Aqbeż għall-kontentut

Antigua Guatemala

Minn Wikipedija, l-enċiklopedija l-ħielsa
Antigua Guatemala
 Gwatemala
Amministrazzjoni
Stat sovranGwatemala
Department of GuatemalaDipartiment ta' Sacatepéquez
Kodiċi postali 03001
Ġeografija
Koordinati 14°33′27″N 90°44′00″W / 14.5575°N 90.7333°W / 14.5575; -90.7333Koordinati: 14°33′27″N 90°44′00″W / 14.5575°N 90.7333°W / 14.5575; -90.7333
Antigua Guatemala is located in Guatemala
Antigua Guatemala
Antigua Guatemala
Antigua Guatemala (Guatemala)
Għoli 1,582 m
Fruntieri ma' San Antonio Aguas Calientes (en) Translate, Magdalena Milpas Altas (en) Translate, Santa Lucía Milpas Altas (en) Translate, Santa María de Jesús (en) Translate, Ciudad Vieja (en) Translate, Jocotenango (en) Translate, Pastores (en) Translateu San Bartolomé Milpas Altas (en) Translate
Demografija
Popolazzjoni 59,091 abitanti (2021)
Informazzjoni oħra
Fondazzjoni 1543 (Gregorian)
Żona tal-Ħin UTC−6
bliet ġemellati Zapopan, Xalapa, Metepec, Coral Gables, Cancun, Benito Juárez, Oaxaca de Juárez, Modi'in-Maccabim-Re'utu San Felipe del Progreso

Antigua Guatemala (pronunzja bl-Ispanjol: [anˈtiɣwa ɣwateˈmala]), magħrufa wkoll bħala Antigua jew La Antigua, hija belt fl-artijiet għoljin ċentrali tal-Gwatemala. Il-belt kienet il-belt kapitali tal-Kaptanat Ġeneral tal-Gwatemala mill-1543 sal-1773, u l-biċċa l-kbira tal-arkitettura u tal-konfigurazzjoni tagħha influwenzata mill-Barokk tmur lura għal dak il-perjodu. Bis-saħħa ta' dawn il-karatteristiċi l-belt tniżżlet fil-lista tas-Siti ta' Wirt Dinji tal-UNESCO fl-1979. Antigua Guatemala sservi bħala l-belt kapitali tal-muniċipalità bl-istess isem u tad-Dipartiment ta' Sacatepéquez.

Il-belt kellha l-ikbar popolazzjoni tagħha ta' xi 65,000 ruħ fis-snin 70 tas-seklu 18; il-maġġoranza tal-popolazzjoni telqet fl-aħħar tas-seklu 18 wara t-terremot tal-1773. Minkejja tkabbir sinifikanti fil-popolazzjoni fl-aħħar tas-seklu 20, il-belt laħqet biss nofs l-għadd tas-seklu 18 sas-snin 90 tas-seklu 20. Skont iċ-ċensiment tal-2007, il-belt kellha 34,685 abitant.

Antigua Guatemala tfisser "Gwatemala Antika" u kienet it-tielet belt kapitali tal-Gwatemala, li qabel kienet tissejjaħ "Santiago de los Caballeros de Guatemala".

L-ewwel belt kapitali tal-Gwatemala ġiet stabbilita fis-sit tal-belt tal-Maja Kaqchikel imsejħa Iximche, nhar it-Tnejn il-25 ta' Lulju 1524 — f'jum San Ġakbu — u għaldaqstant ġiet imsejħa Ciudad de Santiago de los Caballeros de Guatemala (Belt ta' San Ġakbu tal-Kavallieri tal-Gwatemala). Skont it-tradizzjoni Kristjana, San Ġakbu (Santiago) sar il-qaddis patrun tal-belt.

Wara diversi rewwixti tal-Maja Kaqchikel, il-belt kapitali ġiet ittrasferita lejn sit iktar adattat fil-Wied ta' Almolonga (post tal-ilma) fit-22 ta' Novembru 1527, u żammet l-isem oriġinali tagħha. Din il-belt il-ġdida kienet tinsab fis-sit fejn illum il-ġurnata hemm San Miguel Escobar, li huwa viċinat fil-muniċipalità ta' Ciudad Vieja. Din il-belt inqerdet fil-11 ta' Settembru 1541 minn fluss tat-tajn devastanti mill-Volcán de Agua. B'hekk, l-awtoritajiet kolonjali ddeċidew li jċaqilqu l-belt kapitali għal darb'oħra, din id-darba 8 kilometri (5 mili) 'il bogħod lejn il-Wied ta' Panchoy. Għaldaqstant, fl-10 ta' Marzu 1543, il-konwistaturi Spanjoli stabbilew il-belt attwali ta' Antigua, u mill-ġdid, ġiet imsejħa Santiago de los Caballeros. Għal iżjed minn 200 sena, serviet bħala s-sede tal-gvernatur militari tal-kolonja Spanjola tal-Gwatemala, reġjun kbir li kien jinkludi kważi l-Amerka Ċentrali attwali kollha u l-iżjed stat fin-Nofsinhar tal-Messiku: Chiapas.

Santiago de los Caballeros kienet it-tielet sede tal-belt kapitali msejħa r-renju tal-Gwatemala, li kien jinkludi l-istati attwali tal-Gwatemala, il-Belize, El Salvador, il-Honduras, in-Nikaragwa u l-Costa Rica, apparti l-istat modern ta' Chiapas fil-Messiku. Wara l-għargħar li qerdu t-tieni belt, li kienet tinsab fil-Wied ta' Almolonga, max-xaqlibiet tal-Volcán de Agua, inbniet belt ġdida fl-1543 fil-Wied ta' Panchoy, u ġiet stabbilita bħala s-sede ewlenija tar-Real Audiencia tal-Gwatemala fl-1549.

Il-pjazza ċentrali ta' Antigua Guatemala fl-1887.

Il-belt kellha pjanta kwadra, b'toroq mit-Tramuntana għan-Nofsinhar u mil-Lvant għall-Punent, bi pjazza ċentrali. Kemm il-binjiet tal-knisja u tal-gvern ġew iddeżinjati f'postijiet importanti madwar il-pjazza ċentrali. Bejn l-1549 u l-1563, il-proprjetà fix-Xlokk tal-pjazza nbigħet lill-monarkija u ġiet okkupata mill-ewwel President tar-Real Audiencia de los Confines: l-avukat Alonso Lopez Cerrato, li kien ukoll il-gvernatur u l-kaptan ġenerali. Il-binja oriġinali kienet żgħira bil-panewijiet, b'portal, b'bejt bit-tegoli u b'ħitan tat-tajn u tal-ħuxlief. Il-belt hija mdawra minn tliet vulkani enormi u muntanji, pjanuri u għoljiet. Dan it-territorju kien imsejjaħ il-Wied tal-Gwatemala u kellu 73 villaġġ, żewġt irħula u l-belt ta' Santiago de los Caballeros.

Minħabba l-problemi kostanti bejn il-konwistaturi u r-rappreżentanti tal-kuruna mibgħuta mir-re ta' Spanja, l-Audiencia de los Confines ġiet abolita fl-1565. Fl-1570 l-assemblea reġgħet ġiet stabbilita, din id-darba b'mod indipendenti mill-Viċirè tal-Messiku, u ġiet imsejħa l-Audiencia tal-Gwatemala.

Il-fdalijiet tal-Knisja ta' Nuestra Señora del Carmen, Antigua Guatemala.

Il-patrijiet Franġiskani kienu l-ewwel li marru fil-Wied ta' Panchoy, fil-belt kapitali l-ġdida tar-Renju tal-Gwatemala, u bnew kappella fis-sit fejn iktar 'il quddiem inbniet il-Knisja tal-Escuela de Cristo. Din il-kappella primittiva nqerdet fl-1575 u matul l-għaxar snin ta' wara saru xi ġabriet biex jinbena l-kumpless il-ġdid, żewġ blokok 'il bogħod minn dak ta' qabel. Il-kumpless Franġiskan sar ċentru kulturali u reliġjuż ewlieni għall-Kaptanat Ġenerali kollu tal-Gwatemala. Diversi teologi, ġuristi, filosofi, fiżiċi u matematiċi studjaw fl-iskola ta' San Buenaventura, li kienet tinsab fejn issa hemm il-fdalijiet tal-monasteru. Fost l-istudenti notevoli kien hemm Cristóbal de Villalpando, Thomas Merlo u Alonso de Paz.

L-ewwel binja ta' katidral inbdiet fl-1545 bir-radam mill-insedjament meqrud fil-Wied ta' Almolonga; madankollu, il-kostruzzjoni tiegħu ġiet imxekkla minn terremoti frekwenti matul is-snin. Fil-belt indifen il-kronista kbir Spanjol Bernal Díaz del Castillo f'waħda mill-knejjes li eventwalment inqerdu mit-terremoti.

Il-kostruzzjoni tad-djar irjali għar-residenza tal-Kaptanat Ġenerali u l-membri tar-Real Audiencia bdiet fl-1558; il-kumpless kien jinkludi wkoll it-teżor irjali, il-ħabs, il-kwartieri tal-armata, is-Sala tal-Armi u r-residenzi tal-membri tal-Audiencia.

Fis-seklu 16, kien hemm diversi terremoti importanti li seħħew fid-dati li ġejjin:

  • il-21 ta' Marzu 1530;
  • il-11 ta' Settembru 1541;
  • l-1565 (id-data eżatta mhix magħrufa);
  • l-1575 (id-data eżatta mhix magħrufa);
  • it-30 ta' Novembru 1577;
  • it-23 ta' Diċembru 1585.

Fl-1566 ir-Re Filippu II ta' Spanja taha t-titlu ta' "Muy Noble y Muy Leal" ("Nobbli Ħafna u Leali Ħafna").

Is-sirenetta fil-funtana tal-pjazza ċentrali ta' Antigua Guatemala.

Il-Ġiżwiti stabbilew l-iskola ta' "San Lucas tal-Kumpanija ta' Ġesù" fl-1608, li saret famuża u bla rivali f'termini ta' lezzjonijiet tal-letteratura u tal-grammatika; kienu jattendu din l-iskola nobbli tal-elit tal-belt, fosthom Francisco Antonio Fuentes y Guzman, il-kronista Francisco Vázquez, u Pedro Betancourt. Fit-18 ta' Lulju 1626 ġie inawgurat it-tempju tal-Ġiżwiti; flimkien mal-kumplament tal-belt, ġarrab ħsarat estensivi minħabba t-terremoti kontinwi li heżżu l-belt bejn is-sekli 16 u 18.

Il-patrijiet ta' San Juan de Dios stabbilew l-isptar u l-monasteru tagħhom fl-1636 u minn dak iż-żmien 'il quddiem ħadu ħsieb l-isptarijiet tar-Renju tal-Gwatemala. L-isptarijiet tagħhom kienu jinkludu:

  • San Alejo: għan-nies indiġeni;
  • San Pedro: għall-persunal ekkleżjastiku;
  • Santiago: għall-Ispanjoli u għall-mulattos;
  • San Lázaro;
  • San Juan de Dios: fl-1667 l-isptar ta' San Alejo ngħata lill-patrijiet ta' San Juan de Dios mid-Dumnikani li ħadu ħsiebu sa dak iż-żmien; fl-1685, l-isptarijiet ta' San Alejo u ta' Santiago ngħaqdu flimkien u ffurmaw l-isptar ta' San Juan de Dios.

It-tempju tal-Escuela de Cristo ġie stabbilit fil-parroċċa tal-Madonna tal-Irmedji fl-1664 u mill-1689 'il quddiem sar magħruf bħala l-Kongregazzjoni ta' San Felipe de Neri. Sadanittant, għall-ħabta tal-1690, il-Ġiżwiti stabbilew skola oħra, "San Francisco de Borja", fejn eventwalment studja l-poeta u l-qassis Rafael Landivar, S.J., u serva bħala prinċipal.

San Hermano Pedro

[immodifika | immodifika s-sors]
Replika ta' Ġesù ta' Santa Clara.

Pedro de San José Betancourt wasal fl-art tal-Gwatemala fl-1650 minn raħal twelidu Tenerife. Malli wasal ħakmitu marda serja, u matul dan iż-żmien kellu l-ewwel opportunità li jkun mal-foqra u mal-iżvantaġġati. Wara li rkupra huwa ried ikompli l-istudji ekkleżjastiċi iżda peress li ma setax jagħmel dan, kompla bħala terzjarju Franġiskan fil-Kunvent ta' San Franġisk f'Santiago de los Caballeros. Huwa stabbilixxa xelters għall-foqra, għall-indiġeni u għal dawk mingħajr saqaf fuq rashom, u stabbilixxa l-Ordni tal-Patrijiet tal-Madonna ta' Betlem fl-1656, biex jaqdu lill-foqra. San Hermano Pedro kiteb diversi kotba, fosthom: Instruction De la Cruz jew ir-Regoli tal-Konfraternità tal-Patrijiet ta' Betlem. Huwa jitqies bħala evanġelista kbir tal-Indji tal-Punent, l-istess bħalma jitqies San Francisco Javier fl-Indji tal-Lvant. Il-patri Pedro ħa ħsieb il-foqra, il-morda, l-iltiema u dawk li kienu waslu fl-aħħar ta' ħajjithom, u kien promotur bikri tad-drittijiet tal-bniedem. Barra minn hekk, huwa kien l-ewwel persuna li tkellmet favur il-litteriżmu fl-Amerka, u l-Ordni tal-Patrijiet ta' Betlem kienet l-ewwel ordni reliġjuża li twieldet fl-Amerki. San Hermano Pedro kien pijunier fi żmienu, kemm bħala metodi ta' tagħlim tal-qari u tal-kitba lill-illitterati kif ukoll fit-trattament mediku tal-pazjenti.

Università Rjali u Papali ta' San Carlos Borromeo

[immodifika | immodifika s-sors]
Il-bitħa interna tal-Università Rjali u Papali ta' San Carlos Borromeo.

Francisco Marroquín, l-ewwel isqof tal-Gwatemala, bagħat ittra lir-re Spanjol fl-1548, u talab għal istituzzjoni edukattiva superjuri għall-Gwatemala, iżda l-ittra qatt ma ngħatat tweġiba. Lejn l-aħħar ta' ħajtu, fl-1562, Marroquín ħalla xi flus fit-testment tiegħu biex tiġi stabbilita skola, li eventwalment ġiet imsejħa bħala l-iskola ta' Santo Tomás de Aquino, biex jiġu mgħallma l-grammatika, l-arti, il-filosofija u t-teoloġija. It-tfal foqra Spanjoli kienu l-benefiċjarji ta' din l-istituzzjoni, peress li ma setgħux jivvjaġġaw lejn dawk il-bliet fejn diġà kien hemm universitajiet, bħall-Belt tal-Messiku fi Spanja l-Ġdida. L-istoriku John Tate Lanning fir-rigward ta' dan qal li, "it-testment ta' Marroquín tant huwa famuż, li bosta nies li lanqas biss rawh jgħidu li hemm affarijiet fid-dokument li fil-verità mhumiex preżenti fih. Marroquín qatt ma jitkellem dwar università, wisq inqas li jistabbilixxi waħda...". Min-naħa l-oħra, tabilħaqq hemm dokument mis-Sindku Pedro Crespo Suarez, li ħalla għoxrin elf pesos wara mewtu biex jiġu stabbiliti klassijiet fl-università li "ġiet mitluba mill-monarkija".

Il-Ġiżwiti opponew l-istabbiliment ta' università, peress li ma kinitx togħġobhom l-idea li jkun hemm ordnijiet reliġjużi regolari oħra bħall-Mercedarjani, il-Franġiskani u l-Ordni tal-Predikaturi, li jieħdu l-inizjattiva f'kwistjonijiet reliġjużi u edukattivi. F'Awwissu 1655, il-Kumpanija ta' Ġesù kienet xtrat kollox mingħand il-familja Díaz del Castillo u sa dak iż-żmien, l-Iskola ta' San Lucas tagħhom kienet magħrufa sew fir-reġjun u saħansitra tat żewġ lawrji universitarji. Fl-1653, l-Iskola ta' San Lucas kellha persunal ta' 13-il patri biss, li kien għadd żgħir ħafna meta mqabbel mad-daqs tal-binja. Madankollu, il-Ġiżwiti għamlu impatt kbir fuq il-ħajja kulturali u edukattiva fil-Kaptanat Ġenerali tal-Gwatemala. L-iskola kienet l-iżjed waħda prestiġjuża tal-belt, u minnha ggradwaw l-iżjed membri tal-elit tas-soċjetà ta' dak iż-żmien. Il-biċċa l-kbira tal-istudenti tagħha kienu lajċi u wara li ggradwaw laħqu fl-aqwa karigi fil-pajjiż.

Wara diversi deċennji, petizzjonijiet u kawżi ġuridiċi, ir-Re Carlos II malajr ħareġ digriet irjali fil-31 ta' Jannar 1676, u b'hekk il-Kaptanat Ġenerali tal-Gwatemala seta' jistabbilixxi l-università tiegħu jew l-"Istudju Ġenerali". Wara proċess organizzattiv twil u skabruż li dam 5 snin, l-università bdiet klassijiet fis-7 ta' Jannar 1681, b'iktar minn 60 student irreġistrat taħt il-President Dr. José de Baños y Soto Mayor, l-Arċidjaknu tal-Katidral, il-predikatur tar-Re ta' Spanja u Dr. mill-Università ta' Osuna. L-università bdiet l-attivitajiet tagħha taħt il-protezzjoni ta' San Carlos Borromeo, u n-normi u r-regolamenti tagħha ġew ikkupjati minn dawk tal-Università tal-Messiku, li mbagħad ġew adattati minn dawk tal-Università ta' Salamanca fi Spanja.

L-ewwel klassijiet li ngħataw fl-università kienu dwar:

L-Università Rjali ta' San Carlos Borromeo saret pontifiċja permezz tal-ittra bis-siġill Papali tal-Papa Innoċenzju XI, maħruġa u datata fit-18 ta' Ġunju 1687.

Terremot ta' San Miguel

[immodifika | immodifika s-sors]
Knisja f'Antigua Guatemala li ġarrbet ħsarat minħabba t-terremoti.

L-iżjed terremot qawwijin li heżżu l-belt ta' Santiago de los Caballeros qabel it-trasferiment finali tagħha fl-1776 kien it-terremot ta' San Miguel fl-1717. Dak iż-żmien, is-setgħa tal-Knisja Kattolika fuq iċ-ċittadini tal-Imperu Spanjol kienet assoluta u kwalunkwe diżastru naturali kien jitqies bħala kastig divin. Fil-belt in-nies kienu jemmnu wkoll li l-qrubija tal-Volcán de Fuego (litteralment Vulkan tan-Nar) kienet il-kawża tat-terremoti; l-arkitett Diego de Porres saħansitra qal li t-terremoti kollha kienu kkawżati minn splużjonijiet fil-vulkan.

Fis-27 ta' Awwissu kien hemm żbroff qawwi tal-Volcán de Fuego, li dam sat-30 ta' Awwissu; ir-residenti tal-belt talbu l-għajnuna mingħand Kristu Mqaddes tal-katidral u mingħand il-Madonna tas-Sokkors li kienu l-patruni mqaddsa tal-Volcan de Fuego. Fid-29 ta' Awwissu, ġiet organizzata purċissjoni ddedikata lill-vara tal-Madonna tar-Rużarju wara seklu li qatt ma kienet inħarġet mit-tempju tagħha, u saru bosta purċissjonijiet imqaddsa oħra sad-29 ta' Settembru, jum San Mikiel. It-terremoti kmieni waranofsinhar kienu minuri, iżda għall-ħabta tas-7:00 ta' filgħaxija kien hemm terremot qawwi li ġiegħel lir-residenti jitilqu minn djarhom; it-theżżiżiet baqgħu għaddejjin sal-4:00 ta' filgħodu. In-nies ħarġu fit-toroq u qerrew dnubijiethom fil-beraħ huma u jfittxu xi post għall-kenn.

It-terremot ta' San Miguel ikkawża ħsarat estensivi fil-belt, tant li xi kmamar u ħitan tal-Palazz Irjali nqerdu. Il-belt ġiet parzjalment abbandunata wkoll, apparti li kien hemm skarsezza ta' ikel, nuqqas ta' ħaddiema, u ħsarat estensivi fl-infrastruttura tal-belt, flimkien mal-bosta nies li mietu u li ndarbu. Dawn it-terremoti wasslu biex l-awtoritajiet jikkunsidraw li jmorru f'belt oħra inqas suxxettibbli għall-attività sismika. Ir-residenti tal-belt opponew dan it-trasferiment bis-saħħa, u saħansitra ħarġu jipprotestaw fil-Palazz Irjali; fl-aħħar mill-aħħar, il-belt ma ġietx ittrasferita, iżda l-għadd ta' truppi tal-Battaljun tal-Armata meħtieġa biex tinżamm l-ordni kien konsiderevoli. It-tiswijiet fir-rigward tal-ħsarat li ġarrab il-palazz saru minn Diego de Porres, li lestihom fl-1720, għalkemm hemm indikazzjonijiet li sar xi xogħol addizzjonali minn Porres sal-1736.

Terremot ta' San Casimiro

[immodifika | immodifika s-sors]

Fl-4 ta' Marzu 1751, it-terremot ta' San Casimiro qered il-belt ta' Santiago de Guatemala għal darb'oħra. Is-saqaf tal-knisja tal-Kumpanija ta' Ġesù ċeda, u l-Ġiżwiti kellhom jerġgħu jistaqsu għall-għajnuna mingħand il-parroċċani biex il-knisja terġa' tinbena. Mill-ġdid, il-binja kienet fost l-isbaħ fil-belt meta tlestew it-tiswijiet. Fil-fatt, beda perjodu ta' prosperità wara t-terremot ta' San Casimiro, peress li fil-belt sar titjib kbir bħat-tisbiħ tat-toroq u l-introduzzjoni ta' sistema tal-ilma tal-vit. Inbena muniċipju ġdid u fis-17 ta' Lulju 1753 tlesta x-xogħol fuq il-pjazza tal-Ġiżwiti quddiem il-knisja.

Terremot ta' Santa Marta

[immodifika | immodifika s-sors]
Il-fdalijiet tal-bitħa tal-iskola tal-Kumpanija ta' Ġesù fl-1880.

Fit-12 ta' Ġunju 1773, il-Kaptan Ġenerali Martín de Mayorga ġie inawgurat flimkien ma' Cortés y Larráz u l-vikarji regolari tal-kleru bħala l-awtoritajiet ewlenin fir-Renju tal-Gwatemala u kienu involuti b'mod ewlieni fl-avvenimenti ta' wara t-terremoti tal-1773.

Il-fdalijiet tal-bitħa tal-iskola tal-Kumpanija ta' Ġesù fl-1880.

Fl-1773, it-terremot ta' Santa Marta qered il-biċċa l-kbira tal-belt, u dan wassal għat-tielet bidla fil-pożizzjoni tal-belt. Il-monarkija Spanjola fl-1776 ordnat it-tneħħija tal-belt kapitali li ġiet ittrasferita lejn post iktar sikur, jiġifieri l-Wied tas-Santwarju, fejn issa hemm il-Belt tal-Gwatemala, il-belt kapitali moderna tal-Gwatemala. Din il-belt il-ġdida ma żammitx l-isem tal-qedem u ġiet imsejħa bħala Nueva Guatemala de la Asunción (Gwatemala l-Ġdida tat-Tlugħ is-Sema). Il-qaddisa patruna tal-belt kienet il-Madonna tat-Tlugħ is-Sema jew Santa Marija Assunta. Il-belt ta' Santiago de los Caballeros ġarrbet ħsarat estensivi u ġie ordnat li tiġi abbandunata; madankollu mhux kulħadd telaq, u minn dak iż-żmien 'il quddiem bdiet tissejjaħ bħala Antigua Guatemala (Gwatemala Antika).

Prattikament it-terremot ta' Santa Marta qered il-knisja u sezzjonijiet tal-Kunvent tal-Kumpanija ta' Ġesù. Il-kjostri u t-torrijiet sfaw fi stat ta' fdalijiet, il-ħitan sfaw ikkundannati, u l-"Casa de Ejercicios" ġiet ikkonvertita f'borġ ġebel. Permezz tad-digriet irjali tal-21 ta' Lulju 1775, it-trasferiment tal-belt lejn il-"Wied Verġni" ġie awtorizzat. Din kienet l-ordni finali li kellu jobdi kulħadd. In-nies bil-mod il-mod bdew jitilqu mill-belt l-antika, minn Diċembru ta' dik is-sena. Sabiex tinbena l-belt il-ġdida kien meħtieġ li jinkiseb materjal tal-kostruzzjoni mill-knejjes l-antiki abbandunati f'Santiago de Guatemala. Madankollu, fil-każ tal-knisja tal-Kumpanija ta' Ġesù, kien hemm oppożizzjoni qawwija miċ-ċittadini kontra kwalunkwe żarmar possibbli tal-istruttura peress li kienu tal-fehma li setgħu jsirulha t-tiswijiet neċessarji.

Wara li l-belt kapitali ġiet ittrasferita lejn La Ermita

[immodifika | immodifika s-sors]
Bolla postali bit-timbru ANTIGUA CANCELADO fl-1887, wara li l-Gwatemala ngħaqdet fil-UPU.

Wara l-indipendenza tal-Gwatemala minn Spanja fl-1821, il-kumpless tal-Ġiżwiti reġa' sar proprjetà pubblika u kien involut f'diversi proċessi ġuridiċi li samu sal-1829, meta l-membri tal-kleru regolari u l-grupp konservattiv ta' Aycinena tkeċċew mill-Amerka Ċentrali wara l-invażjoni tal-Ġeneral liberali Francisco Morazán u l-istabbiliment ta' gvern lajk. Il-gvern liberali ġdid ħareġ digriet biex isostni li l-proprjetajiet ikkonfiskati kollha tal-Knisja Kattolika kellhom jiġu kkonvertiti fi skejjel primarji u fi klassijiet universitarji.

Mill-1850, Antigua huwa stmat li kellha popolazzjoni ta' 9,000 ruħ, u sal-1865 il-bini tal-Ġiżwiti kien qed jiffunzjona bħala impjant tad-dris imħaddem bil-fwar, iżda ma kienx qed jwassal għal profitt minħabba in-nuqqas ta' tekniċi esperti u ta' materja prima; u sal-1872, il-Ġiżwiti reġgħu tkeċċew mill-Gwatemala mir-reġim liberali ta' Justo Rufino Barrios.

Fl-1884 il-muniċipju ħareġ stqarrija li kien beħsiebu jittrasforma l-binjiet antiki tal-Kumpanija ta' Ġesù f'suq, minkejja l-oppożizzjoni qalila miċ-ċittadini li diġà kellhom ħwienet żgħar fil-pjazza. Is-suq ġie stabbilit fil-kumpless fl-1912.

L-istruttura ċirkolari taċ-ċelel uniċi fil-Kunvent tal-Kapuċċini.

F'April 1920, matul l-aħħar jiem tar-reġim ta' Manuel Estrada Cabrera, il-Prinċep Wilhelm tal-Iżvezja żar Antigua Guatemala u kiteb dwar il-belt fil-ktieb tiegħu Bejn Żewġ Kontinenti. Il-ktieb tiegħu fih deskrizzjoni oġġettiva tal-kundizzjonijiet terribbli tat-toroq u tal-fdalijiet f'dak iż-żmien: "Ftit 'il bogħod mill-Belt tal-Gwatemala, it-toroq li jwasslu għal Antigua Guatemala kienu pjuttost deċenti għall-karozzi, iżda mbagħad fit-toroq bdew jiżviluppaw il-ħofor, u iktar 'il quddiem, il-ġebel tat-toroq ċeda bħalma kien ċeda sentejn qabel; il-pajjiż safa mifni minn terremot qawwi u l-korruzzjoni tal-gvern wasslet biex l-irkupru jkun impossibbli". "L-għoljiet bdew isiru kulma jmur iktar weqfin, il-qbiż beda jiħrax u l-ħofor bdew isiru iktar fondi; barra minn hekk, fuq it-triq kien hemm saff tat-trab ta' żewġ piedi li għattew il-ħofor iżda ma taffewx l-effett tagħhom". "Tul it-triq, għaddejna linji twal ta' Indjani fi triqithom lejn il-Belt tal-Gwatemala, iġorru t-tagħbijiet tqal tagħhom b'ħeffa liema bħalha; l-irġiel, in-nisa u t-tfal kollha kienu qed iġorru xi ħaġa, u kollha rnexxielhom iġorruha b'ħeffa. Fir-rigward tat-traffiku, kważi ma kienx jeżisti, ħlief xi ftit karrijiet miġbuda mill-ħmir".

Familja nattiva fqira li għexet fil-fdalijiet tal-Kunvent tal-Kapuċċini.

"Wara li għaddejna minn Mixco, it-triq kompliet b'pendil iktar wieqaf, b'wied fond fuq naħa u rdum għoli fuq in-naħa l-oħra; 'l hemm u 'l hawn kien hemm xi salib mal-ġenb, li kien jimmarka l-post fejn xi vjaġġatur kien miet. Wara li lħaqna l-ogħla punt, qbadna t-triq għan-niżla lejn Antigua. Malli tfaċċat il-belt, dehret persuna bl-uniformi quddiem il-karozza; kienet il-kmandant tal-belt, flimkien ma' sitt suldati b'armi tan-nar tal-injam. Dak iż-żmien, meta mqabbla mal-Belt tal-Gwatemala, Antigua kienet miżmuma pjuttost tajjeb, għalkemm il-knejjes kollha kienu dilapidati u mitluqa; ir-rikostruzzjoni mill-1773 kienet limitata għal dak li kien meħtieġ biss. Fil-biċċa l-kbira, sal-1920 kien fadal biss xi ħitan u xi koppli bil-konsenturi jilqgħu lill-viżitaturi, u wħud mill-knejjes kienu jinsabu f'kundizzjonijiet tal-biki. Pereżempju fil-Knisja ta' Santa Clara kien hemm ħmar jirgħa u fil-Knisja tal-Grazzji kien hemm familja nattiva tirresjedi, flimkien ma' ġabra varjata ta' annimali domestiċi.

Iżda mbagħad kien hemm monumenti oħra f'kundizzjoni deċenti:

  • L-Escuela de Cristo kienet waħda mill-iktar knejjes ippreservati sew u kienet magħquda flimkien ma' kunvent li kien għadu qawwi u sħiħ. Il-patri li laqa' lill-Prinċep u lit-tliet sħab tiegħu qalilhom li l-fidda u d-deheb kollha mill-knisja diġà kienu nbigħu mill-predeċessuri tiegħu, għaldaqstant iddispjaċih li ma seta' jbigħilhom xejn.
  • Il-monasteru l-antik tal-Kapuċċini, bil-bosta passaġġi taħt l-art tiegħu miċ-ċelel tal-patrijiet sa dawk tas-sorijiet, kien f'kundizzjoni pjuttost tajba, speċjalment parti partikolari fejn iċ-ċelel inbnew f'ċirku madwar kompartiment komuni ċentrali."

Sit ta' Wirt Dinji

[immodifika | immodifika s-sors]

Antigua Guatemala ġiet iddeżinjata bħala Sit ta' Wirt Dinji tal-UNESCO fl-1979.[1]

Il-valur universali straordinarju tas-sit ġie rrikonoxxut abbażi ta' tliet kriterji tal-għażla tal-UNESCO: il-kriterju (ii) "Wirja ta' skambju importanti ta' valuri umani, tul perjodu ta' żmien jew fi ħdan żona kulturali fid-dinja, dwar l-iżviluppi fl-arkitettura jew it-teknoloġija, l-arti monumentali, l-ippjanar tal-bliet jew id-disinn tal-pajsaġġ"; il-kriterju (iii) "Xhieda unika jew minn tal-inqas eċċezzjonali ta' tradizzjoni kulturali jew ta' ċivilizzazzjoni li għadha ħajja jew li għebet"; u l-kriterju (iv) "Eżempju straordinarju ta' tip ta' bini, ta' grupp ta' siti jew ta' pajsaġġ arkitettoniku jew teknoloġiku li joħroġ fid-dieher stadju/i sinifikanti fl-istorja tal-bniedem".[1]

Il-Parroċċa ta' San José fl-eks Katidral Metropolitan ta' Santiago.

Il-Park Ċentrali – Parque Central – huwa l-qalba tal-belt, u madwar il-funtana rikostruwita jinġabru ħafna nies kuljum. Lejn it-Tramuntana tal-Park Ċentrali hemm il-ħnejja magħrufa bħala Arco de Santa Catalina, li hija waħda mill-iżjed attrazzjonijiet arkitettoniċi magħrufa ta' Antigua.

La Antigua hija magħrufa għaċ-ċelebrazzjonijiet reliġjużi elaborati ħafna tagħha fir-Randan (Cuaresma), fil-Ġimgħa Mqaddsa (Semana Santa) u fl-Għid (Pascua). Kull nhar ta' Ħadd matul ir-Randan, waħda mill-parroċċi lokali tisponsorja purċissjoni tul it-toroq ta' Antigua. Twapet elaborati u artistiċi, magħmula l-iktar minn ċana kkulurita, fjuri, prinjoli tas-siġar taż-żnuber u saħansitra frott u ħxejjex, iżejnu l-mogħdijiet minn fejn jgħaddu l-purċissjonijiet.

Minħabba l-popolarità tagħha fost it-turisti u l-infrastruttura tat-turiżmu tagħha li żviluppat sew, Antigua Guatemala spiss tintuża bħala post ċentrali li minnu t-turisti jżuru postijiet turistiċi oħra fil-Gwatemala u l-Amerka Ċentrali. Il-bastimenti tal-kruċieri li jirmiġġaw fil-portijiet tal-Gwatemala joffru mawriet f'Antigua kemm mill-Paċifiku kif ukoll mill-Atlantiku. F'Antigua tgħix komunità mdaqqsa ta' pensjonanti mill-Istati Uniti u mill-Ewropa.

Storikament, l-inħawi tal-belt kienu meqjusa bħala l-ifjen għall-agrikoltura fil-Gwatemala. It-turiżmu huwa l-mutur ewlieni tal-ekonomija tal-belt. Antigua hija wkoll reġjun tal-produzzjoni tal-kafè ta' Anacafé.

Skejjel tal-lingwa

[immodifika | immodifika s-sors]

Antigua hija magħrufa bħala destinazzjoni għal dawk li jridu jitgħallmu l-Ispanjol fil-post. Hemm bosta skejjel tal-Ispanjol f'Antigua, u hija wieħed mill-iżjed ċentri popolari u rikonoxxuti għall-istudju tal-Ispanjol mill-istudenti mill-Ewropa, mill-Asja u mill-Amerka ta' Fuq. L-iskejjel tal-lingwa huma waħda mill-industriji primarji ta' Antigua, flimkien mat-turiżmu.

Il-klabb tal-futbol ta' Antigua jilgħab fil-Liga Nacional, l-ogħla diviżjoni tal-futbol tal-Gwatemala. L-istadium tiegħu huwa l-Estadio Pensativo, li jesa' 10,000 ruħ. Il-klabb huwa mlaqqam Los Panzas Verdes ("Ta' Żaqqhom Ħadra") u kisbu suċċess fuq livell nazzjonali, peress li mill-2015 rebħu l-kampjonat ħames darbiet.

Hemm bosta ristoranti f'Antigua. Wieħed jista' jsib ristoranti żgħar fis-suq ta' Antigua biswit il-waqfa ċentrali tal-karozzi tal-linja, fejn wieħed jista' jduq ikliet tradizzjonali tal-Gwatemala bħall-kolazzjon tradizzjonali/Chapin: fażola moqlija mill-ġdid, bajd moqli, pjantaġġuni moqlijin, u ġobon frisk, flimkien ma' tortillas artiġjanali. F'Antigua wieħed jista' jsib ħafna gastronomiji minn madwar id-dinja: mill-Mediterran, mill-Italja, mill-Asja, mill-Amerka, mir-Renju Unit (torti) u minn Franza (pasti).

Antigua hija moqdija minn żewġ sptarijiet prinċipali: l-Isptar Nazzjonali ta' Pedro de Bethancourt u l-Isptar tal-Istitut tas-Sigurtà Soċjali tal-Gwatemala. Is-servizzi mediċi ta' emerġenza jiġu pprovduti mill-Bomberos Municipales u mill-Bomberos Voluntarios, li ħadmu wkoll mal-LFR International biex itejbu l-indukrar tal-pazjenti qabel jiddaħħlu l-isptar.

Il-Ħnejja ta' Santa Catalina f'Antigua Guatemala.

Tliet vulkani kbar jiddominaw ix-xefaq madwar Antigua. L-iżjed wieħed imponenti, lejn in-Nofsinhar tal-belt, huwa l-Volcán de Agua jew il-"Vulkan tal-Ilma", li huwa għoli xi 3,766 metru (12,356 pied). Meta waslu l-Ispanjoli, l-abitanti tal-inħawi, il-Maja Kakchikel, kienu jsejħulu Hunapú (u għadhom isejħulu hekk). Madankollu, sar magħruf bħala l-Volcán de Agua wara li attività vulkanika radmet it-tieni sit tal-belt kapitali, u dan wassal biex l-awtoritajiet Spanjoli jittrasferixxu l-belt kapitali fil-post fejn tinsab Antigua attwalment. Is-sit oriġinali tat-tieni belt kapitali issa huwa magħruf bħala l-villaġġ ta' San Miguel Escobar.

Lejn il-Punent tal-belt hemm par qċaċet, Acatenango, li żbroffa l-aħħar fl-1972 u li huwa għoli xi 3,976 metru (13,045 pied), u l-Volcán de Fuego jew il-"Vulkan tan-Nar", li huwa għoli xi 3,763 metru (12,346 pied). Il-Vulkan tan-Nar huwa famuż peress li huwa attiv f'livell baxx kważi b'mod kostanti. Kważi kuljum mill-vulkan joħorġu l-istim u l-gassijiet mill-quċċata, filwaqt li seħħ żbroff ikbar f'Settembru 2012.

Antigua kulma jmur qed tikber bħala destinazzjoni turistika fil-Gwatemala peress li tinsab qrib il-Belt tal-Gwatemala iżda hija ferm iktar kalma u sikura, u fiha iktar attivitajiet orjentati għat-turisti. Wieħed jista' jaqbad il-karozza tal-linja minn Antigua lejn bosta partijiet tal-Gwatemala. Ħafna aġenziji tal-ivvjaġġar joffru karozzi tal-linja ta' kuljum lejn il-postijiet turistiċi prinċipali: il-bajja ta' Monterrico, il-Lag ta' Atitlan, Coban, Lanquín (Semuc Champey) jew Tikal, għalkemm it-trasport huwa iktar ċentrali fil-Belt tal-Gwatemala. Antigua hija magħrufa wkoll għall-produtturi taċ-ċikkulata tagħha.

Monumenti kolonjali Spanjoli

[immodifika | immodifika s-sors]

Qabel ma ġiet iddikjarata bħala Monument Nazzjonali mill-President Jorge Ubico fit-30 ta' Marzu 1944, il-fdalijiet tal-belt kienu prattikament abbandunati. Fir-ritratti ta' dan l-artiklu wieħed jista' josserva l-qerda tal-istrutturi minħabba t-terremoti u l-abbandun. Kien hemm knejjes oħra, bħal tal-Madonna tal-Karmnu u tal-Kumpanija ta' Ġesù, li baqgħu jeżistu f'kundizzjoni mhux ħażina wara t-terremot tal-1773, iżda ġew abbandunati u t-terremoti mill-1917 sal-1918 u tal-1976 qerduhom. B'mod partikolari l-Knisja ta' San Francisco El Grande, li kienet f'kundizzjoni strutturali tajba wara t-terremoti tal-1773 u tal-1917, ġiet rikostruwita fl-1967 meta l-Franġiskani reġgħu lura fil-Gwatemala. Eventwalment, dan għen biex l-istruttura tiġi protetta minn ħsarat sinifikanti fit-terremot tal-1976. Finalment, il-Knisja ta' La Merced kienet prattikament ġdida fl-1773, u baqgħet tirreżisti t-trapass taż-żmien u t-terremoti; il-knisja ma ġietx abbandunata fl-1776, iżda tabilħaqq ġiet abbandunata fl-1829 meta l-Mercedarjani tkeċċew mill-Amerka Ċentrali mill-Ġeneral Francisco Morazán, flimkien mal-bqija tal-kleru regolari, il-membri tal-partit konservattiv u l-familja Aycinena.

Isem Ritratt Deskrizzjoni fil-qosor
Il-Palazz tal-Kaptan Ġenerali Ir-residenza tal-Kaptan Ġenerali tal-Kaptanat Ġenerali tal-Gwatemala matul żmien il-kolonja Spanjola. Wara t-terremot ta' Santa Marta fl-1773, din ġiet abbandunata u ntużat bħala maħżen. Fis-seklu 21, il-binjiet fil-palazz kienu jinkludu l-uffiċċji tal-Istitut tat-Turiżmu tal-Gwatemala jew INGUAT, il-kwartieri ġenerali tal-Pulizija Nazzjonali tal-belt u l-uffiċċju tal-Gvernatur ta' Sacatepéquez, fost l-oħrajn.
Il-Muniċipju
Il-Katidral ta' San Ġakbu

tal-Parroċċa ta' San José

L-ewwel kostruzzjoni bdiet fl-1545 permezz tar-radam miġjub mill-insedjament meqrud fil-Wied ta' Almolonga. Il-kostruzzjoni ġiet imxekkla minn terremoti frekwenti. It-tieni santwarju ġie inawgurat fl-1680. L-istatus ta' katidral inkiseb fl-1743. L-ewwel katidral kien fih il-fdalijiet tal-konkwistatur Pedro de Alvarado li kien ġie ttrasferit hemmhekk fuq it-talba ta' bintu fl-1568, iżda għeb wara wieħed mid-diversi terremoti li heżżu l-belt matul is-snin.
Il-Knisja u l-Kunvent tal-Kapuċċini Oriġinarjament din il-knisja kienet imsejħa bħala l-"Kunvent u l-Knisja tal-Madonna tal-Għadira ta' Zaragoza" u ġiet approvata minn Filippu V fl-1725. Ix-xogħol tal-kostruzzjoni beda fl-1731 u l-binja ġiet ikkonsagrata fl-1736. Ir-rutina ta' kuljum tal-kunvent kienet irregolata minn regoli stretti fosthom il-faqar, il-penitenza u s-sawm rigorużi; is-sorijiet ħafjin kellhom jgħixu wkoll fuq dak li kienu jingħataw mill-fidili. Wara t-terremot ta' Santa Marta, għalkemm il-kunvent ma ġiex affettwat għalkollox, l-assi tiegħu ġew ittrasferiti lejn Guatemala de la Asunción il-ġdida skont l-ordni tal-Kaptan Ġenerali.
La Recolección Fl-1685 żewġ missjunarji "Recoleto" waslu fil-belt ta' Santiago de los Caballeros, u meta waslu xi patrijiet oħra tal-ordni tagħhom fis-snin ta' wara, huma talba l-permess tal-Muniċipju biex jibnu monasteru; iżda fl-1695, il-Muniċipju għarrafhom li ma kienx hemm raġuni biżżejjed biex tiġi ġġustifikata l-kostruzzjoni minħabba li diġà kien hemm biżżejjed monasteri fil-belt. Wara dan ir-rifjut, il-patrijiet marru għand ir-Real Audiencia li awtorizzat il-kostruzzjoni fl-1700, permezz ta' digriet irjali. Il-kostruzzjoni tal-binjiet bdiet fl-1701, u 6 snin wara tpoġġiet l-ewwel ġebla tal-binja. Fl-1708 tlestew il-kunvent, il-librerija u l-infermerija. Il-knisja ġiet inawgurata fit-23 ta' Mejju 1717.
San Francisco Dan kien l-ewwel santwarju li nbena f'Santiago de los Caballeros fis-seklu 16. Mill-bidu ġarrab ħsarat mill-attività sismika: fl-1565 l-ewwel binja ġarrbet ħsarat estensivi u t-theżżiż baqa' għaddej sal-1773. Wara li ġie abbandunat għal kważi mitejn sena, il-Franġiskani rkupraw il-proprjetà, u baqgħet miftuħa għall-qima Kattolika minn dak iż-żmien. Il-faċċata tal-knisja hija mżejna b'kolonni Barokki u żewġ kampnari. Biswit il-knisja hemm il-fdalijiet tal-kunvent antik tal-Franġiskani. It-tempju fih kappella speċjali li fiha l-fdalijiet ta' tal-qaddis Hermano Pedro de San José de Betancur, li kien missjunarju mill-Gżejjer Kanarji.
Il-Knisja ta' La Merced L-arkitett Juan de Dios Estrada kien inkarigat bil-kostruzzjoni ta' din il-knisja, li bdiet fl-1749. Il-knisja ġiet inawgurata fl-1767 u għandha stil ultra-Barokk b'żewġ kampnari.
Il-Knisja u l-Iskola tal-Kumpanija ta' Ġesù Din il-knisja nħolqot permezz ta' digriet irjali tad-9 ta' Awwissu 1561 u nbniet parzjalment bil-flus mogħtija bħala donazzjoni mill-kronista Bernal Diaz del Castillo. Oriġinarjament kienet tikkonsisti minn tliet kjostri u tempju, u eventwalment ospitat sa tnax-il Ġiżwita. Operat bħala l-"Kulleġġ ta' San Luqa tal-Kumpanija ta' Ġesù" mill-1608 sat-tkeċċija tal-ordni fl-1767: "L-iskola saret famuża u ma kellhiex rivali f'termini ta' tagħlim tal-letteratura u tal-grammatika; qdiet l-elit tas-soċjetà ta' Santiago de los Caballeros, u fost l-istudenti tagħha kien hemm il-kronisti Francisco Antonio Fuentes y Guzmán u Francisco Vázquez, u l-qassisin Pedro Betancourt u Rafael Landívar". L-istruttura baqgħet f'kundizzjoni relattivament tajba wara t-terremot tal-1773, iżda eventwalment inqerdet mit-terremoti tal-1917-1918 u tal-1976.
Il-Monasteru ta' Santo Domingo Il-Kunvent ta' Santo Domingo oriġinarjament kien l-ikbar u l-iżjed wieħed importanti fil-belt. Inqered fl-1773 u ġie abbandunat wara t-trasferiment tad-Dumnikani lejn il-Belt tal-Gwatemala. Il-fdalijiet inbigħu lil xi individwi u ġew ikkonvertiti fil-lukanda Casa Santo Domingo fl-1989. Fl-2013 ġiet ospitata l-Assemblea Ġenerali tal-Organizzazzjoni tal-Istati Amerikani fil-faċilitajiet tal-lukanda.
Il-Knisja tal-Escuela de Cristo It-tempju ġie stabbilit fil-parroċċa tas-Salib Imqaddes fl-1664 u mill-1689 sar magħruf bħala l-"Kongregazzjoni ta' San Felipe de Neri". Minħabba t-terremoti f'San Miguel fl-1717, il-binja ġarrbet ħsarat estensivi; ir-rikostruzzjoni ntemmet fl-1730 taħt it-tmexxija tas-Sindku-Arkitett Diego de Porres. Fl-1784 ġiet ittrasferita lejn il-parroċċa tal-"Madonna tal-Irmedji", meta l-kleru ta' din il-knisja tressaq lejn Nueva Guatemala de la Asunción. Il-faċċata tal-knisja għandha stil arkitettoniku Rinaxximentali u hija magħmula mill-ġebel, bħall-knisja tal-Kapuċċini, karatteristika li tiddistingwihom mit-tempji l-oħra fil-belt. F'din il-knisja oriġinarjament kien hemm il-fdalijiet ta' Pedro de San José de Betancur.
Il-Knisja ta' Nuestra Señora del Carmen Minkejja li din il-knisja baqgħet teżisti wara t-terremoti ta' Santa Marta, kważi nqerdet għalkollox mit-terremoti tal-1917-1918 u tal-1976. Madankollu, il-faċċata tagħha baqgħet f'kundizzjoni tajba ħafna, u wieħed jista' jitpaxxa jħares lejha bħala eżempju tal-Barokk tal-Gwatemala.
L-Isptar ta' San Pedro Il-patrijiet tal-kongregazzjoni ta' San Juan de Dios stabbilew l-ewwel sptar u monasteru tagħhom fl-1636 u baqgħu jieħdu ħsieb l-isptarijiet fir-Renju tal-Gwatemala. B'mod partikolari, l-Isptar ta' San Pedro kien jintuża esklużivament għan-nies ekkleżjastiċi.
Il-Kunvent ta' La Concepción Dan il-kunvent kien ġie identifikat bi żball bħala l-Palazz tas-Soru Juana de Maldonado, iżda riċerka reċenti wriet li l-kjostru jmur lura għas-seklu 18, filwaqt li s-soru famuża tal-Gwatemala għexet fis-seklu 17.
Il-Kappella tas-Salib Imqaddes

Ġimgħa Mqaddsa

[immodifika | immodifika s-sors]

L-iżjed purċissjonijiet tradizzjonali huma kif ġej:

Purċissjonijiet tradizzjonali tal-Ġimgħa Mqaddsa f'Antigua Guatemala
Jum Purċissjoni Knisja Ħin
Il-ħames Ħadd tar-Randan Jesús de la Caída San Bartolomé Becerra 07:00–22:00
Id-Duluri Via Crucis del Hermano Pedro San Francisco el Grande 15:00–18:00
Ħadd il-Palm Purċissjoni bil-palm Jocotenango Sacatepéquez 06:30–12:00
Purċissjoni bil-palm La Merced, Santa Ana, Escuela de Cristo, San Felipe de Jesús 08:00–12:00
Jesús Nazareno de la Reseña La Merced 11:00–23:00
It-Tnejn tal-Ġimgħa Mqaddsa Jesús Nazareno Santa Inés del Monte Pulciano mhux disponibbli
It-Tlieta tal-Ġimgħa Mqaddsa Jesús Nazareno del Silencio El Calvario 16:00–23:00
L-Erbgħa tat-Tniebri Jesús Nazareno del Milagro San Felipe de Jesús 14:50–22:00
Jesús Nazareno San Mateo Milpas Altas 16:00–22:00
Il-Ħamis tal-Ġimgħa Mqaddsa Jesús Nazareno de la Humildad San Cristóbal el Bajo 11:00–22:00
Jesús Nazareno del Perdón San Francisco el Grande 13:00–00:00
Il-Ġimgħa l-Kbira Jesús Nazareno de la Penitencia La Merced 04:00–15:00
Il-Kurċifissjoni Antigua Guatemala Cathedral, Escuela de Cristo 12:00–15:00
Señor Sepultado and Virgen de Soledad Il-Katidral ta' Antigua Guatemala 15:00–01:00
Señor Sepultado San Felipe de Jesús 15:00–01:00
Señor Sepultado Escuela de Cristo 16:00–01:00

F'Antigua Guatemala hemm ukoll il-Mużew Nazzjonali tal-Arti tal-Gwatemala, li jinsab fil-Palazz tal-Kaptanat Ġenerali li jmur lura għas-seklu 16.

The New Adventures of Tarzan (1935)

[immodifika | immodifika s-sors]

Fl-1935, il-film The New Adventures of Tarzan inġibed fil-post fil-Gwatemala, u ttieħed vantaġġ mill-għajnuna mill-kumpanija United Fruit Company u mill-President Jorge Ubico. Il-postijiet fejn inġibed il-film jinkludu:

  • Chichicastenango: xeni ta' raħal nattiv fejn l-esploraturi ltaqgħu għall-ewwel darba flimkien;
  • Antigua Guatemala: it-tempju tad-Divinità Ħadra;
  • Río Dulce;
  • Puerto Barrios: il-wasla u t-tluq tal-bastimenti bl-esploraturi;
  • Tikal: xeni tal-ġungla;
  • Quiriguá: il-belt tal-Maja fejn tiġi deskritta ċ-ċivilizzazzjoni tal-Maja;
  • il-Belt tal-Gwatemala: il-lukanda lussuża ta' dak iż-żmien imsejħa Palace Hotel intużat biex jinġibdu x-xeni tal-lukanda fir-raħal immaġinarju ta' At Mantique.

The Border: 1982

[immodifika | immodifika s-sors]

Is-sekwenzi inizjali tat-terremot mill-film ta' Jack Nicholson The Border inġibdu f'Antigua Guatemala, b'mod speċifiku fil-Kumpless Arkitettoniku ta' La Recoleccion.

Antigua Guatemala għandha klima subtropikali tal-artijiet għoljin (Cwb skont il-klassifikazzjoni klimatika ta' Köppen).

  1. 1 2 Centre, UNESCO World Heritage. "Antigua Guatemala". UNESCO World Heritage Centre (bl-Ingliż). Miġbur 2025-11-13.