Eddie Fenech Adami

Minn Wikipedija, l-enċiklopedija l-ħielsa
Aqbeż lejn: navigazzjoni, fittex
Edward Fenech Adami

Edward Fenech Adami (Birkirkara, 7 ta' Frar 1934) kien l-President tar-Repubblika ta' Malta bejn l-2004, u l-2009 wara Guido de Marco. Qabel inħatar President, kien serva wkoll ta' Prim Ministru bejn l-1987 u l-1996 u mill-1998 sal-2004.

Bijografija[editja]

Bin Luigi Fenech Adami u Josephine imwielda Pace.[1] Huwa kien miżżewweġ lil Mary née Sciberras u kellhom ħamest itfal John, Beppe, Michael, Maria u Luigi.

Fenech Adami ħa l-edukazzjoni tiegħu fil-Kulleġġ tal-Ġiżwiti f'Birkirkara. Kompla l-istudji tiegħu fl-Università ta' Malta fejn għall-bidu studja l-ekonomija u aktar tard il-liġi.

Politika[editja]

Fenech Adami ingħaqad mal-Partit Nazzjonalista fil-bidu tal-1960. Huwa daħal għall-ewwel darba fil-Parlament fl-1969. Fl-1977, wara li kien serva f'bosta karigi fil-partit, li jinkludu President tal-Amministrazzjoni u Kunsilli Ġenerali, Fenech Adami ġie elett kap tal-Partit, u ħa post lil Dott. Ġorġ Borġ Olivier.

Mill-1969, Fenech Adami ġie elett f'kull elezzjoni ġenerali u bħala Kap tal-Partit huwa rebaħ erba' elezzjonijiet 1987, 1992, 1998 u 2003. Fl-1981, għalkemm il-Partit Nazzjonalista ġabu l-maġġoranza tal-voti, ma rnexxilux iġibu l-maġġoranza ta' siġġijiet fil-Parlament u għalhekk baqa' fl-Oppożizzjoni. Tibdil fil-kostituzzjoni ta garanzija li l-partit li jirbah b'maġġoranza assoluta ta' voti jkollu maġġoranza ta' unijiet. Fil-fatt hekk ġara fl-1987.

Bejn l-1987 u l-1996, Fenech Adami bħala Prim Ministru ta' Malta ikkommetta ruħu għal bidla kbira f'Malta. L-infrastruttura tal-pajjiż, l-istrutturi tal-qasam tax-xogħol u dawk legali ġew leġislati mill-ġdid. Il-settur tal-kummerċ ukoll ingħata bidu ġdid u ġie meħlus mis-settur pubbliku. Il-fergħa tal-kounikazzjoni, tal-bank u servizzi tal-finanzi ġew liberalizzati u privatizzati. Malta bdiet ukoll żmien ta' integrazzjoni mal-Unjoni Ewropea. Malta applikat għall-Unjoni Ewropea fis-16 ta' Lulju 1990.

Bejn l-1996 u l-1998 Fenech Adami reġa' serva bħala Kap tal-Oppożizzjoni sakemm il-partit tiegħu rritorna fil-gvern f'Settembru 1998. Fenech Adami serva ħames snin oħra bħala Prim Ministru u kap tal-partit tiegħu. L-applikazzjoni ta' Malta għall-Unjoni Ewropea ġiet attivata mill-ġdid minħabba l-Gvern Laburista ta' qablu waqfu l-applikazzjoni. Negozji mal-Unjoni Ewropea ġew konklużi f'Diċembru 2002. F'April 2003 wara rebħa kemm fir-Referendum dwar is-sħubija ta' Malta fl-Unjoni Ewropea kif ukoll fl-elezzjoni ġenerali. Ikkonfermat lil Fenech Adami bħala Prim Ministru mill-ġdid.

Ftit jiem wara, fis-16 ta' April 2003, Fenech Adami iffirma s-sħubija ta' Malta fl-Unjoni Ewropea, flimkien ma' kapijiet oħra li kienu se jissieħbu fl-Unjoni Ewropea fl-1 ta' Mejju 2004. Bħala Prim Ministru Fenech Adami attenda bosta summits tal-Unjoni Ewropea u irrapreżenta lil Malta f'bosta laqgħat tal-Commonwealth. Bħala kap tal-partit huwa attenda diversi laqgħat tal-Partit Popolari Ewropew. F'Diċembru 2003 Fenech Adami irċieva l-premju tal-Ewropew tas-Sena 2003. Il-Premju kien mingħand il-gazzetta famuża European Voice għall-isforz li għamel sabiex iġib lil Malta fl-Unjoni Ewropea.

Fis-7 ta' Frar 2004, mal-għeluq tas-sebgħin sena, Fenech Adami irriżenja minn kap tal-partit. Fit-23 ta' Marzu 2004 huwa irreżenja wkoll kemm mill-uffiċċju tal-Prim Ministru kif ukoll mis-siġġu parlamentari tiegħu.

Inqas minn ġimgħatejn wara, Fenech Adami nħatar President ta' Malta fejn ħa post Guido de Marco bħala s-seba' President tar-Repubblika Maltija.

Fl-Elezzjoni Generali tal-2013 Dr Eddie Fenech Adami minkejja li kien lahaq il-quccata tal-politika minhabba li serva bhala president,l-etika titlob ghalhekk li wara li jghaddu dawk il-hames snin ma tkomplix taghti sehemek fil-politika partiggjana.Izda gara li fl-ahhar mass meeting tal Partit Nazzjonalista fuq il-Fosos tal-Floriana fl-2013 Eddie Fenech Adami xorta indirizza dan il-mass meeting politiku fuq stedina tal-Prim Ministru ta' dak iz-zmien Dr Lawrence Gonzi u ghamel diskors ta madwar 8 minuti.

Referenzi[editja]

Ħoloq esterni[editja]

Predeċessur
Ġorġ Borg Olivier
Kap tal-Partit Nazzjonalista
1977-2004

Suċċessur
Lawrence Gonzi

Predeċessur
Karmenu Mifsud Bonnici
Prim Ministru ta' Malta
1987–1996

Suċċessur
Alfred Sant

Predeċessur
Alfred Sant
Prim Ministru ta' Malta
1998–2004

Suċċessur
Lawrence Gonzi

Predeċessur
Guido de Marco
President ta' Malta
2004–2009

Suċċessur
George Abela