Birżebbuġa

Minn Wikipedija, l-enċiklopedija l-ħielsa
Aqbeż lejn: navigazzjoni, fittex
Birżebbuġa

Mottu: 'Pax Salusque Omnibus
(Paċi u Saħħa għall-Kulħadd)

Isem uffiċjali: Il-Kunsill Lokali ta' Birżebbuġa
Stat: Malta Malta

Mappa

Latitudni: 35°49′32″N N
Lonġitudni: 14°31′41″E E
Erja: 9.2 km²
Popolazzjoni:
 – Total:
 – Densità:

9634
1,000/km2
Konfini: Ħal Balzan, Iklin, Ħal Lija, Msida, San Ġiljan, Santa Venera, Ħal Qormi
Sindku: Joseph Farrugia (PL)
Qaddis patrun:
 – Ġurnata:
San Pietru
L-ewwel Ħadd ta' Awwissu

Birżebbuġa hu raħal (b'populazzjoni ta' 10,000 ruħ) u port fil-Bajja ta' Marsaxlokk fin-nofsinhar ta' Malta.

Dan ir-raħal l-aktar li magħruf għall-fossili ta' Żmien is-Silġ li nstabu f'Għar Dalam, għar qrib Birżebbuġa. Il-knisja parrokkjali ta' Birżebbuġa hija ddedikata lil San Pietru fil-Ktajjen.

L-Arma[editja]

L-arma ta' Birżebbuġa turi forma ta' 'V' blu u fergħa taż-żebbuġ blu fuq sfond abjad. Il-blu jirappreżenta l-baħar blu tal-qrib u ż-żebbuġa tindika l-importanza taż-żebbuġ fl-ekonomija tal-lokal.

Il-motto tar-raħal huwa Pax Salus Que Omnibus (Paċi u Saħħa lil kulħadd)

L-Istorja[editja]

Qrib ir-raħal ta' Birżebbuġa nsibu Għar Dalam. Insibu l-abbitat ta' Żmien il-bronż dak ta' Borġ in-Nadur li huwa strutura oħra prestorika f'din il-lokalità. Apparti dawn is-sit preistoriċi, ir-raħal ta' Birżebbuġa jinkuldi fih ukoll bini storiku ieħor li jmur lura għal sekli sħaħ. Dawn jikxfu l-perjodi differenti li n-nies ta' din il-gżira għaddew minnhom taħt tmexxija politika differenti. Dawn il-bini jinkulu fihom il-Batterija Kostali Ferretti u foss madwarha. Dawn is-siti jmorru lura meta Malta kienet immexxiha mill-Kavallieri Taljani Kattoliċi tal-Ordni ta' San Ġwann bejn is-snin 1530 u 1798. Napuljun kien keċċa lil din l-Ordni minn Malta u wara biss ftit snin din il-gżira waqgħet taħt idejn l-Gran Brittanja.

Kappelli fir-raħal ta' Birżebbuġa jagħtuna iktar dawl tal-istorja:

  1. Il-Kappella ta' San Ġorġ Martri (c.1565)
  2. Il-Kappella tal-Immakulata Kunċizzjoni f'Bengħisa (1822)
  3. Il-Kappella tal-Għajnuna tal-Insara (1830
  4. Il-Kappella tas-Sagra Familja (1865)
  5. Il-Kappella ta' San Ġużepp (1871)
  6. Il-Kappella ta' Marija Addolorata (1907), li serviet ta' parroċċa sal-1937.
  7. Il-Kappella tar-Ragħaj it-Tajjeb (1980's)

Il-Parroċċa ta' Birżebbuġa hija waħda mis-sitta li ħarġu minn dik tal-Gudja u twaqqfet mill-Isqof Pietru Pace nhar id-9 ta' Settembru tal-1913 taħt it-titlu ta' Marija Addolorata. Kienet xewqa personali tal-Isqof Mauro Caruana li l-knisja l-ġdida li bdiet tinbena fl-1926 tkun iddedikata lil San Pietru fil-Ktajjen. Fl-1937, il-parroċċa ġiet trasferita mill-knisja l-antika tad-Duluri għall-knisja l-ġdida ta’ San Pietru fil-Ktajjen, u minn dik is-sena bdiet tiġi ċċelebrata l-festa titulari ta' dan il-qaddis f'kull l-ewwel Ħadd ta' Awwissu.

Matul dawn l-aħħar għoxrin sena, kien hawn inluss ta' ħaddiema ġodda jaħdmu fil-Malta Freeport. Dan wassal għal tibdil fir-raħal ta' Birżebbuġa. Mhux biss dawn il-ħaddiema kabbar in-nies f'dan ir-raħal imma ukoll in-nies villeġanti li jqattgħu l-jiem tas-Sajf f'Birżebbuġa. Il-popolazzjoni ta' Birżebbuġa hi madwar 10,000 ruħ. Il-Kappillan preżenti huwa r-Rev. Kan. Dun Anton Galea-Scannura.

Żoni f'Birżebbuġa[editja]

Il-Parroċċa ta' Birżebbuġa.

Dan ir-raħal li jinsab fin-naħa ta' isfel ta' Malta jinsab fejn il-baħar u l-iktar li hu magħrud għall-Bajja s-Sabiħa (Pretty Bay) u l-Bajja ta' San Ġorġ (Saint George's Bay), popolari l-iktar mas-sajjieda. Apparti ċ-ċentru ta' Birżebbuġa li jdur mal-knisja parrokjali, nsibu diversi żoni mxerrda mar-raħal, fosthom:

  1. Qajjenza
  2. Tal-Papa
  3. Bengħajsa
  4. Brolli

Biex wieħed jasal fir-raħal ta' Birżebbuġa jista' juża t-trasport pubbliku bin-numru 82 (tgħaddi ukoll fiż-żona tal-Papa), X4 (tgħaddi ukoll fiż-żona ta' Ħal Far u diretta għall-Ajruport), 210 (tgħaddi miż-Żejtun fi triqitha lejn l-Isptar Mater Dei).

Każini tal-Banda[editja]

F'Birżebbuġa nsibu żewġ każini tal-Banda:

  1. Għaqda Mużikali San Pietru fil-Ktajjen, A.D. 1957
  2. Soċjetà Filarmonika San Pietru Banda Birżebbuġa, A.D. 1990