Aqbeż għall-kontentut

Emirat ta' Granada

Minn Wikipedija, l-enċiklopedija l-ħielsa

 

Emirat ta' Granada
Imaret Għarnata
إِمَارَةُ غَرْنَاطَة (Għarbi)
Imārat Gharnāta
إِمَارَةُ غَرْنَاطَة (Għarbi)Imārat Gharnāta – Bandiera إِمَارَةُ غَرْنَاطَة (Għarbi)Imārat Gharnāta – Emblema
Mottu: U la għalib ħlief Alla (Għarbi): ولا غالب إلا الله, lit., Ebda rebbieħ ħlief Alla)
Belt kapitaliGranada
Lingwi uffiċjali Għarbi
Lingwi oħra Możarabiku, Berber, Ladino
Reliġjon Iżlam (Sunni Maliki)
Minoranzi: Kristjaneżmu (Kattolika Rumana), Ġudaiżmu
Gvern Monarkija ereditarja
 -  1232–1273 Muħammed I bin Jusef (il-fundattur)
 -  1487–1492 Bu Għabdilla Muħammed XII bin Għali
Stabbiliment1232
 -  Konkwista ta' Kastilja 1492 


L-Emirat ta' Granada, jew mill-Għarbi, l-Imaret Għarnata, magħruf ukoll bħala s-Saltnet in-Nasrin ta' Granada, kien politika Iżlamika fin-Nofsinhar tal-Peniżola Iberika matul il-Medjuevu Tard, immexxija mid-dinastija Nasrija. Kien l-aħħar stat Mislem indipendenti fl-Ewropa tal-Punent.[1]

Il-Misilmin kienu ilhom preżenti fil-Peniżola Iberika, li sejħu l-Andalus, mill-konkwista tagħha fl-711. Sa l-aħħar tas-seklu 12, wara l-espansjoni tar-renji Kristjani fit-tramuntana, iż-żona tal-kontroll Misilmin kienet tnaqqset għall-partijiet tan-nofsinhar tal-peniżola rregolati mill-Kalifat Almohad. Wara li l-kontroll Almohad irtira fl-1228, l-ambizjuż Muħammed I bin l-Aħmar tela' għall-poter u stabbilixxa d-dinastija Nasrija fil-kontroll ta' porzjon imdaqqsa ta' dan it-territorju, bejn wieħed u ieħor li jikkorrispondi għall-provinċji Spanjoli moderni ta' Granada, Almería u Málaga.[2] Sal-1250, l-Emirat Nasrid kien l-aħħar politika Musulmana indipendenti fil-peniżola.

L-emirat ġeneralment kien jeżisti bħala stat tributarju tal-Kuruna ta' Kastilja li qed titla', għalkemm ta' spiss ġġieled ma' din tal-aħħar u ma' stati ġirien oħra fuq il-kontroll tar-reġjuni tal-fruntiera tiegħu. Minkejja l-pożizzjoni prekarja tagħha, Granada gawdiet minn prosperità kulturali u ekonomika konsiderevoli għal aktar minn żewġ sekli u n-Nasrin saru waħda mid-dinastiji Musulmani li ilhom jgħixu fil-Peniżola Iberika. [a] Il-kumpless famuż tal-palazz ta' lAlhambra inbena matul dan il-perjodu. Il-popolazzjoni tal-emirat, minfuħa mir-refuġjati mit-Tramuntana, kienet Misilmin u titkellem Għarbi b'mod aktar milli fi stati Misilmin preċedenti fil-peniżola, b'minoranza Lhudija preżenti wkoll.

L-apoġeju politiku u kulturali ta' Granada Nasrija kien fis-seklu 14, partikolarment fit-tieni renju ta' Muħammed V. Wara dan il-perjodu, il-kunflitti dinastiċi interni eskalaw. Wara l-1479, Granada ffaċċjat Kastilja u Aragona magħquda taħt il-ħsieb tar-Re Kattoliċi li jirbħuha. Fl-1491, wara l-Gwerra ta' Granada li damet għal għaxar snin, l-emirat ġie mġiegħel kapitula. Muħammed XII, l-aħħar ħakkiem Nasri, ċeda formalment Granada f'Jannar 1492, u mmarka t-tmiem tal-ħakma Misilma indipendenti fil-Peniżola Iberika.

  1. ↑ Miranda 1970.
  2. ↑ García-Arenal, Mercedes (2014). "Granada". F' Krämer, Gudrun; Matringe, Denis; Nawas, John; Rowson, Everett (ed.). Encyclopaedia of Islam, Three. Brill. ISSN 1873-9830. Nieqes |editor1= (għajnuna)
  3. ↑ Among other examples:
  4. ↑ . Brill. ISBN 9789004161658. Parametru mhux magħruf |chapter= injorat (għajnuna); Parametru mhux magħruf |last= injorat (għajnuna); Parametru mhux magħruf |editor-first2= injorat (għajnuna); Parametru mhux magħruf |editor-last2= injorat (għajnuna); Parametru mhux magħruf |editor-first= injorat (għajnuna); Parametru mhux magħruf |editor-last3= injorat (għajnuna); Parametru mhux magħruf |editor-last4= injorat (għajnuna); Parametru mhux magħruf |editor-last= injorat (għajnuna); Parametru mhux magħruf |editor-first4= injorat (għajnuna); Parametru mhux magħruf |first= injorat (għajnuna); Parametru mhux magħruf |editor-first5= injorat (għajnuna); Parametru mhux magħruf |editor-last5= injorat (għajnuna); Parametru mhux magħruf |publisher= injorat (forsi ridt tuża |pubblikatur= minflok) (għajnuna); Parametru mhux magħruf |title= injorat (għajnuna); Parametru mhux magħruf |editor-first3= injorat (għajnuna); Parametru mhux magħruf |quote= injorat (għajnuna); Parametru mhux magħruf |year= injorat (għajnuna); Parametru mhux magħruf |language= injorat (għajnuna); Ċitazzjoni għandu parametrs mhux magħruf u vojt: |pages= u |location= (għajnuna); |title= nieqes jew vojt (għajnuna)
  5. ↑ Boloix-Gallardo 2021a, p. 7: "To be more precise, the Nasrid dynasty ruled the Kingdom of Granada (or al-Andalus) for 261 years, which means a duration only 14 years less than that of the Umayyad dynasty of Cordova, estimated at 275 years".
  1. ↑ The dynasty is counted by some references as the longest-reigning in al-Andalus, from 1232 to 1492 (approximately 260 years).[3] Some sources count the reign of the Umayyads of Córdoba as slightly longer than Nasrid rule in Granada, counting from its establishment in 756 to the caliphate's final dissolution in 1031 (275 years).[4][5]
Żball fl-użu tar-referenzi: It-tikketti <ref> jeżistu għal grupp bl-isem "lower-alpha" imma l-ebda tikketta <references group="lower-alpha"/> rispettiva ma nstabet
Miksub minn "https://mt.wikipedia.org/w/index.php?title=Emirat_ta%27_Granada&oldid=320510"