Aqbeż għall-kontentut

Park Naturali ta' Korab-Koritnik

Minn Wikipedija, l-enċiklopedija l-ħielsa
Mali i Bardhë.

Il-Park Naturali ta' Korab-Koritnik (bl-Albaniż: Parku Natyror i Korab-Koritnikut) huwa park naturali li jinsab fil-Lvant tal-Albanija u jifforma parti minn sezzjoni tal-Medda Ħadra Ewropea, li toffri kenn għal diversi speċijiet ta' annimali u ta' pjanti fil-periklu.[1] Il-park fih 55,550 ettaru (555.5 km2) ta' art muntanjuża alpina, b'widien, bi xmajjar, b'lagi glaċjali, b'għerien, b'kanjons u b'foresti koniferi u ħorfija densi. L-Unjoni Internazzjonali għall-Konservazzjoni tan-Natura (IUCN) elenkat dan il-park bħala park tal-Kategorija IV.[2][3] Iż-żewġ sezzjonijiet ta' Koritnik u ta' Korab ġew rikonoxxuti bħala Żona Importanti tal-Pjanti ta' importanza internazzjonali mill-Plantlife.[4]

Il-quċċata ta' Korabi miksija bil-borra.

Il-Park Naturali ta' Korab-Koritnik jibda fil-fruntiera mal-Kosovo fit-Tramuntana tul il-fruntiera mal-Maċedonja ta' Fuq sal-Muntanji Desha fin-Nofsinhar. Il-park naturali ngħata isem il-Muntanji Korab u Koritnik. Korab hija l-ogħla quċċata kemm tal-Albanija kif ukoll tal-Maċedonja ta' Fuq, b'elevazzjoni ta' 2,764 metru (9,068 pied). Hija wkoll waħda minn żewġ qċaċet biss fl-Ewropa, li hija l-ogħla punt ta' iktar minn pajjiż wieħed, u hija wkoll it-18-il quċċata muntanjuża l-iktar prominenti fl-Ewropa.[5][6] Il-quċċata hija magħmula minn art muntanjuża mħarbta ħafna u bil-ponot u tikkonsisti l-iktar mix-shale u mill-ġebla tal-ġir tal-perjodu Paleożojku, bi strutturi ta' blokok kif ukoll blat tal-ġipsum li ġarrab ħafna ħsarat tal-permo Triassiku. Fuq in-naħa tal-Punent, il-muntanji tinżel ħesrem fuq ħitan tal-blat, filwaqt li fuq in-naħa tat-Tramuntana tikkonsisti minn blat aħrax.

Mali i Gramës.

Il-park naturali jesperjenza klima kontinentali umduża moderata bi xtiewi kesħin u bil-preċipitazzjoni u bi sjuf sħan u nexfin. Minħabba varjabbiltà kbira fl-elevazzjoni, diversità rikka ta' klimi, flora u fawna tista' tinstab fi ħdan it-territorju. Il-park jagħmel parti mill-ekoreġjuni terrestri tal-foresti mħallta tal-Muntanji Dinariċi u tal-foresti mħallta tal-Balkani li min-naħa tagħhom jagħmlu parti mill-bijoma tal-foresti mħallta u miti tas-siġar tal-weraq wiesa' Paleartiċi.

Qrib il-quċċata ta' Koritnik, 2,395 metru.

Il-foresti huma magħmula minn diversità ta' speċijiet ta' siġar ħorfija u koniferi u minn varjetà kbira ta' fjuri selvaġġi. Il-livelli tal-veġetazzjoni jiġu distinti abbażi tal-altitudnijiet differenti: il-foresti tas-siġar tal-ballut minn 400 sa 900 metru (1,300–3,000 pied), il-foresti tas-siġar tal-fagu u tal-koniferi u l-foresti mħallta bis-siġar tal-weraq wiesa' minn 1,000 sa 2,000 metru (3,300–6,600 pied) 'il fuq mil-livell tal-baħar. Ix-xaqlibiet tal-mergħat muntanjużi fil-biċċa l-kbira huma miksijin bil-foresti ħorfija. L-iżjed tipi komuni ta' siġar fil-park huma l-abit fiddien, iż-żnuber tal-Awstrija, iż-żnuber tal-Bożnija, iż-żnuber tal-Maċedonja ta' Fuq u l-alnu iswed. Il-foresti tas-siġar tal-ballut jistgħu jinstabu f'altitudnijiet iktar baxxi, fosthom dawk bis-siġar tal-karpin Orjentali, tal-ballut pubexxenti tal-ballut tal-Maċedonja ta' Fuq u tal-aġġru.[2]

Korab.

Il-fawna tal-park naturali hija rrappreżentata b'37 speċi ta' mammiferi. Il-mammiferi kbar bħall-orsijiet suwed, il-lupi griżi, il-linċi tal-Balkani, iċ-ċriev selvaġġi, iċ-ċingjali, il-ballottri, il-martens u l-iskojjattli ħomor jgħixu fl-inħawi. Il-park naturali fih ukoll varjetà ta' ħabitats adattati li jsostnu popolazzjonijiet densi ta' għasafar bħall-ajkla rjali, il-gallozza tal-Punent, il-bies, il-kuċċarda prima, l-isparvier, il-kokka imperjali, l-avultun prim, il-ħaġla qastanija u bosta oħrajn.[2]

  1. ""RRJETI I ZONAVE TË MBROJTURA NË SHQIPËRI" (PDF). mjedisi.gov.al (bl-Albaniż). p. 2" (PDF).
  2. 1 2 3 "Korab - Koritnik Natural Park Management Plan".
  3. ""Vlerësimi Strategjik Mjedisor për Planin e Integruar Ndersektorial te Bregdetit" (PDF). planifikimi.gov.al (bl-Albaniż). p. 44" (PDF). Arkivjat minn l-oriġinal (PDF) fl-2017-10-28. Miġbur 2026-03-26.
  4. "IUCN, World Wide Fund for Nature, Plantlife. "Important Plant Areas of the south and east Mediterranean region" (PDF). portals.iucn.org. p. 75" (PDF).
  5. ""The King of the Mountains" (PDF). dmwcorg.tk. p. 24" (PDF). Arkivjat minn l-oriġinal (PDF) fl-2019-04-02. Miġbur 2026-03-26.
  6. "Europe Ultra-Prominences: peaklist.org". www.peaklist.org. Miġbur 2026-03-26.