Riżervi tal-Foresti Atlantiċi tal-Kosta tal-Iskoperti

Ir-Riżervi tal-Foresti Atlantiċi tal-Kosta tal-Iskoperti huma ġabra ta' tmien żoni protetti differenti bejn l-istati Brażiljani ta' Bahia u ta' Espírito Santo, b'erja kumplessiva ta' madwar 112,000 ettaru. Ir-riżervi huma magħmulin b'mod prinċipali minn Mata Atlantica, il-foresta pluvjali tipika mal-kosta Brażiljani, b'bijodiversità rikka ħafna. Fi ħdan ir-riżervi jgħixu bosta speċijiet ta' annimali u ta' pjanti, ħafna minnhom endemiċi fir-reġjun. Fl-1999 ir-Riżervi tal-Foresti Atlantiċi tal-Kosta tal-Iskoperti tniżżlu fil-lista tas-Siti ta' Wirt Dinji tal-UNESCO.[1]
Il-foresti pluvjali Atlantiċi jitqiesu bħala foresti f'periklu kbir ta' estinzjoni: illum il-ġurnata fadal biss 7 % tal-wirt forestali oriġinali u l-biċċa l-kbira tal-foresti li għadhom ippreservati jinsabu tul il-Kosta tal-Iskoperti. Fir-Riżervi tal-Foresti Atlantiċi tal-Kosta tal-Iskoperti jgħixu bosta speċijiet rari u endemiċi. F'bosta postijiet fi ħdan ir-riżervi ġew identifikati iktar minn 450 speċi ta' veġetazzjoni għal kull ettaru, għaldaqstant jinqabeż saħansitra l-indiċi ta' varjetà li hemm fil-foresta pluvjali tal-Amażonja. Ir-riżervi jospitaw 120 speċi ta' mammiferi u huma sors rikk u varjat ta' fawna. Fost l-ispeċijiet mhedda li jinsabu f'riskju ta' estinzjoni hemm il-ġagwar; fil-foresti pluvjali jgħixu wkoll il-lontra u l-wikkiel tan-nemel. Dawn il-foresti jospitaw ukoll speċi ta' xadina tas-siġar li ġiet individwata u deskritta għall-ewwel darba fl-1990, il-Leontopithecus caissara. Il-varjetà ta' fawna hija arrikkita b'mod ulterjuri mit-350 speċi ta' għasafar li jinsabu fir-reġjun. Il-pajsaġġ huwa varjat ukoll: hemm alternanza ta' boskijiet, mogħdijiet tal-ilma, kaskati, żoni umdużi, gżejjer b'għoljiet weqfin u għaram tar-ramel.
Sit ta' Wirt Dinji
[immodifika | immodifika s-sors]Ir-Riżervi tal-Foresti Atlantiċi tal-Kosta tal-Iskoperti ġew iddeżinjati bħala Sit ta' Wirt Dinji tal-UNESCO fl-1999.[1]
Il-valur universali straordinarju tas-sit ġie rrikonoxxut abbażi ta' żewġ kriterji tal-għażla tal-UNESCO: il-kriterju (ix) "Eżempju straordinarju li jirrappreżenta proċessi ekoloġiċi u bijoloġiċi kontinwi sinifikanti fl-evoluzzjoni u fl-iżvilupp ta' ekosistemi u ta' komunitajiet ta' pjanti u ta' annimali terrestri, tal-ilma ħelu, kostali u tal-baħar"; u l-kriterju (x) "Post fejn hemm l-iktar ħabitats naturali importanti u sinifikanti għall-konservazzjoni fil-post tad-diversità bijoloġika, inkluż fejn hemm speċijiet mhedda ta' valur universali straordinarju mill-perspettiva tax-xjenza jew tal-konservazzjoni".[1]
Komponenti
[immodifika | immodifika s-sors]Ir-Riżervi tal-Foresti Atlantiċi tal-Kosta tal-Iskoperti jinkludu tmien komponenti:
- il-Park Nazzjonali tal-Kosta tal-Iskoperti fl-Istat ta' Bahia;
- ir-Riżerva Statali ta' Linhares fl-Istat ta' Espirito Santo;
- il-Park Nazzjonali ta' Monte Pascoal fl-Istat ta' Bahia;
- il-Kumpless Esperimentali CEPLAC ta' Pau fl-Istat ta' Bahia;
- il-Park Nazzjonali ta' Pau fl-Istat ta' Bahia;
- ir-Riżerva Bijoloġika ta' Sooretama fl-Istat ta' Espirito Santo;
- ir-Riżerva Bijoloġika ta' Una fl-Istat ta' Bahia;
- il-Kumpless ta' Veracruz.
Referenzi
[immodifika | immodifika s-sors]- 1 2 3 Centre, UNESCO World Heritage. "Discovery Coast Atlantic Forest Reserves". UNESCO World Heritage Centre (bl-Ingliż). Miġbur 2023-09-22.