Bengaluru
| Bengaluru | |
|---|---|
 Indja | |
 | |
| Amministrazzjoni | |
| Pajjiż | Indja |
| State of India | Karnataka (en)  |
| Division of Karnataka | Bangalore division (en) |
| District of India | Bengaluru Urban district (en) |
| Isem uffiċjali |
Bengaluru ಬೆಂಗಳೂರು |
| Ismijiet oriġinali | ಬೆಂಗಳೂರು |
| Kodiċi postali |
560000–560107 |
| Ġeografija | |
| Koordinati | 12°58′45″N 77°35′29″E / 12.9791198°N 77.5912997°EKoordinati: 12°58′45″N 77°35′29″E / 12.9791198°N 77.5912997°E |
  Bengaluru Bengaluru (India) | |
 u  | |
| Superfiċjenti | 741 kilometru kwadru |
| Għoli | 920 m |
| Fruntieri ma' |
Electronic City (en) u Hosakote taluk (en) |
| Demografija | |
| Popolazzjoni | 12,327,000 abitanti (2020) |
| Informazzjoni oħra | |
| Fondazzjoni | 1537 |
| Kodiċi tat-telefon |
80 |
| bliet ġemellati |
Casablanca, Cleveland, Minsk, San Francisco, Kharkiv, Chengdu, Eindhovenu 贵阳 (mul) |
| bbmp.gov.in | |
Bangalore jew Bengaluru (bil- Kannada : Lua error in package.lua at line 80: module 'Module:Exponential search' not found., Lua error in package.lua at line 80: module 'Module:Exponential search' not found., /ˈ be ŋ g ɐ ɭ u ː ɾ u / ) hija belt fin - Nofsinhar tal - Indja u l - kapitali tal - istat ta ' Karnataka .
Etimoloġija
[immodifika | immodifika s-sors]It-toponimu Bangalore huwa l-verżjoni Angliċizzata ta' Bengaḷūru, l-isem tal-belt bil -Kannada . L-eqdem referenza għall-isem Bengaḷūru hija iskrizzjoni mnaqqxa fuq vīra gallu X 10 . seklu ( Lua error in package.lua at line 80: module 'Module:Exponential search' not found., litteralment " ġebla tal-eroj » tifħir tal-merti ta’ gwerrier). F'din l-iskrizzjoni misjuba f'Begur, Bengaluru hija deskritta bħala s-sit ta' battalja li seħħet fit-890. Dan il-post kien imbagħad parti mid- dinastija tal-Ganga tal-Punent sal-1004 u kien jissejjaħ Bengaval-uru, il-Belt tal-Gwardji fil-Kannada l-Qadim,.
Aneddotu apokrifu, għalkemm popolari, jirrakkonta li Veera Ballala II, sultan tas XI 11 seklu ntilef fil-foresta waqt vjaġġ tal-kaċċa. Għajjien u bil-ġuħ, iltaqa’ ma’ mara xwejħa li servietlu fażola mgħollija. Grat, ir-Re sejjaħ dan il-post benda-kaal-uru ( Lua error in package.lua at line 80: module 'Module:Exponential search' not found., litteralment, " il-belt tal-fażola mgħollija "), li maż-żmien saret Bengalūru.[1]
Ġeografija
[immodifika | immodifika s-sors]Il-belt ta' Bangalore tinsab fix-Xlokk tal-istat Dravidjan ta' Karnataka. Tinsab fuq il-Plateau Deccan Prekambrian, speċifikament fiċ-ċentru tal-Plateau ta' Mysore. Il-koordinati tal-belt huma 12° 58′ 12″ latitudni tat-tramuntana u 77° 33′ 36″ lonġitudni tal-lvant. Dan iqegħedha f'latitudni komparabbli ma' dik ta' Bamako (il-kapitali tal-Mali) fl-Afrika jew Managua (il-kapitali tan-Nikaragwa) fl-Ameriki. Il-belt tkopri erja ta' 741 km². It-terren huwa ċatt, bl-eċċezzjoni ta' xifer li jgħaddi tul assi NNE-SSW. Dan ix-xifer jilħaq altitudni ta' 962 m u jirrappreżenta l-ogħla punt f'Bangalore. L-ebda xmara sinifikanti ma tgħaddi mill-belt. Il-belt għandha bosta ġibjuni li jipprovdulha l-ilma, partikolarment matul l-istaġun xott meta l-bżonnijiet tal-ilma huma l-akbar. Il-veġetazzjoni primarja tikkonsisti prinċipalment minn siġar li jwaqqgħu l-weraq u, sa ċertu punt, siġar tal-ġewż tal-Indi. Fir-reġjun ta' Bangalore, il-blat huwa magħmul minn taħlita ta' granit, gneiss, u migmatite, filwaqt li l-ħamrija hija jew laterite ħamra jew lom tat-tafal. Il-belt tinsab f'żona ta' riskju sismiku baxx, ikklassifikata fil-livell 2 fuq skala ta' 5. Madankollu, il-belt esperjenzat terremoti sa kobor 4.5.
Klima
[immodifika | immodifika s-sors]Bangalore tgawdi minn klima tropikali monsun ( klassifikazzjoni Köppen : Aw).[2] Il-belt tgawdi minn klima inqas soffokanti minn ħafna bliet Indjani minħabba l-altitudni relattivament għolja tagħha.
Il-belt hija esposta kemm għall- monsuni tal-Lbiċ kif ukoll tal-Majjistral. Għalhekk, l- istaġun tax-xita jdum minn Mejju sa Ottubru. L-iktar xahar bix-xita huwa Settembru, b'massimu ta' xita ta' 208,3 . Ir-rekord għax-xita f'24 siegħa huwa 178,9 irreġistrat f'[data nieqsa].1 octobre 1997
Fir-rigward tal- istaġun xott, dan idum minn Novembru sa April. Madankollu, ma jistgħux jiġu esklużi mewġiet ta’ sħana. L-iktar xahar kiesaħ huwa Diċembru b'temperatura medja ta' 21,7 °C u l-iktar xahar sħun huwa April b'temperatura medja ta' 28,1 °Ċ . L-ogħla temperatura rreġistrata kienet ta’ 39,2 °C ( 25 mai 2016 ) filwaqt li l-inqas hija 7,8 °C ( 13 janvier 1884 ).
Ambjent
[immodifika | immodifika s-sors]Il-kumpaniji l-kbar tal-IT li jinsabu fil-belt jipproduċu 20,000 tunnellata ta’ skart elettroniku fis-sena. Il-maġġoranza l-kbira ta’ dan l-iskart jiġi pproċessat mis-settur informali. Iċ-ċirkwiti elettroniċi jinħarqu fl-arja aperta u s-sustanzi perikolużi użati biex jitnaddfu l-metalli rkuprati jikkawżaw problemi respiratorji u mard serju li jaffettwa l-aktar lill-ħaddiema f'ħwienet informali tar-riċiklaġġ.[3]
Skont l-istimi tal-gvern, Bangalore mistenni jibda jispiċċalha l- ilma ta’ taħt l-art sa mill-2020.[4]
Fl-2024, wara defiċit tal-monsun, l-ilma ta' taħt l-art ta' Bangalore eżawrixxa u r-residenti jiffaċċjaw nuqqas ta' ilma. L-esperti jindikaw ukoll il-mudell ta’ żvilupp bla kontroll tal-belt. Ir-reġjun kien jinkludi 280 lag XXseklu 20 seklu, meta mqabbel ma' madwar għaxra biss illum il-ġurnata.[5]
Storja
[immodifika | immodifika s-sors]Inbniet madwar fortizza mibnija fl-1537, fuq is-sit ta' Bengaluru Pete (ġo) minn Kempe Gowda I (ġo) (1510–1569), mexxej tribali fir-renju ta' Vijayanagara . Wara ħafna battalji, qerda, u rikostruzzjonijiet, il-belt inbniet mill-ġdid minn Haidar Ali (1720-1782) imbagħad minn Tipu Sahib (1750-1799), mir- renju ta’ Mysore (1577-1950).
Wara l-erba’ Gwerer ta’ Mysore (1767-1792), l-Istat ta’ Mysore, għalkemm alleat mal-Franċiżi, tqiegħed taħt il-ħakma Brittanika. Il-belt ta' Bangalore saret waħda mis-sedi tal-amministrazzjoni Brittanika mill-1831 sal-1881, meta ngħatat lura lill-Maharaja ta' Mysore.
Bangalore storikament kienet belt ta’ gwarniġġ militari matul ir-Raj tal-Kumpanija Brittanika tal-Indja tal-Lvant (1757-1858) u aktar tard ir-Raj Brittaniku (1858-1947), magħżula fuq Mysore u Madras minħabba l-popolazzjoni iżgħar tagħha. Wara din il-preżenza militari, inbnew fabbriki tal-armi fil-belt, u l-ewwel fabbrika tal-ajruplani ġiet stabbilita hemmhekk. Fl-istess ħin żviluppat ukoll industrija tat-tessuti.
Fl-1951, ftit wara l-indipendenza tal-Indja, Bangalore kellha popolazzjoni ta' 800 000 . Fis-snin ta’ wara, Bangalore gradwalment saret ċentru industrijali marbut mal-ajrunawtika, l-industrija militari, it-telekomunikazzjoni u l-għodod tal-magni. Mill-1956, Bangalore kienet il-belt kapitali tal-istat ġdid ta' Karnataka .
ċentru ekonomiku u xjentifiku globali
[immodifika | immodifika s-sors]Bangalore saret ċentru akkademiku, xjentifiku ( ' Lua error in package.lua at line 80: module 'Module:Exponential search' not found., waħda mill-iskejjel l-aktar prestiġjużi fil-pajjiż, għandha 2 000 riċerkatur) u ekonomiku ewlieni. L-agglomerazzjoni hija kkunsidrata l-" Wied tas-Silikon "Indjan u l-eżempju ta' ċentru ta' kompetenza importanti globalment."
Il-belt iffokat l-iżvilupp tagħha fuq teknoloġiji ġodda, b'mod partikolari s-subkuntrattar fl-oqsma ta' :
- softwer tal-kompjuter ,
- bijokimika (manifattura ta' molekuli farmaċewtiċi...)
- tal -ajruspazju .
Bosta kumpaniji tat-teknoloġija minn madwar id-dinja stabbilew unitajiet ta’ riċerka, servizz u disinn/produzzjoni hemmhekk.
Fost oħrajn, dawn ġew installati fl-2006 Google, Microsoft, Yahoo, Amazon, IBM, Axa, Business Objects, HP, Manjushree Technopack, Accenture, Logica, Capgemini, 2moro, Adobe, Schneider Electric u Goldman Sachs, Steria (wara l-integrazzjoni tal-forza tax-xogħol Brittanika ta' Xansa fl-2007).
Dan jikkoeżisti ma' industriji aktar tradizzjonali (tessuti) iżda li investew f'tagħmir avvanzat biex jikkompetu ma' kompetituri Asjatiċi bi prezz baxx.
Fix-Xlokk ta' Bangalore hemm park teknoloġiku ewlieni Belt tal-Elettronika .
Trasport
[immodifika | immodifika s-sors]Arju
[immodifika | immodifika s-sors]Matul it-Tieni Gwerra Dinjija, Walchand Hirachand fittex li jibni u jsewwi ajruplani fl-Indja, u ssieħeb man-negozjant Amerikan William Pawley biex iwaqqaf ajrudromu f'Bengaluru. L-Ajruport HAL beda jopera fl-1941 bħala parti minn Hindustan Aircraft Limited. L-ajruport HAL kien l-ajruport ewlieni tal-belt sal-2008, meta beda jeżisti l-Ajruport Internazzjonali l-ġdid ta' Bengaluru. L-Ajruport Internazzjonali ta' Kempegowda, li jinsab f'Devanahalli, madwar 31 km mill-belt, beda jopera fl-24 ta' Mejju 2008. Huwa t-tielet l-aktar ajruport traffikuż fl-Indja f'termini ta' traffiku tal-passiġġieri. Xarabanks bl-arja kkundizzjonata mħaddma mill-Korporazzjoni tat-Trasport Metropolitan ta' Bengaluru jgħaqqdu l-ajruport mal-belt.
Ferrovija
[immodifika | immodifika s-sors]L-ewwel linja ferrovjarja nfetħet għat-traffiku bejn Bengaluru Cantonment u Jolarpettai fl-1 ta' Awwissu 1864. Il-Madras-Bangalore Mail tnediet aktar tard fl-istess sena. Konnettività ferrovjarja ulterjuri ma' Renigunta ġiet stabbilita fl-1862, u ma' Raichur fl-1871. L-istazzjon ta' Yeshwantapur ġie stabbilit fl-1892, meta ġiet stabbilita linja ferrovjarja b'kejl tal-metru għal Doddaballapur. Il-belt kienet parti mill-Mysore State Railway, li saret parti miż-żona tan-Nofsinhar tal-Ferroviji Indjani f'April 1951. Id-diviżjoni tal-ferrovija ta' Bangalore ġiet stabbilita fl-1971. Il-belt saret parti miż-żona tal-Ferroviji tal-Lbiċ li ġiet iffurmata bil-kwartieri ġenerali tagħha f'Hubballi fl-2003. Hemm 18-il stazzjon tal-ferrovija fil-belt immaniġġjati mill-Ferroviji Indjani, u l-istazzjonijiet ewlenin tal-ferrovija jinkludu Bengaluru City, Yesvantpur, Cantonment, Krishnarajapuram u Baiyappanahalli.
Namma Metro hija sistema ferrovjarja ta' transitu rapidu fil-belt li nfetħet fl-2011, u kienet l-ewwel metro operattiva fin-Nofsinhar tal-Indja. Mill-2025, is-sistema tal-metro tikkonsisti fi tliet linji operattivi li jestendu 96.1 km, u hija t-tieni l-itwal netwerk tal-metro operattiv fl-Indja. Ħames linji oħra qegħdin jinbnew bħala parti mill-espansjoni. Mill-2026, Bengaluru m'għandhiex netwerk ferrovjarju suburban. Il-Ferrovija Suburbana ta' Bengaluru qiegħda tinbena u l-ewwel linja mistennija tkun operattiva sal-2030, għalkemm oriġinarjament kienet ippjanata li titlesta sa Ottubru 2026[6][7].
Toroq
[immodifika | immodifika s-sors]Bengaluru għandha netwerk estensiv ta' toroq b'madwar 14,000 km ta' toroq mill-2024. It-Triq Ċirkolari ta' Ġewwa twila 10 km tgħaqqad lil Koramangala ma' Indira Nagar. It-Triq Ċirkolari ta' Barra hija triq periferali twila 60 km, żviluppata bejn l-1996 u l-2002. It-Triq Ċirkolari Periferali hija triq semi-ċirkolari proposta ta' 74 km, li tgħaqqad toroq arterjali ewlenin. It-Triq M G hija t-triq arterjali ewlenija fid-distrett tan-negozju ċentrali. Bengaluru hija parti min-netwerk tal-awtostradi Golden Quadrilateral, u tinsab fuq il-linja Chennai-Mumbai. L-Awtostradi Nazzjonali li jgħaqqdu mal-belt jinkludu: NH-44, NH-48, NH-275, NH-75, NH-648, u NH-948. L-Awtostrada Expressway Bengaluru-Mysuru, li ilha topera minn Marzu 2023, tgħaqqad il-belt ma' Mysuru. L-Awtostrada Express Bengaluru–Chennai ilha tinbena minn Awwissu 2019. Ġew proposti żewġ awtostradi expressways oħra—l-Awtostrada Express Pune–Bengaluru u l-Awtostrada Express Nagpur–Hyderabad–Bengaluru[8][9].
Is-servizzi tal-karozzi tal-linja intra-belt huma mmaniġġjati mill-Bengaluru Metropolitan Transport Corporation (BMTC), li twaqqfet fl-1997. Mill-2024, il-BMTC topera 57,667 vjaġġ kuljum fuq 5,766 rotta b'flotta ta' 6,340 karozza tal-linja. Hemm 48 stazzjon tal-karozzi tal-linja, u 50 depożitu għal servizzi tal-karozzi tal-linja intra-belt. Il-BMTC introduċiet karozzi tal-linja bl-arja kkundizzjonata fl-2005, li joperaw fuq rotot ewlenin u bħala servizzi ta' shuttle minn diversi partijiet tal-belt għall-ajruport. Topera wkoll flotta ta' aktar minn 1,100 vettura elettrika. Minbarra l-biljetti ta' vjaġġ wieħed, il-BMTC toħroġ diversi passes għal utenti frekwenti. It-trasport inter-belt bil-karozzi tal-linja huwa mmaniġġjat mill-Karnataka State Road Transport Corporation (KSRTC), li hija proprjetà tal-Gvern ta' Karnataka. Il-KSRTC topera diversi klassijiet ta' servizzi li jgħaqqdu bliet ewlenin oħra f'Karnataka, u stati ġirien oħra. L-istazzjonijiet ewlenin tal-karozzi tal-linja fil-belt jinkludu l-Istazzjon tal-Karozzi tal-Linja ta' Kempegowda, l-Istazzjon tal-Karozzi tal-Linja ta' Shantinagar, u l-Istazzjon tal-Karozzi tal-Linja ta' Mysuru Road. Il-mezzi l-oħra ta’ trasport bit-triq fil-belt jinkludu vannijiet, auto rickshaws, taxis b’miter on-call u taxis turistiċi[10].
Attrazzjonijiet turistiċi, monumenti
[immodifika | immodifika s-sors]- Is-Sur Triq G (għal Triq Mahatma Gandhi ), waħda mit-toroq ewlenin, għandha ħafna ħwienet u ristoranti.
- Tempju tal-Barri Tempju Hindu li jinsab fin-nofsinhar tal-belt. Dawk li mhumiex Hindus huma permessi.
- Ġnien Botaniku ta' Lalbagh
- Park ta' Cubbon
- Palazz ta' Bangalore
- Għoljiet Nandi
- Suq tal-Belt suq kbir, li parti minnu huwa mgħotti u huwa suq tal-fjuri.
- Il-palazz tas-sajf ta' Tipu Sultan .
- Forti ta' Bangalore
L-isports
[immodifika | immodifika s-sors]Il-belt għandha l- M. Chinnaswamy Stadium (ġo) Dan l-istadju tal-cricket huwa d-dar tal- National Cricket Academy . u ntuża fit-Tazza tad-Dinja tal-Cricket tal-1987, l-1996 u l-2011.
Ir -Royal Challengers Bangalore huma bbażati f'Bangalore Dan il-klabb tal-cricket jilgħab fil- Premier League Indjan . Il-belt ospitat ukoll logħbiet tat- Tazza tad-Dinja Unity fl-2014.
Il-belt tospita t-turnew tat-tennis Bangalore Open kull sena.
Personalitajiet marbuta mal-muniċipalità
[immodifika | immodifika s-sors]Ġemellaġġ
[immodifika | immodifika s-sors]
Minsk (Belarussja) ;
San Francisco (Stati Uniti) ;- Cleveland (Stati Uniti) ;
Kharkiv (Ukrajna).
Gallerija
[immodifika | immodifika s-sors]
Statwa ta' Jamsetji Tata, fundatur tal-Istitut Indjan tax-Xjenza.
Triq Kummerċjali fid-distrett ta' Shivajinagar, triq kummerċjali importanti.
It-taqsima tal-fjuri tas -suq tal-belt KR, fin-nofsinhar tal-belt.
Garuda Mall, wieħed mill-akbar shopping malls f'Bangalore.
Bini fi triq MG taħt kostruzzjoni.
Scaffolding tal-injam fi Triq il-Kbira numru 1.
Protettur ta' Ganesh, stensil fuq il-bonit ta' trakk.
Kameli fil-belt.
Il-Lag Hesaraghatta, ġibjun artifiċjali maħluq fl-1894.
L-Ajruport Internazzjonali ta' Bangalore .
Kanun installat quddiem il- Palais de Bangalore .
Iċ-ċentru tax-xiri u tan-negozju tal -UB City .
L-Attara Kacheri, is-sede tal- Qorti Għolja tal-Ġustizzja ta' Karnataka .
Fl-isfond, il- Vidhana Soudha, is-sede tal-parlament ta' Karnataka .
Il-palazz tas-sajf ta' Tipu Sahib .
L-eks Bronson's West End, l-eqdem stabbiliment ta' lukanda fil-belt.
Ir-residenza tal-pittur Russu Svetoslav Roerich u s-sieħba tiegħu Devika Rani.
Bungalow fi stil Gotiku Vittorjan, arketip urban ta' Bangalore l-antika.
It-Tempju ta' Dharmaraya Swamy, fil-qalba storika tal-belt.
Arranġamenti tal-fjuri waqt l-edizzjoni tal-2012 tal- Lalbagh Flower Show .
Park ta' Cubbon, " Pulmun Aħdar » miċ-ċentru tal-belt.
![Bungalow de style victorien gothique, archétype urbanistique du vieux-Bangalore.](https://mt.wikipedia.org/wiki/Fichier:"Bangalore_Gothic"_Bungalow.jpg)
Noti u referenzi
[immodifika | immodifika s-sors]- ↑ "Many miles to go from Bangalore to Bengalooru - Deccan Herald - Internet Edition". web.archive.org. 2007-09-26. Arkivjat mill-oriġinal fl-2007-09-26. Miġbur 2022-01-02.Manutenzjoni CS1: BOT: url-oriġinali status mhux magħruf (link)
- ↑ "Present and future Köppen-Geiger climate classification maps at 1-km resolution" (bl-Ingliż). Nature Research. Miġbur 21 mars 2026. Iċċekkja l-valuri tad-data f':
|data-aċċess=(għajnuna) - ↑ "Bangalore, poubelle électronique de l'Inde ?". RFI (bil-Franċiż). 2013-09-12. Miġbur 2019-04-26.
- ↑ https://www.theguardian.com/world/2019/jun/12/indian-villages-lie-empty-as-drought-forces-thousands-to-flee. Parametru mhux magħruf
|last=injorat (għajnuna); Parametru mhux magħruf|title=injorat (għajnuna); Parametru mhux magħruf|language=injorat (għajnuna); Parametru mhux magħruf|date=injorat (għajnuna); Parametru mhux magħruf|first=injorat (għajnuna); Parametru mhux magħruf|journal=injorat (għajnuna); Ċitazzjoni għandu parametr mhux magħruf u vojt:|page=(għajnuna); Ċitazzjoni journal għandha bżonn|journal=(għajnuna);|title=nieqes jew vojt (għajnuna) - ↑ "Inde: crise de l'eau sans précédent à Bangalore". RFI (bil-Franċiż). 2024-03-10. Miġbur 2024-03-11.
- ↑ "72% construction work of Namma Metro Blue Line complete". Inshorts - Stay Informed (bl-Ingliż). Miġbur 2026-08-08.
- ↑ https://www.news18.com/cities/bengaluru-news/bengaluru-namma-metro-pink-line-blue-line-opening-date-updates-10261178.html.
|title=nieqes jew vojt (għajnuna) - ↑ "Hosur–Dobbaspet ring road stretch set for Nov opening" (bl-Ingliż). Miġbur 2026-08-08.
- ↑ BM, Ashwin (2026-08-08). "Karnataka govt forms urban mobility panel to tackle Bengaluru traffic". Deccan Herald (bl-Ingliż). Miġbur 2026-08-08.
- ↑ Bureau, The Hindu (2026-08-08). "Govt brings public, private agencies under one umbrella to tackle Bengaluru traffic" (bl-Ingliż). Miġbur 2026-08-08.