Siġra tal-Ballut ta' Stelmužė
Is-Siġra tal-Ballut ta' Stelmužė (bil-Litwan: Stelmužės ąžuolas) hija siġra tal-ballut komuni li tikber fl-eks park tal-Villa ta' Stelmužė biswit il-villaġġ ta' Stelmužė (pronunzja: [stεɫˈmʊʒeː]), fid-distrett ta' Zarasai, il-Litwanja.[1]
Is-siġra tal-ballut għandha dijametru ta' 3.5 metri fl-iżjed punt wiesgħa taz-zokk ewlieni tagħha; u iktar 'il fuq wiesgħa bejn 2.8 metri u 9.58 metri. Is-siġra tal-ballut tilħaq għoli ta' 23 metru u l-friegħi laterali biss tagħha għadhom ħajjin. Huwa maħsub li s-siġra x'aktarx li għandha mill-inqas 1,500 sena, u saħansitra sa 2,000 sena; b'hekk din is-siġra tal-ballut hija l-eqdem waħda fil-Litwanja u waħda mill-eqdem fl-Ewropa. Madankollu, il-kejl preċiż tal-età tas-siġra diffiċli li jsir peress li l-parti ta' ġewwa taz-zokk ewlieni tneħħiet.[2]
Is-Siġra tal-Ballut ta' Stelmužė ilha protetta mill-1960. Fl-1987 ġiet elenkata bħala monument naturali statali ta' importanza repubblikana tar-Repubblika Sovjetika Litwana. Fis-sena 2000 din is-siġra tal-ballut ġiet iddikjarata bħala monument naturali u ġiet inkluża fil-lista tal-oġġetti protetti fil-Litwanja; fl-2003 ġiet iddikjarata bħala sit ta' wirt naturali botaniku.
Din is-siġra tal-ballut ġarrbet ħsarat estensivi minħabba diversi infezzjonijiet, fungi u muski. Il-friegħi huma mirfudin b'forċini. Għalkemm fil-bidu ta' Marzu 2021 ġew installati forċini ġodda, fil-31 ta' Marzu 2021 inkisret fergħa. Mill-2005 il-qagħda tas-siġra tal-ballut ġiet irriċerkata u miżmuma mill-espert tas-siġar Ċek Martin Nemec. Huwa identifikat it-theddidiet ewlenin u ssuġġerixxa pjan ta' żamma fit-tul.[3][4]
Nisel mill-ġandar tas-Siġra tal-Ballut ta' Stelmužė jikber fl-Għalqa Nazzjonali tal-Għajxien mill-Ġdid tas-Siġar tal-Ballut (bil-Litwan: Tautinio atgimimo ąžuolynas) qrib il-proprjetà nattiva u l-mużew ta' Jonas Basanavičius, flimkien man-nisel ta' siġriet tal-ballut famużi oħra tal-Litwanja.[5]
Referenzi
[immodifika | immodifika s-sors]- ↑ "Stelmužės ąžuolas". www.vle.lt (bil-Litwan). Miġbur 2026-04-04.
- ↑ webmod (www.webmod.lt). "Stelmužė oak". www.visitzarasai.lt (bl-Ingliż). Miġbur 2026-04-04.
- ↑ "Daugiau nei tūkstantį metų skaičiuojantis senolis Stelmužės ąžuolas – mokslininkų akiratyje". www.lrytas.lt (bil-Litwan). Miġbur 2026-04-04.
- ↑ "Stelmužės milžinas – jau ne galiūnas". Delfi mokslas (bil-Litwan). Miġbur 2026-04-04.
- ↑ Lithuania, We love (2021-05-03). "Jono Basanavičiaus gimtinė ir Lietuvos tautinio atgimimo ąžuolynas" (bil-Litwan). Miġbur 2026-04-04.