Gyeongbokgung

Gyeongbokgung (경복궁, 景福宮), imsejjaħ ukoll Gyeongbok Palace, huwa palazz rjali li jinsab fit-tramuntana ta' Seoul fil-Korea t'Isfel . Inbena għall-ewwel darba fl-1394 u mbagħad inbena mill-ġdid fl-1867, huwa l-palazz prinċipali mill-ħames palazzi kbar mibnija taħt id- dinastija Joseon . L-isem tal-palazz, Gyeongbokgung, ifisser " palazz resplendenti tal-ferħ " Il-bieb prinċipali tiegħu huwa l-Bieb ta' Gwanghwamun.

Storja

Il-palazz inbena fl-1394 mir-Re Taejo, fundatur u l-ewwel re tad-Dinastija Joseon. L-isem Gyeongbokgung intgħażel minn Jeong Do-jeon, ministru influwenti tal-gvern. Il-Palazz Gyeongbokgung ġie estiż kontinwament matul ir-renji tar-Re Taejo u r-Re Sejong il-Kbir. Il-maġġoranza tal-palazz inqerdet min-nar matul l-invażjonijiet Ġappuniżi tal-1592–1598. Bil-palazzi kollha fil-kapitali mwaqqa’ mill-Ġappuniżi, Changdeokgung, palazz sekondarju, inbena mill-ġdid u serva bħala l-palazz prinċipali. Gyeongbokgung baqa’ abbandunat għal 250 sena qabel ma reġa’ nbena fl-1868 fuq ordni tal-Prinċep Reġent. Madwar 500 bini nbnew fuq sit ta’ aktar minn 40 ettaru, u ffurmaw belt żgħira^[1].

Fit-8 ta' Ottubru 1895, il-palazz ġie attakkat kmieni filgħodu minn bosta aggressuri Ġappuniżi mmexxija mill-Ġeneral Miura Gorō, megħjuna minn kollaboraturi Koreani, bil-għan li joqtlu lir-Reġina Min, li kienu jissuspettaw li riedet tressaq il-Korea eqreb lejn ir-Russja biex tikkumbatti l-influwenza Ġappuniża. L-attakkanti żergħu l-kaos u eventwalment sabu lir-reġina, li qatluha, imbagħad ħadu l-katavru tagħha f'foresta fil-qrib u ħarquh.

Il-Palazz Gyeongbokgung fil-parti l-kbira tiegħu ġie meqrud mill-ġdid matul l-okkupazzjoni Ġappuniża mill-1910 sal-1945. Tmenin fil-mija tal-bini restawrat ġie żarmat, il-Bieb ta' Gwanghwamun twaqqa', u l-kwartieri ġenerali tal-Gvern Ġenerali Ġappuniż inbnew faċċata tal-kumpless ewlieni tal-palazz.

Sforz biex il-Palazz Gyeongbokgung jiġi restawrat kompletament għall-glorja preċedenti tiegħu ilu għaddej mill-1990. Il-bini kolonjali Ġappuniż twaqqa', u l-Bieb ta' Heungnyemun ġie restawrat għall-istat oriġinali tiegħu. Il-kwartieri rjali u l-Palazz tal-Lvant għall-Prinċep tal-Kuruna ġew restawrati wkoll għall-kundizzjoni oriġinali tagħhom. Sa tmiem l-2009, madwar 40% tal-istrutturi li kienu jeżistu qabel l-okkupazzjoni Ġappuniża tal-Korea kienu ġew irrestawrati jew rikostruwiti. Il-proġett ta’ restawr tal-gvern tal-Korea t’Isfel huwa ppjanat li jdum mill-inqas 20 sena.

Fl-2015, is-sit kellu 510 apparat tat-tifi tan-nar u 230 kamera tas-sorveljanza mqassma madwar l-432,703 metru kwadru tal-palazz^[2].

Turiżmu

Skont id-dejta mill-Istitut tal-Kultura u t-Turiżmu tal-Korea, minn Lulju 2005 sa Diċembru 2024, il-palazz kellu total ta’ 56,030,499 viżitatur, aktar minn kwalunkwe sit turistiku ieħor f’Seoul. Fl-2017, kien it-tieni l-aktar sit turistiku miżjur fil-pajjiż, wara l-park tad-divertiment Everland. Studju tal-2021 dwar 24,008 reviżjoni mhux bil-lingwa Koreana ta’ destinazzjonijiet turistiċi tal-Korea t’Isfel fuq il-websajt tal-ivvjaġġar Tripadvisor ikkonkluda li t-turisti barranin żaru Gyeongbokgung l-aktar minn kwalunkwe attrazzjoni turistika fil-Korea t’Isfel. Skont l-istatistika miġbura mill-aġenzija governattiva Korea Heritage Service, mill-2002 sal-2020 u mill-2022 sal-2024, Gyeongbokgung kien l-aktar palazz miżjur f’Seoul^[4].

Fl-2010, il-palazz beda jiftaħ bil-lejl għal numru ta’ jiem kull sena għall-viżitaturi. Beda bħala avveniment ta’ darba għas-summit tal-G-20 ta’ Seoul, iżda sar karatteristika rikorrenti wara s-suċċess tiegħu. Il-ftuħ ta’ billejl kien popolari ħafna kemm għal viżitaturi barranin kif ukoll domestiċi ta’ etajiet differenti, filwaqt li l-palazzi kienu l-aktar appellaw lil barranin jew viżitaturi domestiċi anzjani qabel. Mill-2016 sal-2024, mill-inqas 100,000 viżitatur fis-sena attendew wirja billejl. Fl-2013, id-dħul beda jsir bla ħlas għall-viżitaturi li kienu jilbsu hanbok (ilbies tradizzjonali Korean). Dan wassal għal proliferazzjoni sinifikanti ta’ negozji tal-kiri ta’ hanbok ħdejn il-palazz. Fl-2024, 1.8 miljun viżitatur f’Gyeongbokgung libsu hanbok. Il-palazz minn dakinhar offra numru ta’ esperjenzi għal numru limitat ta’ mistednin, bħal ikliet tal-kċina tal-qorti rjali Koreana u wirjiet ta’ mużika tradizzjonali^[5]^[6].