Aqbeż għall-kontentut

KazCosmos

Minn Wikipedija, l-enċiklopedija l-ħielsa

KazCosmos jew KazKosmos, magħrufa wkoll bħala l-Aġenzija Spazjali Nazzjonali tar-Repubblika tal-Każakistan (bil-Każak: Қазақстан Республикасы Ұлттық ғарыш агенттiгi, b'ittri Rumani: Qazaqstan Respublikasy Ūlttyq ğaryş agenttıgı), hija l-aġenzija spazjali nazzjonali tal-Każakistan u ġiet stabbilita uffiċjalment fis-27 ta' Marzu 2007.[1]

Storja

[immodifika | immodifika s-sors]

Korp tal-kożmonawti

[immodifika | immodifika s-sors]

Fis-7 ta' Jannar 2000, il-gvern tal-Każakistan ħareġ digriet sabiex jissawwar korp tal-kożmonawti.[2] Dak iż-żmien, żewġ kożmonawti mill-Każakistan kien diġà operattivi fl-ispazju, Toktar Aubakirov fl-1991, u Talgat Musabayev fl-1994, fl-1998 u fl-2001.[3] Mill-2,000 kandidat, intgħażlu tnejn, Aidyn Aimbetov u Mukhtar Aymakhanov, fl-2002.[4] Dawn intbagħtu għal taħriġ f'Star City mill-2003 sal-2009, meta l-kriżi finanzjarja dinjija pposponiet it-titjir spazjali b'mod indefinit. Fl-2009 dawn reġgħu bdew jaħdmu f'KazCosmos.[5] Oriġinarjament kienu pproġettati għal titjir spazjali fl-2005 jew fl-2006.[6] Aymakhanov telaq mill-Każakistan fl-2012 biex isir ċittadin Russu u jkollu karriera ta' kożmonawta.[7] Aimbetov kien għadu lest għal titjir spazjali f'April 2015, u oriġinarjament kien ipproġettat għal titjir spazjali f'illanċjar tal-2017. F'Ġunju 2015, huwa ntgħażel bħala sostitut ta' Sarah Brightman fuq is-Soyuz TMA-18M/Soyuz TMA-16M, li ċaħdet li ttir, u s-sostitut tagħha Satoshi Takamatsu ċaħad ukoll. Huwa ġie llanċjat minn Baikonur fit-2 ta' Settembru 2015, irmiġġa mal-Istazzjon Spazjali Internazzjonali, u rritorna fil-11 ta' Settembru 2015, u llandja fl-isteppa tal-Każakistan, wara li qatta' 10 ijiem fl-ispazju.[8][9]

Satelliti

[immodifika | immodifika s-sors]

Is-sena qabel ma ġiet stabbilita, fit-18 ta' Ġunju 2006, is-satellita tal-komunikazzjoni KazSat-1 ġiet illanċjata mill-Kożmodrom ta' Baikonur, u mmarkat il-bidu tal-operazzjonijiet indipendenti tat-titjir spazjali tal-Każakistan.[10] Fl-2008 il-komunikazzjonijiet mas-satellita ntemmew, u ġiet iddikjarata mitlufa.[11] Is-satellita li ġiet ippjanata wara, KazSat-2, esperjenzat sensiela ta' dewmien, iżda ġiet illanċjata fis-16 ta' Lulju 2011 abbord rokit tat-tip Proton. KazSat-2 inbniet minn Krunichev u Thales Alenia Space Italy. KazCosmos iffirmat kuntratt ma' ISS-Reshetnev u Thales Alenia Space Italy fil-21 ta' Ġunju 2011 għat-tielet satellita tat-telekomunikazzjoni, imsejħa KazSat-3, u din ġiet illanċjata fl-2014.

Operazzjonijiet

[immodifika | immodifika s-sors]

Il-kap tal-aġenzija, Talgat Musabayev, huwa veteran bi tliet titjiriet spazjali, inkluż żewġ soġġorni twal abbord l-istazzjon spazjali Russu Mir. Musabayev isostni li l-Kożmodrom ta' Baikonur, li jinsab fil-Każakistan, huwa l-komponent prinċipali tal-kooperazzjoni bejn il-programmi spazjali tar-Russja u tal-Każakistan. Ir-Russi għadhom jużaw ferm il-Kożmodrom ta' Baikonur għall-illanċjar.

Referenzi

[immodifika | immodifika s-sors]
  1. ↑ "PM introduced new head of Kazakh National Space Agency". inform.kz (bir-Russu). Miġbur 2026-04-21.
  2. ↑ "КАЗКОСМОС | Aidyn Aimbetov: «I will travel into space only under the Kazakh flag»". kazcosmos.gov.kz. Miġbur 2026-04-21.
  3. ↑ Times, The Moscow (2015-06-22). "Kazakhstan's Third-Ever Cosmonaut to Replace Pop Star Brightman on ISS Mission". The Moscow Times (bl-Ingliż). Miġbur 2026-04-21.
  4. ↑ "Aidyn Aimbetov: Flying into the Space is not Buying a Theater Ticket". astana.gov.kz. Miġbur 2026-04-21.
  5. ↑ INFORM.KZ. "A. Aimbetov appointed Advisor to Kazkosmos Chairman". www.inform.kz (bir-Russu). Arkivjat minn l-oriġinal fl-2018-07-12. Miġbur 2026-04-21.
  6. ↑ Ermilin, Petr (2003-03-06). "2 Kazakh Cosmonauts to Undergo Training at Russia's Stellar City - 6 March, 2003". english.pravda.ru (bl-Ingliż). Miġbur 2026-04-21.
  7. ↑ "Sen - space TV" (bl-Ingliż). Arkivjat minn l-oriġinal fl-2021-07-09. Miġbur 2026-04-21.
  8. ↑ "Kazakhstan greets record-setting Russian cosmonaut, two crewmen | NewsDaily". newsdaily.com (bl-Ingliż). Arkivjat minn l-oriġinal fl-2015-09-14. Miġbur 2026-04-21.
  9. ↑ Bergin, Chris (2015-09-03). "Soyuz TMA-18M docks to increase ISS crew size to nine" (bl-Ingliż). Miġbur 2026-04-21.
  10. ↑ Interfax-Kazakhstan. "BAIKONUR IS STILL THE CORE OF KAZAKH-RUSSIAN COOPERATION IN SPACE". www.interfax.kz (bir-Russu). Miġbur 2026-04-21.
  11. ↑ "KazSat". www.russianspaceweb.com. Miġbur 2026-04-21.
Miksub minn "https://mt.wikipedia.org/w/index.php?title=KazCosmos&oldid=329497"