Acre

Acre
	Iżrael
Amministrazzjoni
Mediterranean country	Iżrael
Districts of Israel	Distrett tat-Tramuntana
Subdistrict of Israel	Sottodistrett ta' Acre
Isem uffiċjali	عكّا
Ismijiet oriġinali	עַכּוֹ; عكّا
Kodiċi postali	24038 – 24812
Ġeografija
Koordinati	32°55′34″N 35°05′02″E / 32.9261°N 35.0839°EKoordinati: 32°55′34″N 35°05′02″E / 32.9261°N 35.0839°E
	Acre Acre (Israel)
Superfiċjenti	13.533 kilometru kwadru, 63.3 ha, 22.99 ha
Għoli	10 m
Demografija
Popolazzjoni	48,900 abitanti (31 Diċembru 2018)
Informazzjoni oħra
Fondazzjoni	1500 "BCE"
Kodiċi tat-telefon	972 4
bliet ġemellati	Pisa, Bielsko-Biała, Bregenz, Deerfield Beach, La Rochelle, Recklinghausen, Nagykanizsa, Saint-Mandéu Trakai
	akko.muni.il

Acre (pronunzja: /ˈɑːkər, ˈeɪkər/ AH-kər, AY-kər), magħrufa bl-Ebrajk bħala Akko (bl-Ebrajk: עַכּוֹ, ʻAkkō, IPA: [ˈako]) u bl-Għarbi bħala Akka (bl-Għarbi: عكّا, ʻAkkā, IPA: [ˈʕak.ka]), hija belt fir-reġjun tal-pjanura kostali tad-Distrett tat-Tramuntana ta' Iżrael.

Il-belt tokkupa pożizzjoni strateġika u tinsab f'port naturali fit-tarf tal-Bajja ta' Haifa mal-kosta tal-Baħar tal-Lvant tal-Mediterran. Apparti l-kummerċ kostali, kienet punt importanti tul it-triq kostali tar-reġjun u tul it-triq 'il ġewwa tul il-Wied ta' Jezreel. L-ewwel insedjament matul Żmien il-Bronż Bikri ġie abbandunat wara ftit sekli iżda ġie stabbilit raħal kbir matul Żmien il-Bronż Nofsani. Minn dak iż-żmien 'l hawn, il-belt baqgħet abitata b'mod kontinwu, u hija fost l-iżjed insedjamenti qodma li ilhom abitati b'mod kontinwu fid-dinja. Madankollu, ġiet soġġetta għal ħakmiet u għal qerda kemm-il darba, u kien hemm żmien li baqgħet teżisti biss bħala xejn iktar minn villaġġ kbir tul sekli sħaħ.

Acre kienet belt tassew importanti matul il-Kruċjati bħala fortizza marittima mal-kosta tal-Mediterran tan-Nofsinhar tal-Baħar tal-Lvant, u fiha saru diversi battalji, inkluż l-Assedju ta' Acre tal-1189–1191 u l-Assedju ta' Acre tal-1291. Acre kienet l-aħħar fortizza tal-ġellieda tal-Kruċjati fl-Art Imqaddsa qabel il-battalja finali fl-1291. Fl-aħħar ta' Żmien il-Kruċjati, il-belt inqerdet mill-Mamluk, u mbagħad baqgħet teżisti bħala villaġġ mudest tas-sajd sa żmien it-tmexxija ta' Daher al-Umar fis-seklu 18.

Fl-1947, Acre ffurmat parti mill-Mandat tal-Palestina u kellha popolazzjoni ta' 13,665 ruħ, li minnhom 10,930 ruħ kienu Musulmani u 2,490 ruħ kienu Kristjani, filwaqt li 105 persuni kienu Lhud. Bħala konsegwenza tal-Pjan Diviżorju tan-Nazzjonijiet Uniti għall-Palestina u l-gwerra sussegwenti bejn l-Għarab u Iżrael tal-1948, il-popolazzjoni tar-raħal inbidlet b'mod drammatiku peress li l-popolazzjoni Palestinjana-Għarbija tkeċċiet jew ġiet obbligata taħrab; imbagħad ir-raħal ġie insedjat mill-ġdid mill-immigranti Lhud. F'Iżrael modern, il-popolazzjoni kienet tammonta għal 53,422 ruħ fl-2023, magħmula minn Lhud, Musulmani, Kristjani, Drużi u Baháʼí. B'mod partikolari, Acre hija l-iżjed belt sagra tal-Fidi Baháʼí f'Iżrael u tilqa' bosta pellegrini ta' dik il-fidi kull sena. Acre hija waħda mill-bliet imħallta ta' Iżrael; 32 % tal-popolazzjoni tal-belt huma Għarab. Iċ-Ċentru Storiku ta' Acre huwa Sit ta' Wirt Dinji tal-UNESCO.^[1]

Ismijiet

L-etimoloġija ċerta tal-isem mhix magħrufa, għalkemm jidher li għandu oriġini Semitika tat-tip biz-[zokk] + -ō.

Acre ġiet irreġistrata għall-ewwel darba bil-ġeroglifiċi Eġizzjani bl-isem ta'ʿky fit-testi tas-seħta tal-ħabta tal-1800 Q.K. L-ittri ta' Amarna jsemmu wkoll Akka f'nofs is-seklu 14 Q.K. Fil-Bibbja bl-Ebrajk, l-isem li jissemma huwa עַכּוֹ ʻAkkō. Shmuel Aḥituv interpreta l-forma Kananita bħala *ʿAkā filwaqt li Anson F. Rainey wettaq rikostruzzjoni tal-forma tal-lista tad-dokumenti tas-seħta bħala *ʿ-k-ya > *ʿAkkâ-ya.

Acre kienet magħrufa fost il-Griegi bħala Ákē (bil-Grieg Antik: Ἄκη), li hija omonimu tal-kelma Griega li tfisser "fejqan". Skont leġġenda Griega l-etimoloġija folkloristika hi li Erkole kien sab ħxejjex aromatiċi li jfejqu fis-sit wara waħda mill-bosta ġlidiet tiegħu. Dan l-isem imbagħad ġie Latinizzat bħala Ace.

Taħt id-Dijadoki, ir-Renju Tolomajku biddel isem il-belt għal Ptolemajs u l-Imperu tas-Selewċidi biddlu għal Antjokja. Peress li ż-żewġ ismijiet kienu jintużaw ukoll għal bosta bliet jew irħula oħra, kienu jintużaw ismijiet oħra wkoll. Is-Sirjani kienu jsejħulha "Antjokja f'Ptolemajs" (Ἀντιόχεια τῆς ἐν Πτολεμαΐδι, Antiókheia tês en Ptolemaΐdi).

Taħt Klawdju, il-belt kienet magħrufa għal żmien qasir bħala Germanicia f'Ptolemajs (Γερμανίκεια τῆς ἐν Πτολεμαΐδι, Germaníkeia tês en Ptolemaΐdi). Bħala kolonja Rumana, ġiet stabbilita mill-ġdid u bdiet tissemma bħala Colonia Claudii Caesaris Ptolemais jew Colonia Claudia Felix Ptolemais Garmanica Stabilis f'ġieħ l-isponsor imperjali tagħha Klawdju; għal żmien qasir kienet magħrufa wkoll fil-qosor bħala Colonia Ptolemais.

Matul il-Kruċjati, il-belt kienet magħrufa uffiċjalment bħala Sainct-Jehan-d'Acre jew sempliċement bħala Acre (bil-Franċiż Modern: Saint-Jean-d'Acre [sɛ̃ ʒɑ̃ dakʁ]), f'ġieħ il-Kavallieri Ospedalieri li kellhom il-kwartieri ġenerali hemmhekk u li l-qaddis patrun tagħhom kien San Ġwann Battista. Dan l-isem baqa' pjuttost popolari fid-dinja Kristjana saż-żminijiet moderni, u spiss jiġi tradott bħala Saint John of Acre (bl-Ingliż), San Juan de Acre (bl-Ispanjol), Sant Joan d'Acre (bil-Katalan), San Giovanni d'Acri (bit-Taljan), San Ġwann ta' Acre (bil-Malti), eċċ.

Storja

Acre tinsab fit-tarf tat-Tramuntana ta' bajja wiesgħa, bl-Għolja tal-Karmnu fin-Nofsinhar. Hija l-aqwa triq naturali tul in-Nofsinhar tal-kosta Feniċja u toffri aċċess faċli għall-Wied ta' Jezreel. Ġiet insedjata minn kmieni u dejjem kienet importanti għall-flotot tar-renji u tal-imperi li kienu jitqabdu għall-inħawi. Kienet isservi bħala l-port prinċipali għan-Nofsinhar tal-inħawi kollha tal-Lvant u għadha l-port prinċipali tar-reġjun fiż-żminijiet moderni.

Iċ-ċentru storiku tal-belt kien jinsab fil-quċċata ta' Tel ʿAkkō (bl-Ebrajk) jew Tell al-Fuḫḫār (bl-Għarbi), 1.5 kilometru (0.93 mili) fil-Lvant tal-belt attwali u 800 metru (2,600 pied) fit-Tramuntana tax-xmara Na'aman. Madankollu, fil-qedem kienet tifforma peniżola protetta faċilment eżatt maġenb il-bokka preċedenti tax-xmara Na'aman jew Belus.

Żmien il-Bronż Bikri

L-iżjed insedjament bikri li ġie skopert imur lura għall-ħabta tat-3000 Q.K. matul Żmien il-Bronż Bikri, iżda milli jidher kien ġie abbandunat wara ftit sekli, x'aktarx minħabba l-għargħar tar-raba' agrikolu tal-madwar mill-Mediterran.

Żmien il-Bronż Nofsani

Acre ġiet insedjata mill-ġdid bħala ċentru urban matul Żmien il-Bronż Nofsani (għall-ħabta tal-2000–1550 Q.K.) u baqgħet abitata b'mod kontinwu minn dak iż-żmien. It-testi tas-seħta Eġizzjani jsemmu mexxej tas-seklu 18 imsejjaħ Tūra-ʿAmmu (Tꜣʿmw). Iktar lejn it-Tramuntana nstab is-sit importanti ta' Żmien il-Bronż Nofsani magħruf bħala Tel Kabri li jiddomina l-pjanura ta' Akko.

Żmien il-Bronż Aħħari

Acre ġiet elenkata bħala "Aak" fost il-ħakmiet tal-faragħun Eġizzjan Thutmose III.

Fil-Perjodu ta' Amarna (għall-ħabta tal-1350 Q.K.), kien hemm l-inkwiet fil-provinċji tal-Lvant tal-Eġittu. L-Arkivju ta' Amarna fih ittri dwar il-mexxej(ja) ta' Akko. F'ittra minnhom, ir-Re Biridiya ta' Megiddo jilmenta ma' Amenhotep III jew Akhenaten dwar ir-re ta' Acre, u jakkużah ta' tradiment talli ħeles lir-re Hapiru maqbud, Labaya ta' Shechem, minflok ikkonsenjah lill-Eġittu. L-iskavi ta' Tel ʿAkkō wrew li dan il-perjodu ta' Acre kien jinvolvi l-produzzjoni industrijali tal-bċejjeċ tal-fuħħar, tal-metall u ta' oġġetti kummerċjali oħra.

Żmien il-Ħadid

Acre baqgħet tintuża bħala belt tal-Feniċi u ġiet imsejħa bħala l-belt tal-Feniċi mill-Assirjani. Madankollu, Josephus ħatafha bħala provinċja tar-Renju ta' Iżrael taħt Salamun.

Għall-ħabta tas-725 Q.K., Acre ngħaqdet ma' Sidon u Tyre f'rewwixta kontra l-imperatur Neo-Assirjan Shalmaneser V. Fil-fdalijiet hemm saff ċar ta' qerda, li x'aktarx imur lura għas-seklu 7 Q.K.

Żmien il-Persjani u l-Antikità Griega Klassika

Acre ntużat bħala port ewlieni tal-Imperu Persjan, u Strabo kiteb dwar l-importanza tal-port fil-kampanji militari kontra l-Eġizzjani. Skont Strabo u Diodurus Siculus, Cambyses II attakka l-Eġittu wara li ġabar armata enormi fil-pjanuri qrib il-belt ta' Acre. Il-Persjani kabbru l-belt lejn il-Punent u x'aktarx li tejbu l-port u d-difiżi tagħha. F'Diċembru 2018, l-arkeologi li ħaffru s-sit ta' Tell Keisan f'Acre sabu l-fdalijiet ta' postazzjoni militari Persjana li jaf kellha rwol fl-invażjoni tal-Eġittu li rnexxielhom jagħmlu l-Akemenidi fil-525 Q.K. Il-produzzjoni industrijali tal-belt baqgħet sejra sal-aħħar ta' Żmien il-Persjani, b'impjanti tal-ħadid kbar sew.

Il-fortifikazzjonijiet ta' Żmien il-Persjani f'Tell Keisan iktar 'il quddiem ġarrbu ħsarat estensivi matul il-kampanja militari ta' Alessandru Manju fis-seklu 4 Q.K. biex ikeċċi lill-Akemenidi mil-Lvant.

Wara l-mewt ta' Alessandru, il-ġenerali prinċipali tiegħu qasmu l-imperu bejniethom. Għall-ewwel, it-Tolomej Eġizzjani żammew f'idejhom l-art ta' madwar Acre. Tolomew II bidel isem il-belt għal Ptolemajs f'ġieħu u f'ġieħ missieru għall-ħabta tal-260 Q.K.

Antjokju III ħakem il-belt għas-Selewċidi Sirjani fil-200 Q.K. Fl-aħħar tal-170 jew fil-bidu tal-160 Q.K., Antjokju IV stabbilixxa kolonja Griega fil-belt u semmiha Antjokja f'ġieħu.

Għall-ħabta tal-165 Q.K., Ġuda l-Makkabew għeleb is-Selewċidi f'diversi battalji fil-Galilea, u wassal biex imorru lejn Ptolemajs. Għall-ħabta tal-153 Q.K., Alessandru Balas, iben Antjojku IV Epifanu, ikkontesta l-kuruna tas-Selewċidi ma' Demetrius, u ħataf il-belt wara li fetħulu d-daħliet għaliha. Demetrius offra ħafna tixħim lill-Makkabej biex jikseb l-appoġġ tal-Lhud kontra r-rivali tiegħu, inkluż id-dħul ta' Ptolemajs għall-benefiċċju tat-Tempju ta' Ġerusalemm, iżda dan ma wassal għal xejn. Jonathan Apphus ingħaqad ma' Alessandru; Alessandru u Demetrius daħlu f'battalja u dan tal-aħħar inqatel. Fil-150 Q.K. Alessandru laqa' lil Jonathan bl-unuri f'Ptolemajs. Madankollu, xi snin wara, Tryphon, uffiċjali tal-Imperu tas-Selewċidi, li beda jissuspetta fil-Makkabej, ħeġġeġ lil Jonathan iżur Ptolemajs u hemmhekk ħatfu bħala priġunier.

Il-belt inħatfet minn Alessandru Jannaeus (li rrenja għall-ħabta tal-103–76 Q.K.), Tigranes il-Kbir (li rrenja għall-ħabta tal-95–55 Q.K.), u Kleopatra (li rrenjat fil-51–30 Q.K.). Erodi l-Kbir (li rrenja fis-37–4 Q.K.) bena gymnasium fil-belt.

Kolonja Rumana

Għall-ħabta tas-37 Q.K., ir-Rumani ħakmu l-belt portwali Feniċja Ellenizzata msejħa Akko. Din saret kolonja fin-Nofsinhar tal-Feniċja Rumana, imsejħa Colonia Claudia Felix Ptolemais Garmanica Stabilis. Ptolemajs baqgħet Rumana għal kważi 7 sekli sas-636 W.K., meta nħakmet mill-Għarab Musulmani. Taħt Awgustu nbena gymnasium fil-belt. Fl-4 Q.K., il-prokonslu Ruman Publiju Kwintilju Varus ġabar l-armata tiegħu hemmhekk sabiex jgħakkes ir-rewwixti li faqqgħu fir-reġjun wara l-mewt ta' Erodi l-Kbir.

Ir-Rumani bnew diga u kabbru l-port sal-punt fejn illum il-ġurnata jasal il-port....Fi Żmien ir-Rumani/il-Biżantini, Acre-Ptolemajs kienet belt portwali importanti. Kienet tizzekka l-muniti tagħha stess, u l-port tagħha kien waħda mid-daħliet prinċipali għall-art. Minn dan il-port il-Leġjuni Rumani kienu waslu bl-iġfna biex jgħakksu r-rewwixti tal-Lhud fis-67 W.K. Il-port intuża wkoll bħala kollegament ma' portijiet oħra (pereżempju Ċesarija u Jaffa)....Il-port ta' Acre (Ptolemajs) kien waqfa tul il-miġja bil-baħar ta' San Pawl, kif deskritt fl-Atti tal-Appostli (21, 6-7): "...sellimna lil xulxin, aħna tlajna fuq il-ġifen, u huma reġgħu lura lejn djarhom. Komplejna l-vjaġġ bil-baħar u minn Tir (Tyre) wasalna Ptolemajs; sellimna lill-aħwa u għaddejna ġurnata magħhom".

Matul ir-renju tal-imperatur Klawdju kien hemm imbottatura għall-kostruzzjoni f'Ptolemajs u l-veterani tal-leġjuni marru jgħixu hemmhekk. Il-belt kienet waħda minn erba' kolonji (flimkien ma' Berytus, Aelia Capitolina u Caesarea Maritima) li nħolqu fil-Lvant tal-qedem mill-imperaturi Rumani għall-veterani Rumani. Matul ir-Rewwixta l-Kbira tal-Lhud (66–73 W.K.), Acre ffunzjonat bħala punt ta' tluq għall-kampanji militari ta' Ċestju u ta' Vespażjanu biex jgħakksu r-rewwixti fil-Ġudea.

Il-belt kienet ċentru tar-Rumanizzazzjoni fir-reġjun, iżda l-biċċa l-kbira tal-popolazzjoni kienet magħmula minn Feniċji u Lhud lokali: b'hekk wara żmien Adrijanu, id-dixxendenti tal-kolonjalisti Rumani inizjali ma baqgħux jitkellmu bil-Latin u ġew assimilati għalkollox f'inqas minn żewġ sekli (madankollu d-drawwiet tas-soċjetà lokali kienu Rumani). Kolonja (colonia) Rumana importanti ġiet stabbilita fil-belt u din żiedet il-kontroll tar-reġjun mir-Rumani matul is-seklu ta' wara meta l-kolonjalisti Rumani ġew ittrasferiti hemmhekk mill-Italja. Ir-Rumani kabbru l-port u l-belt kibret biex tilqa' iktar minn 20,000 abitant fis-seklu 2 W.K. taħt l-imperatur Adrijanu. Ptolemajs iffjorixxiet bil-kbir għal xi żewġ sekli oħra.

Żmien il-Biżantini

Wara l-qsim permanenti tal-Imperu Ruman fit-395 W.K., Ptolemajs ġiet amministrata mill-istat suċċessur, l-Imperu Biżantin. Il-belt bdiet titlef l-importanza u fis-seklu 7 W.K. spiċċat sempliċi insedjament żgħir ta' inqas minn elf abitant.

Żmien Iżlamiku Bikri

Wara t-telfa li ġarrbet l-armata Biżantina ta' Erakliju mill-armata Raxidun ta' Khalid ibn al-Walid fil-Battalja ta' Yarmouk, u l-waqgħa tal-belt Kristjana ta' Ġerusalemm f'idejn il-Kaliff Umar, Acre sfat taħt it-tmexxija tal-Kaliffat Rashidun mis-638. Skont il-kronista Musulman bikri al-Baladhuri, il-ħakma reali ta' Acre tmexxiet minn Shurahbil ibn Hasana, u x'aktarx li l-belt arrendiet mingħajr reżistenza. Il-ħakma Għarbija ġabet magħha tiġdid tal-belt ta' Acre, u ntużat bħala l-port prinċipali tal-Palestina matul il-Kaliffati tal-Umajjad u tal-Abbasidi li ġew wara, u matul it-tmexxija tal-ġellieda tal-Kruċjati fis-seklu 13.

L-ewwel kaliff tal-Umajjad caliph, Muawiyah I (li rrenja fis-661–680), qies il-bliet kostali tal-Lvant bħala importanti mill-puntdivista strateġiku. B'hekk, saħħaħ il-fortifikazzjonijiet ta' Acre u ġew jgħixu fil-belt il-Persjani minn partijiet oħra tas-Sirja Musulmana. Minn Acre, li saret waħda mit-tarzniet l-iktar importanti fir-reġjun flimkien ma' Tyre, Mu'awiyah wettaq attakk kontra Ċipru li kien f'idejn il-Biżantini. Il-Biżantini assedjaw il-bliet kostali fis-669, u b'hekk Mu'awiyah bagħat il-bennejja tal-bastimenti u l-mastrudaxxi lejn Acre. Il-belt baqgħet tintuża bħala bażi navali prinċipali tal-Jund al-Urdunn ("Distrett Militari tal-Ġordan") sar-renju tal-Kaliff Hisham ibn Abd al-Malik (723–743), li ttrasferixxa l-biċċa l-kbira tat-tarzniet lejn it-Tramuntana f'Tyre. Minkejja dan, Acre baqgħet importanti militarment sal-bidu ta' Żmien l-Abbasidi, u l-Kaliff al-Mutawakkil ħareġ ordni biex Acre ssir bażi navali ewlenija fit-861, u għammar il-belt bil-bastimenti militari u bit-truppi militari.

Matul is-seklu 10, Acre kienet għadha tagħmel parti mill-Jund al-Urdunn. Il-ġeografu Għarbi lokali al-Muqaddasi żar Acre matul il-bidu tal-Kaliffat Fatimid fid-985, u ddeskriviha bħala belt kostali ffortifikata b'moskea kbira u b'għalqa sostanzjali tas-siġar taż-żebbuġ. Il-fortifikazzjonijiet kienu nbnew qabel mill-emir awtonomu Ibn Tulun tal-Eġittu, li annetta l-belt għall-ħabta tat-870, u pprovda sikurezza relattiva għall-bastimenti merkantili li kienu jaslu fil-port tal-belt. Meta l-vjaġġatur Persjan Nasir Khusraw żar Acre fl-1047, huwa nnota li l-Moskea l-Kbira tal-Ġimgħa kienet inbniet bl-irħam, u kienet tinsab fiċ-ċentru tal-belt, u ftit iktar fin-Nofsinhar minnha kien hemm il-"qabar tal-Profeta Salih". Khusraw ipprovda deskrizzjoni tad-daqs tal-belt, li bejn wieħed u ieħor kienet twila 1.24 kilometru (0.77 mil) u wiesgħa 300 metru (984 pied). Dan id-daqs juri li Acre f'dak iż-żmien kienet ikbar miċ-ċentru storiku attwali tagħha, u li l-biċċa l-kbira tal-kostruzzjoni saret bejn is-sekli 18 u 19.

Żmien il-Kruċjati u l-Ajjubidi

Wara 4 snin, l-assedju ta' Acre tlesta għalkollox fl-1104, u l-belt kellha ċċedi quddiem il-qawwiet tar-Re Baldwin I ta' Ġerusalemm wara l-Ewwel Kruċjata. Il-ġellieda tal-Kruċjati għamlu l-belt bħala l-port ewlieni tagħhom fir-Renju ta' Ġerusalemm. Fl-Ewwel Kruċjata, Fulcher jirrakkonta dwar il-vjaġġi tiegħu mal-armati tal-Kruċjati tar-Re Baldwin, inkluż is-soġġorn inizjali f'Acre qabel ma l-armata avvanzat lejn Ġerusalemm. Dan juri li saħansitra fil-bidu, Acre kienet ħolqa importanti bejn il-ġellieda tal-Kruċjati u l-avvanz tagħhom fil-Lvant. Il-funzjoni tagħha kienet li tipprovdi lill-ġellieda tal-Kruċjati b'fortizza fir-reġjun kif ukoll li tipprovdi aċċess għall-kummerċ vibranti li permezz tiegħu stagħnaw; tathom ukoll aċċess speċjali għall-kummerċ Asjatiku tal-ħwawar. Sas-snin 30 tas-seklu 12, Acre kellha popolazzjoni ta' madwar 25,000 ruħ u fir-renju tal-ġellieda tal-Kruċjati daqsha kien hemm biss il-belt ta' Ġerusalemm. Għall-ħabta tal-1170 saret il-port prinċipali tal-Lvant tal-Mediterran, u r-Renju ta' Ġerusalemm kien meqjus fil-Punent bħala għani sew bis-saħħa l-ewwel u qabel kollox ta' Acre. Skont kontemporanju Ingliż, kienet tipprovdi iktar dħul għall-ġellieda tal-Kruċjati mid-dħul totali tar-Re tal-Ingilterra.

Fl-aħħar tas-seklu 12, l-esploratur Lhudi Benjamin ta' Tudela rreġistra li kien hemm madwar 200 familja Lhudija f'Acre. Il-prominenza kummerċjali tagħha fi żmien il-Kruċjati milli jidher attirat lill-immigranti Lhud, inkluż l-istudjużi mill-Ewropa. Sal-aħħar tas-seklu 13, xi sorsi jissuġġerixxu li l-komunità Lhudija f'Acre jaf akkumulat tant ġid li setgħet tipposjedi l-iskjavi. Il-migranti Lhud minn Acre li marru jgħixu fl-Eġittu fi Żmien il-Fatimidi baqgħu jidentifikaw ruħhom għal ġenerazzjonijiet sħaħ bħala l-"poplu ta' Akko".

Il-ġeografu mill-Andalusija Ibn Jubayr kiteb li fl-1185 kien għad hemm komunità Musulmana fil-belt li kienet tqim lill-Alla f'moskea żgħira. Acre, flimkien ma' Bejrut u Sidon, ċediet mingħajr ġlied kontra s-sultan tal-Ajjubidi Saladin fl-1187, wara r-rebħa deċiżiva tiegħu f'Hattin u l-ħakma Musulmana sussegwenti ta' Ġerusalemm.

Acre baqgħet f'idejn il-Musulmani sal-assedju mhux mistenni mir-Re Guy ta' Lusignan — imsaħħaħ permezz tal-qawwiet navali u tal-art minn Pisa — f'Awwissu 1189. L-assedju kien uniku fl-istorja tal-Kruċjati peress li l-assedjaturi Franki stess ġew assedjati mit-truppi ta' Saladin. Il-belt baqgħet ma nħakmitx qabel Lulju 1191 meta l-qawwiet tat-Tielet Kruċjata, immexxijin mir-Re Rikkardu I tal-Ingilterra u mir-Re Filippu II ta' Franza, li għenu lir-Re Guy. Acre mbagħad saret il-belt kapitali de facto tal-kumplament tar-Renju ta' Ġerusalemm fl-1192. Matul l-assedju, il-merkanti Ġermaniżi minn Lübeck u minn Bremen stabbilew sptar fil-post, li sar in-nukleu tal-Ordni tal-Kavallieri Tewtoniċi. Mas-Sitt Kruċjata, il-belt tpoġġiet taħt l-amministrazzjoni tal-ordni militari tal-Kavallieri Ospedalieri. Acre baqgħet tistagħna bħala ċentru kummerċjali ewlieni tal-Lvant tal-Mediterran, iżda għaddiet ukoll minn żminijiet turbolenti minħabba l-ġlied qalil intern fost il-fazzjonijiet tal-ġellieda tal-Kruċjati li okkażjonalment irriżultaw f'gwerer ċivili.

Fl-1232, bħala riżultat tal-Gwerra inter-Kristjana tal-Lombardi bejn il-barunijiet lokali u l-Imperatur Federiku II, Acre organizzat ruħha bħala komun taħt it-tmexxija ta' Ġwanni ta' Ibelin. Iċ-ċentru storiku tal-belt, fejn kienu jinsabu l-port u l-belt iffortifikata, huwa sporġut mill-kosta, u b'hekk iż-żewġ naħat tal-biċċa art dejqa huma esposti għall-baħar. B'hekk l-effiċjenza tal-belt bħala port setgħet tiġi massimizzata, u d-daħla dejqa għal din il-biċċa art serviet bħala difiża naturali u faċli għall-belt. Kemm ir-rekords arkeoloġiċi u t-testi tal-ġellieda tal-Kruċjati jenfasizzaw l-importanza strateġika ta' Acre — belt li kien kruċjali li tkun aċċessibbli, ikkontrollata u protetta, kif joħroġ fid-dieher mis-swar enormi tagħha.

Acre kienet il-fortizza ewlenija finali tal-istati tal-Kruċjati meta l-biċċa l-kbira tal-kosta tal-Lvant inħakmet mill-qawwiet Mamluk. Acre stess spiċċat f'idejn is-Sultan Al-Ashraf Khalil fl-1291.

Żmien il-Mamluk (1291–1517)

Acre, wara li ġiet iżolata u abbandunata għalkollox mill-Ewropa, inħakmet mis-sultan Mamluk al-Ashraf Khalil f'assedju mdemmi fl-1291. Skont il-politika Mamluk rigward il-bliet kostali (jiġifieri li jiġi evitat l-użu futur mill-qawwiet tal-Kruċjati), Acre nqerdet għalkollox, bl-eċċezzjoni ta' ftit binjiet reliġjużi meqjusa sagri mill-Musulmani, jiġifieri l-qabar ta' Nabi Salih u l-fawwara ta' Ayn Bakar. Il-qerda tal-belt wasslet għal qwiel Għarab popolari fir-reġjun li jħaddnu l-glorja li kellha fl-imgħoddi.

Fl-1321, il-ġeografu Sirjan Abu'l-Fida kiteb li Acre kienet "belt sabiħa" iżda xorta waħda kienet għadha fi stat ta' fdalijiet wara li nħakmet mill-Mamluk. Minkejja dan, il-port "spazjuż" baqa' jintuża u l-belt kienet mimlija artiġjani. Matul Żmien il-Mamluk (1260–1517), minflok Acre l-belt prinċipali tal-provinċja tagħha saret Safed.

Żmien l-Ottomani

Iċ-Ċentru Storiku ta' Acre fl-1878, ritratt ta' Félix Bonfils.

Il-belt ġiet inkorporata fl-Imperu Ottoman fl-1517 u dehret fiċ-ċensiment tal-1596, ippożizzjonata fin-Nahiya ta' Acca tal-Liwa ta' Safad. Il-popolazzjoni kienet magħmula minn 81 familja u 15-il għażeb, kollha Musulmani. Dawn kienu jħallsu rata fissa ta' taxxi ta' 25 % fuq il-prodotti agrikoli, inkluż il-qamħ, ix-xgħir, il-qoton, il-mogħoż, id-doqqajs, il-bufli tal-ilma, minbarra d-dħul okkażjonali u l-miżata tas-suq, għal total ta' 20,500 Akçe. Nofs id-dħul kien imur għand Waqf. L-akkademiku Ingliż Henry Maundrell fl-1697 semma li kienet fi stat ta' fdalijiet, għajr għal khan (karavanseraj) li nbena u ġie okkupat mill-merkanti Franċiżi għall-użu tagħhom, moskea u ftit djar tal-foqra. Il-khan kien imsejjaħ Khan al-Ilfranj f'ġieħ il-fundaturi Franċiżi tiegħu.

Mappa dettaljata taċ-Ċentru Storiku ta' Acre fl-1929, li turi l-binjiet individwali kollha.

Matul it-tmexxija Ottomana, Acre baqgħet taqdi rwol importanti fir-reġjun permezz ta' entitajiet awtonomi iżgħar immexxijin minn xejikki. Lejn l-aħħar tas-seklu 18, Acre ġiet rinnovata taħt it-tmexxija ta' Daher al-Umar, il-mexxej Għarbi tal-Galilea, li għamel il-belt bħala l-belt kapitali tal-entità awtonoma tiegħu ġestita minn xejikk. Daher reġa' bena l-fortifikazzjonijiet ta' Acre, billi uża materjali mill-fdalijiet Medjevali tal-belt. Huwa miet 'il barra mis-swar tal-belt matul attakk kontrih mill-istat Ottoman fl-1775.

Is-suċċessur ta' Umar, Jazzar Pasha, kompla jiffortifika s-swar tal-belt iktar meta ttrasferixxa l-belt kapitali tal-Provinċja ta' Saida ("Provinċja ta' Sidon") lejn Acre fejn kien jirresjedi. It-titjib ta' Jazzar tħejja permezz ta' imposti kbar li kien kiseb u b'hekk seta' jgawdi l-benefiċċji kollha tagħhom. Għall-ħabta tal-1780, Jazzar qabad u keċċa l-kolonja kummerċjali Franċiża, minkejja l-protesti mingħand il-gvern Franċiż, u rrifjuta li jilqa' lil konslu. Kemm Daher kif ukoll Jazzar wettqu proġetti arkitettoniċi ambizzjużi fil-belt, u bnew diversi karavanseraj, moskej, banjijiet pubbliċi u strutturi oħra. Uħud mill-opri notevoli kienu jinkludu l-Moskea ta' Al-Jazzar, li nbniet mill-ġebel tal-fdalijiet tal-qedem ta' Ċesarija u Atlit, u l-Khan al-Umdan; it-tnejn li huma nbnew skont l-ordnijiet ta' Jazzar. Taħt Jazzar, Acre stagħnat u saret it-tielet l-ikbar belt fis-Sirja Ottomana. Huwa stmat li l-popolazzjoni tagħha, li dak iż-żmien kienet fil-biċċa l-kbira magħmula minn migranti li ġew attirati mill-iżvilupp kbir tagħha, kienet tlaħħaq l-għoxrin elf ruħ.

Fl-1799, Napuljun li kien qed jipprova jwettaq l-iskema tiegħu biex iqajjem ribelljoni Sirjana kontra d-dominju Tork, tfaċċa f'Acre, iżda wara assedju li dam xahrejn (Marzu–Mejju) u li sab reżistenza mit-Torok, bl-għajnuna ta' Sir Sidney Smith u qawwa ta' baħrin Brittaniċi. Wara li tilef il-kanuni tal-assedju tiegħu kontra Smith, Napuljun pprova jassedja l-belt iffortifikata difiża mit-truppi Ottomani fl-20 ta' Marzu 1799, bl-użu tal-fanterija u kanuni żgħar biss; din l-istrateġija falliet, u wasslet biex ikollu jirtira xahrejn wara fil-21 ta' Mejju 1799.

Wara mewtu, Jazzar ħadlu postu l-mamluk tiegħu, Sulayman Pasha al-Adil, u taħt it-tmexxija inqas qalila tiegħu l-belt stagħnat iktar sa mewtu fl-1819. Wara mewtu, Haim Farhi, li kien il-konsulent tiegħu, ħallas somma kbira ta' flus bħala tixħim biex jiżgura li Abdullah Pasha (iben Ali Pasha, il-viċi ta' Sulayman Pasha), li kien ilu jafu minn żogħżitu, jinħatar bħala l-mexxej — iżda dan ma waqqafx lill-mexxej il-ġdid milli joqtol lil Farhi. Abdullah Pasha mexxa f'Acre sal-1831, meta Ibrahim Pasha assedja l-belt u qered il-binjiet tagħha. Matul il-Kriżi Orjentali tal-1840, il-belt ġiet ibbumbardjata fl-4 ta' Novembru 1840 mill-gruppi alleati Brittaniċi, Awstrijaċi u Franċiżi, u fis-sena ta' wara, reġgħet sfat taħt it-tmexxija Torka. Il-belt reġgħet kiseb ftit mill-prosperità tagħha tal-imgħoddi wara li ġiet ikkollegata mal-Linja Ferrovjarja ta' Hejaz permezz ta' fergħa minn Haifa fl-1913. Skont l-istatistika tal-popolazzjoni Ottomana tal-1914, Akka kellha popolazzjoni totali ta' 40,852 ruħ, li kienu jikkonsistu minn 31,800 Musulman, 4,316-il Grieg Kattoliku, 3,959 Grieg Ortodoss, 332 Protestant, 268 Latin, 106 Lhudi, 67 Maronit u 4 Armeni.

Acre kienet ukoll il-belt kapitali tas-Sanjak ta' Akka fil-Vilayet ta' Bejrut sal-ħakma Brittanika tal-belt fit-23 ta' Settembru 1918 matul l-Ewwel Gwerra Dinjija.

Mandat tal-Palestina

Fil-bidu tal-perjodu tal-Mandat, fiċ-ċensiment tal-Palestina tal-1922, Acre kellha 6,420 resident: 4,883 Musulman; 1,344 Kristjan; 102 Baháʼí; 78 Lhudi u 13-il Drużi. Fiċ-ċensiment tal-1931 Acre kellha 7,897 ruħ: 6,076 Musulman, 1,523 Kristjan, 237 Lhudi, 51 Baháʼí u 10 Drużi. Fiċ-ċensiment tal-1945 Acre kellha popolazzjoni ta' 12,360 ruħ; 9,890 Musulman, 2,330 Kristjan, 50 Lhudi u 90 ikklassifikati bħala "oħrajn".

Il-forti ta' Acre ġie kkonvertit f'ħabs, fejn membri sovversivi Lhud kienu jinżammu fit-taqbida tagħhom kontra l-awtoritajiet tal-Mandat, fosthom Ze'ev Jabotinsky, Shlomo Ben-Yosef u Dov Gruner. Gruner u Ben-Yosef ġew iġġustizzjati hemmhekk. Ħabsin Lhud oħra nħelsu mill-membri tal-Irgun, li daħlu fil-ħabs fl-4 ta' Mejju 1947 u rnexxielhom jeħilsu lill-attivisti sovversivi Lhud. Iktar minn 200 ħabsi Għarbi rnexxielhom jaħarbu wkoll.

Gwerra tal-Palestina tal-1948

Fil-Pjan Diviżorju tan-Nazzjonijiet Uniti għall-Palestina tal-1947, Acre ġiet iddeżinjata parti minn stat Għarbi futur. Fit-18 ta' Marzu, erba' tekniċi mill-Kumpanija tal-Elettriku tal-Palestina u ħames suldati Brittaniċi bħala skorta tagħhom inqatlu huma u jivvjaġġaw biex isewwu kejbil f'kamp militari tal-Forzi tal-Ajru Rjali, meta attakk mill-Għarab wassal għall-isplużjoni ta' mina tul ir-rotta tagħhom ftit 'il barra miċ-ċimiterju Musulman fil-Lvant ta' Acre. Il-Haganah wieġbu bl-isplużjoni ta' pont 'il barra mill-belt u b'attakk fuq tren. Qabel ma faqqgħet il-Gwerra bejn l-Għarab u Iżrael tal-1948, il-kmandant tal-21 Battaljun tal-Brigata tal-Karmnu kien ikkawża ħsarat ripetuti fl-akkwedott ta' Al-Kabri li kien iforni lil Acre bl-ilma, u meta l-Għarab irnexxielhom isewwu l-ħsarat biex jerġa' jkun hemm provvista tal-ilma, tefa' kontenituri bil-batterji tat-tifu u tad-diżenterija fl-akkwedott, bħala parti minn programm ta' gwerra bijoloġika msejjaħ Operazzjoni Xħit tal-Ħobż. Għall-ħabta tal-aħħar ta' April jew il-bidu ta' Mejju 1948, il-qawwiet Lhud qatgħu l-provvista tal-elettriku tal-belt li kienet meħtieġa għall-ippompjar tal-ilma, u faqqgħet epidemija tat-tifu. Iktar 'il quddiem uffiċjali ta' Iżrael semmew li din il-faċilità kienet strumentali biex jaħkmu l-belt u bis-saħħa wkoll tad-demoralizzazzjoni li ġabet magħha l-epidemija.

Il-qawwiet tal-Karmnu ta' Iżrael attakkaw fis-16 ta' Mejju, u wara nħareġ ultimatum li jekk l-abitanti ma jarrendux, "se neqirdukom sal-aħħar bniedem u bil-qawwa". In-nies notevoli tal-belt iffirmaw mezz biex jarrendu fil-lejla bejn is-17 u t-18 ta' Mejju 1948. Instabu 60 ġisem u madwar tliet kwarti tal-popolazzjoni Għarbija tal-belt (13,510 ruħ minn 17,395 ruħ) ġew spostati.

Iżrael

Matul is-snin 50 tas-seklu 20, bosta kwartieri Lhud ġew stabbiliti fit-Tramuntana u fil-Lvant tal-belt, u saret belt ta' żvilupp, bil-ħsieb li tassorbi bosta immigranti Lhud, fil-biċċa l-kbira Lhud mill-Marokk. L-ewwel sindku Lhudi ta' Akko kien Baruch Noy. Huwa ddedika ruħu biex jorganizza s-servizzi muniċipali u ħadem biex itejjeb il-qagħda tal-immigranti l-ġodda u tar-residenti Għarab. Sabiex jippromwovi l-koeżistenza fil-belt, Noy ħeġġeġ lill-Għarab biex jikkontestaw l-elezzjonijiet għall-kunsill muniċipali u stabbilixxa l-prattika tal-elezzjoni ta' viċi sindku mill-abitanti Għarab. Matul il-mandat tiegħu ġew stabbiliti l-ewwel kwartieri ġodda, u witta t-triq għall-iżvilupp ta' Kfar Ata.

Iċ-ċentru storiku ta' Akko baqa' fil-biċċa l-kbira Għarbi Musulman (inkluż b'diversi familji Bedwini), b'kwartier Għarbi Kristjan fil-qrib ħafna. Il-belt attirat ukoll persuni tat-twemmen tal-Fidi tal-Baháʼí, u wħud minnhom saru residenti permanenti fil-belt, fejn tinsab il-Villa ta' Bahjí tal-Baháʼí. Acre ntużat ukoll bħala bażi għal avvenimenti importanti fl-istorja tal-Baháʼí, fosthom kien il-post tat-twelid ta' Shoghi Effendi, u l-post fejn seħħet ix-xiżma ta' għomorha qasir bejn il-Baháʼí li ngħatat bidu bl-attakki ta' Mírzá Muhammad ʻAlí kontra ʻAbdu'l-Bahá. Minn dak iż-żmien 'l hawn, il-Baháʼí fakkru diversi avvenimenti li seħħew fil-belt, inkluż it-tfigħ il-ħabs ta' Baháʼu'lláh.

Fis-snin 90 tas-seklu 20, il-belt assorbiet eluf ta' Lhud li ġew mill-eks Unjoni Sovjetika. Madankollu, fi żmien diversi snin, il-bilanċ fil-popolazzjoni bejn il-Lhud u l-Għarab marret lura, peress li l-kwartieri tat-Tramuntana ġew abbandunati minn bosta residenti Lhud favur proġetti ġodda ta' akkomodazzjoni f'Nahariya fil-qrib, filwaqt li bosta Għarab Musulmani bdew jgħixu hemmhekk (il-biċċa l-kbira ġew minn villaġġi Għarab fil-qrib). Minkejja dan, il-belt għad għandha maġġoranza ċara ta' Lhud; fl-2011, il-popolazzjoni ta' 46,000 ruħ kienet tinkludi 30,000 Lhudi u 14,000 Għarbi.

Fit-8 ta' Ottubru 2008 faqqgħu tensjonijiet etniċi fil-belt wara li ċittadin Għarbi saq f'kwartier b'maġġoranza ta' Lhud waqt il-Yom Kippur, u dan wassal għal ħamest ijiem ta' vjolenza bejn l-Għarab u l-Lhud.

Fl-2009, il-popolazzjoni ta' Acre laħqet is-46,300 ruħ. Fl-2018 Shimon Lankri ġie elett mill-ġdid bħala sindku b'85 % tal-voti.

Arkeoloġija

L-iskavi f'Tell Akko bdew fl-1973. Fl-2012, l-arkeologi li kienu qed iwettqu skavi fil-bażi tal-ħajt marittimu tan-Nofsinhar tal-belt sabu moll u evidenza oħra ta' port antik ta' 2,300 sena ilu. Ġebliet użati bħala rmiġġi, li jiżnu xi 250–300 kilogramma kull waħda, instabu fit-tarf ta' pjattaforma tal-ġebel twila 5 metri mnaqqxa bi stil Feniċju, u huwa maħsub li kienet installazzjoni li għenet biex il-bastimenti militari setgħu jittellgħu mill-ilma għal fuq l-art.

Fdalijiet ta' Żmien il-Kruċjati

Taħt iċ-ċittadella u l-ħabs ta' Acre, l-iskavi arkeoloġiċi ħarġu fid-dieher kumpless ta' swali li nbnew u ntużaw mill-Kavallieri Ospedalieri. Il-livell attwali tal-belt huwa ta' 8 metri 'l fuq minn dak ta' Żmien il-Kruċjati, b'hekk il-fortizza tinsab fil-fond taħt l-art. Dan il-kumpless kien parti miċ-ċittadella tal-Kavallieri Ospedalieri, li kienet magħquda fi ħdan is-swar tat-Tramuntana ta' Acre. Il-kumpless jinkludi sitt swali nofshom magħqudin ma' xulxin, u sala kbira skavata reċentement, kantina, refettorju (sala tal-ikel) u fdalijiet ta' knisja Gotika tal-qedem. Il-fortizza tinkludi wkoll erba' sezzjonijiet madwar spazju fil-beraħ b'erja ta' 1,200 m². Fil-parti tat-Tramuntana hemm bir fond 4 metri. Żewġ vaski mkaħħlin, x'aktarx għall-ilma tax-xorb (fit-Tramuntana) u għall-ħasil (fin-Nofsinhar) huma preżenti wkoll. L-ispazju fil-beraħ huwa mdawwar bil-ħnejjiet li jirfdu t-taraġ li jagħti għas-sular ta' fuq. Is-sezzjoni tat-Tramuntana, b'mod parallel mas-swar tat-Tramuntana tal-belt, qdiet rwol difensiv prinċipali u tinkludi disa' swali twal imqassma fuq żewġ sulari, li kienu jintużaw bħala mħażen, u ġibjun tal-ilma tax-xita mill-bejt tal-fortizza. Dawn is-swali fihom volti b'għamla ta' btieti għoljin 10 metri, b'ħitan esterni tal-ġebel ħoxnin 3.5 metri. Is-Sala tar-Raffinerija taz-Zokkor kienet binja ta' tliet sulari, b'ġibjun kbir tal-ilma tax-xita fis-sular t'isfel li kien fih żewġ vaski kkollegati ma' xulxin u għoljin 7.5 metri. Is-sala prinċipali ta' fuq, għolja 7 metri, kien fiha mijiet ta' reċipjenti tat-tafal li kienu jintużaw għall-produzzjoni taz-zokkor. Għad hemm ukoll fdalijiet ta' torri, daħla u kanal tad-dranaġġ fin-naħa tat-Tramuntana. Is-sezzjoni tal-Punent, skavata parzjalment, jidher li għandha żewġ sulari bi 30 kamra residenzjali f'kull sular. Karatteristika partikolari hija s-Sala tal-Kolonni, li hija sala tal-ikel twila 10 metri b'volta mrikkba mirfuda minn kolonni tal-ġebel b'dijametru ta' 3 metri. Is-sezzjoni tal-Lvant tinkludi żoni mhux skavati tal-kċejjen, filwaqt li s-Sala tal-Pilastri, li hija spazju ta' 35 metru b'40 metru u b'erja ta' 1,400 m², fiha saqaf bil-volta b'għamla ta' salib mirfud fuq pilastri kwadri, u din kienet tintuża għal-laqgħat u għaċ-ċerimonji tal-kavallieri. Is-sezzjoni tan-Nofsinhar tifforma triq tal-belt b'daħla tal-ġebel li fiha simboli rari tal-istemmi tal-ġellieda tal-Kruċjati. Fil-qrib hemm ukoll sala bil-volti u bi tliet kolonni ttondjati. Mogħdija mmarkata għat-turisti twassal sad-dar kapitolari tal-Kavallieri Ospedalier, kuritur dejjaq sar-refettorju jew sal-kripta, u taraġ wieqaf sa passaġġ dejjaq u twil bi skop mhux magħruf, li huwa kkollegat mal-isptar tal-ġellieda tal-Kruċjati. Xi żoni ta' taħt l-art jingħalqu perjodikament minħabba x-xogħol arkeoloġiku li għadu qed isir.

Fost il-fdalijiet Medjevali Ewropej hemm il-Knisja ta' San Ġorġ u d-djar ta' biswit fil-Pjazza tal-Ġenoviżi (Kikar ha-Genovezim jew Kikar Genoa bl-Ebrajk). Hemm ukoll kwartieri residenzjali u swieq immexxijin mill-merkanti minn Pisa u minn Amalfi fi Żmien il-Kruċjati u l-Medjuevu f'Acre.

F'Marzu 2017, xi arkeologi tal-baħar mill-Università ta' Haifa ħabbru l-iskoperta ta' relitt ta' bastiment tal-ġellieda tal-Kruċjati b'teżor li jmur lura għall-1062–1250 W.K. It-timijiet li wettqu l-iskavi sabu wkoll skutelli u buqari taċ-ċeramika minn postijiet bħas-Sirja, Ċipru u n-Nofsinhar tal-Italja. Ir-riċerkaturi kienu tal-fehma li l-muniti tad-deheb setgħu ntużaw bħala tixħim lis-sidien tal-bastiment bit-tama li jħallsu biex jitħarrbu. Robert Kool tal-IAA identifika dawn it-30 munita bħala fjorini.

Klima

Acre għandha klima Mediterranja (Köppen: Csa).

Data klimatika Acre (1991–2020)
Xahar	Jan	Fra	Mar	Apr	Mej	Ġun	Lul	Aww	Set	Ott	Nov	Diċ	Sena
Temp. għolja rekord °C (°F)	25.9 (78.6)	29.2 (84.6)	36.8 (98.2)	40.3 (104.5)	42.0 (107.6)	44.0 (111.2)	39.9 (103.8)	34.6 (94.3)	40.5 (104.9)	39.9 (103.8)	34.5 (94.1)	29.6 (85.3)	44.0 (111.2)
Medja massima kuljum °C (°F)	17.0 (62.6)	17.9 (64.2)	20.2 (68.4)	23.4 (74.1)	26.0 (78.8)	27.9 (82.2)	29.9 (85.8)	30.8 (87.4)	30.0 (86.0)	28.2 (82.8)	23.9 (75.0)	19.0 (66.2)	24.5 (76.1)
Medja kuljum °C (°F)	12.2 (54.0)	12.5 (54.5)	14.2 (57.6)	17.0 (62.6)	19.9 (67.8)	22.7 (72.9)	25.4 (77.7)	26.0 (78.8)	24.5 (76.1)	21.6 (70.9)	17.5 (63.5)	13.8 (56.8)	18.9 (66.0)
Medja minima kuljum °C (°F)	7.3 (45.1)	7.1 (44.8)	8.2 (46.8)	10.6 (51.1)	13.7 (56.7)	17.4 (63.3)	20.8 (69.4)	21.2 (70.2)	18.9 (66.0)	15.0 (59.0)	11.1 (52.0)	8.6 (47.5)	13.3 (55.9)
Temp. baxxa rekord °C (°F)	−2.1 (28.2)	−4.0 (24.8)	−0.8 (30.6)	−0.3 (31.5)	5.0 (41.0)	8.6 (47.5)	12.8 (55.0)	13.7 (56.7)	9.5 (49.1)	5.5 (41.9)	−2.0 (28.4)	−2.6 (27.3)	−4.0 (24.8)
Preċipitazzjoni medja cm (pulzieri)	162.9 (6.41)	102.0 (4.02)	53.7 (2.11)	24.4 (0.96)	7.4 (0.29)	0.4 (0.02)	0.1 (0.00)	0.0 (0.0)	2.5 (0.10)	27.2 (1.07)	76.5 (3.01)	133.9 (5.27)	591.0 (23.27)
Medja għall-jiem bil-preċipitazzjoni (≥ 1.0 mm)	11.2	9.3	6.1	2.9	1.2	0.1	0.1	0.0	0.5	2.7	5.5	10.0	49.6
Sors: NOAA

Demografija

Illum il-ġurnata hemm madwar 48,000 ruħ li jgħix f'Acre. Fost il-bliet ta' Iżrael, Acre għandha proporzjon relattiv kbir ta' residenti mhux Lhud, bi 32 % tal-popolazzjoni huma Għarab. Fis-sena 2000, 95 % tar-residenti taċ-ċentru storiku ta' Acre kienu Għarab. Madwar 15 % biss tal-popolazzjoni Għarbija attwali fil-belt hija mnissla minn familji li għexu hemmhekk qabel l-1948. Fl-2022, 56.5 % tal-popolazzjoni kienu Lhud, 29.5 % kienu Musulmani, 2.7 % kienu Kristjani, 0.2 % kienu Drużi u 11.1 % kienu oħrajn.

Acre tospita wkoll il-Baháʼí. Hija l-iżjed belt sagra tal-Fidi tal-Baháʼí u tilqa' bosta pellegrini kull sena.

Fl-1999 kien hemm 22 skola f'Acre b'madwar 15,000 tifel u tifla.

Trasport

Il-venda ċentrali tal-karozzi tal-linja ta' Acre, moqdija minn Egged u Nateev Express, toffri rotot tal-karozzi tal-linja fil-belt u mill-belt għal bliet oħra f'Iżrael kollu. Nateev Express attwalment għandha kuntratt biex tipprovdi rotot tal-karozzi tal-linja minn Acre għal bliet oħra u lura. Il-belt hija moqdija wkoll mill-Istazzjon Ferrovjarju ta' Acre, li tinsab tul il-linja ferrovjarja kostali prinċipali lejn Nahariya, b'ferroviji lejn in-Nofsinhar għal Beersheba u Modi'in-Maccabim-Re'ut.

Edukazzjoni u kultura

Iċ-Ċentru Komunitarju Lhudi-Għarbi ta' Sir Charles Clore fil-kwartier ta' Kiryat Wolfson jorganizza ċ-ċentri taż-żgħażagħ u programmi għat-tfal Lhud u Għarab. Fl-1990, Mohammed Faheli, resident Għarbi ta' Acre, stabbilixxa l-assoċjazzjoni Lhudija-Għarbija ta' Acre, li oriġinarjament kienet topera minn żewġ xelters kontra l-bombi. Fl-1993, Dame Vivien Duffield tal-Fondazzjoni Clore tat fondi bħala donazzjoni għal binja ġdida. Fost il-programmi offruti hemm Peace Child Israel (Paċi għat-Tfal ta' Iżrael), fejn jintużaw ir-reċtar u l-arti għat-tagħlim tal-koeżistenza. Il-parteċipanti, Lhud u Għarab, iqattgħu xahrejn jistudjaw soluzzjonijiet għall-kunflitti u mbagħad jaħdmu flimkien biex jipproduċu spettaklu teatrali oriġinali li jindirizza l-kwistjonijiet li jkunu esploraw. Programm ieħor huwa Patriots of Acre (Patrijotti ta' Acre), li huwa programm li jrawwem ir-responsabbiltà komunitarja u t-turiżmu taż-żgħażagħ biex jgħallem lit-tfal isiru ambaxxaturi tal-belt tagħhom. Fis-sajf, iċ-ċentru jorganizza kamp tas-sajf għall-Għarab u għal-Lhud għal 120 tifel u tifla inqas ixxurtjati tal-età ta' 5 snin u 11-il sena. Xi 1,000 tifel u tifla jieħdu sehem fil-programmi taċ-ċentri taż-żgħażagħ ta' Acre li jiġu organizzati kull ġimgħa. Il-programmi tal-edukazzjoni għall-adulti ġew żviluppati għan-nisa Għarab interessati fit-tlestija tal-edukazzjoni sekondarja u fil-ksib ta' ħiliet tal-kompjuter biex iħejju ruħhom għad-dinja tax-xogħol. Iċ-ċentru joffri wkoll korsijiet għall-ġenituri, u klassijiet tal-mużika u taż-żfin.

Il-Festival tat-Teatru Alternattiv ta' Acco f'Iżrael huwa avveniment annwali li jsir f'Ottubru għall-ħabta tal-btala ta' Sukkot. Il-festival, li ġie inawgurat fl-1979, jipprovdi forum għat-teatru mhux konvenzjonali, u jattira lill-kumpaniji teatrali lokali u barranin. L-ispettakli teatrali ta' produtturi Lhud u Għarab jittellgħu f'postijiet fuq ġewwa kif ukoll fil-beraħ madwar il-belt.

Sports

It-tim tal-futbol tal-belt, Hapoel Acre F.C., huwa membru tal-Premier League ta' Iżrael, l-ogħla diviżjoni tal-futbol ta' Iżrael. Jilagħbu fl-Istadium Muniċipali ta' Acre li nfetaħ f'Settembru 2011. Fl-aħħar tal-istaġun 2008–2009, il-klabb spiċċa fl-ogħla ħames pożizzjonijiet tal-klassifika, u ġie promoss biex jilgħab fl-ogħla diviżjoni għat-tieni darba, wara assenza ta' 31 sena.

Fl-imgħoddi, il-belt kellha klabb ieħor jismu Maccabi Acre. Madankollu, il-klabb ġie rilokat lejn Kiryat Ata fil-qrib u sar jismu Maccabi Ironi Kiryat Ata.

Klabbs attivi attwali oħra huma Ahi Acre u Maccabi Ironi Acre, u t-tnejn li huma jilagħbu fil-Liga Bet. Iż-żewġ klabbs jilagħbu fl-Istadium Muniċipali ta' Acre.

Sit ta' Wirt Dinji

Iċ-Ċentru Storiku ta' Acre ġie ddeżinjat bħala Sit ta' Wirt Dinji tal-UNESCO fl-2001.^[1]

Il-valur universali straordinarju tas-sit ġie rrikonoxxut abbażi ta' tliet kriterji tal-għażla tal-UNESCO: il-kriterju (ii) "Wirja ta' skambju importanti ta' valuri umani, tul perjodu ta' żmien jew fi ħdan żona kulturali fid-dinja, dwar l-iżviluppi fl-arkitettura jew it-teknoloġija, l-arti monumentali, l-ippjanar tal-bliet jew id-disinn tal-pajsaġġ"; il-kriterju (iii) "Xhieda unika jew minn tal-inqas eċċezzjonali ta' tradizzjoni kulturali jew ta' ċivilizzazzjoni li għadha ħajja jew li għebet"; il-kriterju (v) "Eżempju straordinarju ta' insedjament uman tradizzjonali, ta' użu tal-art jew ta' użu tal-baħar, li jirrappreżenta kultura (jew kulturi), jew interazzjoni umana mal-ambjent, speċjalment meta jkun sar vulnerabbli minħabba l-impatt ta' bidla irreversibbli".^[1]

Ċentru Storiku

Iċ-ċentru storiku ta' Acre tniżżel fil-lista tas-Siti ta' Wirt Dinji tal-UNESCO.^[1] Mis-snin 90 tas-seklu 20 twettqu skavi arkeoloġiċi fuq skala kbira, issorveljati mill-Old Acre Development Company Ltd., li ġiet stabbilita fl-1967, u qed isiru sforzi biex is-siti tal-qedem jiġu ppreservati, b'koordinazzjoni mill-Ministeru għat-Turiżmu ta' Iżrael. Il-kumpanija tikkollabora mal-awtoritajiet muniċipali u taġixxi bħala aġenzija tal-gvern għas-superviżjoni tal-kostruzzjoni pubblika u privata fiċ-ċentru storiku, u toffri konsulenza fir-rigward ta' kwistjonijiet ta' żvilupp. Fl-2009 kienu ppjanati rinnovazzjonijiet għal Khan al-Umdan, il-"Berġa tal-Kolonni", l-ikbar waħda fost id-diversi bereġ Ottomani li għadhom jeżistu f'Acre. Inbniet qrib il-port fl-aħħar tas-seklu 18 minn Jazzar Pasha. Il-merkanti li kienu jaslu fil-port kienu jħottu l-merkanzija tagħhom fl-ewwel sular u kienu jorqdu fl-akkomodazzjonijiet fit-tieni sular. Fl-1906 żdied torri tal-arloġġ fuq id-daħla prinċipali biex jimmarka l-25 anniversarju tar-renju tas-sultan Tork Abdul Hamid II.

Swar tal-belt

Is-sistema ta' fortifikazzjonijiet ta' Acre ġiet żviluppata tul sekli sħaħ. Matul il-Kruċjati, iċ-Ċentru Storiku kien akbar, b'allinjamenti ta' swar differenti. Fl-1750, Daher al-Umar, il-mexxej ta' Acre, uża l-fdalijiet tas-swar tal-ġellieda tal-Kruċjati bħala pedamenti għas-swar tiegħu. Żewġ daħliet ġew stabbiliti fis-swar: id-"daħla tal-art" fis-swar tal-Lvant, u d-"daħla tal-baħar" fis-swar tan-Nofsinhar. Is-swar ġew imsaħħa bejn l-1775 u l-1799 minn Jazzar Pasha u baqgħu jeżistu wara l-assedju ta' Napuljun. Is-swar kienu rqaq, bi ħxuna ta' 1.5 metru (4.9 piedi) biss, u kienu għoljin bejn 10 metri (33 pied) u 13-il metru (43 pied).

Fit-Tramuntana u fil-Lvant tal-belt inbnew swar difensivi ħoxnin tal-art fl-1800–1814 minn Jazzar Pasha u mill-konsulent Lhudi tiegħu, Haim Farhi. Dawn jikkonsistu f'fortifikazzjoni moderna kontra l-artillerija u jinkludu ħajt difensiv oħxon, ħandaq niexef, postazzjonijiet għall-kanuni u tliet torrijiet difensivi kbar. Minn dak iż-żmien ma sarux modifiki kbar. Is-swar ta' mal-baħar, li għadhom fil-biċċa l-kbira sħaħ, huma s-swar oriġinali li nbnew minn Daher u ssaħħew minn Jazzar Pasha. Fl-1910 ġew stabbiliti żewġ daħliet addizzjonali fis-swar, waħda fis-swar tat-Tramuntana u l-oħra fil-Majjistral tal-belt.

Is-swar tal-belt jibdew fil-Majjistral taċ-Ċentru Storiku fit-Torri tal-Vinja (bl-Għarbi: Burj al-Kurayim, magħruf ukoll bħala l-Fortizza Brittanika). Fil-Lvant inħoloq passaġġ ġdid għal Triq Hagana. Is-swar jibqgħu sejrin lejn il-Lvant, jgħaddu fit-Tramuntana tal-fortifikazzjonijiet taċ-ċittadella u jaslu sat-tieni passaġġ ġdid għal Triq Haim Weizmann. Lil hinn minn dan il-punt, is-swar jgħaddu fit-Tramuntana tal-arsenal u jaslu sat-Torri tal-Kmandant (bl-Għarbi: Burj al-Kumandar), li huwa bastjun difensiv b'bosta pożizzjonijiet tal-artillerija li jgħassu l-Grigal taċ-Ċentru Storiku ta' Acre. Mill-quċċata tiegħu hemm veduta tal-Bajja ta' Haifa u tal-Għolja tal-Karmnu iktar 'il fuq minn Haifa. Fil-qrib hemm il-Mużew tat-Teżori fis-Swar, li juru l-wirt storiku tal-belt, b'mijiet ta' artefatti, inkluż għamara, tessuti u reċipjenti artistiċi u reliġjużi. Is-swar imbagħad iduru lejn in-Nofsinhar, fejn taraġ jagħti għal xatt bil-kanuni minn żmien Napuljun. It-tielet torri difensiv, magħruf bħala t-Torri tad-Daħla (bl-Għarbi: Kapu Burj), kien jgħasses id-Daħla tal-Art, li issa wieħed jista' jaċċessaha minn Triq Jehonatan HaHashmonai. Is-swar imbagħad iduru lejn il-Punent tul il-bajja tal-belt, u jaslu sal-baħar, imbagħad iduru lejn in-Nofsinhar lejn il-port marittimu u l-marina. Fid-Daħla tal-Baħar preċedenti, li issa saret ir-ristorant ta' Abu Christo, jibda xatt mal-baħar, li jagħti għat-Torri tal-Bandiera (bl-Għarbi: Burj as-Sanjaq), bastjun li jgħasses in-naħa tal-Lbiċ, fejn hemm il-fanal ta' Acre, li nbena fl-1912 fil-Lbiċ tas-swar. Is-swar imbagħad iduru lejn it-Tramuntana, jgħaddu qrib żewġ torrijiet tad-difiża, Burj al-Kishla u Al-Khadid Burj, u jerġgħu lura lejn it-Torri tal-Vinja.

Moskea ta' Al-Jazzar

Il-Moskea ta' Al-Jazzar inbniet fl-1781. Jazzar Pasha u s-suċċessur tiegħu, Sulayman Pasha al-Adil, it-tnejn indifnu f'ċimiterju żgħir biswit il-moskea. F'santwarju fit-tieni sular tal-moskea tinżamm xagħra waħda mid-daqna ta' Muħammed u din tintwera f'okkażjonijiet ċerimonjali speċjali.

Ħamam ta' Al-Basha

Il-banju Tork ta' Acre, il-Ħamam ta' Al-Basha, inbena fl-1795 minn Jazzar Pasha fin-Nofsinhar taċ-ċittadella. Dan fih sensiela ta' kmamar imsaħħna u kamra eżagonali tal-istim b'funtana tal-irħam. Kien jintuża mill-Irgun bħala pont biex jidħlu fil-ħabs taċ-ċittadella. Il-banju Tork baqa' jiffunzjona sal-1950 u mill-1954 jospita mużew. Il-binja fiha artijiet tal-irħam, ħitan bil-madum u ħġieġ ikkulurit b'koppla fis-saqaf mirfuda minn erba' kolonni tal-irħam.

Ċittadella ta' Acre

Fit-Tramuntana taċ-Ċentru Storiku ta' Acre hemm iċ-ċittadella, li nbniet bejn l-1775 u l-1805 minn Jazzar Pasha fuq il-pedamenti ta' fortizza tal-qedem tal-ġellieda tal-Kruċjati. Il-binja attwali hija fortifikazzjoni Ottomana, li nbniet fuq il-pedamenti taċ-ċittadella tal-Kavallieri Ospedalieri. Iċ-ċittadella kienet parti mill-formazzjoni difensiva tal-belt li ssaħħaħ is-swar tat-Tramuntana. Hemmhekk, iċ-ċittadella hija integrata mas-swar difensivi fit-Torri tat-Teżor (bl-Għarbi: Burj al-Hazana), b'veduta taċ-Ċentru Storiku u l-Bajja ta' Haifa. Fil-Lvant tat-torri nħoloq mill-ġdid ġnien ta' żmien il-ġellieda tal-Kruċjati, quddiem id-daħla taċ-Ċentru għall-Viżitaturi. Iċ-ċittadella fiha żewġ btieħi interni, ta' 170 metru mil-Lvant għall-Punent u wesgħin madwar 100 metru. Matul is-seklu 20, iċ-ċittadella ntużat l-iktar bħala l-Ħabs ta' Acre u bħala s-sit tal-forka. Matul żmien il-Mandat tal-Palestina, l-attivisti tal-movimenti nazzjonalisti Għarab u taż-Żijoniżmu Lhud inżammew hemmhekk bħala priġunieri filwaqt li wħud ġew ġustizzjati hemmhekk.

Illum il-ġurnata, l-attrazzjoni primarja taċ-ċittadella huwa l-Mużew tal-Priġunieri Sovversi, iddedikat għar-reżistenza Lhudija matul il-Mandat tal-Palestina. Fost l-artefatti għall-wiri hemm l-artefatti ta' disa' ġellieda Lhud li ġew ġustizzjati u l-forka tal-ħabs. Għall-wiri hemm ukoll mudell li juri l-ħarba ta' priġunier fl-1947. Biswit hemm il-Mużew tal-Arti ta' Okashi, li juri x-xogħlijiet tal-pittur Absalom Okashi minn Iżrael.

Fortizza tal-Kavallieri ta' San Ġwann

Taħt iċ-ċittadella u l-ħabs ta' Acre, l-iskavi arkeoloġiċi żvelaw kumpless ta' swali, li nbniet u ntużat mill-Kavallieri Ospedalieri. Dan il-kumpless kien parti miċ-ċittadella tal-Kavallieri Ospedalieri, li kien inkluż fil-fortifikazzjonijiet difensivi tat-Tramuntana ta' Acre. Il-kumpless jinkludi sitt swali nofshom magħqudin ma' xulxin, sala kbira li ġiet skavata dan l-aħħar, kantina, refettorju (sala tal-ikel) u l-fdalijiet ta' knisja Gotika.

Saraya tal-qedem

Is-saraya tal-qedem tinsab fin-Nofsinhar taċ-ċittadella, u hija struttura ta' żewġ sulari b'bitħa rettangolari pavimentata u fil-beraħ. Din l-istruttura nbniet fis-seklu 18 fuq il-fdalijiet tal-Knisja ta' San Ġwann Battista, u ntużat bħala r-residenza privata ta' Jazzar Pasha. Wara li bena palazz ġdid, is-saraya ospitat l-uffiċċji amministrattivi ċivili. Fil-bidu tas-seklu 19, Ibrahim Pasha użaha bħala t-teżor, u iktar 'il quddiem saret ir-residenza tal-gvernatur.

Sinagogi

Il-komunità Lhudija għandha żewġ sinagogi f'Acre: is-Sinagoga ta' Ramchal u s-Sinagoga ta' Or Torah. Is-Sinagoga ta' Ramchal, li tinsab fil-qalba taċ-Ċentru Storiku, ingħatat isem ir-Rabbi Ramchal, li għex f'Acre mill-1743 sal-1747. Fl-1758, il-mexxej Bedwin Daher al-Umar ħatafha u kkonvertiha fil-Moskea ta' al-Mu'allaq. Bħala kumpens, il-komunità Lhudija ngħatat binja żgħira fit-Tramuntana tal-moskea. Fil-bidu tas-seklu 21, din is-sinagoga ġiet rinnovata u nfetħet għat-turisti. Qrib il-ħitan esterni taċ-Ċentru Storiku hem is-Sinagoga Tuneżina, magħrufa wkoll bħala s-Sinagoga ta' Or Torah. Skont leġġenda jingħad li wara l-qerda tat-Tieni Tempju fis-70 W.K., il-patrijiet waslu f'Acre, stabbilew il-kwartier Lhudi ta' El-Zaira u poġġew bibien li salvaw mit-Tempju fis-sinagoga. Minn ġewwa din is-sinagoga hija mżejna bil-mużajk.

Knejjes Kristjani

Il-knejjes Kristjani jinsabu l-iktar fin-naħa tal-Lbiċ taċ-Ċentru Storiku ta' Acre. Ir-rekords storiċi u l-mapep tas-seklu 13 jindikaw li l-Karmelitani kellhom knisja qrib il-baħar. Wara li l-ġellieda tal-Kruċjati telqu fl-1291, il-Karmelitani telqu wkoll, u reġgħu lura fil-bidu tas-seklu 17 biex jistabbilixxu knisja mill-ġdid. Acre għandha importanza partikolari għall-Franġiskani, li jemmnu li l-fundatur tagħhom, San Franġisk ta' Assisi, żar il-belt bejn l-1219 u l-1220. Fl-1217, Fra Elia Da Cortona stabbilixxa l-ewwel monasteru Franġiskan hemmhekk. Wara l-ħakma Musulmana, il-Franġiskani ħarbu, u reġgħu lura fl-1620 biex jistabbilixxu l-Knisja tal-Art Imqaddsa, l-unika knisja fil-Lvant taċ-Ċentru Storiku. Il-Katidral Ortodoss Grieg ta' San Ġorġ, li nbena qabel l-1631 skont it-tradizzjoni Ortodossa Griega, jitqies bħala l-eqdem knisja Kristjana f'Acre. Iktar lejn in-Nofsinhar hemm il-Knisja Maronita, il-monasteru u l-knisja Karmelitani ddedikati lill-Koppla ta' Nażaret, u knisja Ortodossa Griega oħra, il-Knisja ta' San Indrija. Qrib il-fanal hemm il-Knisja ta' San Ġwann Battista, li hija knisja Franġiskana li nbniet fl-1737 u li ġiet rinnovata fl-1947. Din il-knisja hija l-unika knisja Kattolika Rumana attiva f'Acre.

Moskej

Fost is-siti sagri fiċ-Ċentru Storiku ta' Acre, l-iżjed numerużi huma l-moskej Musulmani. L-eqdem waħda, il-Moskea ta' El-Bahr, li nbniet fl-1586, tinsab fin-naħa tax-Xlokk qrib il-port, u storikament tinkludi banjijiet, kafetterija, imħażen u ħwienet. L-iżjed prominenti hija l-Moskea ta' El-Jazzar, li nbniet fl-1781 qrib iċ-ċittadella u s-saraya antika. Il-koppla ħadra u l-minaret twil u rqiq tagħha jidhru minn kullimkien fiċ-Ċentru Storiku. Din hija l-ikbar moskea ta' Iżrael 'il barra minn Ġerusalemm u hija l-ikbar waħda li nbniet fil-Palestina matul it-tmexxija Ottomana. Fin-Nofsinhar taċ-ċittadella, il-Moskea ta' Az-Zaytuna fiha żewġ koppli ħodor u minaret twil, li jingħad li nbnew fuq is-sit tal-Knisja ta' Santa Marija u San Ġużepp ta' żmien il-Kruċjati. Biswit in-naħa tal-Punent taċ-ċittadella hemm il-Moskea ta' Ash-Shadhiliyya, li ġiet rinnovata fil-bidu tas-seklu 21 u tospita fratellanza ta' dervish. Iktar fil-Punent hemm il-Moskea ta' Al-Majadala, li nbniet fl-1809. Fil-qalba taċ-Ċentru Storiku ta' Acre hemm il-Moskea ta' Al-Muallaq, u iktar fil-Lvant hemm il-Moskea ta' Ar-Raml.

Karavanseraj u swieq

Diversi karavanseraj storiċi, li fl-imgħoddi kienu jospitaw l-karovani tal-merkanti, huma ppreservati fiċ-Ċentru Storiku. Il-Khan al-Umdan, li nbniet fl-1785 qrib il-port, kien fiha bitħa għall-ħatt tal-merkanzija, kif ukoll imħażen u berġa fil-pjan terran u lukanda fis-sular ta' fuq. Il-bitħa tagħha hija mżejna b'kolonni tal-granit miċ-Ċesarija Rumana. Fl-1906 żdied torri tal-arloġġ Ottoman, b'veduti tal-port. Xi 30 metru fil-Punent, il-Khan ash-Shuna hija mitluqa iżda fiha strutturi oriġinali tal-ġellieda tal-Kruċjati fil-pjan terran. Fiċ-ċentru tal-belt, il-Khan al-Ifranj, l-eqdem karavanseraj ippreservat għalkollox, inbniet f'nofs is-seklu 16 mill-merkanti Franċiżi. Is-sezzjonijiet tat-Tramuntana u tal-Grigal tagħha issa jospitaw l-Iskola Franġiskana tal-Art Imqaddsa. Fil-Lvant taċ-Ċentru Storiku, il-Khan ash-Shawarda x'aktarx li nbniet fuq is-sit ta' kunvent preċedenti tal-Klarissi Foqra. Matul it-tmexxija tal-Mandat Brittaniku, il-bitħa interna tagħha ġiet ikkonvertita fi triq.

L-iżjed suq famuż f'Acre huwa s-Suq Al-Abiad (is-Suq l-Abjad), li nbena f'nofs is-seklu 18. Għal iktar minn 150 sena, dan kien is-suq primarju tal-belt, u oriġinarjament kien jospita 110 ħwienet iżda issa l-għadd tnaqqas għal 64 ħanut minħabba l-ħsarat imġarrba fil-gwerra. It-triq ta' dan is-suq imsaqqaf, twila madwar 100 metru, fiha wkoll kafetteriji u ħwienet fuq iż-żewġ naħat. Fin-Nofsinhar tal-Moskea ta' El-Jazzar hemm is-Suq Tork, li nbena fl-aħħar tas-seklu 18 u ntuża bħala suq sal-1948. It-triq kummerċjali ta' dan is-suq hija twila 100 metru. Is-suq huwa msaqqaf b'volta b'għamla ta' salib b'fetħiet rettangolari għad-dawl tax-xemx, u issa jospita diversi ħwienet tal-arti u tat-tifkiriet turistiċi. Hemm triq kummerċjali wkoll tul it-Toroq ta' Marco Polo, Benjamin Metudela u Fahir ad-Din.

Port marittimu

Acre kienet port marittimu u tas-sajd vitali. L-ewwel port f'Acre ġie stabbilit fis-seklu 6 Q.K. fil-bokka tax-xmara Na'aman, fin-Nofsinhar taċ-Ċentru Storiku attwali. Fis-seklu 7, l-Għarab bnew port ġdid b'tarzna, u dan intuża bħala l-bażi navali Musulmana prinċipali kontra Biżanzju. Fis-seklu 8, il-port u t-tarzna ġew rilokati fit-Tramuntana lejn Tyre. Il-port ġie mitluq sal-aħħar tas-seklu 9 u mbagħad ġie rikostruwit mill-Eġizzjani b'difiżi ffortifikati. Kiseb prominenza taħt it-tmexxija tal-ġellieda tal-Kruċjati iżda reġa' ġie ttraskurat sal-aħħar tas-seklu 17. Illum jintuża bħala port żgħir tas-sajd u marina.

Siti Medjevali oħra

Fost il-fdalijiet Medjevali Ewropej hemm ukoll il-Knisja ta' San Ġorġ u d-djar ta' biswit fil-Pjazza tal-Ġenoviżi (imsejħa Kikar ha-Genovezim jew Kikar Genoa bl-Ebrajk). Kien hemm ukoll kwartieri residenzjali u swieq immexxijin mill-merkanti minn Pisa u minn Amalfi fiż-żminijiet Medjevali u tal-ġellieda tal-Kruċjati f'Acre.

Postijiet sagri tal-Baháʼí

Hemm bosta postijiet sagri tal-Baháʼí f'Acre u fl-inħawi tal-madwar. Dawn oriġinaw mill-priġunerija ta' Baháʼu'lláh fiċ-ċittadella matul it-tmexxija Ottomana. L-aħħar snin tal-ħajja ta' Baháʼu'lláh għexhom fil-Villa ta' Bahjí, ftit 'il barra minn Acre, minkejja li xorta waħda formalment kien għadu ħabsi tal-Imperu Ottoman. Baháʼu'lláh miet fid-29 ta' Mejju 1892 f'Bahjí, u s-Santwarju ta' Baháʼu'lláh huwa l-iżjed post sagru għall-Baháʼí — il-Qiblih, jiġifieri l-post lejn fejn iħarsu meta jgħidu t-talb tagħhom ta' kuljum. Dan is-santwarju fih il-fdalijiet ta' Baháʼu'lláh u jinsab qrib il-post fejn miet fil-Villa ta' Bahjí. Siti oħra tal-Baháʼí f'Acre huma d-Dar ta' ʻAbbúd (fejn kienu jirresjedu Baháʼu'lláh u l-familja tiegħu) u d-Dar ta' ʻAbdu'lláh Páshá (fejn iktar 'il quddiem irresjeda ʻAbdu'l-Bahá mal-familja tiegħu), kif ukoll il-Ġnien ta' Ridván, fejn qatta' l-aħħar ta' ħajtu. Fl-2008, il-Postijiet Sagri tal-Baháʼí f'Acre u f'Haifa tniżżlu fil-lista tas-Siti ta' Wirt Dinji tal-UNESCO.^[2]

Relazzjonijiet internazzjonali

Acre hija ġemellata ma':

Bielsko-Biała, il-Polonja; Bregenz, l-Awstrija; Canton, Ohio, l-Istati Uniti; Deerfield Beach, Florida, l-Istati Uniti;	La Rochelle, Franza, mill-1972; Nanjing, iċ-Ċina, mill-2019; Pisa, l-Italja, mill-1998; Recklinghausen, il-Ġermanja; Nagykanizsa, l-Ungerija.

Nies notevoli

Joan ta' Acre (1272–1307), prinċipessa Ingliża li twieldet f'Acre;
Isaac ben Samuel ta' Acre (is-seklu 13-14), kabbalist Lhudi li ħarab lejn Spanja;
As'ad Shukeiri (1860–1940, studjuż reliġjuż Palestinjan, mexxej politiku u sindku ta' Acre;
Issam Sartawi (1935–1983), membru anzjan tal-Organizzazzjoni tal-Liberazzjoni tal-Palestina;
Ghassan Kanafani (1936–1972), kittieb Palestinjan;
Raymonda Tawil (twieldet fl-1940), ġurnalista u attivista Palestinjana;
Mahmoud Darwish (1941–2008), poeta u awtur Palestinjan, li jitqies b'mod mifrux bħala poeta nazzjonali tal-Palestina; twieled fil-villaġġ ta' Al-Birwa fil-periferija ta' Acre;
Rivka Zohar (twieldet fl-1948), kantanta minn Iżrael;
Lydia Hatuel-Czuckermann (twieldet fl-1963), atleta Olimpika;
Shai Avivi (twieled fl-1964), attur minn Iżrael;
Ron Malka (twieled fl-1965), diplomatiku u ekonomista minn Iżrael li kien ukoll ambaxxatur ta' Iżrael fl-Indja u ambaxxatur mhux residenti ta' Iżrael fis-Sri Lanka u fil-Bhutan, mill-2018 sal-2021;
Kamilya Jubran (twieldet fl-1966), kantawtriċi u mużiċista Palestinjana li twieldet f'Iżrael;
Ayelet Ohayon (twieldet fl-1974), atleta Olimpika;
Delila Hatuel (twieldet fl-1980), atleta Olimpika;
Eliad Cohen (twieled fl-1988), produttur, attur, mudell, imprenditur u personalità omosesswali prominenti ta' Iżrael;
Lamis Ammar (twieldet fl-1992), attriċi Palestinjana;
Avigail Alfatov (twieldet fl-1996), atleta nazzjonali tal-fencing, suldat u rebbieħa ta' Miss Iżrael fl-2014.

Fil-kultura popolari

Acre hija waħda mit-tliet postijiet fejn ġiet ambjentata l-logħba elettronika Assassin's Creed.
L-assedju ta' Acre jissemma fil-bidu tas-sensiela televiżiva Knightfall.

Referenzi

1 2 3 4 Centre, UNESCO World Heritage. "Old City of Acre". UNESCO World Heritage Centre (bl-Ingliż). Miġbur 2026-03-19.
↑ Centre, UNESCO World Heritage. "Bahá’i Holy Places in Haifa and the Western Galilee". UNESCO World Heritage Centre (bl-Ingliż). Miġbur 2026-03-19.

[:0-1] 1 2 3 4 Centre, UNESCO World Heritage. "Old City of Acre". UNESCO World Heritage Centre (bl-Ingliż). Miġbur 2026-03-19.

[2] Centre, UNESCO World Heritage. "Bahá’i Holy Places in Haifa and the Western Galilee". UNESCO World Heritage Centre (bl-Ingliż). Miġbur 2026-03-19.

[1]

[2]