Katidral tat-Tlugħ is-Sema tal-Madonna ta' Kiev

Il-Katidral tat-Tlugħ is-Sema tal-Madonna ta' Kiev (bl-Ukren: Собор Успіння Пресвятої Богородиці, b'ittri Rumani: Sobor Uspinnia Presviatoi Bohorodytsi) tal-Lavra ta' Pechersk fi Kiev, magħruf ukoll bħala l-Knisja l-Kbira, huwa l-katidral prinċipali tal-kumpless tal-monasteru (lavra). Fi żmien ir-Rus ta' Kiev (Rutenja), il-katidral intuża wkoll bħala nekropoli għall-prinċpijiet ta' Kiev.

Il-Katidral tat-Tlugħ is-Sema tal-Madonna ta' Kiev huwa għeliem importanti tar-Riżerva Nazzjonali tal-Lavra ta' Pechersk fi Kiev, il-belt kapitali tal-Ukrajna.

Fil-15 ta' Ġunju 2026, il-katidral intlaqat attakk Russu bil-missili u ħa n-nar.^[1]

Storja

Il-knisja oriġinali nbiet fuq inizjattiva ta' Teodożju ta' Kiev fl-1073-1078.^[2] Il-kostruzzjoni ġiet iffinanzjata primarjament minn Sviatoslav II ta' Kiev.^[3] Skont il-Paterikon tal-Għerien ta' Kiev, diversi mastri Biżantini waslu minn Kostantinopli. Barra minn hekk, jeżistu diversi leġġendi marbuta mal-kostruzzjoni tal-knisja, b'mod partikolari waħda marbuta mal-ġellied Varangjan Šimon (Shimon).^[4]

Il-katidral ġarrab ħsarat diversi drabi u kellu jiġi rrestawrat. Fis-seklu 13 ġarrab ħsarat minħabba t-terremot ta' Kiev tal-1230 u l-assedju ta' Kiev tal-1240 siege minn Khan Batu. Il-katidral ġie rrestawrat fl-1470, iżda fl-1482 reġa' ġarrab ħsarat matul l-attakki tal-Krimea ta' Meñli I Giray. Eventwalment reġa' ġie rrestawrat. Fl-1718 reġa' ġarrab ħsarat matul in-nirien li ħakmu l-belt ta' Kiev. Fl-1729 il-katidral ġie rrestawrat bi stil Barokk Ukren u tkabbar.

Il-knisja prinċipali tal-monasteru nbniet fis-seklu 11 u nqerdet matul it-Tieni Gwerra Dinjija, ftit xhur wara li t-truppi Ġermaniżi Nażisti okkupaw il-belt ta' Kiev, meta l-Unjoni Sovjetika wettqet l-isplużjonijiet kontroversjali ta' Khreshchatyk tal-1941. It-truppi Sovjetiċi li rtiraw ipprattikaw it-tattika tal-għoti tan-nar u splodew il-pontijiet kollha ta' Kiev fuq ix-xmara Dnieper kif ukoll it-triq prinċipali ta' Khreshchatyk u l-Lavra ta' Pechersk ta' Kiev.^[5] Il-qerda tal-katidral seħħet skont xejra ta' indifferenza Sovjetika fir-rigward tal-wirt kulturali, wara li qabel kienu splodew il-Monasteru ta' San Mikiel bil-koppli tad-deheb fil-qrib fis-snin 30 tas-seklu 20.^[6]

Fl-1928, il-monasteru ġie kkonvertit f'park ta' mużew antireliġjuż mill-awtoritajiet Sovjetiċi u wara r-ritorn tagħhom ma sar l-ebda sforz biex il-knisja tiġi rrestawrata. Finalment it-tempju ġie rrestawrat fl-1995 wara li l-Ukrajna kisbet l-indipendenza tagħha u l-kostruzzjoni damet sentejn. Il-Katidral il-ġdid tat-Tlugħ is-Sema tal-Madonna ta' Kiev ġie kkonsagrat fis-sena 2000. Fi ħdan il-Katidral tat-Tlugħ is-Sema tal-Madonna ta' Kiev hemm ukoll il-Knisja ta' San Ġwann il-Battista.

Fil-15 ta' Ġunju 2026 fis-sagħtejn ta' filgħodu, ir-Russja laqtet il-Katidral tat-Tlugħ is-Sema tal-Madonna ta' Kiev b'missili ballistiċi, u l-knisja ħadet in-nar li kkawża ħsarat estensivi lill-knisja storika.^[7]^[8] Fl-attakk mietu disa' persuni^[9] u l-Prim Ministru Ukren Yulia Svyrydenko kkundannat dan l-aġir bħala "attakk brutali fuq il-poplu u l-wirt tagħna".^[10]