Fatima
| Fatima | |||
|---|---|---|---|
|
| |||
|
| |||
|
| |||
| Amministrazzjoni | |||
| Stat sovran | Portugall | ||
| District of Portugal | Santarém (en) | ||
| Municipality of Portugal | Ourém (mul) | ||
| Kodiċi postali |
2495 | ||
| Ġeografija | |||
| Koordinati | 39°37′32″N 8°39′57″W / 39.6256°N 8.6658°WKoordinati: 39°37′32″N 8°39′57″W / 39.6256°N 8.6658°W | ||
|
| |||
| Superfiċjenti | 71.29 kilometru kwadru | ||
| Għoli | 322 m | ||
| Fruntieri ma' |
Freguesia de Santa Catarina da Serra (mul) | ||
| Demografija | |||
| Popolazzjoni | 13,212 abitanti (31 Diċembru 2021) | ||
| Informazzjoni oħra | |||
| Kodiċi tat-telefon |
249 | ||
| bliet ġemellati |
Mariazell (en) | ||
| freguesiadefatima.pt | |||
Fátima hija belt żgħira Portugiża li tinsab fid- distrett ta' Santarém, provinċja ta' Beira Litoral, fil -Portugall .
Il-belt saret famuża fl- 1917, meta tliet rgħajja żgħażagħ raw ripetutament apparizzjoni Marjana . IL-13 Eluf ta’ nies raw il- miraklu tax-xemx iddur fuqha nnifisha bħal diska tal-fidda.
Il-Verġni Marija wasslet ukoll messaġġ lit-tliet itfal. Dawn l-apparizzjonijiet Marjani wasslu għall-ħolqien tas- santwarju tal-Madonna ta' Fatima f'Cova da Iria, is-sit ta' pellegrinaġġ Kattoliku famuż. Fl-2017, il-Papa Franġisku mar Fátima għall-pellegrinaġġ.[1]
Il-lokalità kellha 11 596 habitants fl-2011, u hija parti mill-belt ta' Ourém fid- distrett ta' Santarém .
Storja
[immodifika | immodifika s-sors]Oriġini tal-isem
L-isem tal-belt u l-parroċċa huwa verżjoni tal-isem Għarbi Fátima (فاطمة Fāṭimah) li jiġri wkoll li huwa l-isem ta’ bint il-Profeta Iżlamiku Muhammad. Skont in-narrattiva tradizzjonali, Fátima jingħad li kien l-isem ta’ prinċipessa Għarbija li nħatfet minn kavallier, Gonçalo Hermigues, u sħabu. Hermigues ħadha f’raħal żgħir fl-għoljiet ta’ Serra de Aire, fir-Renju tal-Portugall li kien għadu kif ġie stabbilit. Fatima inħabbet ma’ min ħatfitha u ddeċidiet li tikkonverti għall-Kristjaneżmu biex tiżżewġu. Hija tgħammdet u ngħatat l-isem Nisrani "Oureana". Madankollu, l-isem tal-post ifakkar fl-isem Għarbi oriġinali tal-prinċipessa aktar milli f’dak Nisrani tagħha.
Dehriet Marjani u "miraklu tax-Xemx"
Il-parroċċa twaqqfet fl-1568, meta ġiet annessa mill-Kolleġġjata ta' Ourém (bil-Portugiż: Colegiada de Ourém). Għal sekli sħaħ, il-biċċa l-kbira tal-abitanti tar-raħal żammew merħliet ta' nagħaġ u kienu jiddependu fuq biedja ta' sussistenza.
Mis-seklu 18 'l hawn, Fátima ġiet assoċjata ma' avvenimenti relatati ma' apparizzjonijiet Marjani. L-ewwel allegata apparizzjoni tmur lura għal nofs is-seklu 18 f'Ortiga, issa kwart ta' Fátima, meta, skont it-twemmin popolari, il-Verġni Marija dehret lil ragħaja żagħżugħa u muta u talbitha waħda min-nagħaġ tagħha, u b'hekk it-tfajla titkellem bi tweġiba. Dan l-avveniment allegatament inċita l-ħolqien tas-Santwarju tal-Madonna ta' Ortiga fl-1758, li, fl-1801, wassal lill-Papa Piju VII biex jagħti indulġenza lill-pellegrini kollha li jżuru s-santwarju Marjan[2][3].

Aktar tard fil-bidu tas-seklu 20, seħħ ġrajja simili fejn tliet itfal lokali, Lúcia dos Santos u l-kuġini tagħha, Francisco u Jacinta Marto, allegatament raw viżjonijiet ta’ mara magħrufa bħala l-Madonna ta’ Fátima, li minn dakinhar il-Knisja Kattolika emmnet li hija l-Verġni Marija. Fit-13 ta’ Mejju 1917, waqt li kienu qed jgħassu n-nagħaġ tal-familji tagħhom fil-Cova da Iria, it-tfal għall-ewwel darba sostnew li raw dehra ta’ “mara liebsa l-abjad” u tiddi b’dawl qawwi[4].
It-tliet rgħajja twieldu f’Aljustrel, raħal żgħir madwar kilometru minn Fátima. Lejn il-punent, ħdejn Aljustrel, hemm Loca do Cabeço, agglomerazzjoni iżgħar ta’ blat fejn, fl-1916, anġlu deher darbtejn lit-tliet tfal. It-tfal sostnew li raw l-apparizzjoni Marjana f’sitt okkażjonijiet; qalu li l-aħħar waħda kienet fit-13 ta’ Ottubru 1917. Madwar 70,000 pellegrin marru fis-sit għall-aħħar apparizzjoni profetizzata f’Ottubru. Xi wħud minnhom irrappurtaw dak li ġie msejjaħ il-Miraklu tax-Xemx, meta xi osservaturi rrappurtaw li deher li kien qed iġib ruħu b’mod mhux tas-soltu[5][6].

L-isqof lokali investiga l-ġrajjiet u ddetermina li l-apparizzjonijiet kienu denji ta’ twemmin. Is-sit kien immarkat b’salib imwaqqaf min-nies tal-post. Fl-1918 bnew kappella żgħira tal-blat u l-ġebla tal-ġir u miksija bil-madum. Kienet twila 3.3 metri b’tul ta’ 2.8 metri, u għolja 2.85 metri. Sar ċentru għad-devozzjoni Marjana, li rċieva ismijiet bħal fé de Fátima, cidade da Paz ("il-fidi ta' Fátima, Belt tal-Paċi"), jew Terra de Milagres e Aparições ("L-Art tal-Mirakli u d-Dehriet"). Il-fokus ta' Fatima bħala post għall-pellegrinaġġi ta' paċi żviluppat fit-Tieni Gwerra Dinjija meta l-messaġġi ta' Luċija kienu marbuta mal-kunflitt.
Il-kappella minn dakinhar ilha magħluqa ġo bażilika u santwarju kbar, parti minn kumpless li jinkludi lukanda u faċilitajiet oħra. Fl-1930, l-istatwa tal-Madonna fil-Kappella tal-Apparizzjonijiet ġiet inkurunata mill-Vatikan.
Franciscus miet fl-1919 u Jacinta fl-1920, matul il-pandemija internazzjonali tal-influwenza Spanjola. Lucia dos Santos saret soru u għexet sal-2005. It-tnejn li mietu żgħar ġew beatifikati fit-13 ta' Mejju 2000 mill-Papa Ġwanni Pawlu II, u ġew ikkanonizzati mill-Papa Franġisku fit-13 ta' Mejju 2017, il-mitt anniversarju tal-ewwel apparizzjoni.
Żvilupp sussegwenti
Il-bini tas-santwarju u ż-żjarat kostanti mill-pellegrini stimulaw l-iżvilupp lokali. Minbarra l-bini ta’ santwarju kbir, bażilika, u santwarju, il-kumpless jinkludi lukanda u faċilitajiet oħra. Il-belt ta’ Fátima ġiet elevata għall-istatus ta’ belt fit-12 ta’ Lulju 1997.
Fil-bidu tas-seklu 21, bosta residenti tal-parroċċa (l-aktar mis-settur tan-negozju tagħha) ħadmu biex Fátima tiġi nnominata bħala muniċipalità indipendenti. Il-proġett, immexxi minn Júlio Silva, inġinier u eks president tal-Junta de Freguesia (Kunsill Parrokkjali), ġie vvetat f’Lulju 2003 mill-President Portugiż Jorge Sampaio.
Ekonomija
[immodifika | immodifika s-sors]
L-ekonomija tal-belt tiddependi fuq it-turiżmu reliġjuż għaliex id-devozzjoni dinjija lejn il-Madonna ta’ Fátima tattira miljuni ta’ pellegrini Kristjani. In-nies tal-post għandhom bosta ħwienet u stalel iddedikati għall-bejgħ ta’ oġġetti reliġjużi u tifkiriet. Barra minn hekk, is-servizzi għat-turisti, lukandi, ristoranti u ħwienet oħra jibbenefikaw ukoll mill-viżitaturi. Attivitajiet ekonomiċi oħra fir-reġjun jinkludu: skultura tal-irħam, serrar, mastrudaxxa, kostruzzjoni ċivili, kummerċ, u servizzi[7].
Żjarat Papali
[immodifika | immodifika s-sors]- Mejju 1967 – Il-Papa Pawlu VI
- Mejju 1982 – Il-Papa Ġwanni Pawlu II (l-1 żjara)
- Mejju 1991 – Il-Papa Ġwanni Pawlu II (it-2 żjara)
- Mejju 2000 – Il-Papa Ġwanni Pawlu II (it-3 żjara)
- Mejju 2010 – Il-Papa Benedittu XVI
- Mejju 2017 – Il-Papa Franġisku (l-1 żjara)
- Awwissu 2023 – Il-Papa Franġisku (it-2 żjara)
Kultura
[immodifika | immodifika s-sors]
Is-Santwarju tal-Madonna ta’ Fátima, f’Cova da Iria, huwa l-fokus prinċipali tal-viżitaturi kollha. Kull sena, mill-inqas ħames miljun pellegrin Kattoliku jimlew it-toroq tal-kampanja li jwasslu għas-santwarju Marjan. In-numri jistgħu jilħqu mijiet ta’ eluf fit-13 ta’ Mejju u t-13 ta’ Ottubru, l-aktar dati sinifikanti tad-dehriet f’Fátima.
Ġemellaġġ
[immodifika | immodifika s-sors]Gallerija
[immodifika | immodifika s-sors]- Veduta tas-Santwarju tal-Madonna ta’ Fátima
- Is-Santwarju ta’ Fatima, jidher minn wara
- Statwa tal-Madonna ta’ Fátima
- Knisja tat-Trinità Qaddisa
Referenzi
[immodifika | immodifika s-sors]- ↑ http://www.rfi.fr/hebdo/20170512-pelerinage-fatima-raisons-succes-cent-ans-apres-religion-pape-francois. Parametru mhux magħruf
|title=injorat (għajnuna); Parametru mhux magħruf|access-date=injorat (għajnuna); Parametru mhux magħruf|date=injorat (għajnuna); Parametru mhux magħruf|journal=injorat (għajnuna); Parametru mhux magħruf|language=injorat (għajnuna); Ċitazzjoni journal għandha bżonn|journal=(għajnuna);|title=nieqes jew vojt (għajnuna) - ↑ Lusa, Agência. "Peregrinações à Nossa Senhora da Ortiga, Fátima e a epidemia de "aparições"". Observador (bil-Portugiż). Miġbur 2026-09-26.
- ↑ "Fatima Story". Our Lady of Fatima Shrine (bl-Ingliż). Miġbur 2026-09-26.
- ↑ "Our Lady of Fatima Miracle". Our Lady of Fatima Catholic Church (bl-Ingliż). Miġbur 2026-09-26.
- ↑ Miller, Gabriella (2025-05-12). "What Happened at Fatima? Our Lady of Fatima: Explained" (bl-Ingliż). Miġbur 2026-09-26.
- ↑ "tbissima.mt". tbissima.mt (bl-Ingliż). Miġbur 2026-09-26.
- ↑ "Caraterização - Freguesia de Fátima". www.freguesiadefatima.pt. Miġbur 2026-09-26.