Ajruport Internazzjonali ta' Malta
| Native label | Ajruport Internazzjonali ta' Malta  |
|---|---|
| Imsemmi għal | Malta, Ħal Luqa, Valletta |
| Pajjiż | Malta |
| Entità amministrattiva territorjali fejn tinstab | Ħal Luqa |
| Located in time zone | Europe/Malta |
| Koordinati | 35°51′27″N 14°28′39″E |
| Jieħu post | RAF Luqa |
| Date of official opening | 31 Marzu 1958 |
| Place served by transport hub | Malta, Valletta |
| Sit uffiċjali | https://www.maltairport.com/ |
| Webcam page URL | https://www.maltairport.com/webcam/ |
| Stat attwali | in use |
| Aerodrome reference point | 35°51′27″N 14°28′39″E |
| Runway | 05/23, 13/31 |
| IATA airport code | MLA |
| ICAO airport code | LMML |
L-Ajruport Internazzjonali ta' Malta ( huwa l-uniku ajruport f'Malta, u jaqdi l-Gżejjer Maltin kollha. Hija tinsab fil- gżira ta' Malta, fil-Lbiċ tal-kapitali Maltija, il-Belt Valletta, fil-belt ta' Ħal Luqa, u tokkupa l-post ta' dik li qabel kienet RAF Luqa . L-ajruport iservi bħala l- hub ewlieni għal KM Malta Airlines u Medavia minbarra li huwa bażi operattiva għal Ryanair u s-sussidjarja tagħha Malta Air . Hija wkoll id-dar taċ- Ċentru tal-Kontroll taż-Żona u tospita l- Malta Airshow annwali. L-ajruport huwa operat minn Malta International Airport plc.
Ilu ċ-ċentru ta’ KM Malta Airlines minn Marzu 2024 u ċ-ċentru tal-predeċessur tagħha, l-Air Malta, mill-1974 sal-2024.
Storja
[immodifika | immodifika s-sors]Snin bikrin
[immodifika | immodifika s-sors]L-ewwel airfield ċivili nbena f'Ta ' Qali, segwit minn oħrajn f'Ħal Far ( RAF Hal Far ) u Ħal Luqa. [ <span title="The time period mentioned near this tag is ambiguous. (September 2016)">?</span> ] Matul it- Tieni Gwerra Dinjija, l-airfields f'Ta' Qali u Ħal Far kienu msawwta ħafna u l-operazzjonijiet ċivili sussegwentement iċċentraw fuq l-Ajruport ta' Ħal Luqa.[1]
Iż-żieda fl-immaniġġjar tal-passiġġieri u l-movimenti tal-inġenji tal-ajru ħtieġet il-bini ta’ terminal tal-ajru ċivili. It-tħejjijiet bdew fl-1956, u l-Gvern Ingliż ffinanzja l-aktar dak li dak iż-żmien kien proġett ta’ £300,000.It-terminal tal-ajru l-ġdid tal-passiġġieri ta’ Malta f’Ħal Luqa ġie inawgurat fil-31 ta’ Marzu 1958 minn dak iż-żmien il-Gvernatur ta’ Malta Sir Robert Laycock. It-terminal tal-ajru kien jikkonsisti f’żewġ sulari inklużi xi faċilitajiet bażiċi bħal ristorant, uffiċċju postali, uffiċċju tal-kejbil u wireless u gallarija tal-wiri għall-pubbliku.
F'Ottubru 1977, ġiet imnedija runway ġdida u itwal u bdew ix-xogħlijiet fuq l-estensjoni u r-rranġament tal-air terminal. [1] Żdiedu sala tal-wasliet u sala oħra ddedikata għall-VIPs u l-parti oriġinali tal-bini tat-terminal intużat għat-tluq.
Dan ir-rranġament ma kienx biżżejjed peress li kien għadu nieqes minn ċerti faċilitajiet essenzjali. Immedjatament wara bidla fil-gvern fl-1987, l-amministrazzjoni l-ġdida ddeċidiet li t-terminal ta’ 35 sena kien għadda żmienu (Terminal ta’ Ħal Luqa) u għalhekk tat il-dawl aħdar għall-bini ta’ air terminal ġdid tul Park 9 (issa jinsab f’ Gudja).[bżonn referenza][ ċitazzjoni meħtieġa ] [2]
Sakemm tlesta l-bini tal-air terminal il-ġdid, il-Gvern imbarka fuq titjib ulterjuri tal-air terminal l-antik. Il-faċilitajiet introdotti kienu jinkludu arja kundizzjonata, karusels ġodda tal-bagalji, monitors tal-informazzjoni dwar it-titjiriet, skrivaniji kompjuterizzati taċ-check-in, wiċċ ġdid tal-art u ħwienet tal-bejgħ bl-imnut ġodda inkluż żona akbar mingħajr dazju.
Żvilupp mis-snin disgħin
[immodifika | immodifika s-sors]L-ewwel ġebla tal-air terminal preżenti fil-Gudja tpoġġiet f’Settembru tal-1989 u ġiet inawgurata fi żmien rekord 29 xahar wara, fi Frar tal-1992. L-Ajruport Internazzjonali ta’ Malta beda jopera bis-sħiħ fil-25 ta’ Marzu 1992, u t-terminal tal-passiġġieri l-antik ta’ Ħal Luqa kien effettivament magħluq wara 35 sena. [3] F’Novembru 1995, il-Balkan Bulgarian Airlines introduċiet titjira minn Sofia lejn New York City li waqfet Malta. Is-servizz fuq Boeing 767s irriżulta minn sħubija bejn Balkan u l-Air Malta . [4] [5] [6]
L-għadd ta' passiġġieri tiegħu żdied minn 3.5 miljun fl-2011 għal 6 miljun fl-2017. [7] Iż-żieda fin-numru tal-passiġġieri hija prinċipalment dovuta għaż-żieda fin-numru ta’ rotot moqdija minn trasportaturi low-cost. Ryanair bbażat ajruplan wieħed f'Malta minn Mejju 2010, li żdied għal tnejn f'Mejju 2012, tlieta f'Marzu 2016, erbgħa f'Marzu 2017, ħamsa f'Marzu 2018 u aktar għal sitta f'April 2019. [8] L-akbar ajruplan li jżur l-Ajruport Internazzjonali ta' Malta regolarment huwa l- Emirates Boeing 777-300 ta' kuljum. L-ajruport irċieva żjarat okkażjonali mill- Airbus A380, normalment għal żebgħa mill-ġdid f'waħda mill-faċilitajiet lokali ta 'manutenzjoni. [9]
Faċilitajiet
[immodifika | immodifika s-sors]
Ħarsa ġenerali
[immodifika | immodifika s-sors]L-ajruport għandu terminal wieħed tal-passiġġieri li sar kompletament operattiv fil-25 ta' Marzu 1992. Dan ħa post it-terminal l-antik ta’ Ħal Luqa li sal-2020 jintuża l-aktar għall-merkanzija. L-operazzjonijiet tat-terminal tal-ajru tal-Ajruport Internazzjonali ta’ Malta jinkludu servizzi ġenerali tal-passiġġieri, u l-operat ta’ firxa estensiva ta’ servizzi tal-bejgħ bl-imnut fl-ajruport, ħwienet tal-ajru u tal-art, ristoranti, u ħwienet oħra, li huma kollha operati fuq ftehimiet ta’ konċessjoni. L-ajruport joffri sala VIP waħda, il-La Valette Club. [10] L-ajruport jospita wkoll diversi faċilitajiet ta’ manutenzjoni inklużi dawk operati minn Lufthansa Technik u SR Technics.[bżonn referenza][ ċitazzjoni meħtieġa ]
Faċilitajiet oħra
[immodifika | immodifika s-sors]L-uffiċċju ewlieni ta ' Medavia jinsab fil-proprjetà tal-ajruport. [11]
Jinsabu fil-grawnds tal-Ajruport Internazzjonali ta’ Malta, iċ-Ċentru tan-Negozju huwa l-ewwel bini f’Malta li applika għal BREEAM (BRE Environmental Assessment Method) biex isir l-ewwel park tal-uffiċini ta’ Grad A tal-gżira. L-uffiċċju ewlieni tal- Air Malta jinsab fil-Livell 2 taċ-Ċentru tan-Negozju Skyparks. [12]
Il-MetOffice tal-Ajruport ta’ Malta huwa parti mill-Ajruport Internazzjonali ta’ Malta u jipprovdi l-funzjoni ta’ servizz meteoroloġiku nazzjonali għal Malta. Għalkemm jaqdu primarjament l-avjazzjoni huma jservu wkoll lis-settur pubbliku. It-tagħmir kollu, minbarra d-Doppler Weather Radar, huwa msaħħaħ minn stazzjonijiet tat-temp awtomatiċi, li minnhom tmienja jinsabu f’Malta u Għawdex. Fl-istess ħin sistema ta' osservazzjoni tat-temp tal-ajrudrom tinsab fl-ajruport. Il-MetOffice jista’ jikseb informazzjoni mill-Agencia Estatal de Meteorología f’Madrid u l-Met Office tar-Renju Unit flimkien ma’ mudelli numeriċi tat-temp bħal dawk ipprovduti miċ-Ċentru Ewropew għat-Tbassir tat-Temp fuq Medda Medja f’Reaing, l-Ingilterra.
Użu militari
[immodifika | immodifika s-sors]Il- Wing tal-Ajru tal-Forzi Armati ta’ Malta hija bbażata fl-Ajruport Internazzjonali ta’ Malta. It-terminal Air Wing jikkonsisti f'sitt hangars. L-Air Wing topera total ta’ erba’ inġenji tal-ajru b’ġwienaħ fissi, sitt ħelikopters [13] u UAV . [14]
Linji tal-ajru u destinazzjonijiet
[immodifika | immodifika s-sors]Il-linji tal-ajru li ġejjin joperaw titjiriet regolari skedati u charter lejn u minn Malta: [15]
Statistika
[immodifika | immodifika s-sors]
.jpg)
L-aktar rotot traffikużi (skond il-pajjiż)
[immodifika | immodifika s-sors]| Rank | Pajjiż | Movimenti tal-Passiġġieri | % Bidla (vs 2021) |
|---|---|---|---|
| 1 |  l-Italja |
1,321,371 | 169.65 |
| 2 |  Ir-Renju Unit |
1,059,286 | 120.24 |
| 3 |  Franza |
567,855 | 137.05 |
| 4 |  il-Ġermanja |
557,736 | 80.51 |
| 5 |  Polonja |
278,595 | 115.74 |
| 6 |  Spanja |
215,000 | 125.20 |
| 7 |  Turkija |
149,466 | 87.25 |
| 8 |  il-Belġju |
149,415 | 79.24 |
| 9 |  L-Isvizzera |
139,733 | 107.08 |
| 10 |  L-Awstrija |
133,400 | 95.50 |
Trasport fuq l-art
[immodifika | immodifika s-sors]Xarabank
[immodifika | immodifika s-sors]L-Ajruport Internazzjonali ta’ Malta huwa moqdi wkoll minn diversi karozzi tal-linja operati minn gruppi ta’ trasport privati u trasport pubbliku operat minn Malta Public Transport. Il-karozzi tal-linja tal-Malta Public Transport iservu l-ajruport. Taħlita ta' servizzi Express u lokali huma disponibbli.
Karozza
[immodifika | immodifika s-sors]L-ajruport jinsab 5 kilometres (3.1 mi) lbiċ tal-kapitali, Valletta.
Referenzi
[immodifika | immodifika s-sors]- 1 2 "History of Malta International Airport". Malta International Airport. 25 January 2016.
- ↑ "Malta airport". AtoB Transfers. 5 August 2022.
- ↑ "Error!". Arkivjat minn l-oriġinal fl-2015-06-01. Miġbur 2015-06-03.
- ↑ "Malta-New York direct from November". Malta Aviation Network. September 1995. Miġbur 18 September 2022.
- ↑ "Balkan/Malta link-up". Flight International. 29 August 1995. Miġbur 18 September 2022.
- ↑ Verchere, Ian (31 January 1997). "Sea change". Airline Business. Miġbur 18 September 2022.
- ↑ "Corporate - Malta International Airport" (PDF). Miamin.blob.core.windows.net. Arkivjat minn l-oriġinal (PDF) fl-3 October 2018. Miġbur 21 February 2017.
- ↑ "We're now almost Malta's national airline – Ryanair". Timesofmalta.com. 16 November 2016. Miġbur 21 February 2017.
- ↑ "A380 makes first landing in Malta". Timesofmalta.com. 19 March 2011. Miġbur 31 May 2018.
- ↑ "Malta Airport Lounge Review – La Valette Club - What's it really like?". Thrifty Points (bl-Ingliż). 2018-12-12. Miġbur 2019-02-02.
- ↑ "Contact Us". Medavia. Arkivjat minn l-oriġinal fl-2012-07-29. Miġbur 2013-04-23.
- ↑ "Contact Us". Air Malta. Arkivjat minn l-oriġinal fl-2013-05-02. Miġbur 2013-04-23.
- ↑ Embraer, In association with. "World Air Forces directory 2022". Flight Global (bl-Ingliż). Miġbur 2022-09-04.
- ↑ Gruber, Jan (2021-05-10). "Malta: Air forces deploy first drone". Aviation.Direct (bl-Ingliż). Miġbur 2022-09-04.
- ↑ "Malta International Airport Flight Schedule | 2-week schedule". Maltairport.com. 20 November 2015. Arkivjat minn l-oriġinal fl-18 July 2020. Miġbur 25 June 2022.