Kiki Kogelnik
| Kiki Kogelnik | |
|---|---|
 | |
| Ħajja | |
| Twelid | Graz, 22 Jannar 1935 |
| Nazzjonalità |
Awstrija Stati Uniti tal-Amerka |
| Mewt | Vjenna, 1 Frar 1997 |
| Kawża tal-mewt | kawżi naturali (kanċer) |
| Edukazzjoni | |
| Alma mater | Akademie der bildenden Künste Wien |
| Lingwi | Ġermaniż |
| Okkupazzjoni | |
| Okkupazzjoni |
pittur skultur artist grafiku artist taċ-ċeramika artist viżiv |
| Premjijiet | |
| Moviment |
arti popolari arti femminista |
Kiki Kogelnik (twieldet fit-22 ta' Jannar 1935 – mietet fl-1 ta' Frar 1997) kienet pittriċi, skultriċi u tipografa Awstrijakka-Amerikana. Hija marret tgħix fi New York minn Vjenna fl-1962. Kogelnik titqies bħala artista popolari importanti, minkejja li huwa magħruf li ma tantx kienet tieħu pjaċir li titqies bħala parti mill-moviment tal-arti popolari.[1][2][3]
Ħajja bikrija u edukazzjoni
[immodifika | immodifika s-sors]Kiki Kogelnik twieldet fit-22 ta' Jannar 1935 fi Graz, l-Awstrija. Hija studjat fl-Akkademja tal-Belle Arti ta' Vjenna. Kogelnik marret tgħix fil-Belt ta' New York fl-1962.[4]
Ħajja u xogħol: is-snin 60 tas-seklu 20
[immodifika | immodifika s-sors]Kogelnik bdiet il-karriera tagħha fil-Gallerija ta' Nächst St. Stephan fi Vjenna fl-1961, fejn tellgħet għall-wiri xogħlijiet astratti. Dak iż-żmien kienet influwenzata minn Serge Poliakoff tal-École de Paris, iżda iktar 'il quddiem sabet il-ġeneru uniku tagħha meta kienet imdawra mill-moviment tal-arti popolari fi New York. Kien hemm żmien partikolari wkoll meta kienet involuta mal-artist espressjonist astratt Awstrijakk Arnulf Rainer.
Kogelnik kienet qrib espressjonist astratt ieħor, l-artist Amerikan Sam Francis, u qattgħet xi żmien miegħu fl-1961 fi New York u f'Santa Monica, California. Kogelnik imbagħad marret tgħix fi New York fl-1962 fejn ingħaqdet mill-qrib ma' grupp ta' artisti, fosthom Roy Lichtenstein, Claes Oldenburg, Andy Warhol, Larry Rivers, Tom Wesselmann, Joan Mitchell, Robert Rauschenberg u Jasper Johns. L-arti popolari kienet stil ta' ħajja, u bil-kpiepel u bl-ilbies stravaganti tagħha, Kogelnik kienet tispikka kull fejn kienet tmur.
Ix-xogħol tagħha matul dak iż-żmien kien influwenzat ferm mill-ilwien tal-arti popolari u mill-materjali ta' dak iż-żmien, u pproduċiet bosta pitturi spazjali ewforiċi b'ilwien jgħajtu. Għad-differenza tal-artisti popolari, hija evitat iċ-ċelebrazzjoni tal-kummerċ jew tal-oġġetti ta' kuljum, għalkemm kienet magħrufa għall-oġġetti plastiċi fuq quddiem u l-prevalenza tal-oġġetti artifiċjali fuq in-natura.
Matul il-bidu tas-snin 60 tas-seklu 20, Kogelnik bdiet tuża l-forom tal-karti b'daqs reali tal-ħbieb tagħha biex tipproduċi l-pitturi tagħha. Fl-1965 dawn il-forom prototipi saru pitturi tal-vinil, ippreżentati mdendlin fuq l-istess spallieri tal-ilbies fuq armar bir-roti li kienet tara hi stess jiġu ttrasportati tul it-toroq qrib l-istudjo tagħha fid-distrett tal-ħwejjeġ ta' New York.
Meta Kogelnik kienet Londra fl-1966, l-ispazju tal-istudjo tagħha fi New York ħa n-nar. Għalkemm Kogelnik ma kinitx preżenti, il-ġar tagħha li kien jgħix taħtha, l-artisti Amerikan Alfred Leslie, tilef ix-xogħol artistiku kollu tiegħu. F'dik l-istess sena, Kogelnik iżżewġet mal-onkologu tar-radjazzjoni Dr. George Schwarz f'Londra, u flimkien kellhom lil binhom Mono fl-1967, qabel ma reġgħu lura New York ftit wara. Fl-1969, Kogelnik ħolqot Moonhappening matul l-inżul il-Qamar tal-Apollo 11 fil-Gallerija Nächst St. Stephan fi Vjenna, u pproduċiet sensiela ta' opri fuq il-ħarir b'temi lunari matul ix-xandira diretta tal-inżul.
Snin 70 tas-seklu 20 u wara
[immodifika | immodifika s-sors]Fis-snin 70 tas-seklu 20, Kogelnik xeħtet l-enfasi tagħha fuq dawk li iktar 'il quddiem saru magħrufa bħala x-xogħlijiet tagħha tan-Nisa, u indirizzat speċifikament ir-rwol femminili fir-reklamar kummerċjali. Ix-xogħol ta' Kogelnik matul dan iż-żmien kien uniku għax b'mod indirett kien jittratta kwistjonijiet femministi b'ironija, umoriżmu u estetika popolari mill-aqwa. Fl-1974 hija bdiet taħdem ukoll okkażjonalment biċ-ċeramika, u użajt il-forom skulturali bħala estensjoni tal-pittura. Fis-snin 80 tas-seklu 20, Kogelnik stabbiliet spazji dedikati fl-istudjos tagħha fi New York u fi Bleiburg għaċ-ċeramika. Fl-1982, Christian Michelides ippreżenta ċ-ċeramika tagħha fil-Villa Vojcsik fl-XIV-il distrett ta' Vjenna.
Fis-snin 80 tas-seklu 20, il-persuni, is-sinjali u s-simboli frammentati bdew jimlew ix-xogħol ta' Kogelnik u fis-sensiela Espansjonijiet tagħha hija użat moduli taċ-ċeramika li ntwerew flimkien mal-pitturi tagħha. Hija pproduċiet u ddiriġiet ukoll film qasir ta' 16 mm iswed u abjad, imsejjaħ CBGB, fl-1978, b'Jim Carroll protagonist.
F'xogħlijiet iktar 'il quddiem, il-ġisem uman jintwera f'forma kulma jmur frammentata u manipolata, sa meta fis-snin 90 tas-seklu 20 il-biċċa l-kbira tax-xogħol tagħha esprima wċuħ astratti ferm iżda xorta waħda espressivi. Matul dan iż-żmien, Kogelnik ħolqot sensiela ta' skulturi tal-ħġieġ, tpinġijiet u tipografiji relatati, fejn riedet tikkummenta fuq it-temi dekorattivi u kummerċjali fil-produzzjoni tal-arti.
Mewt u legat
[immodifika | immodifika s-sors]Kiki Kogelnik mietet b'kanċer fl-1 ta' Frar 1997 fi Vjenna. Hija ndifnet fi Bleiburg, l-Awstrija.
Il-Mużew tal-Belvedere fi Vjenna organizza wirja rispettiva kbira tax-xogħol tagħha fis-sena ta' mewtha. Fl-1998 Kogelnik ingħatat wara mewtha l-ogħla medalja fl-arti tal-Awstrija, is-Salib tal-Unur tal-Awstrija għax-Xjenza u l-Arti. Fl-1995 ingħatat ukoll il-Premju tal-Belt ta' Vjenna għall-Arti Viżiva.
Minn żmien il-mewt tal-artista, il-Fondazzjoni ta' Kiki Kogelnik, ġiet stabbilita organizzazzjoni bla profitt tal-Istati Uniti, b'uffiċċji fi Vjenna u fil-Belt ta' New York. Il-missjoni tal-fondazzjoni hi li tipproteġi, tiddokumenta, tirriċerka u tipperpetwa l-legat kreattiv ta' Kiki Kogelnik. Mill-2009 il-fondazzjoni qed tkompli tieħu ħsieb u tkabbar bażi tad-data komprensiv li ġiet stabbilita fil-Belt ta' New York tax-xogħlijiet ta' Kogelnik għar-riċerka tal-istorja tal-arti, u eventwalment se toħloq Catalogue Raisonné.
Fl-2003, l-uffiċċju postali tal-Awstrija ħareġ bolla ta' 55 ewroċentiżmu bil-pittura ta' Kogelnik tal-1973, Prenez Le Temps d’Aimer. Kogelnik iddisinjat ukoll żewġ funtani, waħda fi Bleiburg, l-Awstrija u oħra fi Klagenfurt, l-Awstrija, fejn hemm triq imsemmija għalihom.
Fl-2015, Kogelnik ġiet inkluża f'The World Goes Pop, wirja li ġiet organizzata fit-Tate Modern. Il-wirja żvelat viżjoni alternattiva tal-Arti Popolari, li wriet li ma kienx moviment Amerikan biss, iżda fil-fatt kellu ambitu internazzjonali. Internazzjonalment, l-Arti Popolari kienet tintuża spiss ukoll bħala lingwaġġ sovversiv ta' protesta minflok sempliċi ċelebrazzjoni ta' konsumeriżmu tal-Punent. Il-wirja saret mis-17 ta' Settembru 2015 sal-24 ta' Jannar 2016.
Referenzi
[immodifika | immodifika s-sors]- ↑ McGivern, Hannah (2024-05-29). "Kiki Kogelnik: the 'secret' Austrian Pop artist who made out-of-this-world art". The Art Newspaper - International art news and events (bl-Ingliż). Miġbur 2026-04-08.
- ↑ Wilson, Sarah (2016-01-01). "Kiki Kogelnik". Artforum. ISSN 0004-3532.
- ↑ Hadler, Mona; Minioudaki, Kalliopi (2022-02-24). Pop Art and Beyond: Gender, Race, and Class in the Global Sixties. Bloomsbury Publishing. p. 304. ISBN 978-1-350-19754-1.
- ↑ Ingried Brugger, Lisa Ortner-Kreil (eds.), Kiki Kogelnik: Now Is the Time, Heidelberg: Kehrer Verlag, p. 262. ISBN 978-3-96900-107-3