Aqbeż għall-kontentut

Kostituzzjoni ta' Medina

Minn Wikipedija, l-enċiklopedija l-ħielsa

 

Kostituzzjoni ta' Medina
وثيقة المدينة (Waṯīqaẗ al-Madīna)
lit. Wetqiet il-Medina
Tip Kostituzzjoni, Ftehim, Kuntratt soċjali
Iffirmat 622 W.K.
Firmatarji Diversi tribujiet u gruppi f'Medina
Partijiet

Mexxej Suprem / Awtur:
Muħammed
Misilmin ta' Medina:
Imhaġġrin (emigranti minn Mekka)
Insar (ajjutanti minn Medina)
Tribujiet Lhud ta' Medina:
Bni Qejnuqa
Bni Nadir
Bni Qrejda
L-Għarab Pagani ta' Medina

Diversi tribujiet politeistiċi
Lingwa Il-Għarbi

Il-Kostituzzjoni ta' Medina (Għarbi: وثيقة المدينة, b'ittri Latini: Waṯîqaẗ al-Madîna; jew صحیفة المدينة, Ṣaħîfaẗ al-Madîna; magħruf ukoll bħala d- Dokument tal-Omma, omma tirreferi għall-"komunità Misilma"),[1] hija dokument li tittratta l-affarijiet tribali matul iż-żmien tal-profeta Iżlamiku Muħammed f'Medina[2] u fforma l-bażi tal-Ewwel Stat Iżlamiku, politika multi-reliġjuża taħt it-tmexxija tiegħu.[3][4][5] Jissemmew ħafna gruppi tribali, inklużi l-Bni Naġġar u l-Qrajjex, kif ukoll ħafna istituzzjonijiet tribali, bħall-vendetta, il-flus tad-demm, il-fidwa, l-alleanza, u l-klijentaġġ.[6] Il-Kostituzzjoni ta' Medina għandha xebh dehrieni mas-Sura 5 (il-Mejda) fil-Quran.[7]

L-isem "Kostituzzjoni ta' Medina" huwa qarrieqi peress li t-test ma stabbilixxiex stat.[8] L-isem ġie maħluq minn storiċi moderni, filwaqt li t-testi tas-sors jiddeskrivuh bħala dokument (kitâb, ṣaħîfa) biss.[7] It-test ġie rreġistrat minn Iben Isħaq u Bu Għobajd il-Qasem bin Selliem,[1] għalkemm kif sabu t-test mhux ċar.[3][9] Madankollu, huwa ġeneralment aċċettat bħala awtentiku.[9] Jista’ jkun li ġie ppreservat talli interess fil-mod kif kien jiġi amministrat.[10]

Skont it-twemmin tradizzjonali Iżlamiku, fl-aħħar snin ta' Muħammed f'Mekka, delegazzjoni minn Medina mit-tnax-il klannijiet importanti tagħha stiednuh bħala barrani newtrali biex jaqdi bħala l-arbitru ewlieni għall-komunità kollha.[11][12] Kien hemm ġlied f'Medina li involva prinċipalment l-abitanti pagani u Lhud tagħha għal madwar 100 sena qabel is-sena 620. Il-qtil u n-nuqqas ta' qbil rikorrenti, speċjalment wara l-Battalja ta' Bogħat li fiha kienu involuti l-klannjiet kollha, ġiegħluha ovvja għalihom li l-kunċetti tribali ta' vendetta mdemmija u għajn bil-għajn ma kinux għadhom jaħdmu sakemm ma jkunx hemm raġel wieħed bl-awtorità li jiddeċiedi f’każijiet ikkontestati.[11] Id-delegazzjoni minn Medina twiegħdet nfisha u ċ-ċittadini tagħha li jaċċettaw Muħammed fil-komunità tagħhom u li jaħmih fiżikament bħallikieku kien wieħed minnhom.

Wara l-emigrazzjoni lejn Medina, magħruf ukoll bħala l-Heġra, Muħammed abbozza l-kostituzzjoni, "li stabbilixxiet tip ta' alleanza jew federazzjoni" tat-tmien tribujiet minn Medina u l-emigranti Misilmin minn Mekka u speċifikat id-drittijiet u d-dmirijiet taċ-ċittadini kollha u r-relazzjoni tal-komunitajiet differenti f'Medina, inkluża dik tal-komunità Misilma ma' komunitajiet oħra: il-Lhud u l-"Popli tal-Ktieb" l-oħra.[11] Skont kronisti bħal Iben Sagħd il-Bagħdadi (785-845 WK), il-kompożizzjoni tal-popolazzjoni ta' Medina f'dak iż-żmien kienet tikkonsisti f'żewġ supergruppi ta' tribujiet Għarab lokali, l-Għaws u l-Ħażraġ, bi tmien klannijiet u 33 grupp iżgħar ieħor taħthom.[ċitazzjoni meħtieġa] Filwaqt, it-tribujiet Lhud kienu jikkonsistu mill-inqas madwar 20 grupp, bl-aktar tribujiet magħrufa Qejnuqa, Nadir, u Qrejda fosthom,[3] (li mhumiex imsemmija fil-ftehim).

It-traduzzjoni bil-Malti li ġejja hija mit-traduzzjoni bl-Ingliż ta’ Michael Lecker mill-2004.[13] Hija bbażata fuq il-verżjoni tad-dokument li tinsab fir-reviżjoni ta' Iben Hixam tas-Sira n-Nabwija ta' Iben Isħaq, il-Kitâb al-Amwâl ta' Bu Għobajd, u l-Bidâja wa n-Nihâja ta' Iben Ktir.[14] It-traduzzjoni kellha l-għan li tkun ċara, b'klawżoli nnumerati skont l-istandards internazzjonali għal referenza aktar faċli fil-futur.[13] Hemm qbil ġenerali dwar l-awtentiċità tat-test.[15][3]

  1. Dan hu l-ordni ta' Muħammed, il-Profeta u l-Messaġġier ta' Alla (li jmexxu) bejn il-fidili u segwaċi tal-Islam ("il-Misilmin") minn fost il-Qrajjex u l-poplu tal-Madina, u dawk li jkunu taħthom, biex jingħaqdu magħhom u jieħdu sehem fil-gwerra flimkien magħhom.
  2. Huma għandhom jiffurmaw unità politika separata (Omma) distintiv mill-poplu kollu (tad-dinja).
  3. L-emigranti tal-Qrajjex għandhom ikunu (responsabbli) għall-ħarsa tagħhom stess, u għandhom jagħtu l-flus tad-demm tagħhom f'kollaborazzjoni reċiproka, u għandhom jiżguraw it-teħlis tal-priġunieri tagħhom billi jħallsu l-fidwa tagħhom minn infushom sabiex in-negozji reċiproċi bejn l-emminin ikunu skont il-prinċipji tat-tjubija u l-ġustizzja.
  4. U Bni Għawf għandhom ikunu responsabbli għall-ħarsa tagħhom stess u għandhom iħallsu l-flus tad-demm tagħhom f'kollaborazzjoni reċiproka, u kull grupp għandu jiżgura t-teħlis tal-priġunieri tiegħu stess billi jħallas il-fidwa tagħhom minn infushom sabiex in-negozji reċiproċi bejn l-emminin ikunu skont il-prinċipji tat-tjubija u l-ġustizzja.
  5. U Bni l-Ħaret bin Ħażraġ għandhom ikunu responsabbli għall-ħarsa tagħhom stess u għandhom iħallsu l-flus tad-demm tagħhom f'kollaborazzjoni reċiproka, u kull grupp għandu jiżgura t-teħlis tal-priġunieri tiegħu stess billi jħallas il-fidwa tagħhom minn infushom sabiex in-negozji reċiproċi bejn l-emminin ikunu skont il-prinċipji tat-tjubija u l-ġustizzja.
  6. U Bni Sagħda għandhom ikunu responsabbli għall-ħarsa tagħhom stess u għandhom iħallsu l-flus tad-demm tagħhom f'kollaborazzjoni reċiproka, u kull grupp għandu jiżgura t-teħlis tal-priġunieri tiegħu stess billi jħallas il-fidwa tagħhom minn inushom sabiex in-negozji reċiproċi bejn l-emminin ikunu skont il-prinċipji tat-tjubija u l-ġustizzja.
  7. U Bni Ġuxam għandhom ikunu responsabbli għall-ħarsa tagħhom stess u għandhom iħallsu l-flus tad-demm tagħhom f'kollaborazzjoni reċiproka, u kull grupp għandu jiżgura t-teħlis tal-priġunieri tiegħu stess billi jħallas il-fidwa tagħhom minn infushom sabiex in-negozji reċiproċi bejn l-emminin ikunu skont il-prinċipji tat-tjubija u l-ġustizzja.
  8. U Bni n-Naġġar għandhom ikunu responsabbli għall-ħarsa tagħhom stess u għandhom iħallsu l-flus tad-demm tagħhom f'kollaborazzjoni reċiproka, u kull grupp għandu jiżgura t-teħlis tal-priġunieri tiegħu stess billi jħallas il-fidwa tagħhom minn infushom sabiex in-negozji reċiproċi bejn l-emminin ikunu skont il-prinċipji tat-tjubija u l-ġustizzja.
  9. U Bni Għamar bin Għawf għandhom ikunu responsabbli għall-ħarsa tagħhom stess u għandhom iħallsu l-flus tad-demm tagħhom f'kollaborazzjoni reċiproka, u kull grupp għandu jiżgura t-teħlis tal-priġunieri tiegħu stess billi jħallas il-fidwa tagħhom minn infushom sabiex in-negozji reċiproċi bejn l-emminin ikunu skont il-prinċipji tat-tjubija u l-ġustizzja.
  10. U Bni l-Inbit għandhom ikunu responsabbli għall-ħarsa tagħhom stess u għandhom iħallsu l-flus tad-demm tagħhom f'kollaborazzjoni reċiproka, u kull grupp għandu jiżgura t-teħlis tal-priġunieri tiegħu stess billi jħallas il-fidwa tagħhom minn infushom sabiex in-negozji reċiproċi bejn l-emminin ikunu skont il-prinċipji tat-tjubija u l-ġustizzja.
  11. U Bni l-Aws għandhom ikunu responsabbli għall-ħarsa tagħhom stess u għandhom iħallsu l-flus tad-demm tagħhom f'kollaborazzjoni reċiproka, u kull grupp għandu jiżgura t-teħlis tal-priġunieri tiegħu stess billi jħallas il-fidwa tagħhom minn infushom sabiex in-negozji reċiproċi bejn l-emminin ikunu skont il-prinċipji tat-tjubija u l-ġustizzja.
    1. U l-emminin ma jħallux lil ħadd magħfus bi djun, mingħajr jagħtuh xi ħelsien, sabiex in-negozji reċiproċi bejn l-emminin ikunu skont il-prinċipji tat-tjubija u l-ġustizzja.
    2. U m'għandux emmien li jidħol f'kuntratt ta' klijentaġġ ma' min diġà jkun f'kuntratt ta' klijentaġġ ma' emmien ieħor.
  12. U l-emminin twajbin idejhom kontra kull min qam għal rewwixta minnhom jew jipprova jieħu kollox b'forza jew jaħti ta' dnub jew ta' għadwa jew jipprova jħassar ħsara bejn l-emminin; idejhom kontrih flimkien, anki jekk kien wild wieħed minnhom.
  13. La joqtol emmien lil emmien [bħala ritaljazzjoni] għal kiefer (dak li ma jemminx), u lanqas ma jgħinx kiefer kontra emmien.
  14. Il-protezzjoni (dimma) ta' Alla hija waħda, l-inqas minnhom [l-emminin] għandu dritt li jagħti protezzjoni (juġīr) li qed torbot għalihom kollha. Il-emminin huma alleati tal-oħrajn (mawālī) ħlief għall-poplu l-ieħor.
  15. U lil dawk li jsegwulna mill-Lhud, hekk se jkollhom għajnuna u ugwaljanza, bla moħqrija u lanqas għajnuna kontrihom.
  16. U s-sliem tal-emminin ikun wieħed. Jekk hemm gwerra fit-triq ta' Alla, ħadd mill-emminin ma jista' jkun fi sliem (mal-għedewwa) għajr l-emminin oħrajn, sakemm ma jkunx (dan sliem) l-istess u li jkun qed jorbot għal kulħadd.
  17. U kull min li se jiġġieled magħna se jiġu sostitwiti minn dawra għal oħra.
  18. U l-emminin bħala ġisem għandhom jieħdu l-vendetta demmija fit-triq ta' Alla.
    1. U bla dubju l-emminin twajbin huma l-aħjar u fl-itjeb mogħdija.
    2. U li l-ebda mixrek (dak li jxerrek Alla ma' xi ħaġa, jew kull sudditu mhux Mislem) jista' jagħti l-protezzjoni lill-ħajja u l-proprjetà ta' Qrajxi, u lanqas jiġi lill-mod ta' xi emmien f'dan il-każ.
  19. U jekk xi ħadd joqtol bil-ħsieb lil emmien, u dan ikun ippruvat, għandu jintqatel talli vjolenza bih, ħlief il-werriet il-maqtul ikun sodisfatt bil-flus tad-demm. U lill-emminin kollhom ma jkunx leġittimu ħlief iqumu fuqu.
  20. U ma jkunx leġittimu għal xi ħadd li jkun qabad li jsegwi d-dispożizzjonijiet ta' dan il-kodiċi u li jkun imdawwar fit-twemmin tiegħu f'Alla u fil-Jum il-Ħaqq, li jagħti għajnuna jew protezzjoni lil xi qattiel. U jekk jagħti għajnuna jew protettura lil xi ħadd bħal dan, il-lagħna u l-għadab ta' Alla jkunu għalih f'Jum il-Qawmien, u ma se jkun hemm ebda flus jew kumpens minn dan.
  21. U li kull meta tiddividu dwar xi ħaġa, irriferih l'Alla u lil Muħammed.
  22. U l-Lhud għandhom jaqsmu mal-emminin l-infiq tal-gwerra sakemm jitqatlu kontra l-għedewwa flimkien.
  23. U l-Lhud tal-Bni Għawf għandhom magħruf bħal komunità waħda (omma) mal-emminin —għall-Lhud dinhom u għall-Misilmin dinhom, jew klient jew patrun ta' xi ħadd. Imma min jagħmel ħażin jew jagħmel tradiment, jaħti lilu nnifsu u lill-familtu.
  24. U l-Lhud ta' Bni n-Naġġar għandhom l-istess drittijiet bħall-Lhud ta' Bni Għawf.
  25. U l-Lhud ta' Bni l-Ħaret għandhom l-istess drittijiet bħall-Lhud ta' Bni Għawf.
  26. U l-Lhud ta' Bni Sagħida għandhom l-istess drittijiet bħall-Lhud ta' Bni Għawf
  27. U l-Lhud ta' Bni Ġuxam għandhom l-istess drittijiet bħall-Lhud ta' Bni Għawf.
  28. U l-Lhud ta' Bni l-Għaws għandhom l-istess drittijiet bħall-Lhud ta' Bni Għawf.
  29. U l-Lhud ta' Bni Tagħlaba għandhom l-istess drittijiet bħall-Lhud ta' Bni Għawf. Imma min jagħmel ħażin jew jagħmel tradiment, jaħti lilu nnifsu u lill-familtu.
  30. U Ġafna, li huma l-fergħa tat-tribù Tagħlaba, għandhom l-istess drittijiet bħall-ommijiet it-tribujiet.
  31. U Bni x-Xtejba għandhom l-istess drittijiet bħall-Lhud ta' Bni Għawf; u dawn se jkunu leali għall-patt, u ma jiksruhx.
  32. U l-imwieli (il-klijenti) ta' Tagħlaba għandhom l-istess drittijiet bħal dawk tal-membri oriġinali tagħha.
  33. U s-sotto-fergħat tat-tribujiet Lhud għandhom l-istess drittijiet bħall-ommijiet it-tribujiet.
    1. U li ħadd minnhom ma jmur biex jitqatel bħala suldat tal-armata Misilma, mingħajr il-permess ta' Muħammed.
    2. U m’għandu jitqiegħed l-ebda xkiel fil-mod ta’ tpattija ta’ xi ħadd għal swat jew ġrieħi; u kull min ixerred id-demm iġibu fuqu nnifsu u fuq daru, ħlief min ikun ġie trattat ħażin, u Alla jitlob it-twettiq bl-aktar mod ġust ta’ dan [it-trattat].
    3. U l-Lhud għandhom iġorru l-piż tal-ispejjeż tagħhom u l-Misilmin tagħhom.
    4. U jekk xi ħadd ħareb kontra d-dar ta' dan il-kodiċi, l-għajnuna reċiproka tagħhom (jiġifieri, tal-Lhud u l-Misilmin) għandha tibda taħdem, u għandu jkun hemm parir ta’ ħbiberija u mġiba sinċiera bejniethom; u fedeltà u ebda ksur tal-patt.
  34. U l-Lhud għandhom iġorru l-ispejjeż tagħhom sakemm jitqatlu flimkien mal-emminin.
  35. U l-Wied il-Jatrib ikun imkien Ħram (post sagru) għall-poplu ta' dan il-kodiċi.
  36. L-imwieli (il-klijenti) għandhom l-istess trattament bħall-persuni oriġinali (jiġifieri, persuni li jaċċettaw il-klijentaġġ). Ma jġarrbux ħsara, u lanqas hu stess ma jiksirx il-patt.
  37. U l-ebda kenn ma għandu jingħata lil ħadd mingħajr il-permess tal-poplu tal-imkien (jiġifieri, ir-refuġjat m'għandu jkollu l-ebda dritt li jagħti kenn lil ħaddieħor).
  38. U jekk iseħħ xi qtil jew tilwima fost il-poplu ta’ dan il-kodiċi, li minnha jista’ jkun hemm biża’ ta’ xi nkwiet, dan għandu jiġi riferut lil Alla u lill-Messaġġier ta’ Alla, Muħammed; u Alla jkun miegħu li joqgħod l-aktar attent dwar dak li miktub f’dan il-kodiċi u jagħmel fuqu bl-aktar fedeltà.
  39. Il-Qrajjex ma jingħataw l-ebda protezzjoni u lanqas dawk li jgħinuhom
  40. U huma (jiġifieri, il-Lhud u il-Misilmin) għandu jkollhom l-għajnuna ta’ xulxin f’każ li xi forza tinvadi Jatrib.
    1. U jekk huma (jiġifieri, il-Lhud) jiġu mistiedna għal xi paċi, huma wkoll għandhom joffru l-paċi u jkunu parti minnha; u jekk jistiednu lill-emminin għal xi affarijiet bħal dawn, ikun dmirhom (tal-Misilmin) ukoll li jirreċiprokaw it-trattati, ħlief jekk xi ħadd jagħmel gwerra reliġjuża.
    2. Fuq kull grupp għandha tistrieħ ir-responsabbiltà li (jirrepella) lill-għadu mill-imkien li jħares lejn il-parti tiegħu tal-belt.
  41. U l-Lhud tat-tribù ta’ l-Għaws, klijenti kif ukoll membri oriġinali, għandu jkollhom l-istess drittijiet bħall-poplu ta’ dan il-kodiċi: u għandhom iġibu nfushom b’sinċerità u fedeltà lejn dawn tal-aħħar, mingħajr ma jiksru l-patt. Kif wieħed jiżra’ hekk jaħsad. U Alla Huwa ma’ min iwettaq id-dispożizzjonijiet ta’ dan il-kodiċi bl-aktar sinċerità u fedeltà.
  42. U din il-preskrizzjoni m’għandha tkun ta’ ebda benefiċċju għal xi ħaqqar jew kissier il-patt. U wieħed ikollu s-sigurtà kemm jekk imur għal kampanja jew jibqa’ f’Medina, inkella tkun ħqir u ksur tal-patt. U Alla Huwa l-Protettur ta’ min iwettaq l-obbligi b’fedeltà u attenzjoni, kif ukoll il-Messaġġier Tiegħu Muħammed.[16]

Sorsi storiċi

[immodifika | immodifika s-sors]

Skont L. Ali Khan, l-istudjużi ma jaqblux dwar jekk il-kostituzzjoni kinitx dokument wieħed jew "kumpilazzjoni ta' diversi ftehimiet milħuqa fi żminijiet differenti".[17] Skont l-istudjuż ta' nofs is-seklu 20, Robert Bertram Serjeant, il-Kostituzzjoni ta' Medina tikkonsisti fi "tmien dokumenti distinti ... maħruġa f'diversi okkażjonijiet matul l-ewwel seba' snin jew aktar tal-perjodu Medinan ta' Muhammad".[18] Fl-ewwel reviżjoni tagħha, Serjeant jipoteżizza li t-test issanzjona t-twaqqif ta' konfederazzjoni; fit-tieni tagħha, ħeġġeġ lill-Għaws u l-Ħażraġ biex jobdu t-trattat tagħhom; fit-tielet tagħha, flimkien mal-versi preċedenti, ħeġġeġ lill-aderenti ta' Muħammed biex jiffaċċjaw il-forzi Mekkani li eventwalment iġġieldu f'Uħud. Huwa jissuġġerixxi wkoll li 3:101–104 tal-Quran jista' jirreferi għall-kostituzzjoni.[19]

Ġeneru u awtentiċità

[immodifika | immodifika s-sors]

Il-Kostituzzjoni kienet influwenti ħafna fost il-Misilmin kontemporanji,[20] iċċelebrata għall-pluraliżmu reliġjuż tagħha,[17] il-karattru uniku tagħha u l-ewwel "Kostituzzjoni"[16] u t-twemmin li Alla Huwa s-sors aħħari tagħha. Min-naħa l-oħra, l-istoriċi kkaratterizzawha b'mod varjat bħala "karta muniċipali" ( Gemeindeordnung); jew bħala "proklamazzjoni unilaterali" minn Muħammed, li "l-iskop tagħha kien purament prattiku u amministrattiv", aktar milli trattat fis-sens modern.

Il-biċċa l-kbira tal-istoriċi aċċettaw l-awtentiċità tal-Kostituzzjoni ta’ Medina.[21][15][3] Dan huwa bbażat fuq l-inklużjoni ta’ nies mhux Misilmin u l-preżentazzjoni tal-Qrajjex bħala għedewwa ta’ Alla, opinjoni li mhijiex konsistenti mal-perjodi Iżlamiċi aktar tard. Fatturi oħra jinkludu l-istil arkajku perċepit tat-test, l-abbundanza ta’ allużjonijiet mhux spjegati li kienu kkunsidrati li x’aktarx kienu mifhuma biss mill-kontemporanji, u l-inklinazzjoni apparenti tagħha lejn il-liġi tribali fuq in-normi Iżlamiċi żviluppati.[9]

Madankollu, tal-anqas ftit għadhom xettiċi, u xi wħud jaħsbu li l-Kostituzzjoni eżistiet iżda l-kliem jew il-kontenut tagħha m'għadhomx aċċessibbli.[15][6] Fil-każ ta' xi storiċi, ix-xettiċiżmu huwa ristrett għal aspetti partikolari tal-Kostituzzjoni kif ukoll għall-kuntest tal-ħolqien tagħha; għad hemm nuqqas ta' qbil dwar jekk id-dokumenti rriżultawx minn ftehim innegozjat jew kinux sempliċement editti unilaterali minn Muħammed, l-identità tal-parteċipanti (inkluża inċertezza dwar l-inklużjoni tat-tliet tribujiet Lhud ewlenin ta' Medina— Bni Qejnuqa, Bni Nadir, u Bni Qrejda),[3] il-kwantità ta' dokumenti, iż-żmien preċiż tal-ħolqien tagħhom (jew dak tal-partijiet kostitwenti tagħhom), u l-approċċ xieraq għat-traduzzjoni tagħhom, fost kwistjonijiet oħra.[9]

Studjuż tas-seklu 20, W. Montgomery Watt, issuġġerixxa li l-Kostituzzjoni ta’ Medina żgur li nkitbet fil-bidu tal-perjodu Medinan (jiġifieri, fis-sena 622 WK jew ftit wara), għaliex kieku d-dokument kien ġie abbozzat aktar tard, allura kien ikollu attitudni pożittiva lejn il-Qrajjex u jagħti lil Muħammed post aktar prominenti. Studjużi Mależjani, Fadzilah Din u Mohamed Noh Abdul Jalil, kif ukoll l-istudjuż Pakistani magħruf, Muhammad Tahir-ul-Qadri, jiċċitaw l-abbozzar tas-sena 622 WK.[22][23] Oħrajn, bħal Hubert Grimme, issuġġerew li żgur ġiet abbozzata wara l-Battalja ta’ Badr tas-sena 624 WK. Oħrajn, bħal Leone Caetani, issuġġerew li d-dokument inkiteb qabel dik il-battalja.[3]

Partijiet mill-kostituzzjoni huma kkorroborati minn diversi rapporti ħdat sħaħ. Madankollu, il-validità tagħha fil-forma waħdanija ddikjarata tagħha ġiet ikkontestata, peress li m'hemm l-ebda katina soda waħda ta' awtoritajiet (isnad) li tappoġġjaha.[24][25][26] Hemm differenzi ta' opinjoni kif ukoll dwar kemm dokumenti tinkludi l-kostituzzjoni—minn wieħed sa tmienja. Mhuwiex ċar ukoll ma' liema Lhud sar dan il-ftehim, jekk kienx biss ma' xi wħud mill-unitajiet soċjali Lhud iżgħar li kienu tilfu l-istruttura tribali tagħhom u affiljaw nfushom mal-Għarab, mal-Għarab Ġudaizzati, jew inkludew ukoll dak li sorsi aktar tard iddeskrivew bħala t-tliet gruppi ewlenin Lhud fil-belt, jiġifieri Bni Qejnuqa, Bni Nadir, u Bni Qrejda,[26] (li mhumiex imsemmija fil-ftehim).

Din il-kostituzzjoni tat lill-profeta Iżlamiku Muħammed, li kien għadu kif ħarab mill-persekuzzjoni f'Mekka, rwol ewlieni fil-komunità ta’ Medina. Billi ddata dan it-trattat fil-bidu tal-wasla tiegħu, hija kkreditat lil Muħammed bl-unur u l-poter aktar kmieni milli kiseb aktar tard, iżda aktar importanti minn hekk, tagħti l-ġustifikazzjoni għall-attakki sussegwenti ta’ Muħammed fuq il-Lhud bħala tpattija għall-oppożizzjoni tagħhom lejh.[27] Madankollu, hemm suġġeriment li jekk din il-kostituzzjoni verament eżistiet, probabbilment inħolqot wara l-eliminazzjoni tat-tliet klannijiet ewlenin Lhud f’Medina minn Muħammed u t-truppi tiegħu.

Mistoqsija oħra li tqajmet dwar il-kostituzzjoni hija li għalkemm tagħti lista ta’ tribujiet/klannijiet Lhud ta’ Medina involuti, fosthom m’hemmx tlieta famużi fl-istorja tradizzjonali Iżlamika talli ġew imġiegħla fl-eżilju (it-tribujiet Bni Qejnuqa u Bni Nadir) jew “midbuħa u mirduma fil-ħofor” (it-tribù Bni Qrejda),[14] wara li kkonspiraw u qamu kontra Muħammed.

Relazzjonijiet bejn il-firmatarji

[immodifika | immodifika s-sors]

Relazzjoni mat-tribujiet Lhud

[immodifika | immodifika s-sors]

Wieħed mill-aspetti l-aktar interessanti tal-kostituzzjoni kien l-inklużjoni tat-tribujiet Lhud fl-Omma (komunità) għax għalkemm it-tribujiet Lhud kienu "komunità waħda mal-fidili", huma wkoll "għandhom ir-reliġjon tagħhom u l-Misilmin għandhom tagħhom".[28]

L. Ali Khan jgħid li kien kuntratt soċjali derivat minn trattat u mhux minn xi stat fittizju tan-natura jew minn wara l-velu tal-injoranza Rawlsjan. Inbniet fuq il-kunċett ta' komunità waħda ta' tribujiet diversi li jgħixu taħt is-sovranità ta’ Alla wieħed.[17]

Stabbiliet ukoll metodi paċifiċi għar-riżoluzzjoni tat-tilwim fost gruppi diversi li jgħixu bħala poplu wieħed iżda mingħajr ma jassimilaw f'reliġjon, lingwa jew kultura waħda.[29] Welch fl-Encyclopaedia of Islam jiddikjara: "Il-kostituzzjoni tiżvela l-ħiliet diplomatiċi kbar ta' Muħammed, għax tippermetti li l-ideal li kien jgħożż ta' omma (komunità) bbażata b'mod ċar fuq perspettiva reliġjuża jinżel temporanjament fl-isfond u huwa ffurmat essenzjalment minn konsiderazzjonijiet prattiċi."[4]

Relazzjoni bejn il-Emminin

[immodifika | immodifika s-sors]

Karatteristika importanti oħra tal-Kostituzzjoni ta' Medina hija d-definizzjoni mill-ġdid tar-rabtiet bejn l-Imwemmnin ("l-emminin", kif inhuma deskritti fid-dokument). Tpoġġi r-relazzjonijiet ta' fidi 'l fuq mir-rabtiet tad-demm u tenfasizza r-responsabbiltà individwali. L-identitajiet tribali għadhom importanti biex jirreferu għal gruppi differenti, iżda r-"rabta ewlenija" għall-omma li għadha kif inħolqot hija r-reliġjon, jew id-din kif deskritt fid-dokument. Dan jikkuntrasta man-normi tal-Arabja ta' qabel l-Islam, li kienet soċjetà kompletament tribali, iżda Serjeant jipproponi l-eżistenza ta’ komunitajiet teokratiċi preċedenti.[30] Skont Denny, "Watt xebbah l-Omma kif deskritta fid-dokument ma' tribù, iżda bid-differenza importanti li kellha tkun ibbażata fuq ir-reliġjon u mhux fuq il-qrubija".[31] Dak huwa avveniment importanti fl-iżvilupp tal-grupp żgħir ta' Misilmin f’Medina għall-komunità u l-imperu Mislem akbar.[19]

  • Riformi bikrija taħt l-Islam
  • L-Irsala l-Ħoqoq (Trattat tad-Drittijiet)
  • Axtiname ta' Muħammed (Testment ta' Muħammed)
  • Islam u sekulariżmu
  • Lista ta' spedizzjonijiet ta' Muħammed
  • Dikjarazzjoni ta' Marrakexx
  • Muħammed f'Medina
  • Poeżija Għarbija qabel Islam
  • Omma

Ċitazzjonijiet

[immodifika | immodifika s-sors]
  1. 1 2 Donner,, Fred (2010-09-01). Muhammad and the Believers: At the Origins of Islam (bl-Ingliż). Harvard University Press. p. 227. ISBN 978-0-674-50375-5.Manutenzjoni CS1: punteġġjatura żejda (link)
  2. ↑ Rubin, Uri (19 April 2022). The Life of Muhammad (bl-Ingliż). Taylor & Francis. p. 8. ISBN 978-1-351-88676-5.
  3. 1 2 3 4 5 6 7 Watt, William Montgomery (1956). Muhammad at Medina (bl-Ingliż). Clarendon Press.
  4. 1 2 Welch, Alford. "Muhammad". Encyclopedia of Islam (bl-Ingliż). Leiden: E. J. Brill.
  5. ↑ Firestone, Reuven (1999). Jihad: The Origin of Holy War in Islam (bl-Ingliż). Oxford: Oxford University Press. p. 118. ISBN 978-0-19-535219-1.
  6. 1 2 Cook, Michael (2024). A History of the Muslim World (bl-Ingliż). Princeton University Press. pp. 65–69. ISBN 978-0-691-23658-2.
  7. 1 2 Goudarzi, Mohsen (2024). "Mecca's Cult and Medina's Constitution in the Qurʾān: A New Reading of al-Māʾidah". Der Islam (bl-Ingliż). Berlin/Boston: Walter de Gruyter GmbH. 101: 10 (1): 60. doi:10.1515/islam-2024-0003.
  8. ↑ Arjomand, Said Amir (25 Ottubru 2022). Messianism and Sociopolitical Revolution in Medieval Islam (bl-Ingliż). University of California Press. p. 111. ISBN 978-0-520-38759-1.
  9. 1 2 3 4 Humphreys, R. Stephen (1991). Islamic History: A Framework for Inquiry – Revised Edition (bl-Ingliż). Princeton University Press. p. 92. ISBN 978-0-691-00856-1.
  10. ↑ Donner, Fred (1998). Narratives of Islamic Origins: The Beginnings of Islamic Historical Writing (bl-Ingliż). Darwin Press. p. 209.
  11. 1 2 3 Montgomery, Watt (1977). The Cambridge History of Islam (bl-Ingliż). 1A. Cambridge: Cambridge University Press. p. 39. doi:10.1017/CHOL9780521219464. ISBN 9781139055024.
  12. ↑ Esposito, John L. (1998). Islam : the straight path (3rd ed.). New York. p. 17. ISBN 978-0-19-511233-7.
  13. 1 2 Lecker, Michael (2004). The "Constitution of Medina": Muḥammad's First Legal Document (bl-Ingliż). Darwin Press. ISBN 0-87850-148-7.
  14. 1 2 Iben Ktir, Bu l-Fida Ismagħel. Al-Bidâja wa n-Nihâja (البداية والنهاية) [Il-Bidu u t-Tmiem] (bl-Għarbi). Eġittu: Saltna Mamlukija. ISBN 978-9953520841.
  15. 1 2 3 Al-Dawoody, Ahmed (2011). The Islamic Law of War: Justifications and Regulations. Palgrave Macmillan. p. 19. ISBN 9780230111608. Żball fl-użu tar-referenzi: Invalid <ref> tag; name "Al-Dawoody1-19" defined multiple times with different content
  16. 1 2 Hamidullah, Muhammad (1941). The First Written Constitution in the World (bl-Ingliż). Lahore, Pakistan: Ashraf Press.
  17. 1 2 3 Khan, L. Ali (2006-11-17). "The Medina Constitution". researchgate.net. Miġbur 23 November 2023. Żball fl-użu tar-referenzi: Invalid <ref> tag; name "Khan-2006" defined multiple times with different content
  18. ↑ Serjeant, R. B. (1978). "The "Sunnah Jāmi'ah," Pacts with the Yaṯẖrib Jews, and the "Taḥrīm" of Yaṯẖrib: Analysis and Translation of the Documents Comprised in the So-Called 'Constitution of Medina". Bulletin of the School of Oriental and African Studies (bl-Ingliż). University of London. 41 (1): 1–4. JSTOR 615621.
  19. 1 2 Serjeant, R. B. (1964). "The Constitution of Medina". Islamic Quarterly. 8. pp. 3–16.
  20. ↑ Anjum, Ovamir (4 Frar 2021). "The "Constitution" of Medina: Translation, Commentary, and Meaning Today". Yaqeen Institute for Islamic Research (bl-Ingliż). Miġbur 2025-08-29.
  21. ↑ Crone, Patricia (10 June 2008). "What do we actually know about Mohammed?". Open Democracy. Miġbur 22 November 2023. sources dating from the mid-8th century onwards preserve a document drawn up between Mohammed and the inhabitants of Yathrib, which there are good reasons to accept as broadly authentic
  22. ↑ Din, Fadzilah; Abdul Jalil, Mohamed Noh (2018). "Nationhood and loyalty in Islam: Between Dustur al-Madinah and the Bukit Seguntang Covenant". Semantic Scholar (bl-Ingliż). Miġbur 20 Diċembru 2023.
  23. ↑ Tahirulqadri, Muħammad; Muħammad, Muħammad (2012). "The Constitution of Medina (63 Constitutional Articles)". Worldcat (bl-Ingliż). Minhaj-Ul-Quran International. Miġbur 20 Diċembru 2023.
  24. ↑ Anjum 2021.
  25. ↑ "The Constitution of Medina". obo (bl-Ingliż). Miġbur 2023-04-21.
  26. 1 2 Çakmak, Cenap (2017-05-18). Islam: A Worldwide Encyclopedia [4 volumes] (bl-Ingliż). ABC-CLIO. p. 324. ISBN 978-1-61069-217-5.
  27. ↑ Newby, Gordon Darnell (2009). A History of the Jews of Arabia: From Ancient Times to Their Eclipse Under Islam (bl-Ingliż). University of South Carolina Press. pp. 80–2. ISBN 978-1-57003-885-3.
  28. ↑ Berkey, Jonathan. The Formation of Islam: Religion and Society in the Near East (bl-Ingliż). Cambridge: Cambridge University Press. p. 64.
  29. ↑ Ramadan, Hisham M (2006). Understanding Islamic Law: From Classical to Contemporary. Rowman & Littlefield Publishers. ISBN 978-0-7591-0990-2.
  30. ↑ Ramadan, Hisham M. (2006). Understanding Islamic Law: From Classical to Contemporary (bl-Ingliż). Rowman & Littlefield Publishers. ISBN 978-0-7591-0990-2.
  31. ↑ Denny, Frederick (1977). "Umma in the Constitution of Medina". Journal of Near Eastern Studies. The University of Chicago Press. 36: 44.

Traduzzjonijiet tal-Kostituzzjoni (bl-Ingliż)

[immodifika | immodifika s-sors]
  • Bellahcene, Yahia (2021). La Şaḥīfa de Médine (VIIe siècle): une reflecture critique. Gorgias Press.
  • Ben-Zvi, Yitzhak. The Exiled and the Redeemed. Jewish Publication Society, 1957
  • Donner, Fred M. "Muhammad's Political Consolidation in Arabia up to the Conquest of Mecca". Muslim World 69: 229–47, 1979.
  • Peters, Francis E. Muhammad and the Origins of Islam. State University of New York Press, 1994. ISBN 0-7914-1875-8
  • Walker, Adam, "Constitution of Medina", in Muhammad in History, Thought, and Culture: An Encyclopedia of the Prophet of God (2 vols.), Edited by C. Fitzpatrick and A. Walker, Santa Barbara, ABC-CLIO, 2014, Vol I, pp. 113–115.
  • Yildirim, Yetkin. "Peace and Conflict Resolution in the Medina Charter", Peace Review, Vol. 18, Issue 1, 2006, pp. 109–117.
Miksub minn "https://mt.wikipedia.org/w/index.php?title=Kostituzzjoni_ta%27_Medina&oldid=325320"