Pwales
Il-Pwales huwa żona residenzjali rurali li tagħmel ma' San Pawl il-Baħar, Malta. Fiż-żona nsibu r-Riżerva Naturali tas-Simar, numru ta' rziezet, u knisja.[1]
Storja
[immodifika | immodifika s-sors]Iż-żona madwar il-Pwales kienet maħsuba li kienet parti minn kumpless ta’ tempji Neolitiċi madwar is-sena 5,000 QK. [2] Il-Pwales twaqqfet qabel is-sena 870 WK bl-isem allegatament derivat minn forma korrotta tat-termini Latini palus għal "art mistagħdra" (marshland/swamp)[3] u scala għal "port" permezz ta’ influwenza Kristjana bikrija fuq Malta, għalkemm din l-opinjoni ġiet ikkontestata peress li ma hemmx konsensus akkademiku.[4] Minħabba l-post tagħha f’riżerva naturali, spiss ikun hemm kampanji kontra kwalunkwe forma ta’ żvilupp fil-Pwales li jista’ jkollu impatt fuq is-santwarju tal-għasafar. [5] Dawn il-kampanji spiss jiksbu appoġġ minn organizzazzjonijiet mhux governattivi.[6]
Matul it-Tieni Gwerra Dinjija, l-Italja għamlet pjanijiet biex tinvadi lil Malta billi tniżżel truppi fuq l-art fil-Pwales, għalkemm l-awtoritajiet Brittaniċi kienu diġà pprevedew pjan ta' invażjoni bħal dan u kellhom lill-Inġiniera Rjali jibnu sensiela ta' fortifikazzjonijiet (pillboxes) tul il-Bajja tal-Pwales, b'kanuni kontra t-tankijiet jiġu nstallati f'dawn il-pillboxes. [7]
Knisja
[immodifika | immodifika s-sors]L-oriġini tal-knisja ta' din iż-żona mhumiex magħrufa, iżda huwa magħruf li ġiet ikkonsagrata mill-ġdid fl-1672. Matul l-okkupazzjoni Franċiża ta’ Malta mill-forzi Napoleoniċi, il-knisja ġiet ipprofanata minn suldati Franċiżi, li użaw il-bieb għall-prattika tal-mira u li qerdu statwa tal-Verġni Marija meta qatgħuha bil-bajonetta. Il-knisja ġiet irrestawrata fl-2004.[8]
Referenzi
[immodifika | immodifika s-sors]- ↑ Dillon, Paddy (2016). Walking on Malta (bl-Ingliż). Cicerone Press Limited. p. 109. ISBN 9781783622917.
- ↑ French, Charles (2022). Human Transformations of the Earth (bl-Ingliż). Oxbow Books. p. 109. ISBN 9781789259223.
- ↑ "Studji Filoloġiċi" (PDF). Il-Malti: 50–51. Arkivjat minn l-oriġinal (PDF) fl-2017-03-26. Miġbur 2025-04-20.
- ↑ Luttrell, Anthony (1975). Medieval Malta (bl-Ingliż). British School at Rome. p. 24. ISBN 9780904152029.
- ↑ "Simar reserve could be threatened by new buildings". Times of Malta (bl-Ingliż). 10 November 2016. Miġbur 20 April 2025.
- ↑ Xuereb, Matthew (28 January 2018). "Planned 5-storey development threatens Simar nature reserve". Times of Malta (bl-Ingliż). Miġbur 20 April 2025.
- ↑ Debono, Charles (8 January 2022). "Defending St Paul's Bay from a World War II invasion". Times of Malta (bl-Ingliż). Miġbur 20 April 2025.
- ↑ "Pwales chapel restored". Times of Malta (bl-Ingliż). 2004-07-18. Miġbur 2025-04-20.