San José (il-Kosta Rika)

San José (il-Kosta Rika)
Mudell:Dati pajjiż Costa Rica
Amministrazzjoni
Stat sovran	Costa Rica
Province of Costa Rica	San José Province (en)
Kap tal-Gvern	Diego Miranda Méndez (en)
Isem uffiċjali	San José
Ismijiet oriġinali	San José
Kodiċi postali	10101–10111
Ġeografija
Koordinati	9.932739°N 84.079614°W / 9.932739; -84.079614
San José (il-Kosta Rika) San José (il-Kosta Rika) (Costa Rica)
Superfiċjenti	44.62 kilometru kwadru
Għoli	1,161 m
Demografija
Popolazzjoni	335,007 abitanti (2025)
Informazzjoni oħra
Fondazzjoni	It-TlietaambUTCIt-Tlieta
Kodiċi tat-telefon	506
Żona tal-Ħin	UTC−6
bliet ġemellati	כפר סבא (mul) , San Jose (mul) , Santiago, Chimbote (mul) , Huancayo (mul) , Juliaca (mul) , Lima, Ahuachapán (en) , Belt tal-Gwatemala, Quetzaltenango, San Pedro Sula (mul) , Okayama (en) , Madrid, Santo Domingo, Taipei, Jayapura (mul) , Maracay (en) , Kontea ta' Miami-Dade, Beijing, Saltillo (en) u Rio de Janeiro
msj.go.cr

San José hija l- belt kapitali u l-akbar belt tal- Costa Rica . Hija wkoll il-belt kapitali tal- provinċja ta' San José .

Imwaqqfa fl- 1738, il-belt saret il-kapitali tal-Costa Rica fl- 1823, u ħadet post Cartago .

Il-popolazzjoni tal-muniċipalità ta' San José (il-kanton ta' San José) kienet stmata għal 333,981 abitant fl- 2015 . Skont in -Nazzjonijiet Uniti, iż-żona metropolitana ta’ San Jose kellha popolazzjoni ta’ 1,975,000 fl- 2009 , jew madwar 29 % tal-popolazzjoni totali tal-Kosta Rika.

Ġeografija

Il-belt tinsab fiċ-ċentru tal-pajjiż f'altitudni ta' 1,200 metru, fuq il-plateau tal-Wied Ċentrali. Hija 130 kilometru minn Puerto Limón fuq il-kosta tal-Karibew u 115-il kilometru minn Puntarenas fuq il-kosta tal-Paċifiku.

Storja

Seklu Tmintax

Il-bini ta' eremitaġġ fl-1737, fuq is-sit magħruf bħala Boca del Monte, kien kruċjali fil-konsolidazzjoni sussegwenti tal-belt. Fl-1738, ġie mbierek u kkonsagrat lil Ġużeppi, ir-raġel ta' Marija skont il-Bibbja.

Fl-1776, inbniet knisja ġdida tal-adobe, li eventwalment saret il-Katidral Metropolitan ta' San Ġużepp. Fl-1783, ċensiment żvela li Boca del Monte kellha 4,869 abitant, inklużi 577 Spanjol, 3,664 mestizo, u 628 mulatt li kienu jgħixu fiċ-ċentru tal-belt, fil-viċinanzi, u fl-inħawi tal-madwar.

Seklu dsatax

San José saret il-belt kapitali tal-Kosta Rika fl-1823. Cartago, li kienet il-belt kapitali sa dakinhar, appoġġjat l-għaqda mal-Imperu Messikan, kawża mmexxija mill-Ġeneral Iturbide, u għalhekk loġikament tneħħiet l-istatus tagħha wara r-rebħa tal-ġellieda għall-indipendenza mmexxija minn Gregorio José Ramírez fl-1823 fil-Battalja ta' Ochomogo, fejn il-provinċji ta' San José u Alajuela ngħaqdu mal-moviment tal-indipendenza kontra Cartago u Heredia.

Ekonomija

San Jose hija belt emerġenti fl-Amerika Ċentrali u tikklassifika fost l-20 suq li qed jikbru bl-aktar rata mgħaġġla fid-dinja. B'PDG ta' $35.527 biljun u PGD per capita ta' $25,519, hija l-belt bl-ogħla qligħ fl-istmu u waħda miċ-ċentri finanzjarji internazzjonali ewlenin tal-Amerika Ċentrali. Hija wkoll ċentru ewlieni tal-manifattura għal apparati mediċi, farmaċewtiċi, teknoloġija tal-informazzjoni, u elettronika, u dan jagħmilha waħda mill-aktar bliet attraenti fir-reġjun għall-investiment.

Trasport

San José għandha diversi netwerks tat-trasport interni li jgħaqqdu d-distretti tal-belt u ż-żona metropolitana, kif ukoll netwerks tat-trasport nazzjonali li jgħaqqdu l-belt ma' partijiet oħra tal-Kosta Rika.

Xarabank

Kumpaniji privati tal-karozzi tal-linja jgħaqqdu żoni differenti tal-belt ma’ xulxin u mas-subborgi. Servizzi lejn partijiet oħra tal-pajjiż huma pprovduti minn kumpaniji privati oħra li għandhom stazzjonijiet jew waqfiet mifruxa madwar iċ-ċentru tal-belt. Hemm ukoll servizzi tal-karozzi tal-linja bejn l-Ajruport Internazzjonali Juan Santamaría u ċ-ċentru ta’ San José.

Ferrovija

L-Instituto Costarricense de Ferrocarriles, jew l-istitut ferrovjarju tal-istat, huwa inkarigat mill-linji ferrovjarji kollha tal-Costa Rica. Fl-2004, din l-istituzzjoni bdiet taħdem fuq l-istabbiliment ta' netwerk ferrovjarju interurban. Dan in-netwerk kien se jgħaqqad Tibás, Heredia, San Antonio de Belén, Pavas, San Pedro de Montes de Oca, Sabanilla, u Curridabat, fost postijiet oħra.

Ajruporti

Il-belt hija servuta mill-Ajruport Internazzjonali Juan Santamaría (IATA: SJO, ICAO: MROC), li jinsab 23 km (14-il mil) fil-lvant taċ-ċentru tal-belt fil-belt ta' Alajuela, u huwa wieħed mill-aktar ajruporti traffikużi fl-Amerika Ċentrali. Fl-2011, l-ajruport ingħata t-titlu ta' t-tielet l-Aqwa Ajruport fl-Amerika Latina/il-Karibew mill-Premjijiet tal-Kwalità tas-Servizz tal-Ajruporti mill-Kunsill Internazzjonali tal-Ajruporti. Fl-2023, l-Ajruport Internazzjonali Juan Santamaría rċieva 5.6 miljun passiġġier, ħafna minnhom minn titjiriet internazzjonali.

Sports

L-akbar klabb tal-futbol tal-belt huwa Deportivo Saprissa, li rebaħ rekord ta' 40 titlu tal-kampjonat. It-tim jilgħab il-logħbiet f'daru fl-Estadio Ricardo Saprissa Aymá, li jinsab f'Tibas.

Gallerija

• 
  Teatru Nazzjonali tal-Kosta Rika
• 
  Katidral ta' San José
• 
  Iglesia La Soledad

Ġemellaġġ

• Lima (Perù) ;
• Ċimbote (Perù) ;
• Huancayo (Perù) ;
• Beijing (Ċina) ;
• Kontea ta' Miami-Dade (Stati Uniti) ;
• Madrid (Spanja) ;
• Ahuachapán (El Salvador) ;
• Kfar Saba (Iżrael) ;
• Belt tal-Gwatemala (Gwatemala) ;
• Jayapura (Indoneżja) ;
• Maracay (Veneżwela) ;
• Quetzaltenango (Gwatemala) ;
• Okayama (Ġappun) ;
• Rio de Janeiro (Brażil) ;
• Saltillo (Messiku) ;
• San José (Stati Uniti) ;
• Santo Domingo (Repubblika Dominicana) ;
• San Pedro Sula (Ħonduras) ;
• Santiago (Ċili) ;
• Tajpej (Tajwan).