Ġobon ta' Jāņi
Il-ġobon ta' Jāņi (bil-Latvjan: Jāņu siers) huwa ġobon Latvjan mill-ħalib qares, li tradizzjonalment jittiekel f'Jāņi, iċ-ċelebrazzjoni Latvjana tas-solstizju tas-sajf. Illum il-ġurnata l-ġobon sar wieħed mis-simboli tal-kultura Latvjana.[1]
Fl-2021 ġie rrapportat li l-ġobon ta' Jāņi kien qed jitlef il-popolarità tiegħu minħabba l-pandemija tal-COVID-19 u minħabba li l-konsumaturi kienu qed jagħżlu tipi oħra ta' ġobon, bħall-mozzarella, il-feta, kif ukoll il-ġobon iebes u l-ġobon matur jew imqaddem.[2]
Produzzjoni
[immodifika | immodifika s-sors]
L-ingredjenti bażiċi ta' dan il-ġobon huma l-baqta prodotta mill-ħalib qares u mill-ħalib frisk. Tradizzjonalment, iż-żrieragħ tal-karwija, il-melħ u l-bajd jiżdiedu matul it-tisjir, kif ukoll il-butir jew il-krema jekk wieħed ikun irid iżid il-kontenut tax-xaħam. Il-ġobon isir bit-tisħin tal-ħalib intier, tiżdied il-baqta, u mbagħad it-taħlita tissajjar sakemm il-baqta tissepara mix-xorrox. Ix-xorrox jiġi skartat meta l-massa tal-ġobon tilħaq temperatura ta' 72–77 °C (162–171 °F). F'dan il-punt, il-baqta titqiegħed f'taġen tat-tisjir u fiha titħarrek taħlita ta' bajd, butir, melħ u żrieragħ tal-karwija. Ladarba t-taħlita tissolidifika, jiġi ffurmat "ballun" iebes, u jitqiegħed fuq biċċa drapp għad-drenaġġ tal-ġobon u spiss jiġi ppressat billi jitqiegħed xi piż fuqu. Ġeneralment, il-ġobon jitħejja ftit jiem qabel ma jittiekel u jitħalla jimmatura f'post biered qabel il-konsum.[3]
Ċertifikazzjoni
[immodifika | immodifika s-sors]Fis-16 ta' Novembru 2015, il-ġobon ta' Jāņi ġie inkluż fir-reġistru tal-Unjoni Ewropea għall-Ispeċjalitajiet Tradizzjonali Garantiti bl-isem ta' Jāņu siers.[4] Attwalment, ħames manufatturi ("Valmieras piens", "Rankas piens", "Lazdonas piensaimnieks", "Straupe" u "Dundaga") jissodisfaw il-kriterji tal-Ispeċjalitajiet Tradizzjonali Garantiti u jistgħu jittikkettaw il-prodott tagħhom bħala Jāņu siers.[5]
Referenzi
[immodifika | immodifika s-sors]- ↑ "Jāņi cheese – a symbol of national identity". eng.lsm.lv (bl-Ingliż). Miġbur 2026-04-10.
- ↑ "Traditional Latvian Jāņu cheese loses popularity, stores observe". eng.lsm.lv (bl-Ingliż). Miġbur 2026-04-10.
- ↑ Linda Dumpe; Anna Šmite; Aija Golde (2004). Jāņi cheese. Riga: SO "Cheese Club". p. 204. ISBN 9984-976-20-3.
- ↑ "Traditional Midsummer cheese wins EU protection". eng.lsm.lv (bl-Ingliż). Miġbur 2026-04-10.
- ↑ "How to spot authentic Midsummer cheese". eng.lsm.lv (bl-Ingliż). Miġbur 2026-04-10.