Aqbeż għall-kontentut

Monasteru ta' Taktsang

Minn Wikipedija, l-enċiklopedija l-ħielsa
Monasteru ta' Taktsang
Post Paro (Butan Bhutan)
Fergħa Buddiżmu vajrayana
Data tal-fondazzjoni 1692
Fundatur Tenzin Rabgye
Websajt https://www.parotaktsang.org

Monasteru ta' Taktsang ( Dzongkha : སྤ་གྲོ་སྟག་ཚང, jew l- Bejta tat-Tiger ) [1] huwa sit sagru Buddista Vajrayana tal-Ħimalaja li jinsab fl-irdum tal-wied ta' fuq ta' Paro fil -Butan . Huwa wieħed mit-tlettax-il għar tat-Tiger's Nest fit-Tibet storiku fejn Padmasambhava pprattika u għallem il-Vajrayana.

Kumpless ta' monasteru aktar tard inbena fl-1692 mir-4 Druk Desi Tenzin Rabgey madwar l-għar Taktsang Senge Samdup, fejn Guru Padmasambhava medita u pprattika ma' studenti, inkluż Yeshe Tsogyal, qabel ma telaq mir-renju tat-Tibet fil-bidu tas-seklu 9. Padmasambhava huwa kkreditat bl-introduzzjoni tal-Buddiżmu Vajrayana fil-Butan, li dak iż-żmien kien parti mit-Tibet, u huwa d-divinità tutelari tal-pajjiż. Illum, Paro Taktsang huwa l-aktar magħruf mit-tlettax-il għerien taktsang jew "moħba tat-tigri" li fihom hu u l-istudenti tiegħu meditaw.

Is-santwarju ddedikat lil Padmasambhava, magħruf ukoll bħala Gu-ru mTshan-brgyad Lhakhang jew "is-Santwarju tal-Guru bi Tmien Ismijiet", jirreferi għat- Tmien Manifestazzjonijiet ta' Padmasambhava u huwa struttura eleganti mibnija madwar l-għar fl-1692 minn Gyalse Tenzin Rabgye . Sar l-ikona kulturali tal-Butan. [2] [3] [4] Festival popolari, magħruf bħala t- Tsechu, li jsir ad unur Padmasambhava, jiġi ċċelebrat fil-wied ta’ Paro f’xi żmien matul Marzu jew April. [5]

Storja

[immodifika | immodifika s-sors]

Sfond u leġġendi

[immodifika | immodifika s-sors]

Skont in-Namthar tal-Lhakhang, huwa maħsub li Padmasambhava (Guru Rinpoche ) tar lejn dan il-post minn Singye Dzong fuq dahar tigress. [6] [7] Guru Rinpoche ħabes ruħu bħala d-Dorje Drolo mimli rabja, immedita f'għar ħdejn l-irdum, u mbagħad issottometta l-ispirti malizzjużi. [7]

Guru Padmasambhava, fundatur tal-għar tal-meditazzjoni. Pittura tal-ħajt fuq il-Pont ta' Paro.

Leġġenda alternattiva tgħid li l-eks mara ta' imperatur saret minn jeddha dixxiplu ta' Guru Rinpoche (Padmasambhava) fit-Tibet. Hija ttrasformat ruħha f'tigressa u ġarret lill-Guru fuq daharha mit-Tibet sal-post preżenti tat-Taktsang fil-Butan. F'wieħed mill-għerien hawn, il-Guru mbagħad medita u ħareġ fi tmien forom inkarnati (manifestazzjonijiet), u l-post sar qaddis. Sussegwentement, il-post sar magħruf bħala l-"Bejta tat-Tigri". [6]

Il-leġġenda popolari tal-monasteru ta' Taktsang hija msebbħa aktar bl-istorja ta' Tenzin Rabgye, li bena t-tempju hawn fl-1692. L-awturi semmew li l-guru tas-seklu 8 Padmasambhava reġa’ inkarna bħala Tenzin Rabgye. Il-provi korroborattivi li tressqu huma: li Tenzin Rabgye deher (minn ħbiebu) fl-istess ħin ġewwa u barra l-għar tiegħu; anke kwantità żgħira ta’ ikel kienet adegwata biex titma’ lill-viżitaturi kollha; ħadd ma weġġa’ waqt il-qima (minkejja li t-triq ta’ approċċ għall-monasteru kienet perikoluża u tiżloq); u n-nies tal-wied ta’ Paro raw fis-sema diversi forom ta’ annimali u simboli reliġjużi inkluż xita ta’ fjuri li dehru u wkoll sparixxew fl-arja mingħajr ma messu l-art. [2]

Stabbiliment bħala sit ta' meditazzjoni

[immodifika | immodifika s-sors]

Kif innutat qabel, il-monasteru nbena madwar l-għar Taktsang Senge Samdup ( stag tshang seng ge bsam grub ), fejn id-drawwa tgħid li l-Guru Indjan Padmasambhava medita fit-8 seklu. Huwa tar lejn dan il-post mit-Tibet fuq dahar Yeshe Tsogyal, li ttrasforma f'tigressa li ttir għal dan il-għan u niżel fuq l-irdum, li "dilek" bħala l-post fejn jibni monasteru. Huwa stabbilixxa l-Buddiżmu u l-iskola Nyingmapa tal-Buddiżmu Mahayana fil-Butan, u ġie kkunsidrat bħala l-"qaddis protettur tal-Butan". Aktar tard, Padmasambhava żar id-distrett ta' Bumthang biex irażżan divinità qawwija li kienet ġiet offiża minn re lokali. Jingħad li l-marka tal-ġisem ta' Padmasambhava hija stampata fuq il-ħajt ta' għar ħdejn it-tempju ta' Kurje Lhakhang . Fl-853, Langchen Pelkyi Singye ġie fl-għar biex jimmedita u ta ismu Pelphug lill-għar, "l-għar ta' Pelkyi". [6] Wara li miet aktar tard fin -Nepal, jingħad li ġismu ġie rritornat mirakolożament lejn il-monasteru bil-grazzja tad-divinità Dorje Legpa ; issa jingħad li huwa ssiġillat f'chorten f'kamra fuq ix-xellug fil-quċċata tat-taraġ tad-daħla. [6] Il-chorten ġie restawrat fl-1982-83 u għal darb'oħra fl-2004. [6]

Milarepa (1040–1123), li medita fil-għar ta' Taktsang

Mis-seklu 11, ħafna qaddisin Tibetani u figuri eminenti ġew Taktsang biex jimmeditaw, inklużi Milarepa (1040–1123), Pha Dampa Sangye (miet fl-1117), il-yogini Tibetan Machig Labdrön (1055–1145) u Thangtong Gyelpo (1385–1464). [6] Fl-aħħar parti tas-seklu 12, l-Iskola Lapa ġiet stabbilita f'Paro. [8] Bejn is-sekli 12 u 17, ħafna Lamas li ġew mit-Tibet stabbilew il-monasteri tagħhom fil-Butan. Fis-seklu 13, Phajo Drugom Zhigpo medita hemmhekk. Waqt li kien qed jimmedita, Guru Rinpoche fdalu l-erba’ fortizzi tiegħu, erba’ rdumijiet, u erba’ għerien f’viżjoni. [9] Għalhekk, Paro Taktsang Singye Samdrup Dzong huwa wieħed mit-tnax-il post ta’ meditazzjoni ta’ Guru Rinpoche fdat lil Phajo. [7] L-ewwel santwarju li nbena fiż-żona jmur lura għas-seklu 14 meta Sonam Gyeltshen, lama Nyingmapa tal-fergħa Kathogpa, ġie mit-Tibet. [6] Il-pitturi li ġab għadhom jidhru bilkemm fuq blata 'l fuq mill-bini prinċipali, għalkemm m'hemm l-ebda traċċa tal-pittura oriġinali. [6] Il-kumpless Taktsang Ugyen Tsemo, li nbena mill-ġdid wara nar fl-1958, jingħad li jmur lura għall-1408. [6] Taktsang baqa’ taħt l-awtorità tal-lamas Kathogpa għal sekli sħaħ sa nofs is-seklu 17. [6]

Mis-seklu 17 sal-lum: Il-monasteru modern

[immodifika | immodifika s-sors]
Tsechu – żifna tal-patrijiet tal-Kpiepel l-Iswed mibdija minn Pema Ligpa ta’ Bumthang

Fis-seklu 17, it -Tertön Pema Lingpa magħruf ta’ Bumthang, li waqqaf ħafna monasteri f’diversi partijiet tal-Butan, kien ukoll strumentali fil-ħolqien ta’ forom ta’ żfin reliġjużi u sekulari mill-kunċett tiegħu taż-“Zangdok Pelri” (il-muntanja bil-kulur tar-ram), li kienet id-dar tal-Guru Padmasambahva (li huwa l-istess post bħall-Paro Taktsang jew il-bejta tat-Tigri). Din iż-żifna titwettaq f'Paro matul il-festival ta' Tsechu. Iżda kien matul iż-żmien ta' Ngawang Namgyal tas-sottosetta Drukpa, li ħarab mit-Tibet biex jaħrab mill-persekuzzjoni mis-setta opposta tal-ordni Gelugpa (li ddominat it-Tibet taħt id-Dalai Lamas), li ġie stabbilit mekkaniżmu amministrattiv fil-Butan.


Maż-żmien, huwa stabbilixxa ruħu fil-Butan bħala 'mudell ta' ħakma' u kien magħruf bħala "Zhabdrung" b'awtorità sħiħa. Huwa ried jistabbilixxi edifizju fis-sit ta' Taktsang Pel Phuk. Kien waqt invażjoni Tibetana tal-Butan fl-1644-46 li Shabdrung u l-għalliem Tibetan Nyingmapa tiegħu gTer-ston Rig-'dzin sNying-po invokaw lil Padmasambhava u d-divinitajiet protettivi f'Taktsang biex jagħtuhom suċċess fuq l-invażuri. Huwa wettaq ir-ritwali bka' brgyad dgongs 'dus assoċjati maċ-ċelebrazzjonijiet ta' Tshechu. Il-Butan rebaħ il-gwerra kontra t-Tibet. Madankollu, Shabdrung ma setax jibni tempju f'Taktsang biex jiċċelebra l-avveniment, anke jekk xtaq ħafna.

Ix-xewqa ta' Zhabdrung li jibni tempju hawn, madankollu, twettqet matul ir-4 Druk Desi Tenzin Rabgye (1638–96), l-ewwel, u l-uniku suċċessur ta' Shabdrung Ngawang Namgyel ( Zhabs-drung Ngag-dbang rNam-rgyal ), "kuġin imbiegħed minn linja kollaterali dixxendenti mill-'qaddis miġnun' tas-seklu 15 Drukpa Kunley". Waqt iż-żjara tiegħu fl-għar sagru ta' Taktsang Pel Phuk matul l-istaġun Tshechu tal-1692, huwa poġġa l-pedament għall-bini tat-tempju ddedikat lil Guru Rinpoche msejjaħ it-'Tempju tal-Guru bi Tmien Ismijiet' ('gu ru mtshan brgyad lha-khang'). Kienet deċiżjoni li ħa Tenzin Rabgye waqt li kien wieqaf ħdejn l-għar li jħares fuq il-wied ta' Paro. Dak iż-żmien, kien qed imexxi l-festival ta’ żfin reliġjuż ta’ Tshechu . [2] Dak iż-żmien, l-uniċi tempji rrappurtati li kienu jeżistu, f'altitudnijiet ogħla, kienu ż-Zangdo Pelri ( Zongs mdog dPalri ) u l-Ugyen Tsemo ( Urgyan rTse-mo ). [2]

Qerda min-nar

[immodifika | immodifika s-sors]

Fid-19 ta' April 1998, [10] ħakem nar fil-bini prinċipali tal-kumpless tal-monasteru, li kien fih pitturi, artifatti u statwi ta' valur kbir. Huwa maħsub li n-nar kien ikkawżat minn short circuit elettriku jew minn lampi tal-butir li jteptep li jdawlu l-arazzi mdendlin. Patri miet ukoll waqt in-nar. Ix-xogħlijiet ta' restawr saru bi spiża stmata ta' 135 miljun ngultrum . Il -Gvern tal-Butan u r -Re tal-Butan ta’ dak iż-żmien, Jigme Singye Wangchuck, mexxew ir-restawr tal-monasteru bil-ħsara u l-kontenut tiegħu fl-2005. [11] [12] [13]

Ġeografija

[immodifika | immodifika s-sors]
Kopertura tas-sħab madwar il-monasteru

Il-monasteru jinsab 10 kilometres (6.2 mi) lejn it-tramuntana ta' Paro u tinsab fuq irdum prekarju f'għoli ta' 3,120 metres (10,240 ft), madwar 900 metres (3,000 ft) 'il fuq mill-wied ta' Paro, fuq in-naħa tal-lemin tal-Paro Chu ('chu' bil -Butaniż tfisser "xmara jew ilma"). L-għoljiet tal-blat huma kważi vertikali, u l-bini tal-monasteru huwa mibni fil-wiċċ tal-blat. Għalkemm jidher formidabbli, il-kumpless tal-monasteru għandu aċċess minn diversi direzzjonijiet, bħall-mogħdija tal-majjistral minn ġol-foresta, min-nofsinhar tul il-mogħdija użata mid-devoti, u mit-tramuntana (aċċess fuq il-plateau tal-blat, li jissejjaħ il-"Mitt Elf Fata" magħrufa bħala Bumda (hBum-brag). Mogħdija għall-mugħ li twassal lejha tgħaddi minn ġo foresta tal-arżnu li hija mżejna b’mod ikkulurit bil-ħażiż u bnadar tat-talb. F'ħafna jiem, is-sħab jgħattu l-monasteru, u jagħtu sens misterjuż ta' distanza. [14] [15]

Struttura

[immodifika | immodifika s-sors]

Estern

[immodifika | immodifika s-sors]


Il-bini tal-monasteru jikkonsisti f'erba' tempji ewlenin u kenn residenzjali, idealment iddisinjati biex jadattaw għall-blat (granit), l-għerien, u t-terren tal-blat. Mit-tmien għerien, erbgħa huma relattivament faċli biex wieħed jaċċessahom. L-għar fejn Padmasambhava daħal għall-ewwel darba, waqt li kien riekeb it-Tiger, huwa magħruf bħala 'Tholu Phuk', u l-għar oriġinali fejn kien jgħix u jimmedita huwa magħruf bħala 'Pel Phuk'. Huwa dderieġa lill-patrijiet imdawlin spiritwalment biex jibnu l-monasteru hawn. Il-monasteru huwa tant prekarju li jingħad: "huwa mwaħħal mal-ġenb tal-muntanja bħal gecko". L-għar prinċipali jidħol minn passaġġ dejjaq. L-għar mudlam fih tużżana xbihat ta' Bodhisattvas, u lampi tal-butir jixegħlu quddiem dawn l-idoli. Xbieha eleganti ta' Chenrezig (Avalokitesvara) hija wkoll divinizzata hawn. F'ċella żgħira biswit, titqiegħed l-iskrittura sagra; l-importanza tagħha tinsab fil-fatt li ġiet imnaqqxa bit-trab tad-deheb u t-trab tal-għadam imfarrak ta' Lama divin. Jingħad ukoll li l-patrijiet li jipprattikaw il-Buddiżmu Vajrayana (ir-reliġjon formali tal-istat tal-Butan) f'dan il-monasteru tal-għerien jgħixu hawn għal tliet snin u rarament jinżlu fil-wied ta' Paro.

Il-bini kollu huwa interkonness permezz ta' taraġ u turġien tal-ġebel. Hemm ftit pontijiet tal-injam imħarbta tul il-mogħdijiet u t-turġien biex taqsam minnhom. It-tempju fl-ogħla livell għandu friż ta' Buddha. Kull bini għandu gallarija li toffri veduti tal-Wied ta' Paro ta' taħt. Il-monasteri għandhom storja antika ta’ okkupazzjoni mill-patrijiet, bħala eremitaġġi. [4] [16]

Pitturi

[immodifika | immodifika s-sors]

Il-“Ġenna tal-Muntanji Kulur Ram ta’ Padmasambahva” (Zangdopari) hija murija b’mod ċar f’forma ta’ qalb fuq kull thangkha u miżbugħa fuq il-ħitan tal-monasteru bħala tfakkira kostanti tal-leġġenda. Il-pitturi huma mqiegħda fuq pedestall li jirrappreżenta r-renju tar-Re tan-Nagas fost id-Dakinis (mKha-hgro-ma), u l-quċċata tal-pittura tindika d-dominju ta' Brahma. Il-pitturi juru wkoll semiallat Klu (Naga) b'ras umana u ġisem ta' serp, li jingħad li jgħixu f'lagi (li jingħad li jindikaw li jgħassu teżori moħbija). Allegorikament, huma maħsuba biex jirrappreżentaw il-kitbiet spiritwali qaddisa. Il-pitturi juru wkoll dak li jissejjaħ “Mixjieħ fis-Sema” (mKha-hgro-ma).


L-għolja qaddisa hija mpinġija fl-isfond b'erba' wċuħ miżbugħin b'kuluri differenti - il-wiċċ tal-lvant huwa ta' kulur abjad kristall, il-wiċċ tan-nofsinhar huwa isfar, il-punent huwa ta' kulur aħmar u t-tramuntana huwa ta' kulur aħdar. Il-palazz għandu erba' naħat u tmien kantunieri bil-livelli t'isfel u ta' fuq tiegħu mżejna bil-ġawhar. Il-bitħa b'erba' għeluq jingħad li tirrappreżenta erba' tipi ta' mġiba. Il-ħitan huma mibnija bil-briks, u l-gallariji ġew imżejna b'simboli reliġjużi. L-atmosfera hija murija fil-forma ta' siġar tax-xewqat, funtani tal-ilma tal-ħajja, qawsalla f'ħames kuluri b'formazzjonijiet ta' sħab u dawl li joħroġ mill-fjuri tal-lotus. Il-palazz huwa muri wkoll b'tron bi tmien kantunieri mżejna b'mod sħiħ u kurjuż. Padmasambhava huwa muri bilqiegħda fuq zokk pur tal-lotus li jarmi enerġija divina, jidher "divin, karitattiv, qawwi, jew feroċi".

Aktar dettalji huma murija fuq l-erba’ uċuħ u t-tmien kantunieri: ħames tipi ta’ Buddi, li jrażżnu d-demonji feroċi (iwettqu erba’ għemejjel qaddisa), huma mqiegħda fuq troni mmuntati fuq id-demonji mgħawġin. Id-demonji u l-Khadoms huma murija bilqiegħda fuq tronijiet b'erba' petali u erba' wċuħ "imżejna b'attributi nekromantiċi," igawdu ħin tajjeb; il-Khadoms jidhru fil-bitħa b'erba' naħat tal-palazz u fuq il-ħitan tal-ġenb kollha.

Ix-xena hija msebbħa aktar madwar l-immaġni ta’ Guru Rinpoche (Padmasambhava) u fil-palazz, b’allat u allat oħra fis-smewwiet, gwardjani tal-bibien fl-erba’ bibien, u armata ta’ messaġġiera u qaddejja; kollha jippruvaw jgħaffġu lid-demonji għalkollox. Jingħad li l-istaff ta' appoġġ muri jirrappreżenta t-tribujiet tal-Ħimalaja tal-perjodu ta' qabel il-Buddiżmu.

Żjara

[immodifika | immodifika s-sors]

Wara r-reviżjoni tal- politika tal-viża tal-Butan fl-2023, ġie deċiż li ħlas tad-dħul ta' 1,000 Nu se jiġi impost għall-viżitaturi adulti kollha ta' Taktsang minn Marzu 2023. [17] Taħt l-istess reviżjoni, se jkun hemm dati speċjali fuq il-kalendarju lunari Butaniż fejn il-Butaniżi biss se jitħallew iżuru Taktsang. [18]

Referenzi

[immodifika | immodifika s-sors]
  1. ↑ Lopen Kunzang Tinley (2008). Seeds of Faith: A Comprehensive Guide to the Sacred Places of Bhutan. V1. Thimphu: KMT Publishers. pp. 121–130. ISBN 978-99936-22-42-0.
  2. 1 2 3 4 (PDF). Centre for Bhutan Studies http://himalaya.socanth.cam.ac.uk/collections/journals/jbs/pdf/JBS_01_01_02.pdf. Parametru mhux magħruf |last= injorat (għajnuna); Parametru mhux magħruf |access-date= injorat (għajnuna); Parametru mhux magħruf |first= injorat (għajnuna); Parametru mhux magħruf |journal= injorat (għajnuna); Parametru mhux magħruf |issue= injorat (għajnuna); Parametru mhux magħruf |publisher= injorat (forsi ridt tuża |pubblikatur= minflok) (għajnuna); Parametru mhux magħruf |title= injorat (għajnuna); Parametru mhux magħruf |volume= injorat (għajnuna); Parametru mhux magħruf |location= injorat (għajnuna); Parametru mhux magħruf |pages= injorat (għajnuna); Parametru mhux magħruf |year= injorat (għajnuna); Ċitazzjoni journal għandha bżonn |journal= (għajnuna); |title= nieqes jew vojt (għajnuna)
  3. ↑ Williamson, Teresa Rodriguez (2007). Fly Solo: The 50 Best Places on Earth for a Girl to Travel Alone. Perigee. p. 170. ISBN 978-0-399-53310-5. Miġbur 2010-03-12.
  4. 1 2 Yowell, Skip (2007). The Hippie Guide to Climbing the Corporate Ladder and Other Mountains: How ... Thomas Nelson. pp. 155–156. ISBN 978-1-59555-852-7. Miġbur 2010-03-12.
  5. ↑ "Things to Know about Tshechu Festival in Bhutan".
  6. 1 2 3 4 5 6 7 8 9 10 Pommaret, Francoise (2006). Bhutan Himalayan Mountains Kingdom (5th ed.). Odyssey Books and Guides. pp. 136–7.
  7. 1 2 3 "Paro Taktsang, the Sacred Place of Guru Rinpoche's Enlightened Mind". bhutanpilgrimage.com (bl-Ingliż). Miġbur 2024-12-24.
  8. ↑ Shaw, Brian (2003). "Bhutan: Early History". The Far East and Australasia, 2003 (34th edition). Europa Publications (Taylor & Francis Group). pp. 180–181. ISBN 1-85743-133-2. Miġbur 2010-03-12.
  9. ↑ "Phajo Drugom Zhigpo in Bhutan: The Sacred Sites of Phajo Drugom Zhigpo and his Descendants". bhutanpilgrimage.com (bl-Ingliż). Miġbur 2024-12-24.
  10. ↑ Crossette, Barbara (1998-04-22). "Fire Destroys Famed Monastery in the Himalayas". The New York Times (bl-Ingliż). ISSN 0362-4331. Miġbur 2020-06-11.
  11. ↑ Brown, Lindsay; Bradley Mayhew, Stan Armington; Richard Whitecross (2007). Bhutan. Lonely Planet. pp. 129–130. ISBN 978-1-74059-529-2. Miġbur 2010-04-19.
  12. ↑ Harrison, Peter (2004). Castles of God: fortified religious buildings of the world. Boydell Press. pp. 268–270. ISBN 1-84383-066-3. Miġbur 2010-03-12.
  13. ↑ Monteath, Colin (2006). Climb Every Mountain: A Journey to the Earth's Most Spectacular High Altitude Locations. Frances Lincoln ltd. pp. 118–119. ISBN 0-7112-2674-1. Miġbur 2010-03-12.
  14. ↑ "Druk Path Trek". Miġbur 2010-03-07.
  15. ↑ "In the Kingdom of Bhutan". Global Sapiens. October 6, 2002. Miġbur 2010-03-07.
  16. ↑ Rosner, Victor (1980). A Quiver Full of Arrows. D.S.S. Publications. p. 155. Miġbur 2010-03-12.
  17. ↑ "Bhutan revised entrance fees for historical monuments and sacred sites". Daily Bhutan. 18 July 2022. Miġbur 5 December 2022.
  18. ↑ "Taktsang Monastery". Druk Asia. Miġbur 5 December 2022.
[immodifika | immodifika s-sors]
Miksub minn "https://mt.wikipedia.org/w/index.php?title=Monasteru_ta%27_Taktsang&oldid=331462"