu, sal-punt li fit-813 il-Konċilju ta’ Chalon ta lil dan il-pellegrinaġġ l-istess importanza bħal dik ta’ Ruma; dan kien maħsub biex jinkoraġġixxi lill-pellegrini li jivvjaġġaw lejn Ruma biex iduru u jieqfu f’Tours.
Il-Battalja ta’ Tours, magħrufa wkoll bħala l-Battalja ta’ Poitiers, kienet rebħa mirbuħa fis-sena 732 jew 733 minn armata Franka mmexxija minn Charles Martel kontra gwerriera Saraċeni mmexxija minn Abd al-Rahman, l-Emir ta’ Cordoba. Skont xi awturi kontemporanji, il-battalja ma seħħitx f’Poitiers innifsu, iżda pjuttost f’nofs triq bejn Poitiers u Tours; għalhekk, għandha tissejjaħ il-Battalja ta’ Tours. L-istoriku André-Roger Voisin, madankollu, jippreferi li jqiegħedha fis-subborgi tal-Lbiċ ta’ Tours, f’post li ilu jġorr l-istess isem għal sekli sħaħ u li jidher li jissuġġerixxi ħafna l-moors ta’ Charlemagne. Għall-istoriċi kollha, Charles Martel mar għall-gwerra biss biex jiddefendi l-monasteru ta’ San Martin ta’ Tours, is-santwarju nazzjonali tal-Franki, u aktar tard, naturalment, biex jikseb il-kontroll tiegħu. Din il-battalja, għal Charles Martel u l-Karolinġjani, ma kinitx mit, iżda simbolu storiku. Fir-realtà, it-truppi Musulmani riedu jattakkaw il-qalba tar-renju billi jeqirdu r-relikwi tal-qaddis patrun tal-Gallja, meqjusa bħala protettivi (bħall-relikwi kollha: mingħajrhom knisja, u aktar u aktar il-pajjiż miġbur madwarha, ma kien xejn). Dak kien l-objettiv tagħhom.
Fis-seklu 9, Tours kienet waħda miċ-ċentri ewlenin tar-Rinaxximent Karolinġjan, notevolment minħabba l-elevazzjoni tal-abbazija lil San Martin ta' Alcuin, eks pirjol Anglo-Sassonu tal-monasteru ta' Cormery.
Il-mantell ta' San Martin (cappa) huwa maħsub ukoll li huwa l-oriġini tal-isem "Capet," li huwa dak tad-dinastija Kapetiana tar-rejiet Franċiżi, għaliex Hugh Capet kien l-abbati lajk tal-kapitlu ta' San Martin ta' Tours, u r-rejiet Franċiżi sussegwenti żammew dan it-titlu. Skont l-istess etimoloġija, il-bini li fih dan il-palladju Frank jissejjaħ kappella (capella), anke qabel ma Karlu Manju ċċaqlaq ir-relikwa għall-Kappella Palatina famuża f'Aachen. Fi tmiem l-Ancien Régime, San Martin ta' Tours baqa' s-simbolu tal-unità Franka u Franċiża.
Mill-4 seklu ’l hawn, Tours kienet belt fortifikata. Iżda xi kultant, is-sopravivenza tagħha kienet dovuta għal diżastri naturali: pereżempju, matul ix-xitwa tal-575-576, għargħar kbir fix-Xmara Loire żamm lill-Visigoti milli jidħlu fil-belt.
Fit-845, Tours irnexxielha tirreżisti l-ewwel attakk tagħha mill-mexxej Viking Hasting. Fit-850, il-Vikingi stabbilew ruħhom fil-bokka tax-xmajjar Seine u Loire, li użaw u kkontrollaw. Għadhom immexxija minn Hasting, reġgħu telgħu l-Loire fit-852 u serqu lil Angers u Maine, iżda l-għargħar tax-Xmara Loire tat-30 ta’ Ġunju mblukkahom u salva l-belt. Tours u l-Abbazija ta’ Marmoutier waqgħu f’idejn il-ħallelin fit-853.
Matul il-Medju Evu, Tours kienet tikkonsisti f’żewġ bliet ewlenin, xi kultant rivali. Il-"Belt" lejn il-lvant, werrieta tal-ewwel castrum, immodifikat wara s-sena 265, hija magħmula mill-kumpless arċiepiskopali (katidral u residenza tal-arċisqfijiet) u l-kastell ta' Tours, sede tal-komit (Tourangelle imbagħad Angevin) u l-awtorità rjali.
Tours hija l-belt kapitali ta' Touraine, territorju magħruf bħala l-Kontea ta' Tours, li kien ikkontestat ħafna (dan il-kunflitt huwa l-oriġini tal-kastelli tal-Loire Valley) bejn id-dar fewdali ta' Blois u d-Dar ta' Anjou, li fl-aħħar mill-aħħar rebħet fl-1044 fil-forma ta' fewdu. Fl-1050, sar il-Konċilju ta' Tours, fejn il-Papa Ljun IX ikkundanna u ddenunzja lit-teologu Berengar ta' Tours bħala eretiku. Fl-10 ta' Marzu 1096, il-Papa Urban II ippresieda ċ-ċerimonji tad-dedikazzjoni tal-knisja kbira tal-abbazija ta' Marmoutier-lès-Tours u żamm konċilju f'Tours fejn l-Isqof Otto ġie ammess mill-ġdid fil-Knisja bil-kundizzjoni li jagħmel penitenza billi jipparteċipa fil-Kruċjata. F'Diċembru 1162, il-Papa Alessandru III, li dak iż-żmien kien fl-eżilju f'Tours, ikkonsagra l-kappella l-ġdida ta' Marmoutier-lès-Tours, iddedikata lil Qaddisin Benedittu u Vinċenz. Dan il-pontifex, elett fl-1159, kien abbanduna s-Santa Sede bil-għaġla għaliex l-Imperatur Ġermaniż, Frederick Barbarossa, kien ħatar papa ieħor dedikat għall-interessi tiegħu. Il-Papa ddeċieda li jlaqqa' konċilju straordinarju f'Tours, fejn inġabru għal sena numru impressjonanti ta' dinjitarji ekkleżjastiċi: 17-il kardinal, 124 isqof, u 414-il abbati. Il-belt saħansitra dehret bħala "t-tieni Ruma". Alessandru III rċieva l-appoġġ tal-knejjes Franċiżi u Ingliżi kollha. Din l-assemblea mgħallma kkundannat lill-Imperatur Ġermaniż u affermat mill-ġdid il-primat tal-awtorità spiritwali tal-papiet fuq il-poter temporali tal-imperaturi. Alessandru III ma rritornax Ruma qabel l-1178[7].
It-tmiem tal-Medju Evu kien immarkat minn klima li sejra għall-agħar, li kkawżat diversi għargħar kbar tax-Xmara Loire: dawk tal-1405, tal-1421, ta' Jannar 1424 (aggravati mill-għargħar tax-Xmara Cher), u ta' Ġunju 1426 ġew innutati, iżda kien biss fl-1593 li ġiet ikkunsidrata l-kostruzzjoni ta' diga biex tipproteġi l-belt. Ir-Re Karlu VI u d-Dauphin Karlu fittxew kenn f'Tours minn Novembru 1408 sa Ġunju 1409. Il-belt fetħet il-bibien tagħha għad-Duka ta' Burgundy f'Novembru 1417, u d-Dauphin Karlu reġa' ħadha f'Diċembru 1418[8].
Fir-rebbiegħa tal-1429, mara żagħżugħa minn Lorraine, Joan of Arc, intlaqgħet minn Jean Dupuy (f'dar li m'għadhiex teżisti, fis-sit ta' dar tal-bidu tas-seklu 17, f'dak li llum huwa n-numru 15, rue Paul-Louis-Courier). Spiss tmur il-kunvent tal-Agostinjani biex tara lill-konfessur tagħha, Jean Pasquerel.
F'Tours, Joan ippreparat għall-ispedizzjoni lejn Orléans. Ir-re ordna li ssirilha armatura, li swiet mitt lira tournois, u bandiera għal 25 lira tournois, imħallsa minn Hauves Poulnoir, pittur li kien jgħix f'Tours. Iżda l-aktar avveniment sorprendenti kien it-talba ta' Joan biex tibgħat negozjant tal-armi biex jiġbor ix-xabla tagħha mill-kappella ta' Sainte-Catherine-de-Fierbois u jġibhielha lura, kif għamel. Joan of Arc telqet mill-belt fil-21 ta' April, 1429, biex tiltaqa' mad-destin tagħha.
Żminijiet Moderni
L-assemblea tan-notevoli reġgħet ġiet organizzata f'Tours fuq talba ta' Louis XII. Is-sessjonijiet bdew f'Mejju 1506 u pproklamaw lil Louis XII "missier il-poplu." Huwa talab l-annullament tat-Trattat ta' Blois, li wiegħed lil bintu Claude ta' Franza (eredi tad-Dukat ta' Bretagne) lil Charles ta' Lussemburgu (il-futur Charles V), u minflok ippropona lil Francis ta' Angoulême, eredi tar-renju. Dan iż-żwieġ kien se jkun deċiżiv fl-għaqda ta' Bretagne ma' Franza. Ir-Rinaxximent ta lil Tours u lir-reġjun ta' Touraine bosta mansjonijiet privati u kastelli, li wħud minnhom huma magħrufa kollettivament bħala l-"kastelli tal-Wied ta' Loire." Il-kontemporanji kienu konxji sew ta' din l-età tad-deheb artistika.
L-avukat Jean Brèche kiteb f'nofs is-seklu 16: "Il-belt tagħna ta' Tours hija mimlija b'ċelebritajiet artistiċi ta' kull xorta; Michel Colombe, Jean Fouquet u wliedu, Jean Poyet, Jean Bourdichon, imbagħad Jean d'Amboise, Bernard u Jean de Posay, Jean Clouet, u ħafna oħrajn huma u dejjem se jkunu l-aktar rappreżentanti denji tagħna."
L-intolleranza reliġjuża u l-gwerer f'daqqa mmarkati minn massakri terribbli temmew dawn il-perjodi ta' ferħ. Il-poter irjali ma setax jirrestawra l-ordni. Karlu IX għadda mill-belt matul iż-żjara rjali tiegħu fi Franza (1564-1566), akkumpanjat mill-qorti u n-nobbli tar-renju: ħuh id-Duka ta' Anjou, Enriku ta' Navarra, u l-kardinali ta' Bourbon u Lorraine. F'dan iż-żmien, il-Kattoliċi kienu reġgħu ħadu l-kontroll f'Tours: l-intendent kien arroga għalih innifsu d-dritt li jaħtar il-kunsilliera.
F'April 1562, il-Protestanti ħatfu l-belt u qerdu s-simboli kollha li qiesu bħala ta' prattiki superstizzjużi (l-arti fil-forom kollha tagħha kienet vittma). Din ir-rebħa kienet qasira. Fl-10 ta' Lulju, il-Kattoliċi reġgħu ħadu l-belt. Il-vendetta kienet bla ħniena, jekk irridu nemmnu lil Jean de Serres: "In-nies qatlu f'numri tant kbar li l-Loire kienet imtebbgħa bid-demm tagħhom." Il-Massakru ta' Jum San Bartilmew, li laħaq proporzjonijiet bla preċedent f'Pariġi fl-aħħar ta' Awwissu 1572, ma seħħx f'Touraine. L-uffiċjal irjali pprefera jirtira mill-belt milli jipperikola l-paċi li kienet ġiet innegozjata bir-reqqa mal-Protestanti. Ftit ċittadini Protestanti ġew mitfugħa l-ħabs mill-aldermen ta' Tours bħala prekawzjoni biex jipprevjenu l-isterminazzjoni tagħhom.
Enriku III, dejjem kawteljuż, fittex kenn f'Tours, li, f'dan il-każ, reġgħet bdiet ir-rwol tagħha bħala l-belt kapitali tar-renju. Huwa daħal fil-belt fis-6 ta' Marzu 1589, segwit mill-Parlament, li żamm is-sessjonijiet tiegħu fl-Abbazija ta' Saint-Julien fit-30 ta' April. Ir-rikonċiljazzjoni bejn Enriku III u Enriku ta' Navarra seħħet hemmhekk. Fit-8 ta' Mejju, is-subborg ta' Saint-Symphorien-des-Ponts f'Tours kien ix-xena ta' battalja mdemmija u terribbli bejn it-truppi tad-Duka ta' Mayenne, il-mexxej tal-Lega Kattolika li ppruvaw jassedjaw il-belt, u l-forzi magħquda ta' Enriku III u Enriku ta' Navarra, li kienu għadhom kif iffirmaw trattat ta' alleanza fil-Château de Plessis-lès-Tours. Fl-1 ta' Awwissu, Enriku III ġie assassinat, u r-re l-ġdid, Enriku IV, għamel id-dħul solenni tiegħu f'Tours, il-belt kapitali tal-lealtà tiegħu, fil-21 ta' Novembru. Il-Parlament ta' Tours, l-awtoritajiet rjali, u l-gvern tal-istat ma ħallewx il-belt qabel l-1594, irritornaw lejn Pariġi u qatt ma reġgħu lura lejn Tours. Is-sekli kbar tal-kapitali mhux lesta kienu waslu biex jintemmu.
Minbarra li kienet tospita l-intendenza tal-ġeneralità ta' Touraine, il-belt kienet tospita wkoll l-uffiċċju tal-finanzi. Konsegwentement, il-belt kellha numru sinifikanti ta' uffiċjali rjali. Dawn l-uffiċjali mmonopolizzaw il-biċċa l-kbira tas-setgħat muniċipali, għad-detriment ta' klassijiet soċjali oħra. Madankollu, bir-riformi ta' Louis XIV u Colbert, seħħ treġġigħ lura tad-dinamika soċjali fi ħdan l-istituzzjonijiet muniċipali u, b'mod aktar wiesa', fil-belt innifisha. Il-klassi merkantili saret aktar prominenti fl-aħħar tas-seklu 17, u abbandunat il-privileġġi kollha mogħtija mir-re.
Bil-konsolidazzjoni awtoritarja tal-poter, il-qorti rjali Bourbon irritornat b'mod permanenti lejn Pariġi jew l-inħawi tagħha, qabel ma eventwalment ħarbet minn Pariġi għal darb'oħra lejn Versailles fil-qrib. Dan ir-ritorn immarka l-bidu ta' tnaqqis bil-mod iżda kostanti. Madankollu, l-intendenti tar-Re reġgħu ffavorew Tours, billi pprovdewha b'triq moderna u pontijiet magnífico allinjati tul it-triq il-ġdida. Tours, il-belt kapitali tas-sottodelegazzjoni ta' Touraine, tista' aktar minn qatt qabel iżżomm il-preeminenza tagħha bħala suq tal-provvista, billi tqassam mill-ġdid qmuħ, inbejjed, frott u ħaxix, prodotti tal-ħalib u tjur.
L-era kontemporanja
Ħafna qabel il-Konsulat, il-burġeżija ta’ Tours kellha kontroll fuq il-poter ekonomiku. Matul l-era industrijali, kienu joqogħdu lura milli jinvestu f’xi ħaġa oħra għajr art profittabbli, agrikoltura, u vinji. Aktar milli materja prima jew passaġġi tal-ilma li kellhom jiżviluppaw, kellhom nuqqas ta’ investiment, l-ispinta fost l-individwi, u kompetizzjoni bejn in-negozji.
Madankollu, raġel wieħed, Armand Mame, beda fl-1796 jistabbilixxi negozju tal-istampar tal-familja, imwaqqaf minn missieru tletin sena qabel. Fiċ-ċentru tal-belt, bejn Rue Royale, Rue des Halles, u Rue Néricault-Destouches, ħadet forma belt tal-fabbrika tal-istampar, li laħqet fatturat ta’ 3.5 miljun frank tad-deheb u impjegat 1,500 ruħ sal-1866. Tletin magna tal-fwar kienu qed joperaw.
It-tnaqqis fit-trasport tax-xmajjar seta’ wkoll fixkel is-suċċess ekonomiku ta’ Tours, speċjalment peress li l-Wied tal-Loire sofra għargħar fl-1846, l-1856, u l-1866. Inbnew digi f’żoni baxxi, u kwartieri tal-klassi burġeża u tal-ħaddiema, vulnerabbli għaż-żieda fl-ilmijiet, inħolqu bejn La Riche fil-punent u Saint-Pierre-des-Corps fil-lvant. Barra minn hekk, Tours damet biex taċċetta s-servizz ferrovjarju. Il-wasla tal-ferrovija f’Novembru 1845 (il-linja Pariġi-Orléans, segwita mil-linja Vendée fl-1875) żgurat definittivament l-eġemonija tal-kapitali dipartimentali. Tours saret ċentru ferrovjarju kruċjali, post fejn jiġu organizzati l-operazzjonijiet għall-punent ta’ Franza, u l-workshops inevitabbli tagħha kienu jinsabu fl-istazzjon ta’ Saint-Pierre-des-Corps. Dan l-isplużjoni ekonomika bbenefikat lill-istamperiji tagħha, li pproduċew kemm kotba kif ukoll gazzetti ta’ kuljum, kif ukoll lill-attivitajiet kummerċjali diversi tagħha.
Tours saret is-sede tad-delegazzjoni tal-gvern matul il-Gwerra Franko-Prussjana tal-1870, bejn Settembru u Diċembru 1870. Wara l-qbid ta’ Napuljun III mill-Prussjani, it-Tielet Repubblika ġiet proklamata fl-4 ta’ Settembru 1870 minn Gambetta, u l-gvern irriloka lejn Pariġi, li malajr ġiet imdawra u kompletament maqtugħa mill-provinċji. Delegazzjoni mmexxija mill-Ministru tal-Ġustizzja, Adolphe Crémieux, intbagħtet lejn Tours biex tikkoordina l-operazzjonijiet fil-provinċji. Fid-9 ta’ Ottubru ngħaqad magħhom il-Ministru tal-Intern, Léon Gambetta, li kien telaq minn Pariġi b’bużżieqa tal-arja sħuna. Huwa kkmanda l-armati u rrakkomanda gwerra sal-aħħar. Il-falliment tal-Armata tal-Loire li teħles lil Pariġi u l-avvanz tat-truppi Prussjani ġiegħlu lid-delegazzjoni tirriloka lejn Bordeaux fid-9 ta’ Diċembru 1870. L-Ewwel Gwerra Dinjija rat żieda qawwija fl-attività f’Tours, belt li kienet kemm ċentru ferrovjarju vitali kif ukoll iċ-ċentru tad-9 Reġjun Militari. Il-linji ferrovjarji tagħha servew bħala depożitu għal bosta provvisti ddestinati għall-armati Franċiżi fil-kamp tal-battalja: uniformijiet, tagħmir, armi, u munizzjon. Il-kunflitt twil u intens ta spinta lill-kummerċ ċivili tagħha, inklużi prodotti tal-ikel u agrikoltura reġjonali. Il-belt ġibdet ukoll industriji privati li kienu rrilokaw miż-żoni tal-gwerra, bħall-manifattura tal-kejbils u l-ippakkjar tal-metall. Dawn il-flussi ferrovjarji ġġeneraw ukoll attività militari sinifikanti fil-belt, li impjegaw numru kbir ta’ ċivili. Dan kien jinkludi workshops tal-ħwejjeġ, workshops għat-tiswija ta’ tagħmir militari, kanuni, u munizzjon, kif ukoll ċentru tal-issortjar tal-posta u faċilità għall-evakwazzjoni tal-feruti. Pereżempju, il-belt serviet bħala ċ-ċentru ċentrali għall-provvisti uniformi kollha lill-Armata Franċiża fl-Afrika[9].
Matul it-Tieni Gwerra Dinjija, Tours ġiet parzjalment meqruda kmieni fl-1940, u parti mill-popolazzjoni tagħha sussegwentement għaddiet mit-tbatijiet tal-għajxien fil-kwartieri jew fil-bunkers għal erba’ snin. Bejn l-10 u t-13 ta’ Ġunju 1940, matul it-telfa Franċiża, il-belt ospitat il-gvern Franċiż. Il-Kamra tad-Deputati kienet tinsab fil-Grand Théâtre, u s-Senat fil-Muniċipju u l-Lycée Descartes; il-Ministeru tal-Intern ġie stabbilit fil-bini tal-Prefettura, Albert Lebrun waqqaf il-Presidenza tar-Repubblika fiċ-Château de Cangé f’Saint-Avertin, u Paul Reynaud stabbilixxa l-Presidenza tal-Kunsill fiċ-Château de Chissay-en-Touraine. L-aħħar laqgħa tal-Kumitat Suprem Alleat ma’ Churchill u Reynaud saret fil-bini tal-Prefettura fit-13 ta’ Ġunju 1940[10].
F'Mejju 1944, ir-rejds tal-ibbumbardjar tal-Alleati għamlu ħsara kbira lill-kumpless ferrovjarju u lid-distretti ta' Velpeau u Beaujardin, u qatlu 137 persuna. Il-belt ta' Tours ġiet finalment illiberata fl-1 ta' Settembru 1944. Il-muniċipalità ngħatat il-Croix de Guerre 1939-1945 fl-14 ta' Novembru 1948, distinzjoni mogħtija wkoll lil tliet muniċipalitajiet oħra fid-dipartiment ta' Indre-et-Loire.
Pjan ta' rikostruzzjoni u żvilupp mill-ġdid għaċ-ċentru tal-belt, iddisinjat mill-arkitett ta' Tours Camille Lefèvre, ġie adottat saħansitra qabel tmiem il-gwerra. Il-pjan, ibbażat fuq għoxrin blokk rettangolari, kien irranġat madwar ir-Rue Nationale mwessgħa. Dan il-pjan formali pprova jqajjem mill-ġdid it-temi tal-arkitettura tas-seklu 18, billi ssimplifikahom, iżda dan il-pjan ġdid, awtoritarju u modern issagrifika għall-qerda l-elementi kollha tal-wirt u arkeoloġiċi li ma setgħux jiġu salvati, bħat-tempju Ruman skopert taħt ir-Rue Nationale u l-Hôtel de Beaune Semblançay, li l-ġwienaħ tal-punent u t-taraġ Rinaxximentali tiegħu twaqqgħu kompletament, kif ukoll il-ħajt tal-lvant ta’ Châteauneuf. Pierre Patout ħa postu bħala l-arkitett ewlieni tar-rikostruzzjoni fl-1945. Għal xi żmien, kien hemm kunsiderazzjoni għat-twaqqigħ tas-sezzjoni tan-nofsinhar tar-Rue Nationale biex tiġi konformi mal-pjan il-ġdid[11].
Dan il-perjodu kien immarkat minn tkabbir mgħaġġel tal-popolazzjoni, bil-popolazzjoni tiżdied minn 80,000 abitant fl-1946 għal 140,000 fl-1975, minħabba żieda qawwija fit-twelid, eżodu rurali, ir-ripatrijazzjoni taċ-ċittadini Franċiżi mill-Alġerija fl-1962, u l-wasla ta’ ħaddiema immigranti, partikolarment mill-Maghreb u speċjalment minn Mostaganem. Madankollu, il-kriżijiet taż-żejt, flimkien mat-tnaqqis ekonomiku u demografiku, temmew id-domanda kostanti għal djar ġodda: l-urbanizzazzjoni ta’ Deux-Lions ġiet posposta, u dik ta’ La Gloriette ġiet abbandunata. L-aħħar snin ta’ Jean Royer bħala sindku kienu diffiċli, peress li l-belt kienet f’dejn kbir u l-qgħad tela’ għal 15%. Huwa ġie megħlub minn Jean Germain fit-18 ta’ Ġunju, 1995[12].
Ġeografija
[immodifika | immodifika s-sors]Tours hija parti mill-Baċir ta' Pariġi tal-Lbiċ. Il-formazzjonijiet ġeoloġiċi tagħha jinkludu ġibs u ramel, karatteristiċi tal-perjodu Kretaċeju, u tinsab f'żona sismika ta' livell baxx 2.
Huwa baċir sedimentarju mibni minn saffi f'munzelli ta' oriġini marina u kontinentali, li jistrieħ fuq terren tal-Era Prekambrijana u Paleożojka.
Tours għandha altitudni minima ta' 44 m u massima ta' 109 m; l-altitudni medja tagħha hija 77 m, filwaqt li l-altitudni tal-muniċipju tagħha hija ta' madwar 52 m.
Il-komuni ġirien huma Chambray-lès-Tours, Joué-lès-Tours, Mettray, Notre-Dame-d'Oé, Parçay-Meslay, La Riche, Rochecorbon, Saint-Avertin, Saint-Cyr-sur-Loire u Saint-Pierre-des-Corps.
Klima
[immodifika | immodifika s-sors]Għall-perjodu 1971-2000, it-temperatura medja annwali kienet ta' 11.5°C, b'medda ta' temperatura annwali ta' 14.9°C. Ix-xita medja annwali kienet ta' 669 mm, bi 11.3 jum ta' preċipitazzjoni f'Jannar u 6.7 ijiem f'Lulju. Għall-perjodu 1991-2020, it-temperatura medja annwali osservata fl-eqreb stazzjon tat-temp Météo-France, li jinsab fil-komun ta' Fondettes 7 km 'il bogħod f'linja dritta, kienet ta' 11.9°C, u x-xita medja annwali kienet ta' 725.7 mm. L-ogħla temperatura rreġistrata f'dan l-istazzjon kienet ta' 40.5°C, li ntlaħqet fil-25 ta' Lulju 2019; it-temperatura minima kienet ta' -14.8°C, li ntlaħqet fis-7 ta' Jannar 2009.
Belt
[immodifika | immodifika s-sors]
Il-belt għandha popolazzjoni ta’ 140,000 ruħ u tissejjaħ "Le Jardin de la France" ("Il-Ġnien ta’ Franza"). Hemm diversi parks li jinsabu fil-belt. Tours tinsab bejn żewġ xmajjar, il-Loire fit-tramuntana u x-Cher fin-nofsinhar. Il-bini ta’ Tours huwa abjad b’soqfa blu (imsejħa Ardoise); dan l-istil huwa komuni fit-tramuntana ta’ Franza, filwaqt li l-biċċa l-kbira tal-bini fin-nofsinhar ta’ Franza għandhom soqfa tat-terracotta.
Tours hija famuża għad-distrett medjevali oriġinali tagħha, imsejjaħ le Vieux Tours. Uniċi għall-Belt il-Qadima huma l-bini tagħha b’nofs injam ippreservat u la Place Plumereau, pjazza b’pubs u ristoranti traffikużi, li l-imwejjed tagħhom fil-beraħ jimlew iċ-ċentru tal-pjazza. Il-Boulevard Beranger jaqsam ir-Rue Nationale fil-Place Jean-Jaures u huwa l-post tas-swieq u l-fieri ta’ kull ġimgħa.
Tours hija famuża għall-ħafna pontijiet tagħha li jaqsmu x-xmara Loire. Wieħed minnhom, il-Pont Wilson, waqa’ fl-1978 iżda reġa’ nbena.
Trasport
[immodifika | immodifika s-sors]
Illum, b'konnessjonijiet estensivi tal-ferrovija (inkluż it-TGV) u tal-awtostradi li jgħaqqdu mal-bqija tal-pajjiż, Tours hija punt tat-tluq għal żjarat turistiċi fil-Wied tal-Loire u l-kastelli rjali.
Tours tinsab fuq waħda mil-linji ewlenin tat-TGV. Huwa possibbli li tivvjaġġa lejn il-kosta tal-punent ta' Bordeaux f'siegħa u erbgħin minuta. Minn hemm, il-linja ssegwi l-kosta tal-Mediterran permezz ta' Avignon, u mbagħad lejn Spanja u Barċellona. Hemm ukoll linji lejn Lyon, Strasburgu u Lille. Jieħu inqas minn siegħa bil-ferrovija biex tasal minn Tours sa Pariġi bit-TGV u siegħa u nofs biex tasal sal-Ajruport Charles de Gaulle. Tours għandha żewġ stazzjonijiet ewlenin: Gare de Tours, l-istazzjon ċentrali, u Gare de Saint-Pierre-des-Corps, użata minn ferroviji li ma jispiċċawx f'Tours[13].
L-Ajruport ta' Tours Loire Valley jgħaqqad il-Loire Valley ma' bliet Ewropej.
Storikament, Tours kienet servuta minn trams u trolleybuses, bis-sistema tat-trolleybus damet mill-1949 sal-1968. Is-servizz tat-tramm irritorna fil-belt fl-2013, meta bdiet topera sistema ġdida ta' trams. Ġew ordnati wieħed u għoxrin tram Alstom Citadis[14].
Sport
[immodifika | immodifika s-sors]L-aqwa klabb tal-futbol tal-belt, Tours FC, ġie xolt fl-2025, wara 106 snin ta’ attività, minħabba snin ta’ diffikultajiet finanzjarji. Għandhom ukoll it-tieni tim, CCSP Tours. L-istadju tad-dar ta’ CCSP huwa l-Stade des Tourettes u jilagħbu fid-Division d'Honneur Regionale de Centre, is-seba’ livell tas-sistema tal-kampjonat tal-futbol Franċiż.
Ġemellaġġ
[immodifika | immodifika s-sors]
Referenzi
[immodifika | immodifika s-sors]- ↑ Pantagruel (Renault et Cie ed.). Paris. 1865. p. 29.
Je suis né et ait été nourri jeune au jardin de France, c'est [la] Touraine.
- ↑ "Jardin de la France, jardin à la française". Val de Loire patrimoine mondial. 24 mai 2017, mis à jour 10 avril 2018. Arkivjat minn l-oriġinal fl-2019-07-04. Miġbur 25 mars 2024. Iċċekkja l-valuri tad-data f':
|data-aċċess=u|data=(għajnuna). - ↑ "Un patrimoine et des savoir-faire reconnus qui se transmettent". Ville de Tours. Miġbur 24 février 2024. Iċċekkja l-valuri tad-data f':
|data-aċċess=(għajnuna) - ↑ Christian Calenge, Tours des légendes et des hommes, page 97 ISBN 2-7467-0098-0
- ↑ tours.fr/716-quatre-fleurs-et-fleur-d-or.htm "Labels Fleur d'Or et Quatre Fleurs" Iċċekkja l-valur ta'
|url=(għajnuna). tours.fr [Site officiel de la ville de Tours]. Miġbur 23 mars 2015. Iċċekkja l-valuri tad-data f':|data-aċċess=(għajnuna) - ↑ Jean-Marie Domenach, opinion citée, Europe, le défi culturel, 1990, ISBN 978-2707119247
- ↑ "What to see and do in historic Tours in the heart of the Loire Valley - The Good Life France" (bl-Ingliż). 2019-05-16. Miġbur 2026-08-20.
- ↑ "Tours - Villes insolites". villesinsolites.free.fr. Miġbur 2026-08-20.
- ↑ archives.touraine.fr https://archives.touraine.fr/ark:/37621/c07fvm3g4db2/8d1dbcb2-9f4c-453a-aae6-406da2e892a6. Miġbur 2026-08-20.
|title=nieqes jew vojt (għajnuna) - ↑ "Le Sénat entre 1940 et 1944 : Chronologie". Sénat (bil-Franċiż). Miġbur 2026-08-20.
- ↑ "Tours - Villes insolites". villesinsolites.free.fr. Miġbur 2026-08-20.
- ↑ "What to see and do in historic Tours in the heart of the Loire Valley - The Good Life France" (bl-Ingliż). 2019-05-16. Miġbur 2026-08-20.
- ↑ https://www.lesechos.fr/2011/09/trente-ans-de-tgv-411811.
|title=nieqes jew vojt (għajnuna) - ↑ MEYER, Olivier (2013-08-31). "Inauguration du tramway de Tours (31/08/2013)". transbus.org (bil-Franċiż). Miġbur 2026-08-20.